دورپر

دورپر یک نژاد گوسفند گوشتی است که در افریقای جنوبی به وجود آمده است. بدن آن با یک پوشش کوتاه از مخلوط موی و پشم پوشیده شده که خودبه‌خود می‌ریزد؛ به همین دلیل این حیوانات نیاز به پشم‌چینی ندارند. بیشتر دورپرها بدن سفید و سر سیاه دارند، هرچند حیوانات کاملاً سفید نیز یافت می‌شوند که گاهی زیر نام دورپر سفید ثبت می‌گردند.

این نژاد بیشتر برای تولید گوشت پرورانده شده است، نه برای پشم یا شیر. بره‌ها به سرعت رشد می‌کنند و در سنین پایین به وزن بازار می‌رسند، و میش‌ها در یک فصل طولانی به خوبی جفت‌گیری می‌کنند. حیوانات بالغ اندازه متوسط دارند و خلق و خوی آرام و ملایمی دارند که کار با آنان را در آغل و چراگاه ساده می‌سازد.

دورپرها به خاطر سرسختی و توان مقاومت ارزش زیاد دارند. این نژاد گرما، علوفه خشک و چراگاه‌های ناهموار را بهتر از بسیاری از نژادهای پشمی تحمل می‌کند، و همین ویژگی سبب شد تا از فارم‌های خشک افریقای جنوبی به مزارع آسترالیا، ایالات متحده امریکا و سایر مناطق گرم جهان گسترش یابد.

دورپر برای چه کسانی مناسب است

دورپر برای کسانی مناسب است که خواهان بره‌های گوشتی بدون زحمت پشم‌چینی باشند. این نژاد برای گله‌های تجاری در مناطق گرم و خشک و همچنان برای مالداران خُرد که به حیوانی کم‌زحمت با توان حفظ وضعیت بدنی روی چراگاه محدود نیاز دارند، مناسب است. کسانی که خواهان تولید پشم یا شیر باشند بهتر است به نژادهای دیگر مراجعه کنند، زیرا دورپر تنها برای گوشت پرورانده می‌شود.

دورپر در جریان دهه‌های 1930 و 1940 در افریقای جنوبی پرورش یافت. اداره زراعت افریقای جنوبی هدف داشت گوسفند گوشتی پرورش دهد که در مناطق خشک و نیمه‌خشک کشور، جایی که نژادهای پشمی از گرما و علوفه کم رنج می‌بردند، به خوبی دوام بیاورد.

تلاقی اساسی از قوچ‌های دورست هورن روی میش‌های بلک‌هد پرشین انجام شد. جانب دورست ساختار بدنی، رشد و فصل جفت‌گیری طولانی‌تر را به ارث گذاشت، در حالی که جانب بلک‌هد پرشین سرسختی، ذخیره چربی و توان تحمل شرایط خشک را افزود. نام این نژاد از ترکیب بخش‌هایی از نام دو نژاد والد گرفته شده است.

انجمن پرورش‌دهندگان گوسفند دورپر افریقای جنوبی در سال 1950 ایجاد شد تا این نژاد را ثبت و ترویج نماید. یک گونه سرسفید به نام دورپر سفید نیز به همین شیوه رشد کرد و اغلب همراه با نوع سرسیاه ثبت می‌شود.

از نیمه دوم قرن بیستم، دورپر به صورت گسترده به کشورهای دیگر صادر گردید. این نژاد در اواخر دهه 1990 به آسترالیا و تقریباً در همان دوره به ایالات متحده امریکا رسید، و اکنون یکی از پرشمارترین نژادهای گوسفند گوشتی در مناطق گرم و خشک زراعتی جهان به حساب می‌آید.

بدن دورپر عمیق و پرعضله است و روی پاهای کوتاه و قوی قرار دارد. ساختار بدن مستطیل‌شکل و نزدیک به زمین است، با پهنای خوب در کمر و نشیمنگاه که نشان‌دهنده تمرکز این نژاد روی تولید گوشت می‌باشد. سر نسبتاً کوتاه است، و هم حیوانات بی‌شاخ و هم شاخ‌دار در این نژاد دیده می‌شوند، هرچند بیشتر آن‌ها بی‌شاخ‌اند یا شاخ‌های کوچک دارند.

