لاکنولدر

لاکن‌ولدر نژادی سبک و پرتحرک است که خاستگاه آن منطقه‌ی مرزی راینلند میان آلمان و هلند است. نام این نژاد از عبارتی هلندی و آلمانی گرفته شده که غالباً به معنای «سایه روی ملحفه» ترجمه می‌شود و اشاره دارد به سر و دم تیره‌ای که در برابر بدن سفید پرنده به چشم می‌آید. همین تضاد میان نقاط سیاه و پرهای سفید، ویژگی‌ای است که این نژاد را در نگاه اول متمایز می‌کند.

این پرنده‌ای کوچک است و بیشتر برای علوفه‌جویی پرورش می‌یابد، نه برای تولید گوشت یا تخم‌گذاری سنگین. مرغ‌های این نژاد تعداد متوسطی تخم کوچک تا متوسط با پوسته‌ی سفید می‌گذارند و این نژاد به‌ندرت برای مصرف گوشت نگهداری می‌شود. لاکن‌ولدرها پرندگانی هوشیار و چابک‌اند و هرگاه فضای کافی در اختیارشان باشد، تمایل دارند در محدوده‌ی وسیعی پرسه بزنند.

این نژاد برای پرورش‌دهندگانی مناسب است که خواهان گله‌ای تزئینی هستند، اما در عین حال از تخم‌گذاری و علوفه‌جویی فعال آن هم بهره می‌برند. برای محوطه‌های بسته یا خانه‌هایی که به دنبال پرنده‌ای آرام و اهلی برای در آغوش گرفتن هستند، این نژاد گزینه‌ی چندان مناسبی نیست.

این نژاد برای چه کسانی مناسب است

لاکن‌ولدر برای پرورش‌دهنده‌ای مناسب است که فضای کافی برای علوفه‌جویی گله در اختیار دارد و پرنده‌ای چشم‌گیر و مستقل را به حیوان خانگی رام ترجیح می‌دهد. این نژاد تخم‌گذاری قابل‌قبولی از تخم‌های سفید دارد و در علوفه‌جویی کارآمد است. کسانی که پرنده‌ای آرام و قابل‌نگهداری برای کودکان خردسال یا محوطه‌های تنگ می‌خواهند، نژادهای آرام‌تر را مناسب‌تر خواهند یافت.

لاکن‌ولدر ریشه در راینلند دارد؛ ناحیه‌ای که در مرز آلمان و هلند قرار گرفته است. نام این نژاد در اسناد این منطقه از سده‌ی نوزدهم میلادی دیده می‌شود و هم پرورش‌دهندگان آلمانی و هم هلندی، خود را در شکل‌گیری اولیه‌ی آن سهیم می‌دانند. الگوی سر و دم تیره روی بدن سفید، همان صفتی بود که نسل به نسل انتخاب و تثبیت شد.

عموماً پرورش‌دهندگان آلمانی را مسئول استاندارد کردن لاکن‌ولدر امروزی می‌دانند و این نژاد در سده‌ی نوزدهم، با همین نام، در محافل مرغداری آلمان جای خود را باز کرد. رنگ‌بندی کمربندی سیاه و سفید مشابهی نیز نام یک نژاد گاو از همین منطقه است که این موضوع بارها باعث اشتباه‌گرفتن این دو می‌شود.

این نژاد در اوایل دهه‌ی ۱۹۰۰ به بریتانیا راه یافت و در استانداردهای مرغداری بریتانیا پذیرفته شد. در همان دوره به آمریکای شمالی نیز رسید و در استاندارد کمال انجمن مرغداری آمریکا (APA) به ثبت رسید.

لاکن‌ولدر هیچ‌گاه نژادی برای تولید تجاری نبوده است. این نژاد به‌عنوان یک نژاد تزئینی و مناسب گله‌های کوچک باقی مانده و در برخی دوره‌ها جمعیت آن به‌قدری کاهش یافته که توجه گروه‌های حفاظت از نژادهای میراثی مرغداری را به خود جلب کرده است.

لاکن‌ولدر پرنده‌ای کوچک، خوش‌تراش و با قامتی ایستاده و پرتحرک است. بدن آن سفید است، در حالی که سر، یال گردن و دم به‌طور یکدست سیاهِ متمایل به سبز هستند. پرهای زینی خروس‌ها سفید با خط‌های سیاه است. تاج تک‌شانه‌ای، صورت و ریش‌غبغب قرمزند، نرمه‌گوش سفید است و پاها خاکستری‌آبی و بدون پر هستند.

مرز مشخص میان نقاط سیاه و بدن سفید، معیار اصلی داوری این نژاد است. لکه‌های محو، خاکستری‌شدگی در بخش سفید، یا وجود پرهای سفید در بخش‌های سیاه، همگی نقص محسوب می‌شوند.

