کوتوله نیجریه‌ای

بز کوتوله نیجریایی یک بز شیری مینیاتوری است که ارتفاع آن از زمین تا گرده به ندرت از ۶۰ سانتی‌متر تجاوز می‌کند، اما میزان شیر تولیدی آن برای اکثر کسانی که برای اولین بار با این نژاد آشنا می‌شوند شگفت‌آور است. وزن بالغ‌ها معمولاً حدود ۳۴ کیلوگرم است که نگهداری آن‌ها را برای کسانی که از عهده یک دام شیری معمولی برنمی‌آیند امکان‌پذیر می‌سازد. ترکیب اندازه کوچک و تولید پیوسته شیر، دلیل اصلی گسترش این نژاد از چند مزرعه کوچک به حیاط‌های مسکونی و مزارع تفریحی در سراسر کشور مبدأ بوده است.

نگهداری‌کنندگان این بزها دو انگیزه اصلی دارند. برخی به دنبال شیر هستند که درصد بالایی از چربی دارد و طعمی ملایم و شیرین. برخی دیگر به دلیل خلق‌وخوی این حیوانات آن‌ها را انتخاب می‌کنند. این بزها دوستانه و محبت‌آمیز هستند، به دنبال همراهی انسان می‌گردند و در کنار کودکان معمولاً رفتاری ملایم دارند. بز نر اخته حیوانی آرام و همنشین مناسب است، در حالی که ماده‌بزها در جایگاه شیردوشی خود را اثبات می‌کنند.

بزها حیواناتی گله‌زی هستند، بنابراین یک بز کوتوله نیجریایی به تنهایی رشد مطلوبی نخواهد داشت. برنامه‌ریزی برای نگهداری حداقل دو راس ضروری است. این بزها با یکدیگر و با کسانی که روزانه با آن‌ها در ارتباط هستند خوی اجتماعی خوبی دارند و همین طبیعت اجتماعی بخشی از چیزی است که نگهداری این نژاد را آسان می‌کند.

چه کسانی برای نگهداری مناسب هستند

بز کوتوله نیجریایی برای نگهداری‌کنندگانی مناسب است که فضای محدودی دارند اما می‌خواهند شیر تازه داشته باشند یا یک حیوان تعاملی برای خانواده. جثه کوچک به معنای هزینه خوراک کمتر و مدیریت آسان‌تر در مقایسه با بز معمولی است. این نژاد گزینه‌ای مناسب برای مالکان تازه‌کار، خانواده‌هایی با کودکان و دامداران خانگی است که بدون نیاز به دام بزرگ خروجی لبنیاتی می‌خواهند. برای کسانی که تنها می‌توانند یک حیوان نگه دارند یا بزی می‌خواهند که تنها ماندن‌های طولانی را تحمل کند مناسب نیست.

این نژاد به بزهای کوچک غرب آفریقا بازمی‌گردد. این حیوانات در دهه‌های اولیه تا میانی قرن بیستم به ایالات متحده رسیدند و بسیاری از واردات اولیه از طریق باغ‌وحش‌ها و مجموعه‌های خصوصی صورت گرفت. آن‌ها همراه با نژاد بزرگ‌تر و تنومندتر بز کوتوله غرب آفریقا وارد شدند که بعداً به بز پیگمی تبدیل شد و برای مدتی دو نوع به وضوح از هم متمایز نبودند.

پرورش‌دهندگان آمریکایی در نهایت این خطوط را بر اساس هدف و ساختار بدنی از هم جدا کردند. حیوانات بلندتر و ظریف‌تر با فرم شیری به بز کوتوله نیجریایی تبدیل شدند، در حالی که حیوانات کوتاه‌تر و سنگین‌تر به بز پیگمی. بز کوتوله نیجریایی به سمت تناسبات یک بز شیری تمام‌اندازه کوچک‌شده پرورش یافت، نه به سمت شکل چاق‌تر حیوانات گوشتی یا خانگی.

در اواخر قرن بیستم این نژاد در مزارع کوچک و مزارع خانگی دنبال‌کنندگان زیادی پیدا کرد، زیرا از حیوانی که بسیار کمتر از یک ماده‌بز معمولی غذا می‌خورد، مقادیر قابل توجهی شیر تولید می‌کرد. ثبت‌نژادها در ایالات متحده بز کوتوله نیجریایی را به عنوان یک نژاد شیری مجزا شناختند و این شناخت به استانداردسازی اندازه، فرم و خصوصیات شیری کمک کرد.

این نژاد یک پیشرفت آمریکایی بر پایه نژادگان آفریقایی است. محبوبیت آن با رشد دامداری در مزارع کوچک و حیاط‌های خانگی همچنان افزایش می‌یابد.

