موستانگ

موستانگ اسبی است که آزادانه در غرب ایالات متحده زندگی می‌کند. نام آن از واژه اسپانیایی mesteno به معنای حیوان سرگردان یا وحشی‌شده گرفته شده است. موستانگ‌ها از اسب‌هایی نسب می‌برند که مهاجران اسپانیایی به قاره آمریکا آوردند و طی سده‌ها در دشت‌های باز پراکنده شدند و خود را با سرزمین خشک و سخت سازگار کردند.

موستانگ به معنای نژادی با شجره‌نامه بسته نیست. جمعیتی است که سرزمین محل زندگی‌اش آن را شکل داده، با خط‌های خونی که خون اسپانیایی، اسب‌های مزرعه و اسب‌های یدکی سواره‌نظام را در هم می‌آمیزد. ده‌ها سال زندگی در دشت‌های باز حیوانی جمع‌وجور، مقاوم و کم‌هزینه برای نگهداری پدید آورده است. امروزه بسیاری از گله‌های وحشی زیر نظر سازمان‌های فدرال اداره می‌شوند و موستانگ‌های به‌فرزندی‌گرفته‌شده به عنوان اسب گشت، اسب مزرعه و اسب استقامت به کار می‌روند.

یک موستانگ معمول بین ۱۴ تا ۱۵ دست ارتفاع دارد و سُم‌هایی سخت و متراکم دارد که اغلب نیازی به نعل ندارند. خوی آن به سوی استقلال و احتیاط گرایش دارد؛ حاصل نسل‌هایی که برای بقا ناچار بودند محیط پیرامون خود را بخوانند.

موستانگ مناسب چه کسی است

موستانگ برای صاحبی مناسب است که وقت، صبر و اندکی تجربه کار با اسب دارد. حیواناتی که مستقیم از دشت به فرزندی گرفته می‌شوند پیش از پذیرش دست‌ورزی به رام‌سازی دقیق نیاز دارند. موستانگ پس از جاافتادن، همراهی سالم و کم‌دردسر برای اسب‌سواری گشتی، کارهای مزرعه و کار مسافت‌های طولانی است. صاحبان تازه‌کار معمولاً با موستانگی که پیش‌تر زیر زین رام شده باشد بهتر کنار می‌آیند.

پیشینه موستانگ‌ها به اسب‌هایی برمی‌گردد که اسپانیایی‌ها از آغاز دهه ۱۵۰۰ میلادی به آمریکا آوردند. برخی گریختند یا مبادله، گم یا اسیر شدند و گله‌های آزادگرد در دشت‌های جنوبی و جنوب غربی شکل گرفتند.

مردمان بومی دشت‌ها طی سده‌های هفدهم و هجدهم اسب را پذیرفتند و فرهنگ اسب‌داری به سوی شمال و غرب گسترش یافت. با پیوستن حیوانات گریخته و رهاشده به جمعیت دشت، گله‌ها بزرگ‌تر شدند و اسب‌های مزرعه و سپس اسب‌های سواره‌نظام را به خود کشیدند. تا سده نوزدهم شمار زیادی اسب آزادگرد در سراسر غرب ایالات متحده می‌زیستند.

طی اواخر سده نوزدهم و در سده بیستم، جمعیت به‌شدت کاهش یافت. اسب‌ها را برای کشتار، برای فروش و برای خالی‌کردن چراگاه‌ها به سود دام جمع‌آوری می‌کردند. نگرانی عمومی درباره این رویه‌ها تا میانه سده بیستم فزونی گرفت.

در سال ۱۹۷۱ ایالات متحده قانون اسب‌ها و الاغ‌های وحشی آزادگرد (Wild Free-Roaming Horses and Burros Act) را تصویب کرد که موستانگ‌های آزادگرد را در زمین‌های عمومی تعیین‌شده زیر حمایت و مدیریت فدرال قرار داد. امروز اداره مدیریت زمین (Bureau of Land Management) بر بسیاری از این گله‌ها نظارت می‌کند و برای مهار اندازه گله در دشت از جمع‌آوری و برنامه به‌فرزندی‌سپاری بهره می‌گیرد.

موستانگ اسبی جمع‌وجور و خوش‌عضله است که برای استقامت ساخته شده نه برای درشتی. تنه در ناحیه سینه و کفل توپر است، پشت کوتاه است و پاها تمیز و نیرومند هستند. سُم‌ها معمولاً سخت و متراکم‌اند، سازگاری با زمین‌های سنگلاخ و خشک، و بسیاری از موستانگ‌ها پابرهنه کار می‌کنند.

