شراپشایر

شراپشایر یک نژاد گوسفند اندازه متوسط است که در ناحیه میدلندز انگلستان پرورش یافته است. این نژاد دو منظوره بوده و هم برای گوشت و هم برای پشم متراکم و متوسط پرورش داده می‌شود. این گوسفند با چهره و پاهای تیره رنگ خود شناخته می‌شود که به جای پشم، با موی نرم سیاه یا قهوه‌ای تیره پوشیده شده است.

دهقانان خرد و گله‌داران تجارتی هردو به شراپشایر ارزش می‌دهند. این نژاد بره‌های خوش عضله با ساختار گوشتی مناسب تولید می‌کند و میش‌های آن مادرانی مواظب هستند که زایمان را بدون دشواری زیاد پشت سر می‌گذارند. این نژاد با شرایط گوناگون چراگاه سازگار است و اقلیم مرطوب رایج در بریتانیا را نیز تحمل می‌کند.

خوی این نژاد یکی از ویژگی‌های اصلی آن به شمار می‌رود. شراپشایرها آرام، خوش‌خو و آسان برای نگهداری هستند، از همین رو برای صاحبانی که خواهان گله‌ای قابل کنترل می‌باشند مناسب است. این نژاد همچنان نقش کوچک اما مفیدی به عنوان چرا کننده در باغ‌های میوه و جنگل‌های کاشته شده پیدا کرده است، زیرا معمولاً به پوست و برگ درختان بالغ کاری ندارد.

این نژاد برای چه کسانی مناسب است

شراپشایر گزینه خوبی برای کسانی است که یک نژاد آرام و کم‌دردسر می‌خواهند و در عین حال هم بره و هم پشم قابل استفاده به دست می‌آورند. خوی رام این گوسفند به تازه‌کاران در نگهداری گله کمک می‌کند و توانایی مادری خوب میش‌ها، بار کار هنگام زایمان را سبک‌تر می‌کند. برخی صاحبان باغ‌های میوه یا جنگل‌های جوان از این نژاد برای کنترل علف‌ها بدون آسیب به درختان بالغ استفاده می‌کنند.

این نژاد نام خود را از ولایت شراپشایر در غرب میدلندز انگلستان گرفته است، جایی که در نیمه نخست سده نزدهم میلادی پرورش یافت. بنیاد آن گوسفندان شاخدار و چهره‌تیره کوهی بود که در مرزهای میان شراپشایر و استافوردشایر یافت می‌شدند.

پرورش‌دهندگان این گوسفندان بومی را با نژادهای شناخته‌شده داون، از جمله ساوت‌داون، و همچنان با رگه‌های کاتزوالد و لسستر آمیزش دادند. هدف آنان دستیابی به گوسفندی بی‌شاخ با ساختار گوشتی بهتر و پشم متراکم‌تر بود، بدون آنکه سرسختی گله کوهی نخستین از دست برود.

شراپشایر تا میانه سده نزدهم به عنوان یک نژاد جداگانه شناخته شد و در انگلستان دفتر ثبت گله برای نگهداری شجره‌نامه‌ها ایجاد گردید. در اواخر دهه‌های 1800 میلادی، این نژاد به گونه گسترده صادر شد و به امریکای شمالی و کشورهای دیگر رسید، جایی که به عنوان گوسفند گله‌های مزرعه‌ای محبوبیت یافت.

شمار این نژاد در سده بیستم، به دلیل روی‌آوری سیستم‌های تجارتی به نژادهای پدری پایانی دیگر، کاهش یافت، اما شراپشایر همچنان در میان دهقانان خرد و نگهدارانی که به حفظ نژاد علاقه دارند طرفدارانی خود را حفظ کرده است. کاربرد امروزی آن برای چرا در میان درختان، توجه تازه‌ای به این نژاد در برخی مناطق بخشیده است.

شراپشایر بدنی فشرده و خوش‌عضله دارد که روی پاهای کوتاه و محکم قرار گرفته است. هم قوچ‌ها و هم میش‌های این نژاد بی‌شاخ هستند. برداشت کلی از این گوسفند، هیکلی عمیق و چهارگوش است که هدف پرورش گوشتی نژاد را بازتاب می‌دهد.

