کرم دارژان

کریم د'آرژان خرگوشی بزرگ و اهلی است که از فرانسه سرچشمه گرفته و از رنگ کرمی و نقره‌یی درخشان پوستینش نام گرفته است. خرگوش‌های بالغ این نژاد اندام درشت دارند و معمولاً بین هشت تا یازده پوند وزن می‌کنند؛ بدن آنها پهن، گرد و متناسب و پوستین‌شان یکدست و براق است. این نژاد یکی از کهن‌ترین خرگوش‌های نقره‌یی فرانسوی به شمار می‌رود و امروزه بیشتر برای نمایش و همراهی نگهداری می‌شود.

ویژگی اصلی این نژاد پوستین آن است. رنگ زمینه‌یی پوستین، نارنجی کرمی گرم به نظر می‌رسد که با موهای محافظ سفید و نقره‌یی پوشیده شده و به آن حالتی درخشان و یخ‌زده مانند می‌دهد. زیر این لایه، رنگ زیرین نارنجی روشن‌تری دیده می‌شود که با کنار زدن موها آشکار می‌گردد. این ترکیب رنگی در میان نژادهای خرگوش کمیاب است و دلیل اصلی علاقهٔ نگهدارندگان و نمایش‌دهندگان به این نژاد همین ویژگی می‌باشد.

از نگاه خوی و طبیعت، کریم د'آرژان خرگوشی آرام، ملایم و خوش‌رفتار است. این نژاد به طور عموم رام است و دست‌کاری شدن را خوب تحمل می‌کند؛ به همین علت نگهداری آن با وجود اندازهٔ بزرگش آسان‌تر است. این خرگوش آرام است و در یک روال ثابت روزمره به خوبی جا می‌افتد.

این خرگوش برای چه کسانی مناسب است

کریم د'آرژان برای نگهدارندگانی مناسب است که جای کافی برای یک خرگوش بزرگ دارند و می‌توانند هر روز با آن سر و کار داشته باشند. به دلیل اندازه‌اش، این خرگوش گزینهٔ خوبی برای نگهداری در بغل به عنوان حیوان خانگی مبتدی نیست و اطفال باید تنها با کمک یک بزرگسال آن را در دست بگیرند. خوی آرام این نژاد برای صاحبانی که یک حیوان ثابت و کم‌توقع را به یک حیوان پرانرژی ترجیح می‌دهند، مناسب‌تر است. این نژاد انتخاب خوبی برای نمایش‌دهندگان آماتوری است که هم پوستین چشمگیر و هم خوی آرام را در یک خرگوش می‌خواهند.

کریم د'آرژان از فرانسه سرچشمه گرفته و به خانوادهٔ خرگوش‌های نقره‌یی فرانسوی تعلق دارد؛ گروهی که به خاطر جلوهٔ یخ‌زده و نقره‌یی پوستین‌شان پرورش داده شده‌اند. این خرگوش‌های نقره‌یی در فرانسه سابقهٔ طولانی دارند و نوع کرمی‌رنگ آن به عنوان یک گونهٔ مشخص، نه یک تغییر تصادفی، شکل گرفته است.

این نژاد در اوایل سدهٔ بیستم به بریتانیا رسید، جایی که علاقه‌مندانی که شیفتهٔ رنگ غیرمعمول آن بودند، آن را نگهداری و در نمایش‌ها معرفی کردند. از آنجا و همچنان از گله‌های اروپای قاره‌یی، این نژاد بعدتر به کشورهای دیگر نیز راه یافت.

کریم د'آرژان به ایالات متحدهٔ امریکا نیز وارد شد و در آنجا به عنوان یک نژاد نمایشی، از سوی انجمن پرورش‌دهندگان خرگوش امریکا (ARBA) به رسمیت شناخته شد. این نژاد هیچ‌گاه یک خرگوش تجارتی با تولید انبوه نبوده و شمار آن در مقایسه با نژادهای رایج گوشتی و خانگی، همیشه محدود مانده است.

