بورن

خرگوش بیورن یکی از نژادهای کهن‌تر و بزرگ‌تر میان خرگوش‌های نمایشی به شمار می‌رود. خرگوش‌های بالغ این نژاد معمولاً بین 8 تا 12 پوند (حدود 3.6 تا 5.4 کیلوگرام) وزن دارند و همین وزن آن‌ها را در ردیف نژادهای بزرگ‌جثه قرار می‌دهد. بدن این خرگوش کشیده و عضلانی است، پشتش کمی قوس دارد و پوستینه‌اش فشرده و به‌شدت براق است.

این نژاد نامش را از شهر بیورن، نزدیک انتورپ در بلجیم، گرفته که در اواخر سده نزدهم میلادی در همان‌جا پرورش یافت. در آغاز، هم برای پوستینه و هم برای گوشت پرورش داده می‌شد و کیفیت بالای پوستینه‌اش سبب شد به کشورهای دیگر نیز به‌عنوان خرگوش نمایشی و خانگی راه یابد.

امروزه خرگوش بیورن بیشتر به‌خاطر خوی و رفتارش ارزشمند شمرده می‌شود. این خرگوش‌ها معمولاً آرام، ملایم و کنجکاو هستند و پس از آنکه به انسان خو بگیرند، به‌خوبی دست‌کاری را می‌پذیرند. اندازه بزرگ و خوی باثبات‌شان سبب می‌شود بیشتر به کار نگهدارندگانی بیاید که فضای کافی و وقت لازم برای همراهی روزانه با آن‌ها را دارند.

این نژاد برای چه کسانی مناسب است

این نژاد به کار خانواده‌ای می‌آید که فضای کافی برای یک محوطه بزرگ و وقت لازم برای دست‌کاری و ورزش روزانه خرگوش را دارد. خوی آرام این خرگوش به کار نگهدارندگان تازه‌کار هم می‌آید، به شرطی که برای نیازهای یک خرگوش درشت‌جثه آماده باشند؛ هرچند اندازه بزرگش آن را برای خانه‌های کوچک یا اطفال بسیار خُرد که نمی‌توانند وزنش را ایمن نگه دارند، کمتر مناسب می‌سازد.

خرگوش بیورن در شهر بیورن، نزدیک انتورپ در بلجیم، در اواخر دهه 1890 پرورش یافت. این نژاد یکی از نژادهای بنیادین بزرگ پوستینه‌ای در اروپای قاره‌ای شمرده می‌شود و از گله‌های محلی که هم برای پوستینه و هم برای گوشت نگهداری می‌شدند، پدید آمد.

رنگ اصلی و شناخته‌شده‌ترین رنگ این نژاد آبی بود، رنگی یکدست و پاک در طیف خاکستری تیره که به نشان ویژه این نژاد بدل شد. کیفیت فشرده و درخشان پوستینه آبی، این خرگوش را برای بازار پوستینه جذاب ساخت و شهرتش را فراتر از بلجیم گسترش داد.

این نژاد در اوایل سده بیستم به بریتانیا رسید، جایی که پرورش‌دهندگان برای ثابت‌کردن الگوی نژاد و افزودن رنگ‌های تازه کار کردند. رنگ‌های سفید، سیاه و قهوه‌ای پس از آن آمدند و یک باشگاه تخصصی برای نگهداری معیار نژاد تشکیل شد. از بریتانیا، خرگوش بیورن به دیگر کشورهای انگلیسی‌زبان نیز راه یافت.

خرگوش بیورن در شکل‌گیری چندین نژاد بعدی نیز اثر گذاشت، زیرا پوستینه و ساختار بدنی‌اش در برنامه‌های پرورشی جاهای دیگر به کار گرفته شد. این نژاد امروز هم نسبتاً کم‌یاب است و بیشتر توسط علاقه‌مندان و نمایش‌دهندگان نگهداری می‌شود، نه به‌عنوان یک حیوان خانگی پرطرفدار.

بدن خرگوش بیورن کشیده و کاملاً گرد است و کمی روی پشت قوس دارد؛ همین ویژگی گاهی به آن شکل ماندولین می‌گویند. سر پهن است، گوش‌ها بزرگ‌اند و به شکل حرف V نگه‌داشته می‌شوند، و برداشت کلی از این خرگوش، جانوری تنومند و متوازن است. پوستینه، ویژگی اصلی این نژاد است: ضخیم، نرم و براق، با کیفیت رول‌بک که پس از مالیدن برخلاف جهت آن، به‌آرامی به حالت اول برمی‌گردد.