شناخته‌شده‌ترین ویژگی آن سر است. چهره و پاها با موی نرم و تیره، از سیاه تا قهوه‌ای پررنگ، پوشیده شده‌اند که با پشم سفید بدن تضاد آشکاری دارد. پشم تا روی سر و نزدیک چشمان امتداد می‌یابد و گوش‌ها نیز نرم و تیره‌رنگ هستند.

پوشش بدن و رنگ‌ها

پشم این نژاد سفید، نزدیک به بدن و برای یک پشم متوسط نسبتاً ریزبافت است و طول تار آن به گونه‌ای است که یک بار در سال چیده می‌شود. وزن پشم معمولاً میان 3-5 کیلوگرام قرار دارد. چهره و پاها به جای پشم با موی تیره پوشیده شده‌اند، ویژگی‌ای که از آغاز پرورش این نژاد ثابت شده و هنوز از نکات کلیدی استندرد نژاد به شمار می‌رود.

شراپشایر به خوی آرام و متعادل خود شهرت دارد. این نژاد آرام و رام است، از این رو کارهای روزمره مانند پشم‌چینی، اصلاح سُم و دست‌زدن به گوسفند برای هم حیوان و هم نگهدار کم‌دردسرتر می‌شود. گوسفندانی که به گونه منظم با آن‌ها کار می‌شود، به مردم عادت می‌کنند.

در داخل گله، این نژاد آرام است و به رمیدن گرایش ندارد. میش‌ها خوش‌خو اما مادرانی مواظب هستند و از بره‌های کوچک در برابر مزاحمت دفاع می‌کنند. این نژاد به گونه عمومی نسبت به دیگر مواشی رواداری نشان می‌دهد و معمولاً چپر را نمی‌آزماید، هرچند چپربندی معمولی و مطمئن هنوز لازم است.

مانند همه گوسفندان، شراپشایر نیز حیوانی گله‌ای است و در کنار هم‌نوعان خود بهترین حالت را دارد. گوسفند تنها مانده دچار تنش می‌شود. پیشینه کاری این نژاد در ثبات آن نیز دیده می‌شود؛ آن‌ها را چرا کنندگانی سخت‌کوش توصیف می‌کنند که به آرامی در سراسر چراگاه حرکت می‌کنند.

شراپشایر نژادی سرسخت است که با شرایط مرطوب و معتدل سرزمین اصلی خود به خوبی سازگاری دارد. مدیریت روزانه آن از روش‌های معمول برای یک گوسفند پشم متوسط پیروی می‌کند، با توجه ویژه به پشم، سُم‌ها و کنترل انگل.

مراقبت و پرورش ظاهری

• یک بار در سال، معمولاً در اواخر بهار یا اوایل تابستان، پشم را بچینید.
• سُم‌ها را چندین بار در سال بررسی و اصلاح کنید تا از رشد بیش از حد و مشکلات پا جلوگیری شود.
• پشم اطراف پشت گوسفند را پاک نگه دارید (کروچینگ) تا خطر آفت مگس در ماه‌های گرم کاهش یابد.
• هنگام دست‌زدن به گوسفند، پشم را از نگاه نشانه‌های انگل یا تحریک پوستی بررسی کنید.

ورزش و تحرک

• دسترسی به چراگاه فراهم کنید؛ این نژاد تحرک خود را از طریق چرا به دست می‌آورد.
• در صورت امکان چراگاه‌ها را نوبتی کنید تا کیفیت علف حفظ شده و بار کرم کاهش یابد.
• به گله اجازه دهید به گونه گروهی حرکت کند، زیرا این نژاد چرا کننده‌ای آرام اما فعال است.

محیط

شراپشایر به چپربندی مطمئن و مانع‌دار، دسترسی به آب پاک و پناهگاه در برابر آب‌وهوای شدید و آفتاب تند نیاز دارد. چراگاه با زهکشی خوب، مشکلات پا و انگل را کاهش می‌دهد. عادت این نژاد به کاری‌نداشتن با پوست درختان بالغ، آن را برای چرا در باغ‌های میوه و جنگل‌های جوان مناسب می‌سازد، هرچند درختان جوان یا با پوست نازک هنوز باید محافظت شوند.

