کاتالانا

کاتالانا که با نام کاتالانا دل پرات (Catalana del Prat) نیز شناخته می‌شود، نژادی از مرغ اهلی است که خاستگاه آن منطقه کاتالونیا در شمال شرق اسپانیا است. این نژاد دومنظوره به شمار می‌رود، به این معنا که برای تأمین همزمان تعداد قابل توجهی تخم‌مرغ و لاشه‌ای مناسب برای مصرف گوشت پرورش داده شده است. پرهای بدن این مرغ به رنگ زرد طلایی گرم است و دم آن سیاه رنگ دیده می‌شود، ترکیب رنگی که این نژاد را از بیشتر مرغ‌های مدیترانه‌ای متمایز می‌کند.

این نژاد با شرایط آب‌وهوایی گرم و خشک سازگاری خوبی دارد. این پرندگان دمای بالای تابستان را بهتر از بسیاری از نژادهای شمالی تحمل می‌کنند و در گرمایی که فعالیت سایر گله‌ها را کاهش می‌دهد همچنان در مرتع فعال باقی می‌مانند. کاتالانا در جست‌وجوی غذا توانمند است و مسافت زیادی را برای یافتن حشرات، دانه و سبزیجات می‌پیماید، از این رو در صورت داشتن فضای کافی بخش زیادی از خوراک خود را خودش تأمین می‌کند.

کاتالانا پرنده‌ای مستقل و پرانرژی است، نه مرغی که در آغوش صاحب خود آرام بگیرد. این نژاد دست‌زدن را تحمل می‌کند اما فضای باز برای پرسه‌زدن را ترجیح می‌دهد، به همین دلیل گزینه‌ای عملی برای پرورش آزاد و مزارع کوچک است و نه برای محوطه‌های بسته.

مناسب چه کسانی است

کاتالانا برای پرورش‌دهندگانی مناسب است که فضای کافی برای جست‌وجوی غذا در اختیار دارند و در منطقه‌ای گرم یا معتدل زندگی می‌کنند. این نژاد به مالکانی پاداش می‌دهد که به دنبال پرنده‌ای پرتولید و کم‌نیاز به مراقبت هستند و نیازی به پرنده‌ای آرام و پرمهر ندارند. افرادی که در آب‌وهوای سرد و مرطوب زندگی می‌کنند یا مرغ‌ها را در محوطه‌های ثابت و کوچک نگه می‌دارند ممکن است این نژاد را بی‌قرار و دشوارتر برای آرام‌سازی بیابند.

نام کاتالانا برگرفته از کاتالونیا است، منطقه‌ای در شمال شرق اسپانیا که این نژاد در آن پرورش یافت. این مرغ ارتباط نزدیکی با شهر ال پرات د یوبرگات در حومه بارسلونا دارد و نام کامل اسپانیایی آن، کاتالانا دل پرات، همین خاستگاه را بازتاب می‌دهد. کشاورزان محلی این نژاد را در طول نسل‌ها از گله‌های معمول مدیترانه‌ای شکل دادند تا پرنده‌ای کاربردی برای تولید همزمان تخم و گوشت به دست آید.

این نژاد در سده نوزدهم میلادی به عنوان یک نوع شناخته‌شده در اسپانیا تثبیت شد. این مرغ به یکی از پرورش‌یافته‌ترین نژادهای بومی کشور تبدیل شد و در کاتالونیا جایگاهی همراه با افتخار منطقه‌ای یافت، جایی که همچنان بخش ثابتی از مزارع و بازارها به شمار می‌رفت.

مهاجرت و تجارت اسپانیایی‌ها این نژاد را به آن‌سوی اقیانوس اطلس برد و کاتالانا در بخش‌هایی از آمریکای جنوبی جای پای محکمی گرفت، جایی که تحمل آن در برابر گرما با آب‌وهوای منطقه سازگار بود. این نژاد در کشورهایی مانند آرژانتین و دیگر نقاط این قاره طرفدارانی پیدا کرد.

خارج از اسپانیا و آمریکای جنوبی، کاتالانا نسبتاً کمیاب باقی مانده است. این نژاد در استانداردهای طیور چندین کشور به رسمیت شناخته شده، اما در مقایسه با نژادهای اصلی تجاری و نمایشی در تعداد کمتری نگهداری می‌شود و امروزه بخشی از ارزش آن به عنوان یک نژاد میراثی شناخته می‌شود.

کاتالانا پرنده‌ای با اندازه متوسط و ایستایی نسبتاً راست و فعال است. بدن آن برای یک نژاد دومنظوره محکم و نسبتاً گرد است و روی پاهایی صاف و بدون پر قرار دارد. طرح کلی بدن به جای سنگین بودن، متعادل است، ویژگی‌ای که با نژادی ساخته‌شده برای پرسه‌زدن و جست‌وجوی غذا همخوانی دارد.

