آنکونا

آنکونا مرغی کوچک‌جثه و سبک‌وزن از نژادهای مدیترانه‌ای است که نام خود را از شهر بندری آنکونا در ساحل آدریاتیک ایتالیا گرفته است. بارزترین ویژگی این نژاد پرهای خالدار آن است: زمینه‌ای سیاه با جلای سبز فلزی که با نوک‌های سفید شکسته می‌شود، به‌طوری‌که تقریباً از هر سه پر یکی نقطه سفید دارد. این الگو با هر بار پرریزی برجسته‌تر می‌شود، از این رو پرندگان مسن‌تر معمولاً سفیدی بیشتری نسبت به جوان‌ترها نشان می‌دهند.

این نژاد بیشتر برای تخم‌گذاری پرورش می‌یابد تا تولید گوشت. یک مرغ آنکونای سالم در طول سال تعداد قابل‌توجهی تخم‌مرغ سفید با اندازه متوسط تولید می‌کند و در هوای سرد، زمانی که نژادهای سنگین‌تر تولیدشان کاهش می‌یابد، همچنان به تخم‌گذاری ادامه می‌دهد. این نژاد کمتر دچار غریزه کرچی می‌شود، بنابراین مرغ‌ها به‌جای نشستن روی خوشه تخم، به تخم‌گذاری خود ادامه می‌دهند.

آنکونا پرنده‌ای هوشیار و چابک است که در فضای باز برای پرسه‌زنی بهترین حال را دارد. این مرغ‌ها با پشتکار به دنبال حشرات و سبزیجات می‌گردند و همین رفتار هزینه خوراک را برای پرورش‌دهندگانی که امکان رهاسازی آن‌ها را دارند کاهش می‌دهد. آنکونا همچنین پرنده‌ای خوش‌پرواز است و از جایگاه‌های بلند یا شاخه‌های کوتاه استفاده می‌کند، بنابراین حصارکشی و لانه باید متناسب با این ویژگی طراحی شود.

مناسب چه کسانی است

آنکونا برای پرورش‌دهنده‌ای مناسب است که به تخم‌گذاری قابل‌اعتماد نیاز دارد و می‌تواند فضای کافی برای پرسه‌زنی فراهم کند. این نژاد در سامانه‌های آزادگرد یا محوطه‌های بزرگ بهترین نتیجه را می‌دهد و در آب‌وهوای خنک همچنان پرتولید باقی می‌ماند. برای کسی که به دنبال مرغی آرام و اهل‌خانه یا پرنده‌ای است که به لانه‌ای کوچک و محدود قانع باشد، انتخاب مناسبی نیست، زیرا آنکونا رمنده، تندرو و مستعد پرواز است. این نژاد در گله‌های مختلط خوب عمل می‌کند اما جایگاه خود را حفظ می‌کند و برای پرورش‌دهنده‌ای که به دنبال حیوان خانگی آرام و رام است گزینه مناسبی نخواهد بود.

این نژاد در منطقه مارکه در مرکز ایتالیا، پیرامون بندر آدریاتیکی آنکونا، از مرغان بومی محلی شکل گرفت. این پرندگان با گروه گسترده‌تر مرغان مدیترانه‌ای که لگهورن نیز از آن پدید آمد، تبار مشترک داشتند و در سال‌های نخست همیشه از یکدیگر تفکیک نمی‌شدند. آنچه آنکونا را متمایز می‌کرد، پرهای خالدار سیاه و سفید آن بود، نه رنگ‌های یکدست رایج در نژادهای خویشاوند.

آنکونا در میانه قرن نوزدهم به انگلستان وارد شد و واردات آن از حدود دهه ۱۸۵۰ میلادی ثبت شده است. پرورش‌دهندگان بریتانیایی ریخت این نژاد و الگوی خالدار آن را اصلاح کردند و بخش بزرگی از استاندارد امروزی به همین کار بازمی‌گردد. این نژاد در اواخر قرن نوزدهم در استانداردهای طیور بریتانیا پذیرفته شد.

