سلف

خوکچه هندی خودرنگ یکی از انواع خوکچه هندی اهلی (Cavia porcellus) است که بر اساس پوشش بدنش تعریف می‌شود: کوتاه، صاف و یک‌رنگ یکدست از نوک بینی تا دنبه، بدون لکه، رگه یا نوار رنگی. نام این نژاد به پوششی اشاره دارد که «خودرنگ» است، یعنی رنگ آن در سراسر بدن حیوان یکسان است. رنگ‌های رایج در این گروه شامل مشکی، سفید، کِرِم، قرمز، شکلاتی و یاسی می‌شود.

از نظر اندام، خوکچه هندی خودرنگ جونده‌ای با اندازه متوسط است که بدنی فشرده و گرد، پاهایی کوتاه، دمی که به چشم نمی‌آید و سری پهن با گوش‌های کوچک دارد. وزن حیوانات بالغ معمولاً بین ۷۰۰ تا ۱۲۰۰ گرم است. پوشش صاف و نزدیک به بدن باعث می‌شود این نژاد در مقایسه با دیگر انواع خوکچه هندی، نگهداری و شانه‌زدن کمتری نیاز داشته باشد.

مانند همه خوکچه‌های هندی، این نژاد نیز حیوانی اجتماعی و گله‌ای است و بهتر است دست‌کم یک هم‌نوع در کنار خود داشته باشد. در طول روز فعال است، با انواع جیغ‌ها و غرش‌های نرم ارتباط برقرار می‌کند و برنامه روزانه‌اش حول زمان‌های غذادهی شکل می‌گیرد.

چه کسانی می‌توانند این نژاد را نگهداری کنند

خوکچه هندی خودرنگ گزینه مناسبی برای خانواده‌هایی است که کودکانشان به سنی رسیده‌اند که بتوانند حیوانی کوچک را به‌آرامی در دست بگیرند، برای کسانی که برای نخستین بار حیوان خانگی کوچک نگهداری می‌کنند و برای هر کسی که به دنبال همراهی اجتماعی و آرام برای در دست گرفتن است. این نژاد به توجه روزانه، محفظه‌ای بزرگ و دست‌کم یک هم‌نوع نیاز دارد، بنابراین برای نگهدارانی مناسب است که می‌توانند تعهد به عمری پنج تا هفت ساله و مراقبت از بیش از یک حیوان را بپذیرند.

خوکچه هندی اهلی از خوکچه‌های وحشی منطقه آند در آمریکای جنوبی نسل گرفته است. شواهد باستان‌شناسی نشان می‌دهد اهلی‌سازی این جانور در سرزمین‌های امروزی پرو و کشورهای همسایه رخ داده است، جایی که این حیوانات مدت‌ها پیش از تماس با اروپاییان، هم برای تغذیه و هم در آیین‌های مذهبی و باورهای عامیانه نگهداری می‌شدند.

بازرگانان اسپانیایی و دیگر اروپاییان در سده شانزدهم میلادی خوکچه‌های هندی را به اروپا بردند. در آنجا این جانور به‌تدریج از یک منبع غذایی به حیوان خانگی خانه‌ها تبدیل شد و هم در خانواده‌های مرفه و هم در خانواده‌های عادی نگهداری می‌شد. در طول نسل‌های متمادی پرورش در اسارت، پرورش‌دهندگان به تفاوت‌های رنگ و بافت پوشش بدن توجه کردند و آن‌ها را تثبیت کردند.

نژاد خودرنگ از دل همین علاقه‌مندی پدید آمد، آنجا که پرورش‌دهندگان به‌دنبال پوششی با رنگی یکدست و یکسان در سراسر بدن بودند. این نژاد نه گونه‌ای جداگانه است و نه نوع بومی یک منطقه خاص، بلکه دسته‌ای از رنگ و پوشش در میان خوکچه‌های هندی اهلی است که از طریق پرورش هدفمند و بر پایه استانداردهای تعیین‌شده توسط باشگاه‌های علاقه‌مندان به کاویا نگهداری می‌شود.