تاج این مرغ از نوع یک‌ردیفه، قرمز رنگ و در خروس‌ها راست است، در حالی که در مرغ‌ها بخش عقبی تاج اغلب به یک سو خم می‌شود. صورت قرمز، نرمه‌گوش سفید، و نوک و پاها به رنگ خاکستری مایل به آبی روشن است.

پوشش پر و رنگ

رنگ اصلی این نژاد، زرد طلایی گرم در سراسر بدن است که با دم سیاه و پرهای سیاه در بال‌ها و گاهی گردن همراه می‌شود. رنگ سیاه اغلب در نور مناسب جلوه‌ای سبزفام دارد. در برخی مناطق نوع بنتام (کوچک‌اندام) کاتالانا نیز وجود دارد که همان الگوی طلایی و سیاه را در اندازه‌ای کوچک‌تر دارد.

کاتالانا مرغی پرانرژی و متکی به خود است. این پرندگان بخش زیادی از روز را در حال حرکت، خراشیدن زمین و جست‌وجو در سراسر مرتع می‌گذرانند و همواره نسبت به محیط اطراف هوشیار باقی می‌مانند. همین هوشیاری باعث می‌شود واکنش سریعی به شکارچیان نشان دهند، اما در عین حال اگر ترسانده شوند یا در فضایی تنگ نگهداری شوند، ممکن است رمنده و پریشان شوند.

در برخورد با انسان، این نژاد خلق‌وخویی آرام اما نه مهرورزانه دارد. کاتالانا دست‌زدن و مراقبت‌های روزمره را می‌پذیرد، با این حال فاصله خود را حفظ می‌کند و به‌ندرت نقش مرغی خانگی و آغوش‌نشین را می‌پذیرد. در میان گله معمولاً به خوبی با دیگران کنار می‌آید و در صورت وجود فضای کافی برای پخش شدن، با دیگر طیور نیز همزیستی می‌کند. محبوس ماندن در محوطه‌های کوچک این نژاد فعال را بی‌قرار می‌کند، از این رو بهترین عملکرد را با فضای باز نشان می‌دهد.

مرغ‌های این نژاد چندان تمایلی به خوابیدن روی تخم (کرچی) ندارند، به همین دلیل پرورش‌دهندگانی که خواهان جوجه هستند معمولاً از دستگاه جوجه‌کشی یا مرغ کرچ نژادی دیگر استفاده می‌کنند.

کاتالانا نژادی نیرومند است که فراتر از مراقبت‌های پایه و اصولی طیور، نیاز چندانی ندارد. مهم‌ترین نیازهای آن فضای کافی برای پرسه‌زدن و محافظت در برابر شرایطی است که در سرزمین مادری‌اش وجود نداشت، به‌ویژه سرما و رطوبت.

نظافت و مراقبت ظاهری

• محلی خشک برای حمام خاک فراهم کنید تا پرندگان بتوانند وضعیت پرهای خود را خودشان مدیریت کنند.
• پاها و ناحیه مقعد را به‌طور منظم از نظر کنه و شپش بررسی کنید.
• تاج یک‌ردیفه و صاف را در فصل‌های سرد از نظر آسیب سرمازدگی بررسی کنید.
• ناخن یا نوک را تنها در صورت بلندشدن بیش از حد کوتاه کنید، وضعیتی که در پرندگان فعال و پرسه‌زن نادر است.

فعالیت و ورزش

• دسترسی روزانه به پرورش آزاد یا محوطه باز برای جست‌وجوی غذا فراهم کنید.
• تا حد امکان فضای زمینی بیشتری در اختیار پرندگان بگذارید، زیرا این نژاد از محصور بودن در فضای تنگ خوشش نمی‌آید.
• برای مشغول نگه‌داشتن پرندگان، جایگاه نشیمن و خوراک پراکنده در اختیارشان بگذارید.
• از حصارکشی مطمئن استفاده کنید، زیرا این پرندگان فعال ممکن است از موانع کوتاه پرواز کنند.

محیط نگهداری

کاتالانا با گرما و شرایط خشک سازگاری خوبی دارد اما برای زمستان‌های سرد و مرطوب مناسب نیست. در تابستان سایه و آب تازه فراهم کنید و برای ماه‌های سرد، لانه‌ای خشک، بدون کوران هوا و با تهویه مناسب در نظر بگیرید. لانه‌ای با بستر مناسب و محوطه‌ای سرپوشیده به سلامت این نژاد در طول سال کمک می‌کند.

خوراک کامل تجاری ماکیان پایه رژیم غذایی کاتالان را تشکیل می‌دهد و نوع آن باید متناسب با سن و هدف پرورش پرنده انتخاب شود. از آنجا که این نژاد در چرا بسیار توانمند است، پرنده‌های آزادگرد بخشی از نیاز خود را با حشرات، دانه و گیاهان سبز که در طبیعت می‌یابند جبران می‌کنند و این امر می‌تواند مقدار خوراک آماده مورد نیاز را کاهش دهد. همواره باید در کنار خوراک، آب تازه و پاکیزه در دسترس پرنده‌ها باشد.