در سراسر تاریخش، این نژاد بیشتر به خاطر پوستین و خوی آرامش ارزش‌گذاری شده است. امروزه این نژاد کمیاب شمرده می‌شود و پرورش‌دهندگان علاقه‌مند، نسل آن را بیشتر از طریق انجمن‌های خرگوش‌داری و نمایش، نه تولید بزرگ‌مقیاس، حفظ می‌کنند.

کریم د'آرژان بدنی پهن، عمیق و عضلانی با اندازهٔ متوسط تا بزرگ دارد؛ خط پشتش گرد و نیم‌تنهٔ عقبی‌اش پر و کامل است. سر آن نسبتاً پهن، گوش‌ها با درازای متوسط و راست ایستاده‌اند، و برداشت کلی از این خرگوش، اندامی محکم و متعادل است. هم خرگوش‌های نر و هم ماده اندام درشتی دارند، هرچند ماده‌ها معمولاً کمی بزرگ‌تر اند.

پوستین و رنگ‌ها

پوستین برجسته‌ترین بخش این نژاد است. رنگ روی پوستین، نارنجی کرمی گرم است. موهای محافظ سفید که در لابه‌لای پوستین پراکنده‌اند، به آن ظاهری نقره‌یی و یخ‌زده می‌دهند، در حالی که رنگ زیرین، نارنجی روشن‌تری است که با کنار زدن پوستین دیده می‌شود. این حالت نقره‌یی باید در سراسر بدن یکدست باشد، هرچند گوش‌ها، صورت و پاها معمولاً کمی کمتر از این جلوهٔ یخ‌زده را نشان می‌دهند. پوستین پرپشت است و هنگام نوازش کردن به آرامی به عقب می‌خوابد. بچه‌خرگوش‌ها معمولاً با رنگ نارنجی تیره‌تری به دنیا می‌آیند و رنگ کامل کرمی نقره‌یی نژاد را با بزرگ شدن به دست می‌آورند.

کریم د'آرژان به خوی آرام و یکدستش شناخته می‌شود. این نژاد ملایم و رام است و بیشتر خرگوش‌های این نژاد، دست‌کاری منظم را خوب تحمل می‌کنند، که برای خرگوشی با این اندازه اهمیت زیادی دارد. این خرگوش بیشتر آرام و بی‌عجله است تا رمیده و ترسو.

این نژاد با اعضای خانواده دوستانه رفتار می‌کند و به روال غذادادن، دست‌کاری و زمان آزاد گشت‌وگذار خوب عادت می‌کند. با افراد ناآشنا نیز معمولاً آرام است تا عصبی، هرچند هر خرگوشی معرفی آرام و آهسته را به حرکت‌های ناگهانی و صداهای بلند ترجیح می‌دهد. این خرگوش با اطفال خوش‌رفتار است، اما به دلیل وزنش، یک طفل باید تنها در حالت نشسته و زیر نظر یک بزرگسال آن را در دست بگیرد تا هیچ‌گاه از دستش نیفتد.

کریم د'آرژان می‌تواند همرای خرگوش‌های دیگر به صورت جفت یا گروه زندگی کند، به شرطی که عقیم شده و به آرامی و در محیطی خنثا با هم آشنا شوند. مانند همهٔ خرگوش‌ها، این نژاد نیز یک گونهٔ شکار محسوب می‌شود، از این رو آشناسازی آن با سگ و گربه باید آهسته و همیشه زیر نظارت انجام شود. خرگوشی که خسته و بی‌توجه بماند ممکن است گوشه‌گیر شود، پس تماس روزانه و فضای کافی برای حرکت، این نژاد را در بهترین حالتش نگه می‌دارد.

نگهداری روزمرهٔ کریم د'آرژان ساده است، اما باید اندازهٔ بزرگ آن را در نظر گرفت. پوستین کوتاه و پرپشت آن در بیشتر فصل سال نیاز به مراقبت زیادی ندارد و تنها در زمان ریزش فصلی به توجه بیشتری نیاز پیدا می‌کند.