امروزه خوکچه هندی خودرنگ یکی از نژادهای نمایشی شناخته‌شده در نزد سازمان‌های علاقه‌مندان به خوکچه هندی است که بر اساس خلوص و یکدستی رنگ و کیفیت پوشش کوتاه و صافش داوری می‌شود. همین حیوانات به‌طور گسترده بیرون از حلقه‌های نمایشی نیز به‌عنوان حیوان خانگی معمولی نگهداری می‌شوند.

خوکچه هندی خودرنگ با رنگ یکدست و پوشش کوتاه و براقش که کاملاً به بدن می‌چسبد، شناخته می‌شود. این نژاد نه گل‌سرخی روی پوشش دارد، نه موی بلند و نه رنگ دومی. بدن آن فشرده و گرد است، سر پهن با انحنایی ملایم در بینی دارد و گوش‌ها کوچک و کمی افتاده‌اند. پاها کوتاه‌اند و این جانور دم کارکردی ندارد.

در یک نمونه خوب از این نژاد، عمق رنگ در سر، بدن، پاها و شکم یکسان است و هیچ ناحیه روشن‌تر یا تیره‌تری دیده نمی‌شود. پوشش باید در لمس، متراکم و صاف باشد.

پوشش و رنگ‌ها

رنگ‌های نژاد خودرنگ در دو گروه کلی جای می‌گیرند. خودرنگ‌های تیره شامل مشکی، شکلاتی و یاسی هستند. خودرنگ‌های روشن شامل سفید، کِرِم، بژ و طلایی می‌شوند. رنگ چشم معمولاً از رنگ پوشش پیروی می‌کند: در بیشتر رنگ‌ها چشم‌ها تیره‌اند و در رنگ‌های سفید، کِرِم و برخی رنگ‌های کم‌رنگ، چشم‌ها صورتی یا یاقوتی دیده می‌شوند. در همه موارد، ویژگی تعریف‌کننده این نژاد یک رنگ یکدست بدون هیچ نشانه یا لکه‌ای است. پوشش کوتاه آن، در مقایسه با نژادهای موبلند، به مراقبت کمتری نیاز دارد.

خوکچه هندی خودرنگ همان خلق‌وخوی آسان‌گیری را دارد که در خوکچه‌های هندی به‌خوبی دست‌آموزشده رایج است. این نژاد دوستانه، ملایم، آرام و خوش‌خلق است و با دست‌گیری منظم و ملایم، اعتمادبه‌نفس پیدا می‌کند و به بلند شدن از زمین عادت می‌کند. بسیاری از خوکچه‌های خودرنگ در زمان غذادهی با جیغ زدن به استقبال نگهدارنده خود می‌روند.

با اعضای خانواده، این نژاد اجتماعی است و از صحبت کردن با او و در دست گرفتن کوتاه‌مدت لذت می‌برد. در برخورد با افراد غریبه ممکن است در ابتدا بی‌حرکت بماند یا پنهان شود، که رفتاری طبیعی برای جانوری شکار است، و پس از آنکه دریابد فرد تازه‌وارد تهدیدی برایش ندارد، آرام می‌گیرد. با دیگر خوکچه‌های هندی نیز جمع‌گرا و عموماً صلح‌جو است، هرچند در گروه‌های هم‌جنس ممکن است بر سر جایگاه و فضا اختلاف‌های کوچکی پیش بیاید.

خوکچه‌های هندی جانورانی گله‌ای‌اند و یک خودرنگ به‌تنهایی می‌تواند دچار استرس شود و از فعالیت باز بماند. نگهداری دو یا چند حیوان در کنار هم، در محفظه‌ای به‌اندازه کافی بزرگ، از رفتار طبیعی آن‌ها پشتیبانی می‌کند. این نژاد نه بالارونده قدرتمندی است و نه در فرار از محفظه مهارتی دارد، و کنجکاوی خود را بیشتر با کاوش و جست‌وجوی غذا نشان می‌دهد تا با جویدن موانع.

