غول شطرنجی

چکرد جاینت یکی از بزرگ‌ترین نسل‌های خرگوش اهلی به شمار می‌رود. خرگوش‌های بالغ معمولاً بیشتر از ۵ کیلوگرام (تقریباً ۱۱ پوند) وزن دارند و در بیشتر معیارهای نمایشی، حد بالایی برای وزن آن تعیین نشده است. بدن این خرگوش دراز است و کمر آن یک قوس مشخص می‌سازد که بخش اساسی شکل ویژه این نسل به شمار می‌آید. رنگ پوستش سفید است و خال‌های آن به طور واضح یا سیاه است یا آبی.

الگوی خال‌ها ثابت است: یک نشان پروانه‌ای روی بینی، گوش‌های رنگی، حلقه دور چشم‌ها، خال روی گونه‌ها، یک خط پیوسته روی ستون فقرات از پشت گوش‌ها تا دم، و یک ردیف خال در هر دو پهلوی بدن. همین الگو دلیل اصلی است که این نسل به عنوان خرگوش خال‌دار یا تزئینی داوری می‌گردد، نه به عنوان خرگوش غول‌پیکر گوشتی.

این نسل فعال و کنجکاو است. زیاد حرکت می‌کند و هرگاه فضا داشته باشد از آن استفاده می‌نماید، بنابراین بهتر است صاحبانی این خرگوش را نگهداری کنند که بتوانند یک محوطه بزرگ و وقت روزمره بیرون از قفس برایش فراهم سازند. این خرگوش کوچک یا کم‌انرژی نیست و اندازه و سطح فعالیتش تقریباً بر تمام بخش‌های مراقبت از آن اثر می‌گذارد.

این نسل به چه کسانی می‌سازد

این نسل برای خانه‌ای مناسب است که فضای اضافی داشته باشد. به یک قفس بزرگ یا یک محوطه ایمن‌سازی‌شده و صاحبی نیاز دارد که بلند کردن و نگهداری یک حیوان سنگین برایش راحت باشد. طبیعت پرانرژی آن به این معنی است که با ورزش روزانه بهتر سازگار می‌شود تا اینکه در یک قفس کوچک محدود بماند. این نسل برای آپارتمان‌های کوچک یا کسانی که به دنبال یک خرگوش آرام برای نشستن در بغل هستند، چندان مناسب نیست.

چکرد جاینت ریشه در آلمان دارد، جایی که در اواخر قرن نزدهم خرگوش‌های بزرگ خال‌دار پرورش داده می‌شدند. پرورش‌دهندگان خرگوش‌های بزرگ محلی را با نسل‌های خال‌دار متقاطع نمودند تا هم اندازه سنگین و هم الگوی خال‌دار را در یک حیوان ثابت سازند. اشکال اولیه آلمانی با نام‌هایی مانند لند کانینشن (Land Kaninchen) و جاینت خال‌دار شناخته می‌شدند، پیش از آنکه الگوی امروزی نهایی گردد.

خون خرگوش فلمیش جاینت عموماً باعث افزودن اندازه به این نسل شناخته می‌شود، در حالی که خرگوش‌های خال‌دار نشان پروانه‌ای و خط ستون فقرات را به آن انتقال دادند. تا اوایل دهه ۱۹۰۰ این نوع به قدر کافی تثبیت شده بود که به عنوان یک جاینت خال‌دار مجزا، نه یک خرگوش بزرگ عمومی، به نمایش گذاشته شود.

این نسل در حدود سال ۱۹۱۰ به ایالات متحده رسید. پرورش‌دهندگان امریکایی گزینش برای خال‌های دقیق و بدن قوس‌دار را ادامه دادند و چکرد جاینت از سوی انجمن پرورش‌دهندگان خرگوش امریکا (ARBA) به عنوان یک نسل خال‌دار شناخته گردید. هم نوع خال سیاه و هم نوع خال آبی پرورش داده می‌شود و در نمایش‌ها حضور دارد.