آنکونا از انگلستان و ایتالیا به ایالات متحده راه یافت. این نژاد در استاندارد کمال انجمن طیور آمریکا (American Poultry Association) پذیرفته شد؛ گونه با تاج تک‌شانه‌ای در سال ۱۸۹۸ به رسمیت شناخته شد و گونه با تاج گلی بعدها به آن افزوده شد. هر دو نوع تاج هنوز نگهداری می‌شوند.

در طول قرن بیستم، آنکونا به دلیل مقاومت و تخم‌گذاری خوب در مزارع، به‌ویژه در شرایطی که پرندگان باید خود دانه می‌چیدند و سرما را تحمل می‌کردند، ارزشمند شناخته می‌شد. با گرایش تولید تجاری تخم‌مرغ به سویه‌های دورگه تخصصی، جمعیت آنکونا کاهش یافت و امروزه این نژاد بیشتر توسط کشاورزان خرد، نمایش‌دهندگان طیور و علاقه‌مندان به حفظ نژادهای سنتی طیور نگهداری می‌شود.

آنکونا هیکلی کشیده و فعال دارد که مشخصه مرغان تخم‌گذار مدیترانه‌ای است. بدن نسبتاً فشرده است، سینه رو به جلو و دم بالا نگه داشته می‌شود. صورت، تاج و ریش‌غبغب قرمز روشن‌اند و نرمه گوش‌ها سفید است. این نژاد با دو نوع تاج دیده می‌شود: تاج تک‌شانه‌ای که در خروس‌ها ایستاده و در مرغ‌ها اغلب به یک سو خم می‌شود، و تاج گلی که کوتاه و مسطح باقی می‌ماند.

نشانه اصلی این نژاد پرهای آن است. هر پر سیاه‌رنگ با جلای سبز است و به نوکی سفید و به شکل حرف V ختم می‌شود. هدف از این الگو، خالداری یکنواخت در سراسر بدن پرنده است، نه لکه‌های رنگ یکدست. سفیدی نوک پرها با هر بار پرریزی بیشتر می‌شود، از این رو همان پرنده در دوران جوجه‌مرغی تیره‌تر و با بالا رفتن سن، سفیدتر دیده می‌شود.

پوشش پر و رنگ

رنگ شناخته‌شده این نژاد، خالدار سیاه و سفید است. پرنده‌ای مطلوب نرمه گوش‌های سفید و تمیز، دم بلند و روان در خروس، و پاها و منقار زرد دارد که وجود خال‌های سیاه روی پاها در آن معمول است. گونه بانتام آنکونا نیز وجود دارد که همین الگو را در اندازه کوچک‌تر دنبال می‌کند. خالداری نامنظم، پرهای یکدست سفید یا از دست رفتن جلای سبز، از نظر استاندارد نقص محسوب می‌شود.

آنکونا کنجکاو، پرانرژی و همواره در حرکت است. این پرندگان روز را با دانه‌چینی فعال می‌گذرانند و در صورت آزاد بودن، مسافت زیادی را می‌پیمایند. آن‌ها نسبت به تهدیدهای هوایی هوشیارند و به‌سرعت پناه می‌گیرند، ویژگی‌ای که کمک می‌کند بهتر از نژادهای کندتر از شکاری‌ها بگریزند.

آنکونا در برابر انسان معمولاً فاصله‌گیر است. این پرندگان تهاجمی نیستند اما از گرفته و دست‌کاری شدن خوششان نمی‌آید و به‌جای آنکه بگذارند آن‌ها را بردارند، فرار یا پرواز می‌کنند. تماس ملایم و منظم از سنین پایین می‌تواند برخی پرندگان را رام‌تر کند، اما نژاد در کل رمنده باقی می‌ماند. آنکونا در گله‌ای با فضای کافی معمولاً با سایر مرغ‌ها مسالمت‌آمیز رفتار می‌کند، هرچند سرعت و انرژی بالای آن می‌تواند نژادهای بسیار آرام را برآشفته کند.

