اوبرهازلی

اوبرهاسلی یک بز شیری است که در مناطق کوهستانی سوئیس پا گرفته است. این دام متوسط‌اندام با پوشش قهوه‌ای مایل به قرمز تا قرمز تیره، که در اصطلاح شاموا نامیده می‌شود، شناخته می‌شود. نشانه‌های سیاه روی صورت، پاها، شکم و امتداد پشت این پوشش را تکمیل می‌کنند. بزهای ماده معمولاً حدود 54 کیلوگرم وزن دارند و قدشان در کوهان حدود 71 سانتی‌متر است؛ بزهای نر اندکی بزرگ‌تر هستند.

این نژاد عمدتاً برای تولید شیر پرورش می‌یابد. مقدار تولید در مقایسه با استانداردهای بزهای شیری در سطح متوسط قرار دارد، اما شیر آن طعمی ملایم و شیرین دارد که بسیاری از نگهداری‌کنندگان آن را برای نوشیدن مستقیم و پنیرسازی ترجیح می‌دهند. بزهای ماده اوبرهاسلی مادران قابل‌اعتمادی هستند و به آب و هوای سردتر و زمین‌های ناهموار به خوبی سازگار می‌شوند، بازتابی از پیشینه کوهستانی این نژاد.

طبع این نژاد از مشخصه‌های اصلی آن است. بزهای اوبرهاسلی در کل آرام، ملایم و انسان‌گرا هستند. این ویژگی‌ها آن‌ها را در مزارع کوچک، خانه‌های روستایی و پروژه‌های دامپروری جوانان کاربردی می‌سازد. این بزها نسبت به محیط اطراف هوشیار هستند، اما معمولاً دچار وحشت یا هراس نمی‌شوند.

کدام نگهداری‌کنندگان مناسب این نژادند

اوبرهاسلی برای نگهداری‌کنندگانی مناسب است که به دنبال یک بز شیری با مدیریت آسان و طبع معتدل هستند، نه بالاترین حجم ممکن شیر. آرامش این نژاد در هنگام کار با آن و تحمل خوبش در آب و هوای سرد، آن را برای خانه‌های روستایی، علاقه‌مندان به پنیرسازی سنتی و برنامه‌های دامپروری جوانان گزینه‌ای مناسب می‌کند. افرادی که در آب و هوای بسیار گرم زندگی می‌کنند یا به دنبال تولید شیر بالا در مقیاس تجاری هستند، بهتر است این نژاد را با انواع بزرگ‌تر آلپی مقایسه کنند.

اوبرهاسلی از مناطق کوهستانی سوئیس، از جمله نواحی اطراف برن که نام این نژاد از آن برگرفته شده، منشأ می‌گیرد. این نژاد به گروه گسترده‌ای از بزهای شیری آلپی سوئیسی تعلق دارد که در طول نسل‌ها برای تولید شیر در مزارع کوچک کوهستانی پرورش یافته‌اند. الگوی رنگی شاموا یکی از ویژگی‌های ثابت این گله‌های سوئیسی بوده است.

بزهایی از این نوع در اوایل دهه 1900 میلادی به ایالات متحده وارد شدند. در طول چند دهه این بزها در کنار سایر واردات آلپی دسته‌بندی شدند و گاهی تحت عنوان کلی‌تر «آلپی» ثبت می‌شدند، که هویت مستقل این نژاد را در هاله‌ای از ابهام قرار می‌داد.

از طریق تلاش پرورش‌دهندگان متعهد، دام‌هایی که الگوی اصیل شاموا سوئیسی را حفظ کرده بودند ردیابی شدند و با یکدیگر آمیخته شدند تا این خط نژادی خالص بماند. با گذشت زمان، اوبرهاسلی به عنوان یک نژاد مستقل شناخته شد، نه صرفاً یک تنوع رنگی از نژاد آلپی.

امروزه اوبرهاسلی در مقایسه با چند نژاد شیری دیگر کمتر رایج است. این نژاد توسط نگهداری‌کنندگانی که ارزش رنگ، طبع و کیفیت شیر آن را می‌دانند حفظ می‌شود، و دفاتر ثبت گله همچنان بر پوشش شاموا و نشانه‌های سیاه متمایز این نژاد تأکید دارند.