بز کوتوله نیجریایی بیشتر شبیه یک بز شیری کوچک‌شده است تا یک بز خانگی کوتاه و چاق. بدن متوازن است و پاها صاف، با ساختاری که فرم شیری را نشان می‌دهد. هم ماده‌بز و هم نربز کوچک هستند و در مجموع تصویری از یک حیوان مرتب و ظریف ارائه می‌دهند. بزهای این نژاد می‌توانند به طور طبیعی بدون شاخ یا شاخدار باشند و بسیاری از نگهداری‌کنندگان جوانه شاخ بزغاله‌ها را در هفته‌های اول زندگی قطع می‌کنند.

پوشش و رنگ‌ها

پوشش نرم است و به بدن چسبیده، با رشد زمستانی کمی بلندتر در آب‌وهوای سرد. رنگ از متغیرترین ویژگی‌های این نژاد به شمار می‌رود. حیوانات در الگوهای تک‌رنگ و چندرنگ در سیاه، سفید، طلایی و شکلاتی دیده می‌شوند و بسیاری دارای لکه‌های رنگی، روشنی در نوک گوش‌ها و پوزه، یا رگه‌های درهم هستند. چشم‌های آبی در این نژاد یافت می‌شوند و بسیاری از نگهداری‌کنندگان آن‌ها را ارزشمند می‌دانند، هرچند چشم‌های قهوه‌ای نیز کاملاً استاندارد هستند. هیچ رنگ خاصی به عنوان استاندارد تعیین نشده، که بخشی از دلیل تنوع زیاد بزغاله‌های یک زایمان است.

بز کوتوله نیجریایی به خاطر خلق‌وخوی آرام و محبت‌آمیزش شناخته می‌شود. این بزها به دنبال توجه انسانی هستند، دنبال نگهداری‌کنندگان خود می‌روند و اغلب برای نوازش و تماس پیش می‌آیند. این مهربانی شامل کودکان نیز می‌شود و جثه کوچک آن‌ها احتمال افتادن کودک در حین بازی را کاهش می‌دهد، هرچند نظارت در کنار هر دامی همیشه عاقلانه است.

در مواجهه با غریبه‌ها، این نژاد پس از عادت کردن به دستکاری شدن بیشتر کنجکاو است تا ترسو، و تماس منظم از سنین کم آرام‌ترین بالغ‌ها را به بار می‌آورد. در میان سایر بزها خوی اجتماعی دارند و بدون تنش زیادی در سلسله مراتب گله جا می‌گیرند. به طور کلی با سایر دام‌ها مانند طیور، گوسفندان و اسب‌سانان همزیستی دارند و جفت‌های پیوندیافته در غیاب انسان‌ها همنشین یکدیگر می‌شوند.

اینها حیوانات بازیگوشی هستند که بالا می‌روند، می‌جهند و کاوش می‌کنند. این کنجکاوی جذاب است اما به این معنا نیز هست که یک بز کسل‌شده یا کم‌تحریک، حصارها و قفل‌ها را آزمایش خواهد کرد. بزهای اخته و ماده‌بزها معمولاً ملایم‌ترین رفتار را دارند، در حالی که نربزهای اصلاح‌نشده می‌توانند پررو باشند و در فصل جفت‌گیری بوی تندی پیدا می‌کنند. به همین دلیل اکثر نگهداری‌کنندگان حیوان خانگی ماده‌بزها یا بزهای اخته را انتخاب می‌کنند.

آرایش و بهداشت

• هر ۶ تا ۸ هفته یک بار سم‌ها را هرس کنید تا از رشد بیش از حد و لنگی جلوگیری شود
• گه‌گاه برس بکشید تا موهای ریخته جدا شوند، با توجه بیشتر در دوره ریزش موی بهاری
• در حین دستکاری، گوش‌ها، چشم‌ها و پوست را از نظر انگل یا تحریک بررسی کنید
• ماده‌بزهای شیرده به مراقبت بهداشتی از پستان و تمیز کردن جایگاه شیردوشی نیاز دارند

فعالیت بدنی

• یک محوطه حصارکشی‌شده ایمن برای چرخش و چرا در طول روز فراهم کنید
• سازه‌های بالارونده مانند کنده درخت، سکو یا سنگ‌های بزرگ برای بازی اضافه کنید
• در صورت امکان، دسترسی به علوفه طبیعی (درختچه، برگ‌ها، علف‌های هرز) را فراهم کنید
• حداقل دو بز نگه دارید تا با هم بازی و فعالیت کنند

شرایط محیطی

بز کوتوله نیجریایی به سرپناهی خشک و دور از کوران نیاز دارد که از باران، باد و برف محافظت کند. بزها سرما را بسیار بهتر از رطوبت تحمل می‌کنند، پس خشکی بستر از گرما اهمیت بیشتری دارد. حصارکشی باید ایمن باشد زیرا این بزهای کوچک و چالاک از شکاف‌هایی که دام بزرگ‌تر نمی‌تواند از آن‌ها رد شود عبور می‌کنند. آب تمیز را در تمام ساعات در دسترس قرار دهید و یک مکمل معدنی مخصوص بز تهیه کنید.