این نژاد پرنده‌ای پرقدرت در پرواز است و در صورت امکان، در ارتفاع بالا می‌خوابد. پرورش‌دهندگان باید انتظار داشته باشند پرندگان از روی حصارهای کوتاه بپرند، بنابراین محوطه ممکن است به پوشش سقفی یا دیواره‌های بلندتر نیاز داشته باشد.

آنکونا برای پرورش‌دهنده‌ای که بتواند نیاز آن به تحرک را برآورده کند، پرنده‌ای کم‌نیاز است. پوشش فشرده پرهایش باران را دفع می‌کند و سرما را تحمل می‌کند، بنابراین نیازهای اصلی آن فضا، ایمنی و مراقبت روتین گله است.

نظافت و آراستگی

• ناحیه مخرج و پرهای اطراف آن را به‌ویژه در هوای مرطوب از نظر تمیزی بررسی کنید.
• پاها و کف پا را از نظر کنه فلسی پا بررسی کنید و در صورت مشاهده، زودهنگام درمان کنید.
• محلی خشک برای خاک‌بازی فراهم کنید تا پرندگان بتوانند خود انگل‌های خارجی را کنترل کنند.
• در صورت نیاز، یک بال را برای محدود کردن پرواز کوتاه کنید، هرچند این کار توانایی پرنده برای فرار از شکارچیان را کاهش می‌دهد.

فعالیت بدنی

• اجازه دهید روزانه در فضای باز یا محوطه‌ای بزرگ حرکت کنند؛ آنکونا برای محصور بودن در فضای بسته گزینه مناسبی نیست.
• جایگاه‌های نشیمن و زمینی متنوع فراهم کنید تا پرندگان بتوانند دانه بچینند و پرواز کنند.
• خوراک یا سبزیجات را پخش کنید تا رفتار طبیعی دانه‌چینی تقویت شود.

محیط نگهداری

این نژاد به لطف سطح کوچک تاج در گونه گلی و پوشش پر متراکم، سرما را به‌خوبی تحمل می‌کند، اما در پرندگان با تاج تک‌شانه‌ای، نوک تاج ممکن است در سرمای شدید دچار سرمازدگی شود. لانه‌ای بدون کوران هوا، با تهویه مناسب و بستر خشک فراهم کنید. در آب‌وهوای گرم، سایه و آب دائمی در دسترس قرار دهید، زیرا نژادهای مدیترانه‌ای معمولاً گرما را به‌خوبی تحمل می‌کنند.

به عنوان یک نژاد تخم‌گذار فعال، آنکونا به خوراک متعادل طیور متناسب با مرحله رشد خود نیاز دارد. پرندگانی که آزاد می‌گردند بخش قابل توجهی از غذای خود را از حشرات و سبزیجات به دست می‌آورند که می‌تواند میزان خوراک آماده مورد نیاز را کاهش دهد، اما جیره فرموله‌شده باید همچنان پایه تغذیه باقی بماند تا تولید تخم ادامه یابد.

تنقلات و مکمل‌ها

سنگدانه نامحلول را به‌صورت آزاد در دسترس پرندگان بگذارید تا بتوانند غذا را در چینه‌دان خرد کنند، زیرا پرندگانی که فعالانه دانه‌چینی می‌کنند مواد خشن‌تری مصرف می‌کنند. پوسته صدف خردشده یا منبع دیگری از کلسیم را جداگانه برای مرغ‌های تخم‌گذار فراهم کنید تا کیفیت پوسته تخم حفظ شود. تنقلاتی مانند سبزیجات، کرم آرد و غلات را در حدود یک‌دهم جیره نگه دارید تا تعادل جیره اصلی به‌هم نخورد. آب تمیز باید همیشه در دسترس باشد.

