نژاد مخلوط آلپاکا

آلپاکای دورگه از بیش از یک نوع یا خط تولیدمثلی آلپاکا منشا می‌گیرد و در برخی موارد حاصل تلاقی عمدی یا تصادفی بین دو نوع شناخته‌شده است: هواکایا و سوری. این دسته همچنین شامل حیواناتی می‌شود که شجره‌نامه‌شان ناقص، ناشناخته یا عمداً برای اهدافی فراتر از تولید پشم تک‌نوعی آمیخته شده است.

چون والدین ممکن است از نظر ساختار پشم، تناسب اندام و رنگ با یکدیگر تفاوت داشته باشند، نتاج طیف گسترده‌تری از ویژگی‌ها را در مقایسه با حیوانات پرورش‌یافته در قالب یک نوع واحد نشان می‌دهند. پشم می‌تواند از ماهیت متراکم و موج‌دار هواکایا تا بلوک‌های بلند و ابریشمی سوری تغییر کند، یا جایی میان این دو قرار گیرد. هیکل و اندازه عموماً در محدوده طبیعی آلپاکا باقی می‌ماند و خلق‌وخو به‌طور کلی با الگوهای گونه سازگار است.

آلپاکاهای دورگه در مزارع سراسر جهان یافت می‌شوند. برخی از جفت‌گیری‌های تصادفی در چراگاه به وجود می‌آیند و برخی دیگر نتیجه تلاقی عمدی انواع برای مطالعه فنوتیپ پشم یا تولید حیوانات مناسب اهداف تجاری خاص هستند. بسیاری از آلپاکاهای مزارع کوچک سرگرمی یا مراکز آموزشی دارای نیای دورگه یا تأییدنشده هستند.

این حیوانات به‌عنوان تولیدکننده پشم، دام همراه یا عضو گله کاملاً کارآمد هستند. در انجمن‌های نژادی نوع‌محور به ثبت نمی‌رسند، اما ثبت‌نام پیش‌نیاز نگه‌داری یا کار با آن‌ها نیست.

چه کسی مناسب این آلپاکاست

آلپاکاهای دورگه برای مالکان زمین‌های کوچک، مزارع سرگرمی، مزارع آموزشی و تولیدکنندگان پشمی مناسب‌اند که ارزش حیوان و خلق‌وخوی آن را بر وضعیت ثبت‌نامی ترجیح می‌دهند. هر کسی که بخواهد بدون هزینه یا کاغذبازی دام خالص ثبت‌شده آلپاکا نگه دارد، ممکن است گزینه دورگه را عملی بیابد. این حیوانات برای برنامه‌های پشم‌دهی که به حیوانات دارای گواهی نوع نیاز دارند مناسب نیستند و نمی‌توانند در انجمن‌های نژادی نوع‌محور ثبت شوند.

آلپاکا به‌عنوان یک گونه از ویکونیای اهلی‌شده‌ای نشأت می‌گیرد که طی چند هزار سال در فلات‌های آند آمریکای جنوبی، عمدتاً در پرو امروزی، پرورش یافته است. در مقطعی از تاریخ اهلی‌سازی یا پس از آن، دو نوع متمایز پدیدار شدند: هواکایا با پشم متراکم، قائم و موج‌دار، و سوری با بلوک‌های بلند، ابریشمی و آویزان. تحقیقات ژنتیکی تأیید می‌کند که این دو نوع از یک جمعیت نیایی مشترک جدا شده‌اند، هرچند زمان دقیق و فشار انتخابی که موجب این جدایی شده هنوز موضوع مطالعه است.

در شیوه سنتی دامداری آندی، حیوانات هواکایا و سوری گاهی در کنار یکدیگر یا در گله‌های مجاور نگه داشته می‌شدند. تلاقی‌های میدانی رخ می‌داد و نتاجی با ویژگی‌های پشمی متوسط یا ناهمگون به وجود می‌آمد. دامداران آندی تفاوت بین انواع را می‌شناختند و عموماً ترجیح می‌دادند آن‌ها را برای حفظ یکپارچگی پشم جدا نگه دارند، اما در عمل جمعیت‌ها در همه مناطق هرگز کاملاً از هم ایزوله نشدند.

