سبرایت

سبرایت یک نژاد بام اصیل است، به این معنا که هیچ همتای استاندارد بزرگ‌تری ندارد. این نژاد یکی از کوچک‌ترین نژادهای مرغ پرورشی محسوب می‌شود و تقریباً به‌طور کامل برای اهداف زینتی پرورش می‌یابد، نه برای تولید گوشت یا تخم‌مرغ. این نژاد در اوایل قرن نوزدهم در انگلستان پدید آمد و نامش را از فردی گرفته است که آن را پرورش داد.

ویژگی متمایزکننده سبرایت پرهای آن است. هر پر حاشیه‌ای تیره در اطراف مرکزی روشن‌تر دارد، الگویی موسوم به حاشیه‌داری که سراسر بدن پرنده را با جلوه‌ای یکنواخت و پولک‌مانند می‌پوشاند. هر دو گونه نقره‌ای و طلایی این حاشیه‌داری را به‌وضوح نشان می‌دهند. این نژاد همچنین از نوع «پر ماده‌گونه» است، به این معنا که خروس‌ها فاقد پرهای بلند و نوک‌تیز داسی و یال هستند که در بیشتر خروس‌ها دیده می‌شود و در عوض پرهایی گرد و مشابه مرغ‌ها دارند.

با وجود جثه کوچک، سبرایت پرنده‌ای پرشور و فعال است. این پرندگان هوشیار، کنجکاو و مطمئن به نظر می‌رسند و معمولاً وقت خود را صرف جستجوی خوراک و حرکت در محوطه پرورش می‌کنند. آن‌ها به‌طور طبیعی رمنده هستند و بهتر از بسیاری از نژادهای بامی پرواز می‌کنند، بنابراین وجود حصار محکم اهمیت دارد.

مناسب چه کسانی است

سبرایت برای پرورش‌دهنده‌ای مناسب است که به دنبال پرنده‌ای زینتی و چشم‌نواز باشد و بخواهد نژادی فعال و رمنده را نگهداری کند. این پرنده به دلیل توانایی پروازش به لانه‌ای سرپوشیده یا با حصار محکم نیاز دارد. این نژاد گزینه مناسبی برای کسی که خواهان تخم‌گذاری پرثمر است نیست، زیرا مرغ‌ها تخم‌های کوچکی با تعداد محدود می‌گذارند. کودکان و افراد مبتدی نیز می‌توانند آن‌ها را نگهداری کنند، اما این پرندگان کمتر از نژادهای رام‌تر تمایل به آرام نشستن و دست‌گیری دارند.

این نژاد در اوایل قرن نوزدهم در انگلستان توسط سر جان ساندرز سبرایت، عضو پارلمان و پژوهشگری علاقه‌مند به اصلاح نژاد، پرورش یافت. او تلاش کرد بامی کوچک با پرهای حاشیه‌دار و نشانه‌های یکدست پدید آورد و نژادی که حاصل شد نام او را بر خود گرفت. این امر سبرایت را به یکی از نخستین نژادهای بامی بریتانیایی تبدیل می‌کند که توسط یک پرورش‌دهنده مشخص و نام‌دار توسعه یافته است.

سبرایت آگاهانه به دنبال الگوی حاشیه‌داری بود و طی چند سال پرندگان را گزینش کرد تا حاشیه یکدستی روی هر پر ایجاد کند. روایت‌های آن دوره نشان می‌دهد او چند نوع مرغ کوچک را با یکدیگر تلاقی داد تا به ظاهر مطلوب برسد، از جمله پرندگانی با حاشیه‌داری و پرندگانی با رنگ زمینه دلخواه. تلاقی‌های دقیق در آن زمان به‌طور کامل ثبت نشد.

در دوران زندگی سبرایت، انجمنی برای ترویج این نژاد در انگلستان تشکیل شد که برای آن دوره امری غیرمعمول بود و به استانداردسازی این پرنده کمک کرد. سبرایت در طول قرن نوزدهم به کشورهای دیگر نیز راه یافت و یکی از نژادهای بامی بود که هنگام تدوین نخستین استانداردهای رسمی طیور به رسمیت شناخته شد.