در سراسر تاریخ خود، چکرد جاینت بیشتر به عنوان خرگوش نمایشی و مسابقه‌ای نگهداری شده است. خال‌های آن محور داوری است، به همین دلیل برنامه‌های پرورش از دیرباز بر تولید حیواناتی متمرکز بوده‌اند که خال‌ها، خط ستون فقرات، و نشان پروانه‌ای‌شان با استندرد مطابقت داشته باشد.

چکرد جاینت بدنی دراز و باریک دارد که روی کمر و قسمت عقبی بدن به شکل یک قوس واضح بلند می‌شود. این شکل که گاهی به آن نوع خرگوش‌مانند یا نوع دونده گفته می‌شود، برای حرکت ساخته شده است، نه برای بدن چهارگوش نسل‌های گوشتی. پاهایش دراز است و خرگوش با فاصله خوبی از زمین می‌ایستد.

پوستش کوتاه، متراکم و از نوع فلای‌بک (flyback) است، یعنی هرگاه برخلاف جهت رشد آن مالش داده شود، دوباره به حالت اصلی برمی‌گردد. رنگ زمینه‌ای سفید است و خال‌ها در دو نوع شناخته‌شده دیده می‌شوند: سیاه و آبی.

پوست و رنگ‌ها

خال‌ها طبق استندرد ثابت هستند و بیشتر امتیاز نمایشی را تشکیل می‌دهند. یک نشان پروانه‌ای روی بینی قرار دارد، گوش‌ها به طور کامل رنگی هستند، و هر چشم یک حلقه دارد. یک خال جداگانه روی هر گونه دیده می‌شود. یک خط پیوسته و بدون شکستگی از پشت گوش‌ها تا دم روی ستون فقرات کشیده شده است. در طول هر پهلو زنجیره‌ای از خال‌های مجزا و کاملاً جدا از هم قرار دارد. در نوع سیاه، خال‌ها سیاه پررنگ است؛ در نوع آبی، خال‌ها آبی مایل به خاکستری است. خال‌های متوازن و یکسان در دو طرف بدن ارزشمند شمرده می‌شود و خال‌های شکسته یا به‌هم‌چسبیده در مسابقه امتیاز منفی به همراه دارد.

چکرد جاینت خرگوشی فعال و هوشیار با طبیعتی پرشور و کنجکاو است. محیط اطراف خود را می‌کاود، اشیای تازه را بررسی می‌کند، و هرگاه فضا داشته باشد، همیشه مصروف است. این نسل نسبت به بسیاری از نسل‌های غول‌پیکر آرام‌تر، انرژی و انگیزه بیشتری دارد و همین انرژی بخش تعیین‌کننده زندگی با آن است.

با انسان‌ها، چکرد جاینت‌ها معمولاً دوستانه هستند و اگر از سنین پایین به طور منظم لمس و نگهداری شوند، اجتماعی‌تر می‌گردند. این خرگوش‌ها معمولاً با اعضای آشنای خانواده خوب کنار می‌آیند. اما چون بزرگ و تیزحرکت هستند، تعامل با کودکان خُرد باید زیر نظر بزرگ‌ترها باشد و برای کودکان خیلی کوچک معمولاً گزینه مناسبی نیست، زیرا نگه‌داشتن ایمن آن برایشان دشوار است.

در برابر افراد ناآشنا، این نسل بیشتر کنجکاو است تا ترسو، هرچند رفتار هر خرگوش می‌تواند فرق کند. با خرگوش‌های دیگر، چکرد جاینت‌ها می‌توانند در جفت یا گروه‌های همبسته زندگی کنند، به شرطی که آشناسازی به تدریج انجام شود و فضا برای جلوگیری از ازدحام به قدر کافی بزرگ باشد. اندازه و سطح فعالیت این نسل باعث می‌شود یک فضای مشترک وسیع اهمیت زیاد داشته باشد.