پوشش بدن برجسته‌ترین ویژگی این نژاد است. این پوشش مخلوطی کوتاه از مو و پشم است که در فصل گرم شل شده و می‌ریزد، بنابراین این حیوانات نیاز به پشم‌چینی ندارند. مقدار پشم بسته به هر حیوان و فصل سال فرق می‌کند.

پوشش و رنگ‌ها

نوع معیاری دورپر سرسیاه، بدن سفید با سر و گردن سیاه دارد، و این الگو باید پاک و مشخص باشد. دورپر سفید به‌طور یکدست سفید است. پوشش بدن کوتاه و ژولیده است، نه یک لایه ضخیم پشمی، و به‌صورت طبیعی در بهار و تابستان می‌ریزد. رنگدانه تیره پوست در نقاط بی‌پوشش، مانند اطراف چشم‌ها و زیر دُم، ترجیح داده می‌شود، زیرا محافظت اندکی در برابر تابش شدید آفتاب فراهم می‌کند.

دورپر خلق و خویی آرام و متعادل دارد. این گوسفندان رام‌اند و هنگام جابه‌جایی یا وارد شدن به آغل به سرعت آرام می‌گیرند، که کارهای روزمره مانند دادن دوا، مراقبت از سُم و توزین را نسبت به نژادهای عصبی‌تر آسان‌تر می‌سازد. آن‌ها با هم گله می‌گیرند و از روال‌های جاافتاده پیروی می‌کنند، به همین دلیل نگهداری آن‌ها در تعداد زیاد نیز آسان است.

در برخورد با انسان، این نژاد عموماً آرام و بدون پرخاشگری است، هرچند قوچ‌ها در فصل جفت‌گیری ممکن است سرکش‌تر شوند و باید با احتیاط معمول با آن‌ها رفتار کرد. میش‌ها مادرانی دلسوز‌اند و نزدیک بره‌های خود می‌مانند. دورپرها بدون مشکل در کنار سایر دام‌های چراکننده، مانند گاو، زندگی می‌کنند، و پس از عادت به یک روال ثابت، حضور غریبه‌ها و نگهدارندگان را با آرامش می‌پذیرند.

آرایش و مراقبت از پوشش بدن

• نیازی به پشم‌چینی نیست، زیرا پوشش بدن هر سال به‌طور طبیعی می‌ریزد.
• در بهار بررسی کنید که پوشش بدن به‌طور یکدست می‌ریزد، و هر بخش بزرگ چسبیده‌باقی‌مانده را که خودش نمی‌افتد بردارید.
• سُم‌ها را در صورت نیاز، معمولاً چند بار در سال، اصلاح کنید تا از رشد بیش از حد و لنگی جلوگیری شود.
• پوست و نواحی رنگدانه‌دار را از نگاه آسیب آفتاب، زخم یا حمله مگس بررسی کنید.

تمرین و فعالیت

• دورپرها نیاز حرکتی خود را از راه چرای روزانه برآورده می‌کنند و به تمرین جداگانه نیاز ندارند.
• فضای کافی در آغل یا چراگاه برای حرکت و جستجوی خوراک گله فراهم کنید.
• در صورت امکان، چراگاه را چرخشی مدیریت کنید تا کیفیت علوفه حفظ شود و انگل‌ها کمتر انباشته شوند.

محیط نگهداری

دورپر با اقلیم گرم و خشک سازگاری خوبی دارد و چراگاه‌های ناهموار را که بسیاری از نژادهای پشمی نمی‌توانند در آن دوام بیاورند تحمل می‌کند. این نژاد به دسترسی دایمی به آب پاک، سایه در گرمای شدید و یک پناهگاه ساده در برابر باران و باد سرد نیاز دارد. این گوسفند طیف وسیعی از شرایط را تحمل می‌کند، اما در محیط گرم و خشک بهتر از زمین سرد و مرطوب عمل می‌کند، زیرا زمین مرطوب خطر مشکلات سُم را افزایش می‌دهد.