پوستینه و رنگ‌ها

آبی رنگ کلاسیک و اصلی این نژاد است، خاکستری متوسط و یکدست با درخششی قوی که تا پوست بدن ادامه دارد. گونه سفید کاملاً سفید است و چشمانی آبی دارد. سیاه، قهوه‌ای و بنفش‌کم‌رنگ (لیلک) نیز در برخی معیارها به رسمیت شناخته شده‌اند. در هر رنگ، پوستینه باید یکدست، فشرده و درخشان باشد، همان درخششی که بخش بزرگی از جذابیت این نژاد از آن می‌آید. طول پوستینه تقریباً یک‌ونیم اینچ است، بلندتر از پوستینه بیشتر خرگوش‌های معمولی.

خرگوش بیورن به خوی باثبات و یکنواختش شناخته می‌شود. این نژاد ملایم و رام است و معمولاً وقتی به افراد اطرافش اعتماد کند، دست‌کاری را به‌خوبی می‌پذیرد. با این حال، هوشیار و کنجکاو هم هست و بسیاری از افراد این نژاد اشیای تازه را بررسی می‌کنند و با میل به کاوش در محیط اطراف‌شان می‌پردازند.

با اعضای فامیل که آرام و به‌طور مرتب با آن‌ها سروکار دارند، خرگوش‌های بیورن معمولاً معتمد به نفس و اجتماعی می‌شوند. این خرگوش‌ها درشت‌جثه‌اند، پس باید مراقب اطفال بود و به آن‌ها آموخت که بدن خرگوش را کاملاً زیر بگیرند، نه اینکه از پوست گردن یا گوش‌ها بلندش کنند. در برابر افراد ناآشنا، خرگوش بیورن ممکن است در آغاز کمی محتاط باشد، اما به‌ندرت پرخاشگر می‌شود. در کنار خرگوش‌های دیگر، جفت‌های عقیم‌شده که به‌آرامی به هم معرفی شوند می‌توانند با هم زندگی کنند؛ مانند بیشتر خرگوش‌ها، حیوانات عقیم‌نشده هم‌جنس ممکن است با هم دعوا کنند.

مراقبت روزمره بر محور محوطه پاک، خوراک و آب تازه، و زمانی بیرون از قفس برای حرکت استوار است. پوستینه فشرده این خرگوش به توجه منظم نیاز دارد تا براق و بدون گره بماند، و اندازه بزرگ بدن به این معناست که این خرگوش نسبت به نژادهای کوچک‌تر به فضا و ورزش بیشتری نیاز دارد.

آرایش پوستینه

• یک بار در هفته شانه بزنید، و در زمان پرریزی بیشتر، تا موی شل جدا شود
• ناخن‌ها را هر چند هفته بررسی کنید و در صورت بلندشدن کوتاه کنید
• گوش‌ها و بخش پشتی بدن را به‌طور منظم از نظر پاکیزگی بررسی کنید
• از حمام‌دادن خودداری کنید؛ به‌جای آن فقط بخش کثیف را پاک کنید، زیرا حمام کامل خرگوش را دچار فشار روانی می‌کند

ورزش

• دست‌کم سه تا چهار ساعت زمان آزادگردی زیر نظارت در روز بدهید
• یک محوطه امن یا اتاقی خرگوش‌ایمن‌شده فراهم کنید
• تونل، جعبه و اسباب‌بازی جویدنی بدهید تا خرگوش فعال بماند
• محوطه‌ای بزرگ بدهید تا خرگوش بتواند در داخل خانه خود را دراز کند و بجهد

محیط نگهداری

خرگوش بیورن را در جایی بدون کوران و با دمای باثبات نگه دارید. خرگوش‌ها گرما را به‌خوبی تحمل نمی‌کنند، پس آن‌ها را از تابش مستقیم آفتاب تابستان دور نگه دارید و سایه و تهویه فراهم کنید. محیطی آرام و قابل پیش‌بینی به کار این نژاد می‌آید و فشار روانی‌اش را کم می‌کند.

یونجه اساس خوراک خرگوش است و باید بخش بزرگ خوراک روزانه خرگوش بیورن را تشکیل بدهد. یونجه علفی بی‌حد، مانند تیموتی یا یونجه چمنزار، به هضم غذا کمک می‌کند و دندان‌های همیشه‌رشدکننده خرگوش را می‌ساید. پیلت و سبزیجات تازه هم مواد غذایی می‌افزایند، اما باید اندازه‌گیری‌شده داده شوند نه آزاد، به‌ویژه برای نژادی بزرگ که مستعد اضافه‌وزن است.