مراقبت روزمره از این نسل بیشتر حول اندازه و سطح فعالیت آن می‌چرخد. یک چکرد جاینت به فضای بسیار بیشتری نسبت به یک خرگوش کوچک نیاز دارد و از وقت روزانه بیرون از محوطه‌اش بهره‌مند می‌شود. نظافت پوست به خودی خود ساده است، چون پوستش کوتاه است، اما حجم بدن آن نگهداری و بررسی‌های بهداشتی را دشوارتر می‌سازد.

نظافت پوست

• هفته‌ای یک بار موهای شل را با برُس پاک کنید؛ در زمان ریزش پشم این کار را به چند بار در هفته افزایش دهید.
• ناخن‌ها را هر ۴ تا ۶ هفته یک بار بررسی و کوتاه کنید، یا هرگاه رشد کرد.
• گوش‌ها را از نگاه جمع‌شدن موم و قسمت عقبی بدن را از نگاه آلودگی بررسی کنید، زیرا خرگوش‌های بزرگ در پاک نگه‌داشتن خود با مشکل روبه‌رو می‌شوند.
• خرگوش را حمام ندهید؛ به جای آن، قسمت‌های آلوده را با یک پارچه نمدار پاک کنید.

ورزش

• حداقل ۳ تا ۴ ساعت وقت روزانه برای دویدن زیر نظارت، بیرون از قفس، برایش فراهم کنید.
• به جای یک فضای کوچک، یک محوطه دراز و ایمن برایش بسازید تا خرگوش بتواند گام‌های طبیعی خود را کامل بردارد.
• تونل، سکو، و اشیای جویدنی برایش بگذارید تا ذهن فعالش مصروف بماند.

محیط

خرگوش را در فضایی بدون جریان هوای سرد، خشک، و با دمای ثابت نگهدارید. خرگوش‌ها در برابر گرما مقاومت کمی دارند، پس آن‌ها را از تابش مستقیم آفتاب دور نگهدارید و در هوای گرم سایه و تهویه فراهم کنید. کف سخت با بستر ضخیم نسبت به سیم، از پاشنه‌های یک خرگوش سنگین بهتر محافظت می‌کند.

اساس خوراک یک چکرد جاینت یونجه علفی است، مانند یونجه تیموتی یا یونجه چمنی، که باید همیشه در دسترسش باشد. یونجه فایبری فراهم می‌کند که روده را به حرکت نگه می‌دارد و دندان‌هایی را که به طور پیوسته رشد می‌کنند، ساییده می‌سازد. سبزیجات برگی تازه تنوع و رطوبت اضافه می‌کند و مقدار معینی دانه غذایی، تغذیه ثابت فراهم می‌سازد. مقدار خوراک را بر اساس وضعیت بدنی هر خرگوش تنظیم کنید، نه صرفاً بر اساس اشتهایش.

خوراکی‌های اضافی و مکمل‌ها

مقدار کمی میوه، مانند یک تکه سیب یا چند دانه توت، تنها به عنوان خوراکی گاه‌به‌گاه بدهید، زیرا شکر می‌تواند روده را برهم بزند. یک خرگوش سالم که یونجه نامحدود و سبزیجات متنوع می‌خورد، به ندرت به مکمل نیاز دارد. آب پاک و تازه را همیشه در دسترسش بگذارید، ترجیحاً در یک ظرف سنگین که خرگوش بزرگ نتواند آن را به آسانی واژگون کند.

چکرد جاینت‌ها عموماً مقاوم هستند و عمر معمول آن‌ها ۵ تا ۷ سال است. مانند تمام خرگوش‌ها، دندان‌های پیوسته رشدکننده و سیستم هاضمه حساس آن‌ها اصلی‌ترین نکاتی است که باید مراقب بود. اندازه بزرگشان چند خطر خاص را نیز اضافه می‌کند، به‌ویژه زخم فشاری روی پاشنه‌ها و فشاری که وزن اضافی بر مفاصل وارد می‌کند.