دورپر یک گوسفند غیرانتخابی است که هم چرا می‌کند و هم از بوته‌ها می‌خورد، و از چراگاه، بقایای محصولات زراعتی و نباتات بوته‌ای به خوبی استفاده می‌کند. روی چراگاه معقول، حیوانات بالغ می‌توانند بیشتر نیازهای خود را تنها از علوفه برآورده کنند، و همین موضوع یکی از دلایلی است که این نژاد برای سیستم‌های کم‌هزینه مناسب می‌باشد. کیفیت و مقدار خوراک باید در اواخر آبستنی، شیردهی و دوران رشد، و همچنان در فصل‌های خشک که چراگاه کم است، افزایش یابد.

دسترسی دایمی به آب پاک و یک مکمل نمک یا مواد معدنی متناسب با خاک منطقه را فراهم کنید.

تنقلات و مکمل‌ها

علف خشک باکیفیت، یک بلوک مواد معدنی مخصوص گوسفند و مقدار کمی غله، معمول‌ترین مکمل‌ها هستند. هر خوراک تازه را در طول یک هفته یا بیشتر به‌تدریج معرفی کنید تا شکمبه فرصت سازگاری پیدا کند. تنقلاتی مانند باقیمانده میوه یا سبزی باید محدود باشند و هیچ‌کدام نباید در فهرست نباتات زهری قرار داشته باشند.

دورپر به عنوان نژادی سرسخت و کم‌زحمت با مقاومت خوب در برابر بسیاری از بیماری‌های رایج گوسفند شناخته می‌شود. با مدیریت درست، این حیوانات معمولاً 10 تا 12 سال عمر می‌کنند، هرچند میش‌های مولد در گله‌های تجاری اغلب زودتر، هنگامی که تولیدشان کاهش می‌یابد، از گله کنار گذاشته می‌شوند. بیشتر مشکلات صحی این نژاد همان مشکلات عمومی گوسفندان است، نه بیماری‌های ویژه دورپر.

مراقبت پیشگیرانه

• برنامه واکسیناسیون، از جمله پوشش کلستریدیایی، را به مشوره داکتر مالداری دنبال کنید.
• انگل را بررسی کنید و بر اساس نیاز واقعی دوا بدهید، نه بر اساس یک تقویم ثابت.
• سُم‌ها را به‌طور منظم، به‌ویژه پس از دوره‌های بارانی، اصلاح و بازرسی کنید.
• دُم و اطراف نشیمنگاه را پاک نگه دارید تا خطر حمله مگس کاهش یابد.
• در اواخر آبستنی به میش‌ها خوراک کافی بدهید تا از بیماری‌های سوخت‌وسازی جلوگیری شود.

دورپر زود به بلوغ جنسی می‌رسد، و میش‌ها می‌توانند از حدود هفت تا دوازده ماهگی، پس از رسیدن به وزن بدنی کافی، جفت‌گیری را آغاز کنند. یکی از ویژگی‌های برجسته این نژاد توان جفت‌گیری طولانی و تقریباً غیرفصلی آن است که با مدیریت خوب و برنامه‌های تسریع‌شده جفت‌گیری، به میش‌ها اجازه می‌دهد بیش از یک بار در سال بره بزایند.

دوره آبستنی حدود پنج ماه، نزدیک به 145 تا 150 روز، طول می‌کشد. میش‌ها معمولاً یک بره یا دو قلو می‌زایند، و دوقلوزایی در میش‌های بالغ و خوب‌تغذیه‌شده بیشتر دیده می‌شود. زایمان به‌طور کل آسان است، و میش‌ها غریزه مادری قوی نشان می‌دهند و با دخالت کم، بره‌های خود را تمیز و تغذیه می‌کنند.

بره‌ها پرتحرک‌اند و به سرعت رشد می‌کنند، زیرا از شیر خوب میش و چرای زودهنگام بهره می‌برند. رشد سریع آن‌ها تا رسیدن به وزن بازار یکی از دلایل اصلی نگهداری این نژاد است. بره‌ها معمولاً در سن سه تا چهار ماهگی از شیر گرفته می‌شوند و پس از آن روی چراگاه و خوراک مکمل ادامه می‌دهند.