کوتوله

بز پیگمی یک نژاد بز اهلی کوچک است که در ایالات متحده توسعه یافته است. بزهای بالغ معمولاً ۴۱ تا ۵۸ سانتی‌متر ارتفاع جدوگاه دارند و وزنشان بین ۲۳ تا ۳۹ کیلوگرم است، با پیکری کوتاه، استوانه‌ای شکل و پاهای کوتاه. این نژاد از بزهای کوچکی که در اواسط قرن بیستم از غرب آفریقا وارد شدند ریشه گرفته و برای پیکری فشرده و عضلانی انتخاب شده، نه برای حجم شیردهی.

بز پیگمی بیشتر به‌عنوان همدم، حیوان خانگی و دام کوچک دامپروری نگهداری می‌شود. این بزها اجتماعی، فعال و خوش‌خلق هستند و با انسان‌ها و حیوانات اطرافشان پیوند محکمی می‌بندند. یک بز تنها اغلب دچار استرس می‌شود و سر و صدا راه می‌اندازد، بنابراین معمولاً به‌صورت جفت یا در گروه‌های کوچک نگهداری می‌شود.

این نژاد در طیف گسترده‌ای از آب‌وهواها دوام می‌آورد و با تأمین سرپناه خشک و مراقبت اولیه، سخت‌جان به شمار می‌رود. ماده‌بزها می‌توانند مقدار متوسطی شیر پرچرب تولید کنند، اما بیشتر مالکان بزهای پیگمی را به‌خاطر خلق‌وخو و اندازه مناسبشان نگه می‌دارند، نه برای اهداف تولیدی.

برای چه کسانی مناسب است

بز پیگمی برای خانواده‌ها و دامپروران کوچک مناسب است که می‌خواهند بزی خوش‌طبع با اندازه قابل مدیریت داشته باشند. در خانواده‌هایی با کودک و برای افراد تازه‌کار در نگهداری بز گزینه خوبی است، به شرطی که حصارکشی مطمئن و حداقل دو حیوان برای همراهی فراهم باشد. برای کسانی که به دنبال تولید شیر زیاد هستند یا نمی‌توانند بیش از یک بز نگه دارند، مناسب نیست.

بز پیگمی از بزهای کوچک دره کامرون و دیگر نواحی غرب آفریقا منشأ گرفته است. این حیوانات در سرزمین‌های اصلی خود به خاطر سخت‌جانی و توانایی رشد با علوفه کم در شرایط گرم و مرطوب ارزشمند بودند.

بزهای کوچک غرب آفریقایی در سده نوزدهم و اوایل سده بیستم به اروپا رسیدند و برخی از آن‌ها در باغ‌های وحش و مجموعه‌های خصوصی نگهداری شدند. از همین ذخایر اروپایی، حیواناتی به آمریکای شمالی صادر شدند. اولین محموله‌های مستند به ایالات متحده در اواخر دهه ۱۹۵۰ رسید و در آن زمان صرفاً به‌عنوان حیوانات باغ‌وحش و نمایشگاهی نگهداری می‌شدند.

علاقه به این نژاد در طول دهه ۱۹۶۰ رشد کرد، چراکه نگهدارندگان خصوصی شروع به پرورش این بزها به‌عنوان حیوان خانگی و دام کوچک کردند. پرورش‌دهندگان آمریکایی نوع پیکری کوتاه و فشرده را انتخاب کردند که پیگمی را از نایجریان دوارف بلندقامت‌تر و شیری متمایز می‌سازد؛ هر دو نژاد ریشه آفریقایی مشترک دارند.

یک انجمن نژادی در اواسط دهه ۱۹۷۰ در ایالات متحده برای ثبت شجره‌نامه‌ها و تعیین استاندارد نژادی تأسیس شد. از آن زمان، بز پیگمی به‌طور گسترده به‌عنوان حیوان همدم رواج یافته و اکنون در نمایشگاه‌ها، مزارع تماشایی و دامپروری‌های کوچک در سراسر آمریکای شمالی و فراتر از آن حضور دارد.