نظافت

• پوشش کوتاه را هفته‌ای یک‌بار شانه بزنید تا موهای ریخته‌شده جمع شود و براقی آن حفظ شود.
• ناخن‌ها را هر چند هفته یک‌بار بررسی کنید و در صورت بلند شدن، کوتاه کنید.
• در صورت مشاهده هرگونه ترشح، چشم‌ها و بینی را پاک کنید.
• ناحیه پشتی و پاها را در صورت نیاز به‌طور موضعی تمیز کنید؛ حمام دادن را تنها در مواقع واقعاً ضروری و با شامپوی مخصوص حیوانات کوچک انجام دهید و بدن را کاملاً خشک کنید.
• غده چربی نزدیک دنبه را بررسی کنید و در صورت چرب و موم‌مانند شدن، آن را تمیز کنید.

فعالیت بدنی

• هر روز زمانی برای حرکت روی زمین، در فضایی امن و محصور و به‌دور از جریان هوا فراهم کنید.
• تونل، سکوهای کوتاه و پناهگاه در اختیارش بگذارید تا رفتار طبیعی جست‌وجوی غذا تشویق شود.
• کمی یونجه یا سبزیجات پخش کنید تا حیوان به حرکت و جست‌وجو ترغیب شود.
• از چرخ و توپ ورزشی خودداری کنید، زیرا برای ستون فقرات خوکچه هندی خطرناک است.

محیط نگهداری

خوکچه هندی خودرنگ را در دمایی ثابت و حدود ۱۸ تا ۲۴ درجه سلسیوس، دور از نور مستقیم آفتاب و جریان هوا نگه دارید. خوکچه‌های هندی گرما را به‌خوبی تحمل نمی‌کنند و در دماهای بالاتر از حدود ۲۶ تا ۲۸ درجه سلسیوس ممکن است دچار گرمازدگی شوند. مکانی آرام و بی‌سروصدا برایش فراهم کنید، زیرا این جانوران شکار هستند و نسبت به صدای بلند و حرکت ناگهانی حساس‌اند.

رژیم غذایی خوکچه هندی بر پایه فیبر بنا شده است. علف خشک نامحدود، مانند علف تیموتی یا علف چمن‌زار، باید بخش اصلی خوراک روزانه خودرنگ را تشکیل دهد و برای گوارش و ساییده شدن طبیعی دندان‌ها لازم است. علاوه بر علف خشک، مقدار کمی پلت ساده و غنی‌شده با ویتامین C مخصوص خوکچه هندی و یک وعده روزانه سبزی برگ سبز تازه نیز باید در دسترس حیوان باشد.

خوکچه هندی نمی‌تواند ویتامین C را در بدن خود بسازد و باید آن را از طریق خوراک دریافت کند. کمبود این ویتامین به بیماری اسکوروی می‌انجامد. سبزیجات پرویتامین C، مانند فلفل دلمه‌ای و سبزی‌های برگ سبز، در تأمین این نیاز مؤثرند و دامپزشک ممکن است مصرف مکملی ویژه را نیز پیشنهاد دهد. آب تازه و تمیز باید همیشه در دسترس حیوان قرار گیرد.

تنقلات و مکمل‌ها

سبزیجات تازه و تکه‌های کوچک میوه را به‌جای خوراکی‌های شیرین صنعتی، به‌عنوان تنقلات گاه‌به‌گاه به کار ببرید. ویتامین C پرکاربردترین مکملی است که این حیوان به آن نیاز دارد. آن را از طریق خوراک تازه یا محصولی که دامپزشک توصیه می‌کند تأمین کنید، نه با افزودن به آب آشامیدنی، زیرا در آب به سرعت تجزیه می‌شود. هر خوراک تازه را به‌آرامی وارد رژیم غذایی کنید تا از نرم شدن مدفوع جلوگیری شود.

با پرورش درست، خوکچه هندی خودرنگ جانوری مقاوم است و معمولاً ۵ تا ۷ سال عمر می‌کند. بیشتر مشکلات سلامت آن به تغذیه، ساییدگی دندان یا شرایط نگهداری برمی‌گردد. از آنجا که خوکچه هندی نشانه‌های بیماری را پنهان می‌کند، هر تغییر ناگهانی در اشتها، وزن یا میزان فعالیت هشداری زودهنگام و مهم به شمار می‌رود.

شایع‌ترین مشکلات به همان عواملی مربوط می‌شوند که سلامت خوکچه هندی را حفظ می‌کنند: ویتامین C کافی، فیبر کافی برای ساییده شدن دندان‌ها و قفسی تمیز، خشک و با تهویه مناسب.