مرغ‌های تخم‌گذار برای ساخت پوسته محکم به کلسیم اضافی نیاز دارند که معمولاً به‌صورت پودر صدف حلزون یا سنگ آهک آزاد در دسترس آنها گذاشته می‌شود. پرنده‌هایی که به خاک دسترسی ندارند نیز به سنگریزه نامحلول برای آسیاب کردن خوراک درون سنگدان نیاز دارند.

تنقلات و مکمل‌ها

تنقلاتی مانند دانه‌های خوراکی، سبزی‌های برگ‌دار و پس‌مانده آشپزخانه را در حدود ۱۰ درصد کل جیره نگه دارید تا تعادل خوراک اصلی به هم نخورد. سنگریزه و پودر صدف را جداگانه در اختیار پرنده‌ها بگذارید، نه مخلوط با خوراک. مکمل ویتامین و الکترولیت در آب می‌تواند در دوره‌های گرمازدگی یا بهبودی از بیماری به پرنده‌ها کمک کند.

کاتالان به‌طور کلی مرغی سالم و نسبتاً پرعمر است و با مراقبت خوب معمولاً ۶ تا ۸ سال عمر می‌کند. این نژاد هیچ اختلال ویژه و گسترده‌ای ندارد. بیشتر مشکلات سلامت آن همان مشکلات معمول تمام ماکیان است و پرورش درست مانع بروز اکثر آنها می‌شود. تحمل گرما در این نژاد یک نقطه قوت است، اما تاج تک‌شانه ایستاده آن در زمستان‌های سخت در معرض سرمازدگی قرار دارد.

مراقبت پیشگیرانه

• لانه را تمیز، خشک و دارای تهویه مناسب نگه دارید.
• برنامه منظم کنترل انگل و کرم‌زدایی را اجرا کنید.
• پرنده‌های تازه‌وارد یا بازگشته را پیش از افزودن به گله قرنطینه کنید.
• در صورت وجود توصیه‌های واکسیناسیون منطقه‌ای، آنها را رعایت کنید.
• خوراک متعادل و آب پاکیزه دائمی فراهم کنید.

کاتالان برای زندگی آزاد در فضای باز ساخته شده و در جایی که بتواند در گستره وسیعی چرا کند بهترین عملکرد را دارد. جایگاه نگهداری باید به گله مکانی امن و خشک برای خواب و تخم‌گذاری بدهد، همراه با هر مقدار فضای بیرونی که محل اجازه می‌دهد. این نژاد به‌ویژه در مناطق گرم و خشک سازگار است، اما در مناطق خنک‌تر لانه باید در طول زمستان پرنده‌ها را خشک و دور از کوران هوا نگه دارد.

فهرست آماده‌سازی

• لانه‌ای محکم و ضدشکارچی با قفل‌های مطمئن.
• جای‌نشیمن‌های بلند بالاتر از کف بستردار.
• لانه‌های تخم‌گذاری تمیز و سایه‌دار با بستر خشک.
• محوطه‌ای برای حمام خاک در فضای بیرونی.
• سایه و آب تازه در سراسر چراگاه برای روزهای گرم.
• حصاری به اندازه کافی بلند برای نگه‌داشتن پرنده‌های فعال و سبک‌وزن.

مرغ‌های کاتالان تمایل چندانی به کرچ شدن ندارند، بنابراین تفریخ مطمئن معمولاً به دستگاه جوجه‌کشی یا مرغ کرچ نژادی دیگر وابسته است. تخم‌های این نژاد الگوی استاندارد تفریخ مرغ را دنبال می‌کنند و در حدود روز بیست و یکم باز می‌شوند. تخم‌های تمیز و خوش‌فرم را انتخاب کنید و پیش از گذاشتن در دستگاه، آنها را با نوک تیز رو به پایین و در دمای خنک اتاق، حداکثر تا حدود یک هفته نگهداری کنید.

مراحل جوجه‌کشی

۱. تخم‌های تمیز، سالم و با شکل و اندازه معمولی را انتخاب کنید. ۲. پیش از گذاشتن در دستگاه، بگذارید تخم‌های نگهداری‌شده به دمای اتاق برسند. ۳. دستگاه جوجه‌کشی را روی ۳۷.۵ درجه سلسیوس تنظیم کنید و دما و رطوبت را ثابت نگه دارید. ۴. تخم‌ها را به‌طور منظم تا روز هجدهم بچرخانید. ۵. از روز هجدهم چرخاندن را متوقف کنید و رطوبت را برای مرحله پایانی بالا ببرید. ۶. جوجه‌های تازه بیرون‌آمده را تا خشک و کرک‌دار شدن در دستگاه بگذارید، سپس آنها را به یک قفس گرم منتقل کنید.