پوشش پر و رنگ‌بندی

این نژاد تنها در یک الگوی رنگی سیاه و سفید شناخته می‌شود و برخلاف برخی نژادهای دیگر، طیف گسترده‌ای از تنوع رنگی ندارد. نسخه‌ی بنتام آن نیز با همان نشان‌ها وجود دارد و وزنش تقریباً یک‌چهارم نمونه‌ی استاندارد است. پرها نزدیک به بدن قرار می‌گیرند که به پرنده ظاهری کشیده و متناسب با عادت‌های فعال آن می‌دهد.

لاکن‌ولدر نژادی فعال و هوشیار با روحیه‌ای مستقل قوی است. این پرندگان بخش زیادی از روز را در حرکت، علوفه‌جویی و گشت‌زنی در محوطه می‌گذرانند و نسبت به حرکت در بالای سر یا صداهای ناآشنا واکنش سریع نشان می‌دهند. همین حالت احتیاط باعث می‌شود در برابر تهدیدهای زمینی خوب عمل کنند، اما مانع از آن هم می‌شود که خلق‌وخویی آرام و قابل‌نگهداری پیدا کنند.

این نژاد در برابر انسان معمولاً کناره‌گیر است. پرورش با دست و تماس ملایم و منظم می‌تواند کمک کند، اما بیشتر لاکن‌ولدرها رمنده باقی می‌مانند و از بغل‌گرفتن خوششان نمی‌آید. به‌طور معمول نسبت به نگهدارنده‌ی خود پرخاشگر نیستند. در میان دیگر اعضای گله در گروه‌های مختلط مشکلی ندارند، هرچند انرژی بالای آن‌ها می‌تواند نژادهای بسیار آرام را بی‌قرار کند. خروس‌ها هشیارند اما به‌طور خاص جنگ‌طلب شناخته نمی‌شوند. در کنار حیوانات خانگی دیگر نیز محتاطانه رفتار می‌کنند و معمولاً فاصله‌ی خود را حفظ می‌کنند.

لاکن‌ولدر تا زمانی که نیاز آن به فضا برطرف شود، نژادی سرسخت و کم‌دردسر است. مهم‌ترین نکته در مراقبت از این نژاد، توانایی پرواز و تمایل آن به گردش در محوطه است که هر دو باید هنگام طراحی محوطه‌ی نگهداری در نظر گرفته شوند.

مراقبت از پر و بدن

• پاها و انگشت‌ها را از نظر کنه‌ی پای پوسته‌ای و گلوله‌های گِل بررسی کنید
• به‌ویژه در ماه‌های گرم، اطراف مخرج و زیر بال‌ها را از نظر شپش و کنه‌ی قرمز بازرسی کنید
• محلی خشک برای خاک‌بازی فراهم کنید تا پرندگان بتوانند خود انگل‌ها را مدیریت کنند
• پاهای خاکستری‌آبی را تمیز نگه دارید؛ نیازی به کوتاه کردن پر یا مراقبت خاص از پوشش پر نیست

تحرک و ورزش

• دسترسی روزانه به محوطه‌ی باز یا فضای گردش بزرگ فراهم کنید؛ این نژاد در محیط‌های تنگ عملکرد ضعیفی دارد
• در صورت آزاد بودن، از سپیده تا غروب علوفه‌جویی فعال از این پرندگان انتظار داشته باشید
• برای مشغول نگه‌داشتن پرندگان، جایگاه‌های نشستن و زمین متنوع فراهم کنید

محیط نگهداری

لاکن‌ولدر به‌لطف پوشش فشرده‌ی پرش، سرما را نسبتاً خوب تحمل می‌کند، هرچند تاج تک‌شانه‌ای آن در زمستان‌های سخت ممکن است دچار سرمازدگی شود؛ بنابراین لانه باید خشک و بدون جریان هوای مستقیم باشد، بدون آنکه کاملاً بسته شود. این نژاد با سایه و آب کافی، گرما را نیز به‌خوبی تحمل می‌کند. از آنجا که این پرنده خوب پرواز می‌کند، محوطه‌ی گردش باید بلند و سرپوشیده باشد یا حصار پیرامونی آن مرتفع باشد.

لاکن‌فلدر به رژیم غذایی متعادلی نیاز دارد که با سن و وضعیت تخم‌گذاری آن هماهنگ باشد. این پرنده به دلیل چرای فعال، سهم قابل توجهی از خوراک خود را هنگام گشت‌وگذار در زمین به دست می‌آورد، با این حال خوراک کامل تجاری باید همچنان پایه‌ی اصلی جیره باقی بماند تا تغذیه به‌طور یکنواخت تأمین شود.

