شاروله

نژاد گاو شاروله از منطقه‌ای در مرکز فرانسه سرچشمه گرفته است. این نژاد یکی از بزرگ‌ترین نژادهای گوشتی پرورش‌یافته در جهان به شمار می‌رود و گاوهای نر بالغ آن اغلب بیش از 1000 کیلوگرم وزن دارند. شاروله با پوشش سفیدمایل به کرم تا کرمی و اندامی سنگین و عضلانی شناخته می‌شود.

گاو شاروله عمدتاً برای تولید گوشت پرورش می‌یابد. این نژاد به سرعت رشد می‌کند، خوراک را به‌طور کارآمد به عضله تبدیل می‌کند و لاشه‌ای با نسبت بالای گوشت کم‌چربی و چربی نسبتاً کم تولید می‌کند. به همین دلایل، از این نژاد به‌طور گسترده در برنامه‌های آمیزش بین‌نژادی استفاده می‌شود، جایی که گاوهای نر شاروله با ماده‌گاوهای نژادهای دیگر جفت‌گیری می‌کنند تا اندازه و سرعت رشد را به گوساله‌ها منتقل کنند.

این نژاد از فرانسه فراتر رفته و اکنون در سراسر اروپا، آمریکای شمالی و جنوبی، استرالیا و بخش‌هایی از آفریقا یافت می‌شود. شاروله با آب‌وهواها و سامانه‌های مدیریتی گوناگون، از گله‌های چراگاهی گسترده تا واحدهای پرورش فشرده‌تر، سازگاری نشان می‌دهد.

مناسب چه کسانی است

شاروله برای پرورش‌دهندگان گوشتی مناسب است که به دنبال گوساله‌های زودرشد و بازده بالای گوشت کم‌چربی هستند. به دلیل اندازه این نژاد، نگهدارندگان به حصارهای محکم، تأسیسات مدیریتی قوی و خوراک و چراگاه کافی برای دام‌های بزرگ نیاز دارند. این نژاد برای گله‌های تجاری و برنامه‌های آمیزش بین‌نژادی گزینه‌ای مناسب است، اما اندازه دام‌ها آن را برای واحدهای کوچک با امکانات محدود کمتر عملی می‌کند.

نام این نژاد از منطقه‌ای در اطراف شهر شارول (Charolles) در استان سون‌اِ‌لوار در مرکز و شرق فرانسه گرفته شده است. گاوهایی از این نوع قرن‌ها در این منطقه پرورش می‌یافتند و ابتدا به‌عنوان دام کاری برای شخم‌زنی و حمل‌ونقل و همچنین منبع گوشت به کار می‌رفتند.

با گذر زمان، پرورش‌دهندگان فرانسوی گزینش دام‌ها را به‌جای کار کشیدن، بر پایه اندازه، عضله‌سازی و سرعت رشد متمرکز کردند. دفتر ثبت نژاد در سال 1864 میلادی در فرانسه تأسیس شد که ثبت اطلاعات و گزینش نژاد را نظام‌مند کرد. پرورش‌دهندگان بر بهبود کیفیت لاشه و سرعت رشد تمرکز کردند، ویژگی‌هایی که بعدها نژاد شارولهٔ امروزی را تعریف کردند.

این نژاد در بخش عمده‌ای از دوران آغازین خود عمدتاً در فرانسه باقی ماند. توجه بین‌المللی به آن در قرن بیستم افزایش یافت، زمانی که اندازه و سرعت رشدش آن را برای آمیزش بین‌نژادی جذاب کرد. دام‌ها و مواد ژنتیکی این نژاد به کشورهای بسیاری صادر شد و شاروله به یکی از پرتوزیع‌ترین نژادهای گوشتی جهان تبدیل شد.

چون واردات مستقیم دام زنده از اروپا در برخی مناطق به دلایل بهداشت دامی محدود بود، چند کشور جمعیت اولیه شاروله خود را از طریق برنامه‌های کنترل‌شده آمیزش و بعدها واردات اسپرم شکل دادند. در بسیاری از این کشورها انجمن‌های ملی نژاد برای نگهداری سوابق و ترویج نژاد تأسیس شدند.

شاروله برای اندازه و عضله ساخته شده است. بدن آن بلند و عمیق، با پشتی پهن و عقب‌تنه‌ای رشدیافته است. پاها قوی هستند و زیر یک بدنه سنگین قرار می‌گیرند تا وزن دام را تحمل کنند. تصویر کلی این نژاد، دامی نیرومند و ستبر است.