پایه تغذیه بز کوتوله نیجریایی علوفه است. یونجه خشک یا مرتع با کیفیت خوب، همراه با علوفه طبیعی مانند درختچه و علف‌های هرز، اکثر نیازهای یک ماده‌بز خشک یا بز اخته را برآورده می‌کند. دانه (کنسانتره بز) برای حیواناتی که به انرژی بیشتری نیاز دارند، عمدتاً ماده‌بزهای شیرده و بزغاله‌های در حال رشد، اضافه می‌شود و به مقدار معین داده می‌شود نه به صورت آزادانه. یک ماده معدنی ریزه مخصوص بز با مقادیر مناسب مس و سلنیوم برای منطقه جغرافیایی نگهداری باید همیشه در دسترس باشد، به همراه آب تمیز.

تنقلات و مکمل‌ها

مقادیر کمی هویج، سیب، موز یا تخمه آفتابگردان تنقلات آموزشی مفیدی هستند. تنقلات را در بخش کوچکی از رژیم غذایی نگه دارید تا تعادل علوفه‌خواری بر هم نخورد. بولوس مس و مکمل سلنیوم ممکن است در مناطق دارای کمبود لازم باشند، اما دوزدهی فقط با مشورت دامپزشک انجام شود زیرا هر دو ماده معدنی در مقادیر اضافی سمی هستند.

بز کوتوله نیجریایی به طور کلی برای یک بز، مقاوم و طولانی‌عمر است و طول عمر معمول آن در مدیریت مناسب ۱۲ تا ۱۵ سال است. اکثر مشکلات سلامتی در این نژاد مرتبط با مدیریت هستند نه ژنتیک، به این معنا که مراقبت پیوسته از اکثر مشکلات پیشگیری می‌کند. بزرگ‌ترین تهدید مداوم برای بزها از هر نوع، انگل‌های داخلی هستند، به ویژه کرم قرمز معده که باعث کم‌خونی می‌شود.

مراقبت پیشگیرانه

• هر ۶ تا ۸ هفته یک بار سم‌ها را هرس کنید
• رنگ داخل پلک (FAMACHA) را برای تعیین زمان مناسب کرم‌کشی بررسی کنید تا از مصرف کلی داروی کرم‌کش خودداری شود
• واکسیناسیون CDT را طبق توصیه دامپزشک به‌روز نگه دارید
• مواد معدنی ریزه صحیح و تغذیه متعادل با نسبت مناسب کلسیم به فسفر تامین کنید، به ویژه برای بزهای اخته
• بستر و کف محوطه را خشک نگه دارید تا از بیماری سم جلوگیری شود

بز کوتوله نیجریایی زود به بلوغ جنسی می‌رسد و نربزها می‌توانند در چند ماهگی بارور باشند. به همین دلیل بزغاله‌های نر اغلب زود جدا می‌شوند یا اخته می‌شوند. اکثر پرورش‌دهندگان صبر می‌کنند تا ماده‌بز به خوبی رشد کرده باشد، معمولاً حدود ۸ ماهگی یا بیشتر و با وزن مناسب، پیش از اولین جفت‌گیری. برخلاف بسیاری از نژادهای بز، بز کوتوله نیجریایی در طول سال چرخه دارد، بنابراین بزغاله‌ها می‌توانند در هر فصلی متولد شوند.

دوره آبستنی حدود ۱۴۵ تا ۱۵۳ روز است، تقریباً پنج ماه. این نژاد به خاطر زایمان‌های پربار شناخته می‌شود؛ دوقلو و سه‌قلو رایج است و تعداد بیشتر نیز ممکن است. ماده‌بزها معمولاً مادران خوبی هستند که بزغاله‌ها را تمیز می‌کنند و شیر می‌دهند بدون کمک زیادی، و بزغاله‌های کوچک به سرعت می‌ایستند و پستان را پیدا می‌کنند.

بزغاله‌ها چند هفته شیر می‌خورند و از همان روزهای اول شروع به مزیدن یونجه و دانه می‌کنند. قطع جوانه شاخ در صورت انتخاب در هفته اول یا دوم انجام می‌شود و بزغاله‌های نری که قرار است حیوان خانگی شوند پس از چند هفته اخته می‌شوند. برنامه‌ریزی برای نگهداری حداقل دو بزغاله در کنار هم ضروری است زیرا نیازهای اجتماعی این نژاد از بدو تولد وجود دارد.