کاتادین

کاتادین یک گوسفند مویی اهلی است که در نیمه دوم سده بیستم در ایالات متحده امریکا پرورش داده شد. برخلاف نژادهای پشمی، این گوسفند ترکیبی از موی زبر و پشم کوتاه دارد که با گرم شدن هوا خودش می‌ریزد. همین یک ویژگی هزینه پشم‌چینی و زحمت نگهداری پشم را از میان برمی‌دارد و برای مالدارانی که گوسفند را برای گوشت نگه می‌دارند نه برای الیاف، این نژاد را جذاب می‌سازد.

میش‌های بالغ معمولاً بین ۵۵ تا ۷۵ کیلوگرم و قوچ‌ها بین ۸۰ تا ۱۱۵ کیلوگرم وزن دارند که این نژاد را در رده اندازه متوسط قرار می‌دهد. کاتادین به خاطر استقامت، مقاومت در برابر انگل، و توانایی زاییدن در چراگاه با کمترین کمک انسان ارزش دارد. بسیاری از میش‌ها بیرون از فصل معمول نیز جفت‌گیری می‌کنند، بنابراین گله‌ها در صورت مدیریت خوب می‌توانند بیش از یک بار در سال بره بدهند.

خوی این نژاد آرام و خوش‌رفتار است. این گوسفند به خوبی با محصور بودن و چرای چرخشی کنار می‌آید و اغلب توسط چوپانان تازه‌کار به خاطر نگهداری آسان و رفتار متعادلش انتخاب می‌شود.

مناسب برای چه کسانی است

کاتادین به کار مالدارانی می‌آید که بره گوشتی می‌خواهند بدون پرداختن به کار پشم. این نژاد در سیستم‌های علفچر و چرای چرخشی خوب کار می‌کند و در برابر آب‌وهوای گوناگون، از زمستان سرد تا تابستان گرم و مرطوب، تحمل نشان می‌دهد. صاحبانی که نمی‌خواهند یا نمی‌توانند هر سال پشم‌چینی کنند، و کسانی که گله اول‌شان را راه‌اندازی می‌کنند، اغلب همین نژاد را به خاطر برخورد آرام و نیاز نگهداری کم آن انتخاب می‌کنند.

خاستگاه این نژاد به مایکل پیل، یک مالدار در ایالت مین، برمی‌گردد که کارش را در دهه ۱۹۵۰ آغاز کرد. پیل گوسفندی می‌خواست که گوشت را به گونه بازدهی خوب تولید کند و بدون زحمت و هزینه پشم‌چینی در زمینش بچرد. او این نژاد را به نام کوه کاتادین، بلندترین قله ایالت مین، نامگذاری کرد.

پیل شمار کمی گوسفند مویی از کارائیب وارد کرد، جایی که نژادهایی مانند سینت کروا ویژگی پشم‌ریزی را دارند. او این حیوانات را با چند نژاد پشمی از جمله سافوک آمیزش داد تا اندازه و کیفیت گوشت را بیفزاید و در عین حال پوشش مویی را نگه دارد. طی نزدیک به دو دهه گزینش، ترکیبی از پشم‌ریزی، استقامت، و کیفیت لاشه را که این نژاد را تعریف می‌کند، تثبیت کرد.

ویلتشایر هورن، نژاد دیگری که پشم می‌ریزد، بعدها برای افزودن اندازه و بهبود یکدستی پشم‌ریزی وارد این آمیزش شد. گزینش نژاد به سود حیواناتی بود که پاک می‌ریختند و در برابر انگل‌های داخلی مقاومت داشتند.

انجمن بین‌المللی گوسفند مویی کاتادین در سال ۱۹۸۵ برای ثبت حیوانات و راهنمایی معیار نژاد ساخته شد. این نژاد از یک پروژه ساحه‌یی به سراسر امریکای شمالی گسترش یافت و اکنون یکی از رایج‌ترین نژادهای گوسفند مویی در ایالات متحده است که به گونه گسترده در تولید گوشت تجارتی و گله‌های کوچک به کار می‌رود.