پوشش بدن کوتاه است و از سفید تا کرم روشن یا رنگ گندمی متغیر است. پوست معمولاً صورتی است و پوزه، سم‌ها و شاخ‌ها روشن‌رنگ هستند. هر دو خط شاخ‌دار و بی‌شاخ (که از طریق گزینش پرورشی به دست آمده) در این نژاد وجود دارد.

پوشش و رنگ بدن

پوشش روشن، شناخته‌شده‌ترین ویژگی این نژاد است و از سفید یکدست تا رنگ‌های کرمی ملایم را دربرمی‌گیرد. موی روشن، پوست صورتی و شاخ و سم روشن در سراسر نژاد ثابت می‌ماند، ویژگی‌ای که تشخیص شارولهٔ خالص را آسان می‌کند. در گوساله‌های دورگه، رنگ روشن اغلب تا حدی منتقل می‌شود و می‌تواند رنگ فرزندان ماده‌گاوهای تیره‌پوست‌تر را روشن‌تر کند.

گاو شاروله به آرامش و ثبات رفتاری شناخته می‌شود. این نژاد آرام، رام و خوش‌خلق توصیف می‌شود، ویژگی‌هایی که در دامی با این اندازه اهمیت زیادی دارند. دام‌هایی که به‌خوبی با آن‌ها رفتار شده، مطمئن هستند و بدون دردسر زیاد با روال‌های روزانه سازگار می‌شوند.

در گله، شاروله به‌راحتی با هم‌نژادان و نژادهای دیگر ترکیب می‌شود، یکی از دلایلی که این نژاد در برنامه‌های آمیزش بین‌نژادی خوب عمل می‌کند. ماده‌گاوها مادرانی مراقب هستند و معمولاً از گوساله‌های خود محافظت می‌کنند، بنابراین نگهدارندگان در زمان زایمان فضای بیشتری برای جفت مادر و گوساله در نظر می‌گیرند.

در برخورد با انسان، رفتار آرام و منظم دام‌ها را ساکت نگه می‌دارد و جابه‌جایی آن‌ها را آسان می‌کند. مانند هر نژاد بزرگ دیگری، خلق‌وخو در میان دام‌های مختلف تفاوت دارد و گاوهای نر به‌ویژه، صرف‌نظر از طبیعت کلی نژاد، به احتیاط و تأسیسات ایمن نیاز دارند.

نگهداری از گاو شاروله عمدتاً حول نیازهای دام‌های بزرگ چراکننده می‌چرخد: خوراک کافی، آب تمیز، پناهگاه در برابر آب‌وهوای شدید و تأسیساتی به اندازه کافی محکم برای مدیریت ایمن دام‌های درشت‌جثه.

مراقبت از پوشش بدن

• پوست و پوشش بدن را به‌طور منظم از نظر انگل‌هایی مانند شپش، کنه و مگس بررسی کنید
• دام‌ها را تمیز نگه دارید و در صورت امکان تیرک یا برس مالش در اختیارشان بگذارید
• سم‌ها را بررسی و در صورت نیاز اصلاح یا درمان کنید تا از لنگش پیشگیری شود
• پوست روشن اطراف چشم‌ها و پوزه را برای نشانه‌های آفتاب‌سوختگی در نور شدید آفتاب زیر نظر داشته باشید

فعالیت و حرکت

• چراگاه باز فراهم کنید تا دام‌ها بتوانند آزادانه حرکت کرده و بچرند
• مناطق چرا را به‌صورت چرخشی مدیریت کنید تا کیفیت چراگاه حفظ شود و بار انگلی کاهش یابد
• فضای کافی برای حرکت گله بدون ازدحام در نظر بگیرید تا دام‌ها آرام بمانند

محیط نگهداری

شاروله در چراگاه خوب عملکرد خوبی دارد و با آب‌وهواهای گوناگون سازگار است. این دام‌ها در هوای گرم به سایه و پناهگاه نیاز دارند، تا حدی به این دلیل که پوست روشنشان مستعد آفتاب‌سوختگی است، و در شرایط سرد و مرطوب به بادشکن یا پناهگاه نیاز دارند. حصار و تجهیزات مدیریتی باید برای دام‌های سنگین‌وزن ساخته شوند، زیرا حصارهای معمولی در برابر اندازه و قدرت این دام‌ها آزمایش می‌شوند.