وقتی آلپاکاها از آمریکای جنوبی از دهه ۱۹۸۰ به بعد صادر شدند و در دهه ۱۹۹۰ این صادرات شتاب گرفت، حیواناتی که به ایالات متحده، استرالیا، نیوزیلند، کانادا و اروپا رسیدند دارای نیاهای متنوع و نه همیشه مستند بودند. برخی گله‌های بنیانگذار شامل تلاقی‌های هواکایا-سوری یا حیوانات با نوع نامعلوم بودند. با گسترش این گله‌ها، نیای مختلط بخشی از جمعیت پس‌زمینه در کشورهای واردکننده شد.

تلاقی عمدی هواکایا-سوری در محیط‌های تحقیقاتی و تولیدی نیز برای مطالعه نحوه وراثت نوع پشم انجام شده است. ویژگی پشم سوری در برخی مدل‌ها به نظر می‌رسد توسط یک ژن غالب در یک لوکوس واحد کنترل می‌شود، به این معنا که تلاقی هواکایا-سوری نتاجی تولید می‌کند که ممکن است ویژگی‌های سوری را حتی اگر یکی از والدین هواکایا باشد به ارث ببرند. این موضوع تلاقی عمدی را ابزاری برای مطالعه ژنتیک پشم کرده است.

در عین حال، بسیاری از مزارع کوچک و عملیات سرگرمی آلپاکا بدون پیگیری ثبت‌نام خریداری کردند و حیوانات بدون سوابق کامل شجره‌نامه‌ای دست به دست شدند. در طول زمان این فرایند جمعیت بزرگی از آلپاکاها در بسیاری از کشورها به وجود آورد که نیایشان یا واقعاً مختلط است یا صرفاً غیرقابل تأیید. دسته آلپاکای دورگه امروزی بازتاب این ترکیب از تلاقی تصادفی، آزمایش عمدی نوع و از دست رفتن یا نبود سوابق است.

هیچ ظاهر واحدی آلپاکای دورگه را تعریف نمی‌کند. تناسب اندام در قالب شکل کلی شترسانان قرار می‌گیرد: گردنی بلند، سری قائم با چشمان درشت و گوش‌های ایستاده، پاهایی نسبتاً ظریف و بدنی فشرده. آنچه بیشتر متغیر است پشم است.

حیوانی با نیای غالب هواکایا معمولاً پشمی دارد که به‌صورت قائم از بدن بیرون می‌زند و موج مشخصی دارد و ظاهری گرد و پشمالو ایجاد می‌کند. حیوانی با تأثیر بیشتر سوری ممکن است بلوک‌های بلندتر، پیچ‌دار یا آویزان با موج کمتر یا بدون موج نشان دهد. بسیاری از آلپاکاهای دورگه پشمی تولید می‌کنند که دقیقاً با هیچ‌کدام از این توصیفات مطابقت ندارد؛ با تکه‌هایی با ساختارهای متفاوت یا پشمی که از هواکایا معمولی صاف‌تر اما به اندازه سوری معمولی ابریشمی یا بلوک‌ساز نیست. این پشم میانی گاهی با کاهش تعریف موج یا ساختار خوشه‌ای مختلط توصیف می‌شود.

رنگ همان طیف گسترده‌ای را دنبال می‌کند که در کل گونه دیده می‌شود: از سفید تا کرم، قهوه‌ای، خاکستری، سیاه و رنگ‌های درهم، بدون اینکه رنگ خاصی در حیوانات دورگه از حیوانات نوع‌محور رایج‌تر باشد.

ساختار پشم در تلاقی‌ها

مهم‌ترین تغییر عملی در آلپاکاهای دورگه در ساختار پشم است. پشم یک حیوان با غلبه هواکایا را می‌توان به روشی مشابه نخ آلپاکای استاندارد ریسید. پشم حیوانی با غلبه سوری به فرآوری متفاوتی نیاز دارد. پشم میانی ممکن است برای اهداف تجاری به اندازه هیچ‌کدام از دو نوع عملکرد نداشته باشد و همین یکی از دلایلی است که برنامه‌های پرورشی نوع‌محور از تلاقی عمدی اجتناب می‌کنند. برای ریسندگان کوچک‌مقیاس یا هنرمندان پشم‌کار، این تنوع می‌تواند جالب باشد نه مشکل‌ساز.