کاتادین بدنی متعادل و گوشتی دارد با عضله‌بندی خوب روی کمر و ران. ویژگی اصلی آن پوشش بدن است: ترکیبی از مو و پشم کوتاه که در زمستان زیرپوشش ضخیم‌تری برای گرم نگه داشتن حیوان می‌رویاند و سپس در بهار و آغاز تابستان می‌ریزد و پوششی نرم از مو باقی می‌گذارد. هیچ پشم‌چینی لازم نیست.

چهره این گوسفند صاف و بدون پشم است. گوش‌ها متوسط بوده و به دو طرف آویزان‌اند. قوچ‌ها ممکن است شاخدار باشند یا بی‌شاخ، و هر دو حالت در این نژاد دیده می‌شود. معیار نژاد تأکید زیادی روی پشم‌ریزی پاک و کامل سالانه دارد.

پوشش بدن و رنگ‌ها

معیار نژاد رنگ خاصی را محدود نمی‌سازد. حیوانات ممکن است یکدست سفید، نسواری، سرخ، یا سیاه باشند و بسیاری از آنها خال یا طرح چند رنگ دارند. بافت پوشش بدن از تقریباً تمام‌مو تا داشتن بخش چشمگیری از پشم در پوشش زمستانی فرق می‌کند. پرورش‌دهندگان حیواناتی را برمی‌گزینند که هر سال به گونه پاک می‌ریزند، زیرا پشم‌ریزی ناتمام یک نقص شمرده می‌شود.

خوی کاتادین آرام و یکنواخت است. میش‌ها مادرانی توجه‌کننده استند که با کمترین یاری می‌زایند و از بره‌های خود دفاع می‌کنند بدون آنکه نسبت به نگهدارنده پرخاشگر شوند. این نژاد به آرامی حرکت می‌کند و در آغل جمع می‌شود، چیزی که در کارهای روزمره مانند پیرایش سُم، واکسین، و توزین کردن، فشار روانی را کم می‌سازد.

مانند همه گوسفندان، کاتادین‌ها حیوانی گله‌یی استند و در جمع احساس امنیت می‌کنند. آنها در برخورد نخست نسبت به آدم‌ها و حیوانات ناآشنا محتاط استند، ولی با برخورد منظم و بدون فشار زود عادت می‌کنند. قوچ‌ها به گونه عموم قابل کنترل استند، هرچند هر قوچ نگرفته باید در فصل جفت‌گیری با احتیاط نگهداری شود. این نژاد با دیگر مواشی به خوبی همزیستی دارد و سگ‌های نگهبان که برای دفع درنده به کار می‌روند را نیز تحمل می‌کند.

این گوسفندان در حالت عادی پرسروصدا نیستند. آنها بیشتر به وقت خوراک دادن، از شیر گرفتن، و جدایی از گله صدا می‌کنند. خوی خوب و همکاری آنها با نگهدارنده از دلایلی است که چوپانان نو این نژاد را برمی‌گزینند.

نگهداری روزمره بیشتر روی چراگاه، آب، حصارکشی، و بررسی‌های بنیادی صحت تمرکز دارد. از آنجا که پوشش بدن خودش می‌ریزد، سنگین‌ترین کار گوسفندان پشمی از میان برداشته می‌شود.

پیرایش و مراقبت ظاهری

• پشم‌چینی لازم نیست؛ پوشش بدن هر بهار خودش می‌ریزد.
• سُم‌ها را در صورت نیاز، معمولاً هر ۶ تا ۱۰ هفته بسته به زمین و ساییدگی، پیرایش کنید.
• هر بهار پشم‌ریزی را بررسی کنید و هر حیوانی که پاک نمی‌ریزد را یادداشت کنید.
• دم و ناحیه پشت را پاک نگه دارید تا خطر آلودگی به مگس در ماه‌های گرم کم شود.

تحرک و ورزش

• هر روز دسترسی به چراگاه یا محوطه خشک برای حرکت و چرا فراهم کنید.
• در صورت امکان از چرای چرخشی استفاده کنید تا علوفه حفظ شده و بار انگلی کم شود.
• برای گله جای کافی بگذارید تا با هم حرکت کنند، زیرا تحرک به سلامت سُم و وضعیت بدنی کمک می‌کند.