بز پیگمی پیکری فشرده و عضلانی روی پاهای کوتاه دارد که ظاهری گرد و استوانه‌ای به آن می‌بخشد. سر کوتاه است و صورتی کمی گود یا صاف دارد؛ هر دو جنس معمولاً شاخ‌دار هستند، هرچند برخی در دوران بزغالگی بی‌شاخ می‌شوند. نرها ریش پُرپشت‌تر و پوشش موی سنگین‌تری نسبت به ماده‌ها دارند.

علی‌رغم اندازه کوچک، این نژاد برای قدرت ساخته شده نه ظرافت، با قفسه سینه عمیق و دنده‌های پهن و برجسته.

پوشش مو و رنگ‌ها

پوشش مو یک لایه دوگانه کامل و صاف است که در هوای سرد ضخیم‌تر می‌شود. رنگ‌های شناخته‌شده شامل الگوهای کارامل با راه‌راه‌های عمودی روشن روی پاهای جلو، خاکستری آگوتی، مشکی خالص و قهوه‌ای است. اکثر الگوها نقاط روشن متضادی در اطراف پوزه، چشم‌ها، گوش‌ها و پاهای پایینی دارند. نرها اغلب در فصل زمستان شنلی از موهای بلندتر روی شانه‌ها دارند.

بزهای پیگمی خوش‌خلق و کنجکاو هستند. از تماس با انسان لذت می‌برند، اغلب به دنبال نگهدارندگان خود می‌روند و توجه می‌طلبند. این نژاد به رفتارهای بازیگوشانه‌ای مانند پریدن، بالا رفتن و ضربه زدن با سر در حین بازی شناخته شده است که آن را در بین خانواده‌ها و در مزارع تماشایی پرطرفدار کرده است.

بزهای پیگمی که خوب اجتماعی شده‌اند با کودکان معمولاً ملایم و شکیبا هستند، اما شاخ‌ها و عادت به ضربه زدن با سر به این معناست که کودکان خردسال باید زیر نظر باشند. در برابر غریبه‌ها، پس از آشنایی با افراد، بیشتر کنجکاو هستند تا کمرو.

این بزها حیوانات گله‌ای هستند و با حداقل یک بز همراه بهترین حال را دارند. بزی که تنها نگهداری می‌شود اغلب مضطرب می‌شود و بی‌وقفه صدا می‌کند. با سایر دام‌ها معمولاً صلح‌جو هستند، اما در هر گروه از بزها یک سلسله‌مراتب اجتماعی مشخص شکل می‌گیرد. نرهای سالم می‌توانند در فصل جفت‌گیری جسورتر شوند و بوی تندی پیدا کنند، بنابراین بسیاری از صاحبان حیوانات خانگی ترجیح می‌دهند نرهای اخته (ودر) یا ماده‌بز نگه دارند.

نظافت و آرایش

• سم‌ها را هر ۶ تا ۸ هفته کوتاه کنید تا از رشد بیش از حد و لنگش جلوگیری شود
• گاهی برس بزنید تا موهای ریخته برداشته شود؛ در فصل بهار که ریزش مو بیشتر است این کار را افزایش دهید
• پوشش مو و پوست را از نظر شپش، کنه و گره مو بررسی کنید
• ریش و ناحیه پشتی نرها را تمیز نگه دارید و ماده‌بزها را پس از بزغاله‌اندازی

ورزش و فعالیت

• فضای باز امنی برای چرا و حرکت روزانه فراهم کنید
• سازه‌های بالارفتن مثل کنده درخت، سکو یا سنگ‌های بزرگ اضافه کنید
• زمانی برای بازی با بزهای همراه برای فعالیت طبیعی فراهم کنید
• از حصارکشی محکم با حداقل ۱۲۰ سانتی‌متر ارتفاع استفاده کنید؛ بزهای پیگمی بالا می‌روند و از شکاف‌ها رد می‌شوند

محیط

بزهای پیگمی به سرپناهی خشک و بدون کوران نیاز دارند که آن‌ها را از باران و باد در امان نگه دارد، با بستری تمیز مثل کاه. سرما را بهتر از رطوبت تحمل می‌کنند، بنابراین تهویه مناسب بدون کوران اهمیت دارد. هر بز به حدود ۱.۴ تا ۱.۹ متر مربع فضای سرپناه داخلی به اضافه فضای بیرونی نیاز دارد. حصارکشی باید محکم باشد چون این نژاد چابک است و نقاط ضعیف را می‌آزماید.