این نژاد در سراسر تاریخ خود پرنده‌ای زینتی و نمایشی باقی مانده است. هیچ‌گاه برای تولید گوشت یا تخم‌گذاری سنگین گزینش نشد، از این رو شکل امروزی آن به هدف اولیه‌ای که سبرایت برای پدید آوردنش داشت بسیار نزدیک است.

سبرایت پرنده‌ای فشرده و کاملاً گرد است، با پشتی کوتاه، سینه‌ای پر که بالا نگه داشته می‌شود و دمی که با زاویه‌ای باز برافراشته است. بدن این پرنده حتی نسبت به استانداردهای نژادهای بامی نیز کوچک است. پاهایش به رنگ آبی‌مایل‌به‌خاکستری و بدون پر است و تاجی گلی دارد که در انتها به یک نوک واحد ختم می‌شود. لاله گوش و ریش نیز در این پرنده دیده می‌شود و پرندگان نمایشی تا حدی بر اساس صافی و یکدستی سطح تاج داوری می‌شوند.

ویژگی تعیین‌کننده این نژاد، حاشیه‌داری پرهاست. هر پر لبه‌ای تیره و مشخص دارد که مرکزی روشن‌تر را در بر می‌گیرد و این الگو از گردن تا دم در سراسر بدن پرنده تکرار می‌شود و جلوه‌ای یکدست پدید می‌آورد.

پوشش پر و رنگ‌ها

دو گونه رنگی برای این نژاد استاندارد است. سبرایت نقره‌ای زمینه‌ای سفید با حاشیه سیاه روی هر پر دارد، در حالی که سبرایت طلایی زمینه‌ای بور طلایی با همان حاشیه سیاه دارد. در هر دو گونه، حاشیه باید تیز و پیوسته باشد، بدون لبه‌های شکسته یا تار. پر ماده‌گونه بودن خروس‌ها به این معناست که خروس بامی باکیفیت همان شکل گرد پرها و نشانه‌های حاشیه‌دار مرغ‌ها را دارد، بدون پرهای بلند و براق داسی و یال که در سایر نژادها معمول است.

سبرایت با وجود جثه کوچکش شخصیتی پررنگ دارد. این پرندگان پرشور، مطمئن و پیوسته فعال‌اند و به‌جای آرام نشستن، به جستجوی خوراک و کاوش محیط می‌پردازند. آن‌ها هوشیار و واکنش‌پذیرند، ویژگی‌ای که با وجود جثه بسیار کوچکشان، آن‌ها را بی‌باک نشان می‌دهد.

سبرایت‌ها در برخورد با انسان می‌توانند دوستانه شوند و به پرورش‌دهنده آشنا نزدیک می‌شوند، به‌ویژه اگر از سنین پایین با ملایمت دست‌گیری شده باشند. این پرندگان به‌طور طبیعی تمایلی به نشستن در آغوش ندارند و بسیاری از آن‌ها تا حدی مستقل باقی می‌مانند. در برابر افراد ناآشنا معمولاً محتاط‌اند و به‌جای تحمل دست‌گیری توسط فردی ناشناس، ترجیح می‌دهند فاصله بگیرند.

در یک گله مختلط، جثه کوچک این نژاد نکته‌ای واقعی است. سبرایت‌ها می‌توانند در کنار پرندگان آرام و هم‌اندازه خود دوام بیاورند، اما به‌آسانی از سوی نژادهای بزرگ‌تر و سنگین‌تر مورد آزار قرار می‌گیرند و ممکن است کنار دان‌خوری یا جایگاه خواب مورد بی‌مهری واقع شوند. نگهداری آن‌ها در کنار سایر نژادهای بامی یا هم‌گله‌های ملایم بهترین نتیجه را می‌دهد. خروس‌ها ممکن است نسبت به یکدیگر رفتاری قاطع نشان دهند، بنابراین قاعده معمول محدود کردن تعداد خروس‌ها در یک گله کوچک در اینجا نیز صدق می‌کند. توانایی پرواز این نژاد نیز بر رفتار آن اثر می‌گذارد: این پرندگان بر جایگاه‌های بلند می‌نشینند و از حصارهای کوتاه به‌راحتی عبور می‌کنند، از این رو به فضایی امن و ترجیحاً سرپوشیده نیاز دارند.