اوبرهاسلی ساختاری متعادل از نوع شیری دارد: پشت مسطح، بدنی عمیق و پستانی خوب متصل در بزهای ماده. صورت صاف یا کمی گود، گوش‌ها ایستاده و رو به جلو، و در کل ظاهری هوشیار و مرتب دارد. هم بزهای ماده و هم نر بسته به روش مدیریت ممکن است شاخدار یا بدون شاخ باشند.

پوشش و رنگ‌ها

رنگ مشخصه این نژاد شاموا است که از قهوه‌ای مایل به قرمز روشن تا قهوه‌ای مایل به قرمز تیره متغیر است. نشانه‌های سیاه مشخص‌کننده روی صورت ظاهر می‌شوند، به صورت دو خط روشن از بالای هر چشم تا پوزه، و همچنین روی پاهای پایینی، شکم و یک خط در امتداد ستون فقرات. گوش‌ها اغلب لبه یا نشانه‌های سیاه دارند. بزهای نر نسبت به ماده‌ها معمولاً سیاه بیشتری در پوشش دارند. موها کوتاه تا متوسط و چسبیده به بدن هستند.

اوبرهاسلی با خلق‌وخویی ثابت و ملایم شناخته می‌شود. این بزها انسان‌گرا هستند و تمایل دارند با نگهداری‌کنندگان خود پیوند برقرار کنند؛ این ویژگی وظایفی مانند دوشیدن و ناخن‌گیری را آسان‌تر می‌کند. در برابر محیط اطراف هوشیار هستند اما به ندرت دچار وحشت می‌شوند. این خصیصه با چراگاه‌های باز و زمین‌های متنوع سازگار است.

با اعضای خانواده این نژاد دوستانه و بردبار است و اغلب برای خانوارهایی با کودکان و پروژه‌های نمایش دام جوانان توصیه می‌شود. در برابر غریبه‌ها ابتدا محتاط هستند و سپس پس از آشنایی به سرعت آرام می‌گیرند. با سایر بزها و دام‌های مزرعه به طور کلی به خوبی کنار می‌آیند، هرچند سلسله مراتب گله و شخصیت‌های فردی همچنان نقش دارند.

این نژاد نسبتاً کم‌صداست. بزهای اوبرهاسلی به اندازه برخی نژادهای شیری دیگر صدا نمی‌کنند، که در مواردی که سر و صدا اهمیت دارد مفید است. مانند همه بزها، کنجکاو هستند و توانایی بالارفتن خوبی دارند؛ بنابراین حصار محکم و وسایل سرگرمی برای جلوگیری از فرار و رفع بی‌حوصلگی ضروری است.

آراستگی و بهداشت

• پوشش کوتاه را هفتگی برس بزنید تا موهای ریخته برطرف شده و پوست بررسی شود
• سم‌ها را هر 6 تا 8 هفته تراشید تا از رشد بیش از حد و لنگیدن جلوگیری شود
• در طول مراقبت‌های معمول، گوش، چشم و پوشش را از نظر انگل بررسی کنید
• برای بزهای شیرده، پستان و اطراف آن را پاکیزه نگه دارید و در صورت نیاز تراشیده شود

ورزش

• دسترسی روزانه به چراگاه یا محوطه بزرگ ورزشی فراهم کنید
• سازه‌های بالارفتن، کنده درخت یا سنگ برای ارضای نیاز طبیعی بالارفتن قرار دهید
• حصار محکم با ارتفاع حداقل 120 تا 150 سانتی‌متر نصب کنید؛ بزها نقاط ضعیف را می‌آزمایند
• مناطق چرا را جابجا کنید تا علوفه مدیریت شده و بار انگلی کاهش یابد

محیط نگهداری

این نژاد به دلیل منشأ کوهستانی خود تحمل سرما را به خوبی دارد، اما برای حفظ سلامت در آب و هوای مرطوب یا بادخیز به سرپناهی خشک و بدون جریان هوای مستقیم نیاز دارد. بستر تمیز، تهویه مناسب و سایه در ماه‌های گرم فراهم کنید، زیرا استرس گرما در مقایسه با سرما خطر بیشتری برای این نژاد دارد. حداقل یک بز همراه داشته باشید؛ اوبرهاسلی دام گله‌ای است و در انزوا ضعیف می‌شود.