خوراکی‌های اضافی و مکمل‌ها

هر روز مقدار کمی سبزیجات برگی بی‌خطر مانند کاهوی رومی، گیاهان معطر و قاصدک بدهید. میوه و سبزیجات ریشه‌ای را فقط گاه‌گاهی و در تکه‌های کوچک بدهید، چون قند بالایی دارند. یک خرگوش سالم که یونجه خوب و خوراک متعادل می‌خورد، به‌ندرت به مکمل نیاز دارد؛ آب تازه را همیشه در یک بوتل یا کاسه سنگین در دسترسش بگذارید.

خرگوش بیورن نژادی تنومند شمرده می‌شود و با مراقبت خوب معمولاً 5 تا 8 سال عمر می‌کند. بیشتر مشکلات سلامتی آن همان مشکلات معمولی است که همه خرگوش‌ها با آن روبه‌رو می‌شوند، نه چیزی خاص این نژاد. بررسی روزانه خوراک‌خوردن، فضله و رفتار خرگوش، مطمئن‌ترین راه برای پی‌بردن زودهنگام به مشکل است.

مراقبت پیشگیرانه

• یونجه بی‌حد بدهید تا دندان و گوارش خرگوش درست کار کند
• در هوای گرم، هر روز بخش پشتی بدن را برای جلوگیری از فلای‌سترایک بررسی کنید
• واکسین‌ها را به‌روز نگه دارید، در جایی که واکسین میکسوماتوز و آر.اچ.دی در دسترس باشد
• یک بار در سال با داکتر حیواناتی که با خرگوش کار دارد، معاینه انجام بدهید
• خرگوش را عقیم کنید تا خطر سرطان‌های تولیدمثلی کم شود و رفتارش بهتر گردد

چون خرگوش بیورن نژادی بزرگ است، محل نگهداری‌اش باید بزرگ‌تر از قفس معمولی باشد که برای نژادهای کوچک فروخته می‌شود. محوطه باید اجازه بدهد خرگوش کاملاً دراز بکشد، روی پاهای عقبش بایستد و چند جهش بزند بدون آنکه به دیواره‌ها بخورد. محوطه اصلی را با یک فضای ورزشی امن برای حرکت روزانه همراه کنید.

فهرست آماده‌سازی محل نگهداری

• محوطه بزرگ با کف سخت و بستر عمیق و جاذب رطوبت
• ظرف فضله در گوشه‌ای که خود خرگوش انتخاب می‌کند
• قفسه یا توده یونجه که همیشه پر نگه داشته شود
• بوتل آب یا کاسه سنگین که هر روز بررسی و پر شود
• یک پناهگاه یا جعبه سرپوشیده برای عقب‌نشینی و احساس امنیت
• اسباب‌بازی جویدنی و تونل برای سرگرمی

خرگوش بیورن در چند ماهگی به بلوغ جنسی می‌رسد، هرچند در نژادهای بزرگ معمولاً اجازه می‌دهند رشدشان کامل شود پیش از آنکه برای زادآوری استفاده شوند. خرگوش ماده به‌جای فصل مشخص، تقریباً به‌طور پیوسته آماده جفت‌گیری است. پس از جفت‌گیری، آبستنی حدود یک ماه طول می‌کشد و خرگوش ماده کمی پیش از زایمان، از یونجه و پشم بدنش برای خودش یک آشیانه می‌سازد.

دسته‌بچه‌ها معمولاً متوسط تا بزرگ هستند. بچه‌ها که به آن‌ها کیت گفته می‌شود، کور و بی‌مو به دنیا می‌آیند و کاملاً وابسته به مادر هستند. چشمانشان در حدود روز دهم باز می‌شود و در هفته‌های بعدی کم‌کم از آشیانه بیرون می‌آیند و خوراک جامد را می‌جوند. از شیرگیری معمولاً بین شش تا هشت هفتگی کامل می‌شود. در این دوره باید برای خرگوش ماده جعبه آشیانه‌ای آرام، خوراک اضافی و کمترین مزاحمت فراهم کرد. زادآوری باید مسئولانه انجام شود، با توجه به سلامت، خوی و پیداکردن خانه برای بچه‌ها.