آرایش پوستین

• هفته‌یی یک بار برس بزنید و در زمان ریزش مو، این کار را به چندین بار در هفته افزایش دهید تا موهای شل جدا شوند.
• ناخن‌ها را بررسی کنید و هر چند هفته یک بار در صورت نیاز آنها را کوتاه کنید.
• گوش‌ها، چشم‌ها و ناحیهٔ عقب بدن را به طور منظم برای ترشح، گره‌خوردگی مو یا آلودگی بررسی کنید.
• خرگوش را در آب حمام ندهید، زیرا این کار برایش فشار روانی ایجاد می‌کند؛ به جای آن، پوستین آلوده را با دستمال نمناک پاک کنید.

تمرین و ورزش

• روزانه دست‌کم سه تا چهار ساعت زمان زیر نظارت، بیرون از قفس به آن بدهید.
• یک محوطه یا اتاق امن و ایمن‌سازی‌شده در اختیارش بگذارید که در آن بتواند بجهد، خود را دراز کند و روی پاهای عقب بایستد.
• تونل، سکو و اسباب‌بازی‌های جویدنی برایش فراهم کنید تا فعال و سرگرم بماند.

محیط نگهداری

خرگوش را در فضایی پاک، خشک، بدون کوران و دور از نور مستقیم آفتاب و دمای شدید نگهداری کنید. خرگوش‌ها گرما را به خوبی تحمل نمی‌کنند، پس دمای محیط را زیر تقریباً هشتاد درجهٔ فارنهایت (۲۷ درجهٔ سلسیوس) نگه دارید و در تابستان سایه و تهویهٔ کافی فراهم کنید. قفس را هر روز نقطه‌یی پاک‌کاری کنید و هفته‌یی یک بار به طور کامل تمیز کنید تا از تجمع بوی امونیاک و آفت مگس جلوگیری شود.

خوراک یک خرگوش باید تقریباً هشتاد تا نود درصد کاه علفی باشد، مانند کاه تیموتی یا کاه چمنزار، که باید همیشه در دسترس باشد. کاه، دستگاه هاضمه را فعال نگه می‌دارد و دندان‌هایی را که پیوسته رشد می‌کنند، فرسوده می‌سازد. یک سهم اندازه‌گیری‌شده از دانهٔ ساده و یک وعدهٔ روزانه از سبزیجات برگی تازه، خوراک را کامل می‌کند، در حالی که آب تازه باید همیشه در دسترس باشد.

خوراکی‌های اضافی و مکمل‌ها

خوراکی‌های اضافی باید تنها سهم کوچکی از خوراک روزانه را تشکیل دهند. یک پارچهٔ نازک زردک، چند برگ گیاه دارویی یا یک تکهٔ کوچک سیب (بدون دانه) که گاه‌گاهی داده شود، کافی است. خرگوشی که کاه، دانهٔ باکیفیت و سبزیجات متنوع می‌خورد، معمولاً به مکمل نیاز ندارد. افزایش یا کاهش ناگهانی وزن نشانه‌یی است برای بازبینی مقدار دانه و بسامد خوراکی‌های اضافی.

کریم د'آرژان نژادی به طور کلی مقاوم است و هیچ بیماری خاص و گستردهٔ مربوط به این نژاد گزارش نشده است. با نگهداری، خوراک و مراقبت منظم خوب، عمر آن تقریباً ۵ تا ۸ سال است. بیشتر مشکلات صحی این نژاد همان مشکلاتی است که خرگوش‌ها به طور عموم با آن روبه‌رو می‌شوند و بیشتر آنها با نگهداری درست و توجه زودهنگام قابل پیشگیری اند.