مراقبت پیشگیرانه

• علف خشک نامحدود و منبعی مطمئن از ویتامین C روزانه فراهم کنید.
• حیوان را هفته‌ای یک‌بار وزن کنید تا کاهش وزن زودهنگام تشخیص داده شود.
• قفس را خشک، تمیز و با تهویه مناسب و کف صاف نگه دارید.
• پیش از بروز اورژانس، دامپزشکی آشنا به جانوران عجیب یا کوچک پیدا کنید.
• هر خوکچه هندی جدید را پیش از معرفی به گروه، قرنطینه و معاینه کنید.

خوکچه هندی به فضای کف بسیار بیشتری نسبت به آنچه بسیاری از قفس‌ها فراهم می‌کنند نیاز دارد. برای یک جفت خودرنگ، حداقل حدود ۰٫۷ متر مربع فضای کف قابل استفاده در نظر بگیرید و هرچه بیشتر، بهتر. قفسی تک‌طبقه با کف صاف ترجیح داده می‌شود، زیرا خوکچه هندی بالارونده خوبی نیست و کف سیمی به پای آن آسیب می‌زند.

کف قفس را با لایه‌ای ضخیم از بستر جاذب و بدون گرد و غبار، مانند خاک‌اره کاغذی یا پارچه پشمی روی زیرانداز جاذب، بپوشانید. برای هر حیوان دست‌کم یک مخفیگاه، یک جای‌علفی یا توده علف خشک، یک ظرف غذای سنگین و یک بطری یا ظرف آب بدون نشتی فراهم کنید. قفس را در اتاقی آرام و با دمای ثابت و در محیط سرپوشیده قرار دهید.

فهرست آماده‌سازی محل نگهداری

• قفسی بزرگ با کف صاف و متناسب با دو حیوان یا بیشتر
• بستری ضخیم، جاذب و بدون گرد و غبار
• یک مخفیگاه برای هر حیوان
• علف خشک نامحدود در جای‌علفی یا به‌صورت توده
• آب تازه در بطری یا ظرفی سنگین
• ظرف غذای سنگین برای پلت و سبزی
• محلی آرام، سرپوشیده و بدون جریان هوا

خوکچه هندی زود به بلوغ می‌رسد. ماده‌ها می‌توانند از حدود ۴ تا ۶ هفتگی و نرها از حدود ۸ تا ۱۰ هفتگی باروری پیدا کنند، از این رو باید جنس‌ها را زود از هم جدا کرد تا از آبستنی برنامه‌ریزی‌نشده جلوگیری شود. پرورش مسئولانه خودرنگ بر گله‌ای سالم و با رنگ یکدست تمرکز دارد و از جفت‌گیری با ماده‌ای بسیار جوان، بسیار مسن یا زایمان اول پس از حدود ۶ تا ۸ ماهگی خودداری می‌کند، زیرا در این سن استخوان‌های لگن به هم جوش می‌خورند و زایمان را خطرناک می‌سازند.

دوره آبستنی برای جونده‌ای کوچک طولانی است، حدود ۵۹ تا ۷۲ روز. خوکچه هندی از نوع زودرشد است: نوزادان که به آن‌ها بچه‌خوکچه گفته می‌شود، با پوشش مو و چشمان باز به دنیا می‌آیند و در همان ساعات نخست می‌توانند راه بروند و غذای جامد را نوک بزنند، هرچند تا دو یا سه هفته همچنان شیر می‌خورند. اندازه هر بار زایمان کوچک است، معمولاً یک تا چهار نوزاد.

بچه‌خوکچه‌ها را می‌توان در حدود سه هفتگی از شیر گرفت و در همین زمان باید نرها را از مادر و خواهرانشان جدا کرد تا از آبستنی زودرس جلوگیری شود. تولیدمثل خطر واقعی برای مادر دارد، از جمله مسمومیت آبستنی و زایمان دشوار، پس باید آن را به پرورش‌دهندگان باتجربه‌ای سپرد که می‌توانند پشتیبانی دامپزشکی فراهم کنند.