آنکونا نژادی قدرتمند با عمر معمول ۵ تا ۸ سال است. اندازه کوچک، رفتار فعال و پرهای فشرده آن باعث می‌شود عموماً سالم باشد و به‌خوبی بتواند دانه‌چینی کند و از شکارچیان بگریزد. این نژاد اختلال ارثی گسترده‌ای ندارد، بنابراین بیشتر مشکلات سلامتی آن همان مشکلات رایجی هستند که همه مرغ‌های خانگی با آن‌ها روبرو می‌شوند.

مراقبت پیشگیرانه

• لانه را خشک، تمیز و دارای تهویه مناسب نگه دارید تا از بیماری‌های تنفسی جلوگیری شود.
• محل حمام خاک فراهم کنید و پرندگان را به‌طور منظم از نظر کنه و شپش بررسی کنید.
• زمین چراگاه را به‌صورت چرخشی استفاده کنید یا گاهی استراحت دهید تا بار کرمی کاهش یابد.
• کلسیم و سنگدانه را به‌صورت آزاد در دسترس بگذارید تا سلامت تخم‌گذاری حفظ شود.
• پرندگان جدید را پیش از افزودن به گله قرنطینه کنید.

از آنجا که آنکونا پرنده‌ای فعال، سریع و پرنده‌ای قوی است، محل نگهداری باید هم فضای کافی بدهد و هم آن را محصور نگه دارد. لانه استاندارد با جعبه‌های تخم‌گذاری و جای‌نشیمن به‌خوبی کار می‌کند، اما محوطه باید بزرگ‌تر و امن‌تر از محوطه یک نژاد سنگین و آرام باشد. پرندگانی که در فضای بسته و محدود نگه داشته شوند دچار استرس می‌شوند و ممکن است پرکنی کنند، بنابراین دسترسی به فضای باز یا محوطه‌ای وسیع اهمیت دارد.

فهرست راه‌اندازی

• لانه‌ای مقاوم در برابر شکارچیان با قفل‌های محکم و محوطه‌ای سرپوشیده یا بلند.
• جای‌نشیمن‌های بلند در ارتفاعی بالاتر از جعبه‌های تخم‌گذاری، متناسب با عادت نشستن این نژاد.
• بستر خشک و عمیق و تهویه خوب بدون کوران در سطح زمین.
• سایه و محل حمام خاک در محوطه.
• آب تازه دائمی و سنگدانه و کلسیم به‌صورت آزاد.

آنکونا به‌ندرت روی تخم می‌نشیند، بنابراین جوجه‌کشی معمولاً به معنای استفاده از دستگاه جوجه‌کشی یا گذاشتن تخم‌ها زیر مرغ کرچ نژادی دیگر است. تخم‌های این نژاد سفید و متوسط‌اندازه هستند و دوره جوجه‌کشی استاندارد مرغ، یعنی حدود ۲۱ روز، را دارند. برای بهترین نتیجه، تخم‌های تازه و تمیز را در دستگاه بگذارید و شرایط را ثابت نگه دارید.

مراحل جوجه‌کشی

۱. تخم‌های تازه، تمیز و خوش‌فرم را انتخاب کنید و تا زمان چیدن در دستگاه، آن‌ها را با نوک تیز رو به پایین در دمای زیر ۱۸ درجه سانتی‌گراد نگه دارید. ۲. دستگاه جوجه‌کشی را یک روز خالی روشن نگه دارید تا از پایداری دما و رطوبت مطمئن شوید. ۳. تخم‌ها را در دستگاه بچینید و چرخاندن را آغاز کنید، هر طرف را علامت بزنید تا چرخش‌ها را دنبال کنید. ۴. حدود روز ۷ تا ۱۰ تخم‌ها را نورسنجی کنید و تخم‌های بدون جنین یا رشدنکرده را حذف کنید. ۵. در روز ۱۸ چرخاندن را متوقف کنید، رطوبت را افزایش دهید و دستگاه را برای مرحله نهایی آماده کنید. ۶. اجازه دهید جوجه‌ها در دستگاه جوجه‌کشی از تخم بیرون بیایند و خشک شوند، سپس آن‌ها را به مرغدانی گرم منتقل کنید.