مراقبت پیشگیرانه

• یونجه نامحدود بدهید تا از دندان‌ها و هاضمه پشتیبانی گردد.
• کف سخت را با بستر نرم و ضخیم بپوشانید تا از پاشنه‌ها محافظت گردد.
• خرگوش را در وزن صحی نگهدارید تا فشار روی مفاصل و پاها کاهش یابد.
• دندان‌ها، پاها، و قسمت عقبی بدن را به طور منظم بررسی کنید.
• در باره واکسین علیه مریضی‌های خرگوش مانند میکسوماتوز و مریضی هموراژیک خرگوش، با یک داکتر باتجربه در امور خرگوش، در صورت دسترسی، مشوره کنید.

نگهداری یک چکرد جاینت به معنای برنامه‌ریزی برای یک حیوان بزرگ و فعال است. یک قفس معمولی خرگوش برایش بسیار کوچک است. محوطه باید به گونه‌ای باشد که خرگوش بتواند کاملاً راست بایستد، بدنش را دراز کند، و چند جهش بزند بدون آنکه به دیواره‌ها برخورد کند. یک محوطه متصل به یک فضای ورزشی ایمن، بهتر از یک قفس بسته تنها عمل می‌کند. کف باید سخت باشد و با بستر ضخیم پوشانده شود تا از پاهایش محافظت گردد و کل ساختار باید از شکارچی و شرایط جوی ایمن باشد.

فهرست آماده‌سازی محل نگهداری

• قفس یا محوطه بزرگ با کف سخت
• بستر ضخیم مانند کاه یا مواد مبتنی بر کاغذ
• فضای ورزشی متصل یا نزدیک به محوطه
• قفسه یونجه و ظرف‌های سنگین و غیرقابل‌واژگون برای آب و غذا
• یک پناهگاه یا سرپناه برای استراحت
• اشیای جویدنی، تونل، و سکو برای سرگرمی

پرورش چکرد جاینت معمولاً از سوی نگهدارندگان باتجربه انجام می‌شود، زیرا تکرار قابل‌اعتماد الگوی خال‌دار این نسل دشوار است. نسل‌های بزرگ نسبت به نسل‌های کوچک دیرتر به بلوغ می‌رسند و ماده‌ها معمولاً زمانی برای تولیدمثل استفاده می‌شوند که به اندازه کامل بدن بالغ رسیده باشند، اغلب در حدود ۸ تا ۹ ماهگی. جفت‌گیری با بردن خرگوش ماده به محوطه خرگوش نر ترتیب داده می‌شود. خرگوش ماده تخمک‌گذاری القایی دارد، یعنی خود عمل جفت‌گیری باعث رهایی تخمک می‌گردد.

بارداری حدود ۲۸ تا ۳۲ روز طول می‌کشد. خرگوش ماده پیش از زایمان، از بستر و موهای بدن خودش یک لانه می‌سازد. اندازه هر دسته بچه متفاوت است و بچه‌ها بدون مو و با چشمان بسته به دنیا می‌آیند. خرگوش ماده تنها یک یا دو بار در روز به بچه‌هایش شیر می‌دهد، که این رفتار طبیعی خرگوش است و به معنی بی‌توجهی به بچه‌ها نیست.

الگوی خال‌دار به شکل ساده به نسل بعدی منتقل نمی‌گردد. به دلیل نحوه وراثت جین خال‌دهی، جفت کردن دو خرگوش خال‌دار ترکیبی از بچه‌های خوش‌خال، کم‌خال یا تک‌رنگ، و سفید به بار می‌آورد و تنها بخشی از بچه‌ها با استندرد نمایشی مطابقت دارند. همین موضوع باعث می‌شود گزینش حیوانات پرورشی و حذف خرگوش‌های نامناسب از نگاه نوع، یک تلاش پیوسته باشد.