پایه رژیم غذایی اوبرهاسلی علوفه است: چراگاه، چرا از بوته‌ها و یونجه یا علوفه خشک با کیفیت مناسب. چریدن از بوته‌ها و گیاهان برگدار با رفتار طبیعی تغذیه‌ای آن‌ها همخوانی دارد. بزهای شیرده و بزغاله‌های در حال رشد به انرژی و پروتئین بیشتری نیاز دارند که معمولاً از طریق جیره اندازه‌گیری‌شده غله مخصوص بز شیری تأمین می‌شود. آب تمیز باید همیشه در دسترس باشد، زیرا کمبود آب به سرعت تولید شیر را کاهش می‌دهد.

تنقلات و مکمل‌ها

تنقلاتی مانند مقدار کم میوه یا سبزیجات را به ندرت بدهید تا در جیره غذایی اختلال ایجاد نشود. مواد معدنی آزاد مخصوص بز با مس و سلنیوم متناسب با منطقه فراهم کنید، چرا که کمبود این مواد در نواحی با خاک فقیر رایج است. منبع نمک و آب تمیز نیازهای روزانه را تکمیل می‌کنند. پیش از افزودن مکمل‌ها برای اهداف سلامتی خاص، با دامپزشک یا کارشناس دامداری مشورت کنید.

اوبرهاسلی یک نژاد مقاوم است که با شرایط سرد و ناهموار به خوبی کنار می‌آید. با مدیریت مناسب بسیاری از این دام‌ها 12 تا 18 سال عمر می‌کنند، هرچند دوره شیردهی مولد کوتاه‌تر است. اغلب مشکلات بهداشتی همان مشکلاتی هستند که بزهای شیری را به طور کلی تحت تأثیر قرار می‌دهند و از طریق مراقبت روزمره، بهداشت مناسب و تغذیه صحیح تا حد زیادی قابل پیشگیری هستند.

مراقبت‌های پیشگیرانه

• آزمایش مدفوع را به طور منظم انجام دهید و بر اساس نتایج درمان کنید
• سم‌ها را هر 6 تا 8 هفته تراشید
• واکسیناسیون را بر اساس توصیه دامپزشک محلی به‌روز نگه دارید (واکسن CDT در بسیاری از مناطق رایج است)
• مواد معدنی آزاد متناسب با منطقه فراهم کنید
• دام‌های جدید را پیش از ورود به گله قرنطینه کنید

بزهای اوبرهاسلی در سال اول زندگی به سن تکثیر می‌رسند، هرچند معمولاً بزهای ماده پس از رسیدن به رشد کافی، اغلب در حدود 8 تا 10 ماهگی یا وزن مناسب بدن، جفت‌گیری می‌کنند. مانند اغلب نژادهای بز، این دام‌ها تکثیر فصلی دارند و اغلب در ماه‌های خنک‌تر پاییز و اوایل زمستان گرما می‌خورند. دوره آبستنی حدود 150 روز، یعنی تقریباً پنج ماه است.

بزهای ماده معمولاً یک یا دو بزغاله به دنیا می‌آورند و در دام‌های بالغ دوقلو رایج است. این نژاد از نظر توان مادری شناخته شده است؛ بزهای ماده معمولاً بدون دخالت زیاد بزغاله‌ها را تمیز کرده، شیر می‌دهند و از آن‌ها محافظت می‌کنند. بزغاله‌ها پس از تولد به سرعت می‌ایستند و شروع به خوردن شیر می‌کنند؛ اطمینان از دریافت آغوز در ساعات اول برای ایجاد ایمنی اهمیت دارد.

بزغاله‌ها در هفته‌های اول زندگی شروع به گزیدن علوفه می‌کنند و معمولاً تا حدود 12 هفتگی از شیر گرفته می‌شوند، بسته به اینکه توسط مادر یا با شیشه پرورش یابند. بزهای نر مورد استفاده برای تکثیر باید بر اساس ساختار بدنی، طبع و نشانه‌های صحیح شاموا انتخاب شوند تا ویژگی‌های نژاد حفظ شود.