خلق‌وخوی آلپاکا بیشتر توسط ویژگی‌های سراسر گونه و نحوه مدیریت اولیه شکل می‌گیرد تا نوع یا خط پرورشی. افراد دورگه از نظر طبع تفاوت محسوسی با حیوانات نوع ثبت‌شده ندارند. آن‌ها حیوانات طعمه هستند که هوشیار باقی می‌مانند، همراهی گله را ترجیح می‌دهند و با افراد و اشیاء ناآشنا فاصله طبیعی حفظ می‌کنند.

با مدیریت منظم و آرام از سنین پایین، اکثر آلپاکاها تحمل روش‌های معمول مانند پشم‌چینی، کوتاه کردن ناخن و کار با افسار را پیدا می‌کنند. به ندرت به انسان‌ها گاز می‌گیرند یا لگد می‌زنند، هرچند تف کردن اتفاق می‌افتد که معمولاً بین حیواناتی است که بر سر غذا رقابت می‌کنند یا سلسله‌مراتب را تعیین می‌کنند. تف کردن به سمت انسان کمتر رایج است و اغلب واکنشی به مهار شدن ناگهانی بدون هشدار است.

پیوند گله در تمام انواع و آمیزه‌های آلپاکا قوی است. یک آلپاکای تنها از هر پس‌زمینه‌ای با کاهش اشتها، افزایش صداسازی و بی‌قراری استرس نشان می‌دهد. نگه داشتن حداقل دو یا سه حیوان با هم یک نیاز پایه برای این گونه است صرف‌نظر از نوع.

بین افراد مختلف تفاوتی در هوشیاری و کنجکاوی دیده می‌شود. حیواناتی که ماه‌های اولیه زندگی‌شان را در محیطی پرتحرک با مدیریت سپری کرده‌اند معمولاً با انسان‌ها اعتمادبه‌نفس بیشتری دارند. آن‌هایی که با حداقل تماس انسانی بزرگ شده‌اند ممکن است تا بزرگسالی هراسان بمانند، هرچند کار صبورانه معمولاً به سطح قابل قبولی از همکاری می‌رسد.

نیازهای اساسی مراقبت از آلپاکای دورگه با هواکایا یا سوری تفاوتی ندارد. حوزه اصلی که نوع یا آمیزه بر مراقبت معمول تأثیر می‌گذارد پشم‌چینی است: حیوانی با پشم غالب سوری ممکن است به شیوه‌ای متفاوت یا با برنامه‌ای کمی متفاوت از حیوان با پشم هواکایا پشم‌چینی شود، اما هر دو باید حداقل یک بار در سال پشم‌چینی شوند تا از استرس گرمایی و گره خوردن پشم جلوگیری شود.

محیط زیست

آلپاکاها به یک پاددوک خشک و زه‌کشی‌شده با سایه و پناهگاه از باد و باران نیاز دارند. سرما را به‌خوبی تحمل می‌کنند، به‌ویژه وقتی پشمشان کامل است، اما هنگامی که پشم‌چینی نشده‌اند نسبت به گرما و رطوبت حساسند. تراکم دام باید به اندازه‌ای باشد که چرای کافی بدون چرای بیش از حد فراهم شود. پشکل‌های اشتراکی را از مناطق چرایی دور کنید تا بار انگلی کاهش یابد.

مدیریت و روتین

آلپاکاها زمانی راحت‌تر مدیریت می‌شوند که آموزش افسار از سنین پایین، در بهترین حالت در هفته‌های اول زندگی آغاز شود. یک روتین ثابت برای تغذیه، جابجایی و مدیریت استرس کل گله را کاهش می‌دهد. گرفتن و مهار حیوانات برای مراقبت در یک محوطه مدیریتی مناسب با سیستم مهار آسان‌تر است.