گاو شاروله دامی چراکننده است، بنابراین اساس رژیم غذایی آن را علوفه تشکیل می‌دهد: علف چراگاه، یونجه یا سیلاژ. از آنجا که این نژاد سریع رشد می‌کند و به اندازه بزرگی می‌رسد، دام‌ها به منبع خوراکی نیاز دارند که انرژی و پروتئین کافی فراهم کند، به‌ویژه گوساله‌های در حال رشد، ماده‌گاوهای آبستن و دام‌های در حال پروار. وقتی چراگاه به‌تنهایی این نیازها را برآورده نمی‌کند، پرورش‌دهندگان از خوراک متراکم، غلات یا سایر مکمل‌ها استفاده می‌کنند.

مواد معدنی و مکمل‌ها

دام‌ها باید همیشه به آب تمیز و مواد معدنی‌ای که ممکن است در چراگاه کم باشد دسترسی داشته باشند. سنگ‌نمک و بلوک‌های معدنی یا مخلوط‌های معدنی آزاد به جبران کمبود عناصر کمیاب مانند مس، سلنیوم و منیزیم کمک می‌کنند و ترکیب مناسب به خاک و علوفه محلی بستگی دارد. دامپزشک یا متخصص تغذیه می‌تواند بر اساس رژیم غذایی و وضعیت گله درباره مکمل‌ها راهنمایی کند.

گاو شاروله نژادی مقاوم و قدرتمند است و با آب‌وهواهای گوناگون سازگار می‌شود. با مدیریت خوب، دام‌ها می‌توانند حدود 12 تا 18 سال عمر کنند، هرچند گاوهای گوشتی اغلب برای دوره تولیدی کوتاه‌تری نگهداری می‌شوند. مهم‌ترین نگرانی‌های سلامتی به اندازه و رشد این نژاد مربوط است: گوساله‌های درشت می‌توانند زایمان را دشوارتر کنند و دام‌های سنگین‌وزن به پاها و سم‌های سالم وابسته‌اند.

مراقبت پیشگیرانه

• برنامه واکسیناسیون متناسب با خطرات بیماری در منطقه را دنبال کنید
• کنترل انگلی منظم برای کرم، شپش، کنه و مگس انجام دهید
• سم‌ها را برای پیشگیری از لنگش اصلاح و بررسی کنید
• وضعیت بدنی را زیر نظر بگیرید و خوراک را در طول چرخه تولید تنظیم کنید
• ماده‌گاوها را نزدیک زمان زایمان از نزدیک زیر نظر بگیرید و در صورت نیاز کمک کنید یا با دامپزشک تماس بگیرید

گاو شاروله در سال اول تا دوم زندگی به سن باروری می‌رسد و تلیسه‌ها معمولاً طوری آمیزش می‌شوند که حدود دو سالگی، بسته به رشد و مدیریت، اولین زایمان را داشته باشند. جفت‌گیری به‌صورت طبیعی با گاو نر یا از طریق تلقیح مصنوعی انجام می‌شود که برای گسترش ژنتیک شاروله در سطح جهانی به‌طور گسترده استفاده می‌شود.

دوره آبستنی تقریباً نه ماه طول می‌کشد. ماده‌گاوها معمولاً یک گوساله به دنیا می‌آورند و دوقلوزایی نادر است. گوساله‌های شاروله معمولاً درشت هستند و پس از تولد به‌سرعت رشد می‌کنند، ویژگی‌ای که یکی از نقاط قوت اقتصادی این نژاد است اما همچنین دلیلی است که زایمان از نزدیک زیر نظر گرفته می‌شود. پرورش‌دهندگان اندازه گوساله را از طریق گزینش گاو نر و تطبیق نرهای شاروله با ماده‌گاوهایی با اندازه مناسب مدیریت می‌کنند، اغلب در قالب برنامه‌های آمیزش بین‌نژادی.

ماده‌گاوها مادرانی مراقب هستند و شیر کافی برای پرورش گوساله‌های قوی تولید می‌کنند. گوساله‌ها معمولاً در سن چند ماهگی از شیر گرفته می‌شوند و پس از آن روی چراگاه یا خوراک به سمت وزن بازار یا پرورش به رشد سریع خود ادامه می‌دهند.