هرفورد

هرفورد نژادی از گاو گوشتی است که خاستگاه آن ناحیه هرفوردشایر در غرب انگلستان است. این نژاد یکی از پرشمارترین و پراکنده‌ترین نژادهای گوشتی جهان به شمار می‌رود و با بدن قرمز پررنگ و صورت سفید شناخته می‌شود؛ رنگ سفید همچنین در امتداد شکم، پایین پاها و نوک دم دیده می‌شود.

گاوهای هرفورد در تبدیل علف و علوفه به گوشت کارایی بالایی دارند. این نژاد در طیف گسترده‌ای از آب‌وهوا، از مراتع سرد کوهستانی تا دشت‌های گرم، سازگاری خوبی نشان می‌دهد و در مراتعی که برای نژادهای پرتوقع‌تر دشوار است نیز بارور باقی می‌ماند. ماده‌های بالغ معمولاً بین ۵۴۰ تا ۷۳۰ کیلوگرم وزن دارند و نرها اغلب از ۸۰۰ کیلوگرم فراتر می‌روند.

این نژاد خلق و خویی آرام و قابل مدیریت دارد. به همین دلیل، هرفورد گزینه‌ای رایج برای گله‌های تجاری و برنامه‌های تلاقی است، زیرا رام بودن و باروری خوب آن همراه با صورت سفیدی است که به طور پایدار به نسل بعد منتقل می‌شود.

مناسب چه کسانی است

هرفورد برای دامدارانی مناسب است که به دنبال دامی گوشتی با نگهداری آسان و رشد خوب روی علف هستند. خلق و خوی آرام آن کار با دامدارانی که تجربه کمتری دارند را ساده می‌کند و سازگاری‌اش با شرایط حاشیه‌ای یا متغیر، آن را برای واحدهایی که تغذیه تکمیلی سنگین در آن‌ها عملی نیست، مناسب می‌سازد.

نام هرفورد از هرفوردشایر گرفته شده است، ناحیه‌ای در غرب انگلستان نزدیک مرز ولز. این نژاد در طول قرن هجدهم توسط کشاورزان منطقه پرورش یافت که به دنبال گاوهایی بودند که از علف و علوفه محلی گوشت کافی تولید کنند.

بنجامین تامکینز اغلب با شکل‌گیری اولیه این نژاد مرتبط دانسته می‌شود؛ او کار گزینشی خود را از اواسط قرن هجدهم و با تعداد کمی گاو پایه آغاز کرد. پرورش‌دهندگان بر اندازه، رشد در مرتع و ظاهری یکدست تمرکز داشتند.

دفتر ثبت نژاد هرفورد در دهه ۱۸۴۰ در انگلستان تأسیس شد و ثبت شجره‌نامه این نژاد را رسمیت بخشید. تا قرن نوزدهم، هرفورد یکی از نژادهای اصلی گوشتی بریتانیا بود.

صادرات، این نژاد را در سطح جهانی گسترش داد. هرفوردها در اوایل دهه ۱۸۰۰ به آمریکای شمالی رسیدند و بعدها در استرالیا، آمریکای جنوبی و جنوب آفریقا نیز جای پای محکمی یافتند، جایی که سازگاری آن‌ها با سامانه‌های چرا، تولید گوشت در مقیاس بزرگ را پشتیبانی کرد.

بدن هرفورد پهن، عمیق و پرعضله است و روی پاهایی کوتاه و قوی قرار گرفته. نشانه اصلی این نژاد صورت سفید است که همراه با سفیدی روی بالای گردن، غبغب، شکم، پایین پاها و نوک دم دیده می‌شود. رنگ بدن از قرمز روشن تا قرمز پررنگ متغیر است.

این نژاد هم به صورت شاخدار و هم بدون شاخ (به طور طبیعی بی‌شاخ) وجود دارد. هرفوردهای بدون شاخ برای رفع نیاز به شاخ‌زنی پرورش یافتند و امروزه در بسیاری از گله‌ها رایج‌اند.

پوشش بدن و رنگ‌ها

شدت رنگ قرمز بین دام‌ها و گله‌های مختلف متفاوت است، اما همیشه با نشانه‌های سفیدی همراه است که این نژاد را متمایز می‌کند. رنگدانه اطراف چشم در مناطق گرم و آفتابی ارزشمند است، زیرا خطر مشکلات چشمی ناشی از تابش آفتاب روی پوست بدون رنگدانه را کاهش می‌دهد.

هرفورد به خلق و خویی آرام و خوش‌رفتار شناخته می‌شود. این نژاد از رام‌ترین گاوهای گوشتی به شمار می‌رود و دام‌ها معمولاً با استرس کمی حرکت می‌کنند و سوار وسیله نقلیه می‌شوند، به شرط آنکه به طور مداوم و درست با آن‌ها رفتار شود.

ماده‌ها مادرانی مراقب هستند و از گوساله‌های تازه متولدشده محافظت می‌کنند، بنابراین دامداران باید در روزهای نخست پس از زایمان به جفت مادر و گوساله فضای کافی بدهند. در کنار سایر گاوها، هرفورد در گله‌های مختلط و گروه‌های تلاقی به خوبی همانگ می‌شود. خلق و خوی پایدار آن خطر آسیب به دام و دامدار را در کارهای روزمره مانند توزین، واکسیناسیون و جابه‌جایی بین آغل‌ها کاهش می‌دهد.