آلپاکاها نشخوارکنندگان اصلاح‌شده‌ای هستند با معده سه‌اتاقه که برای رژیم پرفیبر و نسبتاً کم‌مغذی سازگار شده است. اساس جیره غذایی باید چراگاه یا علف‌خشک باکیفیت باشد. یونجه خشک غنی، دانه یا مکمل‌های پرپروتئین برای اکثر بزرگسالان غیرضروری است و می‌تواند چاقی، مشکلات ادراری یا اختلال هضمی ایجاد کند.

نیازهای معدنی می‌تواند قابل توجه باشد و به منطقه بستگی دارد. کمبود سلنیوم و کمبود ویتامین D نگرانی‌های مستندشده‌ای در آلپاکاهای بسیاری از کشورها هستند. دامپزشک یا پرورش‌دهنده محلی با تجربه بهترین راهنما برای مکمل‌یاری معدنی است، زیرا مصرف بیش از حد برخی مواد معدنی نیز مضر است. آب تازه باید همیشه در دسترس باشد؛ آلپاکاها کمتر از دام‌های بزرگ‌تر آب می‌نوشند اما در هوای گرم به کمبود آب حساسند.

مواد مغذی و مکمل‌های کلیدی

مکمل‌یاری مواد معدنی کم‌مقدار باید بر اساس تحلیل خاک و علوفه منطقه هدایت شود. سلنیوم، روی، ویتامین D و ویتامین E عناصری هستند که در آلپاکاهای کشورهای معتدل بیشتر کمبود دارند. تنقلاتی مانند مقادیر کم هویج یا سیب می‌توانند گاهگاهی داده شوند. کنسانتره‌های دانه‌ای باید برای حیواناتی با نیاز افزایش‌یافته مانند اواخر آبستنی یا وضعیت بدنی ضعیف محفوظ بماند و مقادیر باید کم باشد.

افراد دورگه در مقایسه با حیوانات نوع ثبت‌شده پروفایل بهداشتی متمایزی ندارند. شرایطی که بر آن‌ها تأثیر می‌گذارد آسیب‌پذیری‌های سراسر گونه را منعکس می‌کند نه چیزی خاص برای تلاقی نوع. آلپاکاها حیوانات صبوری هستند که می‌توانند بیماری را به‌خوبی پنهان کنند، بنابراین مشاهده منظم و بررسی‌های بهداشتی دوره‌ای ابزار اصلی برای تشخیص زودهنگام مشکلات هستند.

یک نگرانی خاص در آمریکای شمالی کرم مننژی است؛ نماتودی انگلی که توسط آهوی دم‌سفید حمل می‌شود و می‌تواند شترسانان را با عواقب عصبی جدی آلوده کند. در سایر مناطق، کرم‌های دستگاه گوارش بار انگلی اصلی هستند. کرم‌زدایی هدفمند بر اساس آزمایش مدفوع به جای درمان معمول فراگیر در اکثر کشورها توصیه استاندارد است.

مراقبت پیشگیرانه

• یک برنامه پایش انگل با آزمایش منظم مدفوع ایجاد کنید و کرم‌زدایی هدفمند را زیر نظر دامپزشک انجام دهید.
• بر اساس برنامه مناسب کشور و منطقه خود واکسیناسیون کنید.
• سالانه قبل از هوای گرم پشم‌چینی کنید تا از استرس گرمایی جلوگیری شود.
• علوفه یا خون را برای هدایت مکمل‌یاری معدنی آزمایش کنید نه اینکه به‌طور گسترده مکمل بدهید.
• ناخن‌ها را نگه دارید، دندان‌ها را بررسی کنید و دندان‌های جنگی را در صورت نیاز اصلاح کنید.
• وضعیت بدنی را ماهانه با لمس ارزیابی کنید؛ پشم کاهش وزن را تا زمانی که شدید نشده پنهان می‌کند.
• دام‌های تازه‌وارد را حداقل دو تا چهار هفته قبل از ورود به گله قرنطینه کنید.