از آنجا که این جمعیت بر پایه یک استاندارد بسته واحد پرورش نمی‌یابد، ساختار بدنی از گله‌ای به گله دیگر فرق دارد. اسب‌های نواحی گوناگون می‌توانند در شکل سر، ارتفاع و رنگ متفاوت باشند و این آمیختگی خون اسپانیایی و اهلی پشت آنها را بازمی‌تاباند.

پوشش و رنگ‌ها

موستانگ‌ها تقریباً به هر رنگ اسبی دیده می‌شوند. کهر، سمند، مشکی و خرمایی رایج‌اند و طرح‌هایی مانند ابلق و کبود مرتب پیدا می‌شوند. پوشش‌های سمند و موشی، با نوار پشتی تیره و گاه رگه‌های پا، پیشینه اسپانیایی بسیاری از گله‌ها را نشان می‌دهند. پوشش در ماه‌های گرم کوتاه است و برای زمستان در دشت باز ضخیم‌تر می‌شود.

موستانگ‌ها مستقل و هوشیارند. نسل‌ها زندگی در دشت آنها را در دریافت تغییرات پیرامون تیز کرده و نسبت به هر چیز ناآشنا محتاط ساخته است. اسبی که آزاد زاده شده، آدم‌ها را همان‌گونه می‌خواند که روزگاری سرزمین را می‌خواند، و این یعنی اعتماد به‌مرور به دست می‌آید نه اینکه آسان بخشیده شود.

هنگامی که موستانگ مربی‌ای را می‌پذیرد، معمولاً وفادار و آرام است. بسیاری از پذیرندگان از پیوندی نیرومند و اسبی آرام و مطیع زیر زین سخن می‌گویند. در کنار اسب‌های دیگر، موستانگ‌ها اجتماعی‌اند و به‌آسانی در زندگی گله جا می‌افتند، زیرا زندگی گله‌ای حالت طبیعی آنهاست.

موستانگ با غریبه‌ها معمولاً تا زمانی که فرد را نسنجد مراقب می‌ماند. اعتمادبه‌نفس و رویکردی روشن و پیوسته از سوی مربی به آرام‌شدن اسب کمک می‌کند. اینها اسب‌هایی نیستند که به شتاب یا رفتار خشن پاسخ خوب بدهند.

آراستن

• برای زدودن آلودگی و بررسی پوست و پوشش، منظم برس بکشید
• هر روز سُم‌ها را پاک کنید و مراقب سنگ یا ترک باشید
• حتی اگر اسب پابرهنه است، هر ۶ تا ۸ هفته زمانی برای نعل‌بند بگذارید
• یال و دم را از گره و خار پاک نگه دارید
• در فصل ریزش مو، آراستن را بیشتر کنید

ورزش

• هر روز رهاسازی در پادوک یا چراگاه فراهم کنید
• برای حفظ آمادگی، چند بار در هفته اسب را سوار شوید یا به کار بگیرید
• با گشت، مانژ و کار زمینی برنامه را متنوع کنید
• فضایی برای حرکت بگذارید، زیرا موستانگ‌ها به پیمودن مسافت خو گرفته‌اند

محیط

موستانگ‌ها دامنه گسترده‌ای از هوا را تحمل می‌کنند و به ناز و نوازش کمتری از بسیاری نژادها نیاز دارند. با این حال به آب پاکیزه، جای خشکی برای ایستادن و سرپناهی در برابر باد، آفتاب سوزان و توفان نیاز دارند. مزرعه‌ای با سرپناه سرباز به آنها خوب می‌سازد. حصار باید ایمن و محکم باشد، به‌ویژه برای اسبی که تازه رام شده و ممکن است مرزها را بیازماید.

موستانگ‌ها بر روی علوفه تُنُک دشت تکامل یافته‌اند و با خوراک کمتری نسبت به بسیاری نژادهای اهلی حالت خود را نگه می‌دارند. پایه جیره باید علف و یونجه خوب باشد که به اندازه‌ای متناسب با اندازه، سن و بار کار اسب داده شود. دسترسی همیشگی به آب پاکیزه و منبعی از نمک یا مواد معدنی، اصول را کامل می‌کند.

از آنجا که موستانگ‌ها به‌آسانی وزن نگه می‌دارند، صاحبان باید مراقب پرخورانی باشند. غله بیش از حد یا چراگاه پرمایه می‌تواند به چاقی و به لنگش سُم (لامینایتیس)، یک بیماری دردناک سُم، بینجامد. بسیاری از موستانگ‌ها در کار سبک به خوراک متمرکز کم یا هیچ نیاز دارند.