مراقبت از پر

• پرهای پرنده را به‌طور منظم بررسی کنید و پوشش حاشیه‌دار را تمیز و خشک نگه دارید
• پاها و پنجه‌ها را از نظر کنه پای پولکی معاینه کنید، زیرا پاهای صاف و آبی‌خاکستری تشخیص هرگونه تغییر را آسان می‌کند
• ناخن‌ها و منقار را تنها در صورت بلند شدن بیش از حد کوتاه کنید
• خاک‌بازی به پرنده کمک می‌کند وضعیت پرهای خود را مدیریت کند، بنابراین قطعه‌ای خشک و نرم از خاک یا شن فراهم کنید

فعالیت بدنی

• دسترسی روزانه به محوطه‌ای برای خوراک‌جویی زیر نظارت فراهم کنید
• جایگاه‌هایی در ارتفاع‌های مختلف قرار دهید، چون این پرندگان عادت به نشستن در ارتفاع بالا دارند
• در محوطه‌ای سرپوشیده فضایی برای پرواز کوتاه فراهم کنید
• از غنی‌سازی محیطی مانند پاشیدن دانه خوراکی استفاده کنید تا پرندگان فعال سرگرم بمانند

محیط نگهداری

سبرایت به لانه‌ای بدون جریان هوای مستقیم، خشک و با تهویه امن بالاتر از سطح جایگاه خواب نیاز دارد. از آنجا که این نژاد پرواز خوبی دارد، محوطه پرورش باید توری‌دار یا سقف‌دار باشد و هر حصاری باید بلند باشد. بدن کوچک این پرنده گرمای کمتری در خود نگه می‌دارد، بنابراین در هوای سرد از لانه‌ای عایق‌بندی‌شده و محافظت‌شده در برابر باد بهره می‌برد و در هوای گرم به سایه و آب نیاز دارد. آن‌ها را در کنار پرندگانی هم‌اندازه و ملایم نگهداری کنید تا از آزار جلوگیری شود.

رژیم غذایی پایه سبرایت با سایر مرغ‌ها یکسان است، با این تفاوت که مقدار آن متناسب با اندام کوچک این نژاد کاهش می‌یابد. بخش اصلی جیره باید از خوراک کامل و متناسب با سن پرنده تشکیل شود. جوجه‌ها به خوراک آغازین ریز، پرنده‌های در حال رشد به خوراک رشد، و مرغ‌های بالغ به خوراک تخم‌گذاری نیاز دارند که کلسیم لازم برای تشکیل پوسته تخم را تأمین می‌کند. برای کمک به آسیاب شدن غذا در سنگدان، گریت در اختیار پرندگان قرار دهید و برای مرغ‌های تخم‌گذار، صدف خردشده حلزون دریایی را جداگانه عرضه کنید. آب تمیز و تازه باید همیشه در دسترس باشد.

تنقلات و مکمل‌ها باید محدود بمانند تا تعادل جیره غذایی به هم نخورد. دانه‌های خردشده، کرم آرد و مقدار کمی سبزیجات برگ‌دار گزینه‌های مناسبی برای وعده‌های گاه‌به‌گاه هستند و همزمان پرنده را به دانه‌چینی و جستجوی غذا تشویق می‌کنند. به‌طور کلی، تنقلات نباید بیش از یک‌دهم غذای روزانه را تشکیل دهند. در هوای گرم، افزودن الکترولیت به آب می‌تواند کمک‌کننده باشد و تأمین مداوم گریت تمیز، هضم غذا را در همه سنین تسهیل می‌کند.

سبرایت بانتامی نسبتاً مقاوم است، اما اندام بسیار کوچک آن در برابر سرما، بیماری و جابه‌جایی خشن، ذخیره کمتری نسبت به مرغ‌های استاندارد فراهم می‌کند. با نگهداری مناسب، این پرندگان معمولاً ۵ تا ۷ سال عمر می‌کنند. بیشتر مشکلات سلامتی این نژاد همان مشکلات معمول طیور خانگی است، نه نقصی مختص خود نژاد. از این رو پیشگیری بر پایه لانه تمیز، کنترل انگل و محافظت در برابر دماهای شدید استوار است.