مراقبت از پوشش بدن

• مراقبت روزمره از پوشش بدن حداقلی است؛ موی کوتاه آن به طور طبیعی و متناسب با فصل می‌ریزد
• سم‌ها را در صورت نیاز بررسی و کوتاه کنید تا از لنگش جلوگیری شود
• پوست و چشم‌ها را به طور منظم، به‌ویژه در مناطق آفتابی، بررسی کنید
• انگل‌های خارجی مانند مگس، شپش و کنه را کنترل کنید

فعالیت و تحرک

• مرتع کافی برای چرا و تحرک روزانه فراهم کنید
• آغل‌ها را به طور چرخشی استفاده کنید تا کیفیت علوفه حفظ شود و انباشت انگل کاهش یابد
• فضای کافی برای چرا و استراحت گله بدون ازدحام در نظر بگیرید

محیط نگهداری

هرفورد در برابر سرما و گرما مقاوم است، اما همچنان به پناهگاه در برابر شرایط جوی شدید، باد و آفتاب تند نیاز دارد. در آب‌وهوای گرم سایه و در سرمای شدید بادشکن یا آغل فراهم کنید. دسترسی دائم به آب تمیز ضروری است و مصرف آب در شرایط گرم به شدت افزایش می‌یابد.

هرفورد دامی است که بر پایه علوفه رشد می‌کند و روی مرتع خوب عملکرد مناسبی دارد. هسته اصلی جیره آن علف و سایر علوفه‌هاست که در زمان محدود بودن چرا، با یونجه یا سیلاژ تکمیل می‌شود. این نژاد به دلیل حفظ وضعیت بدنی خود با علوفه‌ای با کیفیت پایین‌تر از آنچه بسیاری از نژادهای گوشتی نیاز دارند، شناخته می‌شود.

مکمل‌های معدنی به جبران کمبودهای مرتع کمک می‌کنند، به‌ویژه نمک، کلسیم، فسفر و عناصر کمیاب. تغذیه باید متناسب با مرحله تولید تنظیم شود؛ نیازها در اواخر آبستنی، شیردهی و دوره پرواربندی افزایش می‌یابد.

تنقلات و مکمل‌ها

بلوک‌های معدنی و نمک آزاد را متناسب با شرایط خاک محلی در دسترس دام قرار دهید. هر تغییری در خوراک را طی چند روز و به تدریج اعمال کنید تا سلامت شکمبه حفظ شود، و همیشه آب را در کنار خوراک خشک در دسترس نگه دارید.

هرفورد به طور کلی دامی مقاوم است و با آب‌وهوای متنوع سازگاری خوبی دارد. با مدیریت مناسب، دام می‌تواند ۱۵ تا ۲۰ سال عمر کند، هرچند دام‌های تجاری معمولاً در چرخه تولید کوتاه‌تری نگهداری می‌شوند. بیشتر نیازهای سلامت با مراقبت پیشگیرانه، تغذیه خوب و کنترل انگل برطرف می‌شود.

صورت و پوست بدون رنگدانه اطراف چشم این نژاد می‌تواند در محیط‌های پرآفتاب خطر برخی مشکلات چشمی و پوستی را افزایش دهد.

مراقبت پیشگیرانه

• برنامه واکسیناسیون متناسب با خطرات بیماری منطقه را حفظ کنید
• برنامه کنترل انگل را به طور منظم دنبال کنید
• سم‌ها را بررسی و کوتاه کنید تا از لنگش پیشگیری شود
• مکمل‌های معدنی متعادل و آب تمیز را در تمام سال فراهم کنید
• وضعیت بدنی را در طول چرخه تولید زیر نظر بگیرید

تلیسه‌های هرفورد معمولاً حدود ۱۲ تا ۱۵ ماهگی به آمادگی باروری می‌رسند و با مدیریت مناسب، اولین زایمان نزدیک به دو سالگی رخ می‌دهد. دوره آبستنی حدود ۲۸۵ روز، یعنی تقریباً نه ماه و نیم، طول می‌کشد و ماده‌ها تقریباً همیشه یک گوساله به دنیا می‌آورند.

این نژاد به دلیل آسانی زایمان، باروری و شیردهی کافی برای پرورش گوساله‌ای سالم ارزشمند است. ماده‌ها مادرانی مراقب‌اند و گوساله‌ها معمولاً در سن شش تا هشت ماهگی از شیر گرفته می‌شوند. صورت سفید این نژاد به طور قوی به نتاج دورگه منتقل می‌شود؛ همین ویژگی یکی از دلایل استفاده گسترده از هرفورد به عنوان نژاد مادری و پایانی در تلاقی است.

از نرها هم برای جفت‌گیری طبیعی و هم به عنوان منبع اسپرم برای تلقیح مصنوعی استفاده می‌شود. سلامت سم، باروری و خلق و خو از ویژگی‌های اصلی گزینش در دام‌های مولد هستند.