خوراکی‌ها و مکمل‌ها

بیشتر موستانگ‌هایی که علوفه باکیفیت می‌خورند به افزودنی اندکی نیاز دارند. یک قالب نمک و یک مکمل معدنی متعادل کمبودهای رایج را، جایی که علف یا یونجه محلی از نظر مواد مغذی کم‌مایه است، جبران می‌کند. خوراکی‌هایی مانند هویج یا سیب به مقدار کم اشکالی ندارند. پیش از افزودن مکمل با دامپزشک مشورت کنید، زیرا مکمل‌دهی بیش از حد می‌تواند بیش از سود، زیان برساند.

موستانگ‌ها به سرسختی شناخته می‌شوند. گزینش طبیعی در دشت به سود حیوانات سالم و مقاوم در برابر بیماری عمل کرده و نتیجه اسبی است که اغلب با مراقبت پایه سالم می‌ماند. بسیاری ۲۵ تا ۳۰ سال زندگی می‌کنند و سُم‌های متراکم و بنیه سخت آنها کمک می‌کند از مشکلاتی که نژادهای ظریف‌تر را می‌آزارد در امان بمانند.

سلامت خوب همچنان به مراقبت روزمره وابسته است. خطرهای اصلی برای موستانگ معمولاً به جیره مربوط‌اند، مانند افزایش وزن و لنگش سُم ناشی از خوراک پرمایه، نه بیماری ارثی.

مراقبت پیشگیرانه

• معاینه دامپزشکی و واکسیناسیون سالانه
• بررسی دندان دست‌کم سالی یک‌بار
• مراجعه منظم به نعل‌بند
• برنامه انگل‌زدایی بر پایه آزمایش مدفوع
• خوراک‌دهی پیوسته و بر پایه علوفه برای مهار وزن

موستانگ‌ها زود یاد می‌گیرند و آنچه را می‌آموزند به یاد می‌سپارند، اما برای خود می‌اندیشند و با زور به کار وادار نمی‌شوند. آموزش بر اعتماد استوار است. اسبی که تازه از دشت آمده کم یا هیچ تماسی با آدم‌ها نداشته و پیش از هر کار زیر زین باید رام شود. پس از ساخته‌شدن این اعتماد، بسیاری از موستانگ‌ها به اسب‌هایی آرام، مطیع و قابل‌اعتماد بدل می‌شوند.

پیوستگی از زور مهم‌تر است. مربی‌ای روشن، منصف و بی‌شتاب بهترین را از موستانگ بیرون می‌کشد. شتاب بیش از حد یا تنبیه ترس، آموزش را پس می‌راند.

پایه‌ها

۱. کنار اسب وقت بگذارید تا به حضور شما خو بگیرد ۲. پذیرش لمس، افسار و هدایت‌شدن را بسازید ۳. کار زمینی مانند واگذاری، هدایت و بسته‌ایستادن را بیفزایید ۴. تجهیزات و فشار زین را گام‌به‌گام معرفی کنید ۵. پس از آنکه اسب روی زمین آرام و پاسخگو شد، کار زیر زین را آغاز کنید ۶. با رشد اعتماد، به گشت، مانژ و کار وظیفه‌ای گسترش دهید

در دشت، موستانگ‌ها به‌طور طبیعی در دسته‌های گله جفت‌گیری می‌کنند، جایی که یک نریان با گروهی مادیان می‌گردد. مادیان‌ها معمولاً تا دو تا سه‌سالگی به بلوغ زادوولد می‌رسند، هرچند بسیاری تا زمان بزرگ‌تر و کاملاً رشدیافته‌شدن جفت‌گیری نمی‌کنند. زادوولد به‌طور کلی از فصل‌ها پیروی می‌کند و بیشتر کره‌ها در بهار زاده می‌شوند، آنگاه که علف فراوان است.

آبستنی حدود ۱۱ ماه به درازا می‌کشد و یک کره‌اسب به دنیا می‌آورد. دوقلوزایی در اسب نادر و پرخطر است. کره‌های زاده دشت طی چند ساعت پس از تولد سرپا و در حرکت‌اند، سازگاری‌ای که به آنها کمک می‌کند پابه‌پای گله بمانند و از شکارچیان بگریزند.

مادیان‌ها کره‌های خود را درون دسته می‌پرورانند و کره‌ها پیش از از شیر گرفته‌شدن در حدود شش‌ماهگی چند ماه شیر می‌خورند. کره‌های نر و ماده تا رسیدن به بلوغ با گله می‌مانند و پس از آن نریان‌های جوان اغلب برای تشکیل گروه‌های مجرد یا به‌دست‌آوردن مادیان‌های خود، گله را ترک می‌کنند. موستانگ‌هایی که برای به‌فرزندی‌سپاری پرورش می‌یابند معمولاً در شرایط اداره‌شده رام و از شیر گرفته می‌شوند.