مراقبت‌های پیشگیرانه

• لانه را خشک، تمیز و دارای تهویه مناسب نگه دارید
• محلی برای خاک‌بازی فراهم کنید تا به کنترل انگل‌های خارجی کمک کند
• پرندگان را به‌طور منظم از نظر کنه، شپش و تغییرات پا بررسی کنید
• پرندگان تازه‌وارد یا بازگشته به گله را پیش از افزودن به گله قرنطینه کنید
• با توجه به اندام کوچک نژاد، از آن در برابر سرما و گرمای شدید محافظت کنید
• برنامه کنترل انگل توصیه‌شده توسط دامپزشک را رعایت کنید

گله سبرایت به لانه‌ای مقاوم در برابر شرایط جوی همراه با محوطه‌ای محصور نیاز دارد. لانه باید در ارتفاع جایگاه خواب پرنده خشک و بدون جریان هوا باشد، در حالی که در قسمت بالاتر تهویه کافی داشته باشد. از آنجا که این پرندگان خوب پرواز می‌کنند و اندام کوچکشان طیف گسترده‌ای از شکارچیان را جذب می‌کند، محوطه باید کاملاً حصارکشی‌شده و دارای سقف یا توری باشد. جایگاه‌های نشستن با عادت طبیعی این نژاد به خواب در ارتفاع سازگار است و لانه‌های تخم‌گذاری باید متناسب با اندازه بانتام باشند. در گوشه‌ای سرپوشیده و خشک از محوطه، مکانی برای خاک‌بازی پرندگان در نظر بگیرید.

فهرست آماده‌سازی

• لانه‌ای مقاوم در برابر شکارچیان با قفل‌های محکم و کف یکپارچه یا لبه‌های مدفون در زمین
• محوطه‌ای سرپوشیده و کاملاً حصارکشی‌شده
• جایگاه‌های نشستن مرتفع در ارتفاع‌های متفاوت
• لانه‌های تخم‌گذاری به اندازه بانتام با بستر خشک
• محلی برای خاک‌بازی که همیشه خشک بماند
• سایه در تابستان و محافظت در برابر باد در زمستان
• دسترسی دائمی به آب و خوراک تمیز

تخم‌های سبرایت کوچک و سفید تا کمی متمایل به رنگ هستند و مانند سایر مرغ‌ها در حدود ۲۱ روز جوجه‌کشی می‌شوند. این نژاد به دشواری بیشتر در جوجه‌کشی نسبت به بسیاری از بانتام‌ها شهرت دارد و نرخ باروری و تفریخ آن اغلب پایین‌تر است، به همین دلیل کنترل دقیق شرایط جوجه‌کشی اهمیت زیادی دارد. چه از مرغ کرچ استفاده شود و چه از دستگاه جوجه‌کشی، هدف حفظ دمای ثابت، رطوبت کنترل‌شده و چرخاندن منظم تخم‌ها تا روزهای پایانی است.

مراحل جوجه‌کشی

1. تخم‌های تمیز و تازه از گله‌ای سالم را با نوک تیز رو به پایین در دستگاه قرار دهید
2. دما را روی ۳۷.۵ درجه سلسیوس (۹۹.۵ درجه فارنهایت) و رطوبت را حدود ۴۵ تا ۵۵ درصد نگه دارید
3. تخم‌ها را هر روز به تعداد فرد بچرخانید، تا روز هجدهم
4. حدود روزهای هفتم تا دهم تخم‌ها را با نورافکنی (کندلینگ) بررسی کنید و تخم‌های نطفه‌دار نشده یا بدون رشد را حذف کنید
5. از روز هجدهم چرخاندن تخم‌ها را متوقف کنید (مرحله قرنطینه نهایی) و رطوبت را به حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد افزایش دهید
6. اجازه دهید جوجه‌ها بدون کمک از تخم بیرون بیایند و تا خشک شدن کامل، درِ دستگاه جوجه‌کشی را باز نکنید
7. جوجه‌های خشک‌شده را به دستگاه پرورش با دمای حدود ۳۵ درجه سلسیوس (۹۵ درجه فارنهایت) منتقل کنید و هر هفته این دما را کاهش دهید