رژیم غذایی بز پیگمی بر پایه علوفه است. علف خشک باکیفیت باید همیشه در دسترس باشد و با چرا از درختچه‌ها، برگ‌ها و علف‌های هرز تکمیل شود وقتی بزها به چراگاه دسترسی دارند. دانه به مقدار محدود داده می‌شود، عمدتاً به ماده‌بزهای باردار یا شیرده و بزغاله‌های در حال رشد، چون بزهای پیگمی به‌راحتی وزن اضافه می‌کنند و چاقی یک مشکل رایج در بزهای خانگی است.

آب تازه و تمیز باید همیشه در دسترس باشد و یک مخلوط معدنی آزاد مخصوص بز با مس کافی باید ارائه شود.

خوراکی‌های جانبی و مکمل‌ها

مقادیر کم میوه و سبزیجات مثل سیب، هویج یا کدو تنبل خوراکی‌های مناسبی هستند اما باید زیر حدود ۱۰ درصد رژیم غذایی باقی بمانند. جوش‌شیرین ارائه‌شده به‌صورت آزاد می‌تواند به تنظیم اسیدیته شکمبه کمک کند. یک مکمل معدنی آزاد قابل‌اطمینان‌تر از یک بلوک نمک است، و ممکن است سلنیوم یا مس در مناطقی که کمبود وجود دارد بر اساس توصیه دامپزشک لازم باشد.

بز پیگمی یک نژاد قوی است با طول عمر معمول ۱۰ تا ۱۵ سال در شرایط مراقبت مناسب. اکثر مشکلات بهداشتی از رژیم غذایی، انگل‌ها یا سرپناه ناشی می‌شوند نه از بیماری ارثی. چاقی در بزهای خانگی رایج است و به چندین بیماری دیگر دامن می‌زند، بنابراین کنترل وزن از طریق تغذیه مبتنی بر علوفه اهمیت دارد.

کنترل منظم انگل، واکسیناسیون و مراقبت از سم‌ها از اکثر مشکلات دیده‌شده در این نژاد پیشگیری می‌کند.

مراقبت‌های پیشگیرانه

• معاینات منظم مدفوع برنامه‌ریزی کنید و بر اساس نتایج کرم‌زدایی انجام دهید
• هر ۶ تا ۸ هفته سم‌ها را کوتاه کنید
• واکسن CDT (کلستریدیوم و کزاز) را بر اساس برنامه توصیه‌شده توسط دامپزشک تزریق کنید
• مواد معدنی آزاد مناسب ارائه دهید و وزن بدن را کنترل کنید
• آب تازه فراهم کنید و از تغییرات ناگهانی خوراک اجتناب کنید

بزهای پیگمی زود به بلوغ جنسی می‌رسند و نرها ممکن است از ۳ تا ۴ ماهگی باردارکننده باشند، بنابراین نرهای جوان اغلب از ماده‌ها جدا می‌شوند تا از جفت‌گیری ناخواسته جلوگیری شود. ماده‌بزها معمولاً از حدود ۱۲ تا ۱۸ ماهگی، پس از رسیدن به اندازه کافی، جفت‌گیری می‌کنند. بر خلاف بسیاری از نژادهای بز، پیگمی‌ها کاملاً فصلی نیستند و می‌توانند در طول سال چرخه داشته باشند.

دوره آبستنی حدود ۱۴۵ تا ۱۵۵ روز است. زایمان‌های یک تا سه بزغاله رایج است و دوقلوزایی بیشتر دیده می‌شود. ماده‌بزها معمولاً مادران خوبی هستند و به یک محل بزغاله‌اندازی تمیز و خشک و خوراک اضافی در اواخر بارداری و دوران شیردهی نیاز دارند.

بزغاله‌ها به‌زودی پس از تولد می‌ایستند و شیر می‌خورند و طی چند هفته شروع به خوردن علف خشک می‌کنند. از شیر گرفتن معمولاً بین ۸ تا ۱۲ هفتگی اتفاق می‌افتد. به دلیل بلوغ زودهنگام این نژاد و توانایی جفت‌گیری در طول سال، جداسازی کنترل‌شده نرها و ماده‌ها ابزار اصلی مدیریت تولیدمثل است.