تنقلات و مکمل‌ها

شن‌ریزه‌ی نامحلول باید همیشه در دسترس پرندگان باشد تا سنگدان بتواند خوراک و مواد چراشده را خرد کند. برای مرغ‌های تخم‌گذار، پودر صدف خردشده یا منبع دیگری از کلسیم باید جداگانه در اختیارشان قرار گیرد تا کیفیت پوسته‌ی تخم حفظ شود. تنقلاتی مانند سبزیجات، کرم آرد و دانه‌ی افشانده باید کمتر از حدود ۱۰ درصد خوراک روزانه را تشکیل دهند تا جیره‌ی متعادل رقیق نشود. آب تمیز باید در همه‌ی ساعات شبانه‌روز در دسترس باشد.

لاکن‌فلدر نژادی مقاوم است و اختلال ویژه‌ای که تنها به آن محدود باشد گزارش نشده است. با نگهداری مناسب، این پرندگان معمولاً ۶ تا ۸ سال عمر می‌کنند. بیشتر مشکلات سلامتی آن‌ها همان نگرانی‌های معمول هر گله‌ی طیور است، نه ویژگی خاص این نژاد.

مراقبت‌های پیشگیرانه

• پرندگان را به‌طور منظم از نظر انگل در ناحیه‌ی مقعد و زیر بال بررسی کنید
• لانه را خشک و با تهویه‌ی مناسب نگه دارید تا مشکلات تنفسی و سرمازدگی کاهش یابد
• زمین چرا را چرخشی استفاده کنید یا استراحت دهید تا چرخه‌ی کرم‌ها قطع شود
• پرندگان تازه‌وارد را پیش از افزودن به گله قرنطینه کنید
• شن‌ریزه، کلسیم و آب تمیز را همواره در دسترس آن‌ها قرار دهید

لاکن‌فلدر زمانی بهترین حالت خود را دارد که فضای کافی برای چرا و لانه‌ای امن و خشک برای شب‌ماندن در اختیار داشته باشد. از آنجا که این نژاد به‌راحتی پرواز می‌کند و محصور بودن در فضای تنگ را دوست ندارد، بخش قفس چراگاه بیشترین توجه را در طراحی می‌طلبد. لانه‌ای خشک، دارای تهویه و مقاوم در برابر شکارچیان، بقیه‌ی نیازها را برطرف می‌کند.

فهرست آماده‌سازی

• لانه‌ای خشک، بدون جریان هوای مستقیم و دارای تهویه‌ی خوب
• چوب‌پرچ‌های بلند نصب‌شده بالاتر از لانه‌های تخم‌گذاری
• قفس چراگاه پوشیده یا حصار مرتفع برای مهار پرندگان پرنده
• محلی خشک و سرپوشیده برای حمام خاک
• سایه و آب تمیز پیوسته برای هوای گرم
• قفل‌های محکم و سیم مدفون یا لبه‌دار در برابر شکارچیان

تخم‌های لاکن‌فلدر از همان بازه‌ی زمانی استاندارد جوجه‌کشی مرغ، یعنی حدود ۲۱ روز، پیروی می‌کنند. این نژاد تمایل قوی به کرچی ندارد و بسیاری از مرغ‌ها روی تخم به‌طور پایدار نمی‌نشینند، از این رو پرورش‌دهندگانی که خواهان جوجه هستند اغلب به انکوباتور یا مرغ کرچ نژادی دیگر روی می‌آورند. تخم‌ها پوسته‌ای سفید دارند و اندازه‌شان کوچک تا متوسط است.

مراحل جوجه‌کشی

1. تخم‌های تمیز و به‌درستی نگهداری‌شده را در انکوباتوری از پیش گرم‌شده در دمای ۳۷.۵ درجه قرار دهید.
2. رطوبت را برای ۱۸ روز نخست حدود ۴۵ تا ۵۵ درصد نگه دارید.
3. تخم‌ها را دست‌کم ۳ تا ۵ بار در روز بچرخانید تا جنین به پوسته نچسبد.
4. در روزهای ۷ تا ۱۰ تخم‌ها را با شمعک بررسی کنید و تخم‌های شفاف یا بدون رشد را کنار بگذارید.
5. در روز ۱۸ چرخاندن را متوقف کرده و رطوبت را برای دوره‌ی نهایی به ۶۵ درصد یا بیشتر برسانید.
6. جوجه‌های تازه بیرون‌آمده را تا خشک شدن در انکوباتور نگه دارید، سپس آن‌ها را به بروودر با دمای حدود ۳۵ درجه منتقل کنید.