مراقبت پیشگیرانه

• کاه علفی نامحدود فراهم کنید تا صحت دندان و هاضمه پشتیبانی شود.
• هر روز خرگوش را از نگاه خوردن و مدفوع طبیعی بررسی کنید.
• قفس را پاک و خشک نگه دارید تا از آفت مگس و بیماری تنفسی جلوگیری شود.
• بر اساس مشورهٔ داکتر بیطار و متناسب با منطقه، واکسین‌های لازم (مانند واکسین بیماری خونریزی‌دهندهٔ خرگوش و میکسوماتوز) را تزریق کنید.
• یک معاینهٔ سالانه ترتیب دهید و عقیم کردن را برای صحت و رفتار بهتر در نظر بگیرید.

کریم د'آرژان چون خرگوشی بزرگ است، به فضای بیشتری نسبت به نژادهای کوچک‌تر نیاز دارد. قفس باید به اندازه‌یی باشد که خرگوش بتواند چندین جهش پیوسته انجام دهد، کاملاً روی پاهای عقب بایستد و به طور کامل دراز بکشد. نگهداری می‌تواند داخل خانه یا بیرون از آن باشد، اما نگهداری در داخل یا در فضای سرپوشیده، خرگوش را از تغییرات دمایی و شکارچیان محافظت می‌کند. در هر حالت، قفس تنها یک پایگاه است، نه تمام دنیای خرگوش، از این رو زمان روزانه در یک محوطهٔ بزرگ‌تر یا اتاقی ایمن‌سازی‌شده، ضروری است.

فهرست آماده‌سازی محل

• قفسی با کف سخت، بستر جاذب رطوبت و یک ناحیهٔ جداگانه برای توالت.
• منبع همیشگی کاه علفی و ظرف آبی که واژگون نمی‌شود (کاسه یا بطری).
• یک جعبهٔ پناهگاه که خرگوش بتواند در آن پنهان شود.
• اسباب‌بازی‌های جویدنی و چند سکو یا تونل برای سرگرمی.
• یک محوطهٔ بیرونی امن و سایه‌دار یا یک فضای داخلی ایمن‌سازی‌شده برای تمرین روزانه.

کریم د'آرژان در چند ماهگی به بلوغ تولیدمثلی می‌رسد، هرچند نژادهای بزرگ‌تر معمولاً کمی دیرتر از نژادهای کوچک بالغ می‌شوند. جفت‌گیری با گذاشتن خرگوش ماده در قفس خرگوش نر انجام می‌شود، نه برعکس، زیرا ماده‌ها از قلمرو خودشان دفاع می‌کنند. حاملگی به طور میانگین حدود ۳۱ روز طول می‌کشد.

پیش از زمان زایمان، باید یک جعبهٔ آشیانه با بستر پاک به ماده داده شود. با نزدیک شدن زمان زایمان، خرگوش ماده از بدن خودش مو می‌کند تا آشیانه را بپوشاند. اندازهٔ بچه‌ها در یک نژاد بزرگ معمولاً متوسط تا خوب است و ماده اغلب تنها یک یا دو بار در روز به بچه‌ها شیر می‌دهد، که رفتاری کاملاً طبیعی برای خرگوش‌ها است.

بچه‌خرگوش‌ها بدون مو و با چشمان بسته به دنیا می‌آیند، در حدود روز دهم چشم‌هایشان باز می‌شود و در هفته‌های بعدی، آشیانه را ترک می‌کنند و شروع به جویدن خوراک جامد می‌کنند. از شیرگیری معمولاً تا حدود شش تا هشت هفتگی کامل می‌شود. بچه‌های تازه‌متولد نخست پوستینی به رنگ نارنجی تیره‌تر دارند و با رشد کردن، رنگ نقره‌یی کرمی این نژاد را به دست می‌آورند. پرورش این نژاد باید تنها به نگهدارندگان باتجربه‌یی سپرده شود که بتوانند بچه‌ها را مسئولانه به خانهٔ جدید بسپارند و از تولید بیش از حد یک نژاد کمیاب جلوگیری کنند.