محیط زیست

کاتادین‌ها زمستان سرد و تابستان گرم و مرطوب را بهتر از بسیاری نژادهای پشمی تحمل می‌کنند. بازهم به بادشکن یا پناهگاه باز برای سایه، باران، و آب‌وهوای سخت نیاز دارند، همراه با زمین خشک برای جلوگیری از مشکلات سُم. حصارکشی محکم دور محوطه برای نگه‌داشتن گله در یک‌جا و دور نگه داشتن درنده‌ها ضروری است.

کاتادین گوسفندی است که خوب علف‌چرا می‌کند و بیشتر نیازش را از چراگاه در فصل رشد و از کاه‌وعلف در زمستان تأمین می‌کند. شکمبه آن برای فیبر ساخته شده، پس علوفه باید همیشه بخش بزرگ خوراک را بسازد. تغییر ناگهانی در دانه می‌تواند ناراحتی گوارشی ایجاد کند و باید به آرامی معرفی شود. آب پاک و مواد معدنی آزاد باید همیشه در دسترس باشد.

تنقلات و مکمل‌ها

نمک معدنی نرم گوسفند با سلینیوم مناسب مکمل اصلی است، زیرا بسیاری از مناطق کمبود سلینیوم دارند. مقدار کمی دانه یا میوه و سبزی بی‌خطر می‌تواند به عنوان پاداش هنگام دست‌آموزی به کار رود. در هوای سرد و در هفته‌های پایانی آبستنی، که رشد بره سریع‌ترین است، علوفه و انرژی بیشتر بدهید.

کاتادین نژادی قوی است و بخشی از دلیل گزینش آن مقاومت در برابر انگل‌های داخلی بوده، که این ویژگی نسبت به بسیاری از گوسفندان پشمی در آب‌وهوای گرم و مرطوب یک برتری به آن می‌دهد. یک کاتادین با مدیریت خوب معمولاً ۱۰ تا ۱۲ سال زندگی می‌کند، و میش‌های پرتولید می‌توانند سال‌های زیادی بزایند. تغذیه خوب، زمین خشک، و یک برنامه ضد انگل بیشتر گله‌ها را سالم نگه می‌دارد.

مراقبت پیشگیرانه

• واکسین سی‌دی‌تی را بدهید و برنامه پیشنهادی داکتر مالداری را دنبال کنید.
• به جای درمان همگانی گله، از روش فاماچا و کرم‌کشی هدفمند استفاده کنید.
• سُم‌ها را به گونه منظم پیرایش کنید و آغل و راهروها را خشک نگه دارید.
• نمک معدنی گوسفند با سلینیوم مناسب منطقه فراهم کنید.
• پیش از جفت‌گیری و در دوران آبستنی، وضعیت بدنی میش‌ها را ارزیابی کنید.

بره‌میش‌های کاتادین معمولاً تا سن ۷ تا ۱۲ ماهگی به وزن جفت‌گیری می‌رسند، هرچند بسیاری از مالداران صبر می‌کنند تا میش به اندازه بلوغ کامل نزدیک‌تر شود، پیش از نخستین جفت‌گیری. قوچ‌ها از حدود ۶ تا ۸ ماهگی می‌توانند بارور شوند. یک ویژگی برجسته این نژاد کاهش وابستگی به فصل است: بسیاری از میش‌های کاتادین بیرون از فصل معمول پاییز نیز جفت‌گیری می‌کنند، که این امکان را می‌دهد گله‌ها برنامه زایمان تسریع‌شده‌ای با سه دوره بره‌زایی در دو سال، در صورت مدیریت خوب، اجرا کنند.

آبستنی حدود ۱۴۷ روز، تقریباً پنج ماه، طول می‌کشد. دوقلوزایی در میش‌های بالغ معمول است و سه‌قلو نیز رخ می‌دهد. میش‌ها به زایمان آسان و مادری قوی شهرت دارند و بیشترشان بدون کمک در چراگاه می‌زایند. بره‌ها هنگام تولد قوی استند و زود شیر می‌خورند.

بره‌ها معمولاً پیش از از شیر گرفتن، ۸ تا ۱۲ هفته شیر می‌خورند. از آنجا که این نژاد برای گوشت پرورش می‌یابد نه برای پشم، سرعت رشد بره و پشم‌ریزی پاک سالانه، همراه با مقاومت در برابر انگل و توانایی مادری، هدف‌های اصلی گزینش استند.