چه زمانی با دامپزشک تماس بگیرید

بلافاصله در صورتی که آلپاکا بیش از ۲۴ ساعت غذا نمی‌خورد، نمی‌تواند بلند شود، با دهان باز نفس می‌کشد، نشانه‌های عصبی ناگهانی مانند تلوتلو خوردن یا کج شدن نشان می‌دهد، یا در مدت کوتاهی وزن قابل توجهی از دست می‌دهد، به دامپزشک مراجعه کنید. این نشانه‌ها اغلب نشان‌دهنده وضعیتی هستند که قبلاً به خوبی پیشرفت کرده است.

تمام آلپاکاها، صرف‌نظر از نوع یا آمیزه، الگوی تولیدمثلی یکسانی دارند. ماده‌ها تخمک‌گذاری القایی دارند: در پاسخ به جفت‌گیری تخمک آزاد می‌کنند نه بر اساس یک چرخه هورمونی قابل پیش‌بینی. پرورش با قرار دادن نر و ماده در کنار هم و اجازه دادن به جفت‌گیری مدیریت می‌شود، سپس آبستنی با بازگشت ماده به نر پس از دو تا سه هفته و مشاهده اینکه آیا او را رد می‌کند تأیید می‌شود، که معمولاً نشان‌دهنده آبستنی است.

ماده‌ها معمولاً بین ۱۲ تا ۱۸ ماهگی به اندازه و بلوغ کافی برای پرورش می‌رسند، هرچند بسیاری از پرورش‌دهندگان منتظر می‌مانند تا ماده‌ای حداقل ۶۰ تا ۶۵ درصد وزن بزرگسالی مورد انتظار خود را به دست آورد. نرها زودتر بارور می‌شوند اما اغلب تا دو سال یا بیشتر برای اجازه رسیدن به بلوغ جسمی و رفتاری برای پرورش استفاده نمی‌شوند.

دوره آبستنی به‌طور متوسط حدود ۱۱ تا ۱۱٫۵ ماه است و بسیار متغیر است، در عمل از ۱۰ تا ۱۲ ماه. زایمان در اکثر موارد یک نتاج است که کریا نامیده می‌شود. دوقلوها نادر هستند و خطر بیشتری برای مادر و کریا دارند. زایمان‌ها معمولاً در ساعات روز اتفاق می‌افتد و کریای سالم در عرض یک تا دو ساعت پس از تولد می‌ایستد و شیر می‌خورد. دریافت زودهنگام آغوز برای انتقال ایمنی غیرفعال مهم است.

هنگام تلاقی عمدی انواع هواکایا و سوری، قابل پیش‌بینی‌ترین نتیجه این است که نسبت قابل توجهی از نتاج برخی ویژگی‌های پشم سوری را حمل می‌کند، زیرا ژن یا ژن‌های کنترل‌کننده نوع سوری در برخی تلاقی‌ها به‌صورت غالب عمل می‌کنند. با این حال نتایج متغیر هستند و پشم متوسط یا ناهمگون در تلاقی‌های نسل اول رایج است. پرورش دو حیوان دورگه با هم نتاجی با پشم بسیار غیرقابل پیش‌بینی تولید می‌کند.

ملاحظات برای حیوانات دورگه

آلپاکاهای دورگه واجد شرایط ثبت‌نام در انجمن‌های نژادی نوع‌محور مانند انجمن مالکان آلپاکا (AOA) در ایالات متحده یا نهادهای معادل در سایر کشورها نیستند. حیوانات با نیای ناشناخته یا مختلط همچنان می‌توانند به‌عنوان دام مولد مزرعه استفاده شوند، اما نتاجشان نیز واجد شرایط ثبت‌نام نوع نخواهد بود. پرورش‌دهندگانی که می‌خواهند ثبت‌نام نوع را در یک گله طی نسل‌ها حفظ یا دوباره ایجاد کنند باید به‌طور مداوم در طی چندین نسل با حیوانات ثبت‌شده پرورش دهند و از طرح‌های ارتقا یا درجه‌بندی شناخته‌شده توسط انجمن مربوطه پیروی کنند.