شراپشایر در درجه نخست حیوانی چراکننده است و در بیشتر فصل‌های سال با چراگاه خوب به خوبی سپری می‌کند. علف و علوفه پایه اصلی خوراک آن را می‌سازد. این گوسفند، به عنوان یک نشخوارکننده، به دسترسی پیوسته به فایبر و آب پاک همراه با مواد معدنی متوازن‌شده برای گوسفند نیاز دارد.

نیاز به خوراک در نقاط کلیدی سال افزایش می‌یابد. میش‌ها در اواخر آبستنی و در دوره شیردهی به انرژی و پروتین بیشتر نیاز دارند، و بره‌های در حال رشد به علوفه باکیفیت و گاهی خوراک متراکم برای رسیدن به وضعیت بازارپسند نیاز دارند. در زمستان، وقتی علف کم است، کاه یا سیلاژ جای چرای تازه را می‌گیرد.

تنقلات و مکمل‌ها

یک مکمل معدنی ویژه گوسفند تهیه کنید، به ویژه در مناطقی که کمبود شناخته‌شده خاک مانند سلینیوم یا کوبالت کم دارند. هرگونه تغییر در خوراک متراکم باید به گونه تدریجی و طی چند روز انجام شود تا از ناراحتی گوارشی و اسیدوز جلوگیری گردد. نمک و آب پاک باید همیشه در دسترس باشند.

شراپشایر نژادی قوی است و هیچ اختلال گسترده ویژه نژادی ندارد. با مدیریت خوب، این نژاد معمولاً 10-12 سال عمر می‌کند، هرچند میش‌های مولد اغلب زودتر، پس از کاهش باروری، از گله خارج می‌شوند. بیشتر مشکلات صحی آن همان نگرانی‌های عمومی گوسفندان چراکننده است، نه مشکلات ویژه این نژاد.

مراقبت پیشگیرانه

• یک برنامه کنترل کرم مبتنی بر نوبتی‌سازی چراگاه و آزمایش مدفوع دنبال کنید.
• سُم‌ها را به گونه منظم اصلاح کنید و لنگی را زود درمان کنید.
• بر بنیاد مشوره دکتر بیطار محلی، در برابر امراض کلستریدیایی واکسین کنید.
• برای کاهش آفت مگس، کروچینگ و پشم‌چینی را به‌موقع انجام دهید.
• میش‌ها را در اواخر آبستنی درست تغذیه کنید تا از امراض میتابولیک جلوگیری شود.

شراپشایر به عنوان یک نژاد مادری ارزش زیادی دارد. میش‌ها در سال نخست زندگی به سن باروری می‌رسند و بسیاری از آنان نخستین بار در حدود 18 ماهگی جفت‌گیری می‌کنند، هرچند این موضوع بسته به گله فرق می‌کند. این نژاد از نگاه جفت‌گیری فصلی است؛ بیشتر جفت‌گیری‌ها در خزان انجام می‌شود و بره‌ها در بهار به دنیا می‌آیند.

دوره آبستنی تقریباً پنج ماه، نزدیک به 147 روز، طول می‌کشد. زایمان به گونه عمومی ساده است، زیرا اندازه متوسط بره و ساختار خوب لگن میش به آن کمک می‌کند. میش‌ها مواظب و پرشیر هستند، که به بقای بره و رشد اولیه پایدار آن کمک می‌کند.

اندازه هر زایمان معمولاً یک یا دو بره است و دوقلوزایی در میش‌های خوب مدیریت‌شده معمول است. بره‌ها سرحال هستند و با شیر میش و چراگاه به خوبی رشد می‌کنند. بسته به سیستم پرورش، از قوچ‌ها به عنوان پدر پایانی یا مادری استفاده می‌شود، و خوی رام این نژاد به بره‌ها نیز منتقل می‌شود، به گونه‌ای که دست‌زدن به آن‌ها آسان است.