خرگوش بلژیکی

خرگوش بلجیمی یک خرگوش بزرگ خانگی است که پرورش یافته تا از نظر شکل بدن و ایستادن شبیه به خرگوش وحشی باشد. با وجود نامش، این حیوان یک خرگوش اصیل است، نه خرگوش وحشی. این نژاد بدن دراز و استخوان‌بندی ظریف، کمر قوسی عمیق و پاهای باریک دارد که به آن شکلی کشیده و رونده می‌بخشد، شکلی که در بیشتر نژادهای دیگر خرگوش دیده نمی‌شود.

خرگوش‌های بالغ معمولا بین 6 تا 9 پوند وزن دارند. پوستش کوتاه، متراکم و براق است، به رنگ قهوه‌ای شاه‌بلوطی تیره یا سرخ مایل به قهوه‌ای که یکی از ویژگی‌های اصلی این نژاد به شمار می‌رود. بدن آن گوشت اضافی کمی دارد و خرگوش اغلب روی پاهای عقبی خود بلند می‌نشیند، در حالی که پاهای پیش را راست نگه می‌دارد، حالتی که شباهتش را به خرگوش وحشی بیشتر می‌کند.

این حیوان فعال و هوشیار است. کنجکاو است و به حرکت و صدا زود واکنش نشان می‌دهد و نسبت به بسیاری از نژادهای آرام‌تر به فضا و تحرک بیشتری نیاز دارد. صاحبان آن را پرجنب‌وجوش می‌دانند، نه آرام، و این خرگوش بیشتر با کسانی سازگار است که برایش جای دویدن و ارتباط منظم فراهم کنند.

این خرگوش برای چه کسی مناسب است

خرگوش بلجیمی به کار صاحبی می‌آید که یک خرگوش فعال و اجتماعی می‌خواهد و می‌تواند یک محوطه بزرگ همراه با تمرین روزانه بیرون از لانه فراهم کند. برای خانواده‌هایی که یک خرگوش کوچک برای بغل کردن یا تحمل محبوسیت طولانی می‌خواهند، گزینه مناسبی نیست. انرژی زیاد و بی‌علاقگی‌اش به دست زدن خشن، آن را برای اطفال بسیار کوچک نامناسب می‌سازد، هرچند اطفال بزرگ‌تر و آرام که با احتیاط با آن رفتار کنند، می‌توانند رابطه خوبی با آن داشته باشند.

این نژاد به بلجیم در دهه‌های 1800 برمی‌گردد، جایی که پرورش‌دهندگان طی چند نسل خرگوش‌های خانگی را با هم درآمیختند تا حیوانی شبیه به خرگوش وحشی اروپایی به دست آید. هدف شباهت ظاهری بود، نه ایجاد یک گونه جداگانه، از این رو نتیجه کار همچنان یک خرگوش خانگی ماند که برای بدن دراز و قوسی و پوست سرخ‌رنگ انتخاب شده بود.

این خرگوش‌ها در دهه 1870 به انگلستان رسیدند، جایی که پرورش‌دهندگان نوع آن را بیشتر پرداختند و بر هیکل کشیده و رنگ غنی آن که امروز دیده می‌شود تاکید کردند. علاقه‌مندان انگلیسی نقش بزرگی در تثبیت استندرد نژاد و ترویج آن در نمایشگاه‌ها داشتند.

از انگلستان، خرگوش بلجیمی در حدود سال 1888 به ایالات متحده رسید. علاقه به آن در اوایل دهه 1900 به‌سرعت افزایش یافت، دوره‌ای که گاهی «رونق خرگوش بلجیمی» نامیده می‌شود، زمانی که این نژاد در میان پرورش‌دهندگان امریکایی تقاضای زیاد و قیمت‌های بالا داشت. باشگاه‌هایی برای حمایت از آن ایجاد شد و این نژاد در آن دوره یکی از شناخته‌شده‌ترین خرگوش‌های نمایشی به شمار می‌رفت.

تقاضا بعدها با محبوبیت یافتن نژادهای دیگر کاهش یافت و خرگوش بلجیمی کم‌یاب‌تر شد. اکنون بیشتر توسط علاقه‌مندان و نمایش‌دهندگان جدی نگهداری می‌شود که نوع خاص آن را حفظ می‌کنند، و همچنان یک نژاد نمایشی شناخته‌شده است، نه یک حیوان خانگی که به‌طور گسترده نگهداری شود.

خرگوش بلجیمی برای داشتن هیکلی شبیه به خرگوش وحشی ساخته شده است. بدن آن دراز و باریک است، کمر آن به‌خوبی قوس دارد و کمرگاه آن به‌جای سنگین بودن ظریف است. پاها دراز و باریک‌اند و خرگوش از سطح زمین بلند می‌ایستد، در حالی که پاهای پیش را راست نگه می‌دارد و بدن را بالا می‌کشد. سر نسبتا دراز است و روی گردنی باریک قرار دارد، و گوش‌ها متوسط و راست‌ایستاده‌اند.

پوست و رنگ‌ها

رنگ اصلی این نژاد قهوه‌ای شاه‌بلوطی تیره یا سرخ مایل به قهوه‌ای است که به‌طور یکسان روی بدن پخش شده است. در بسیاری از نمونه‌ها نقطه‌های ریز سیاه در میان پوست دیده می‌شود، و جلوه موجی یا نقطه‌دار روی کمر در خرگوش‌های نمایشی ارزش زیادی دارد. رنگ زیرین پوست معمولا آبی سربی است. موها نزدیک به بدن می‌خوابند و وقتی برخلاف جهت رشد نوازش شوند، دوباره به جای خود برمی‌گردند؛ همین ویژگی فلای‌بک باعث می‌شود پوست با نگهداری کم درخشندگی خود را حفظ کند.

خرگوش بلجیمی یکی از فعال‌ترین نژادهای خرگوش است. کنجکاو و هوشیار است، به‌سرعت متوجه حرکت و صدا می‌شود و ممکن است نسبت به نژادهای آرام‌تر زودتر بترسد. اگر فضا داشته باشد، به‌جای نشستن طولانی، می‌دود، می‌پرد و اطراف را می‌کاود.

با افرادی که می‌شناسد، این نژاد می‌تواند دوستانه و اجتماعی باشد، و بسیاری از آن‌ها صاحب خود را می‌شناسند و به روال روزمره پاسخ می‌دهند. معمولا از بغل شدن و نگه‌داشته شدن خوشش نمی‌آید و اگر با آن خشن رفتار شود، ممکن است دست‌وپا بزند، از این رو دست زدن آرام و مطمئن اهمیت دارد.

در برابر افراد ناآشنا معمولا در آغاز محتاط است و به زمان نیاز دارد تا آرام گیرد. با خرگوش‌های دیگر، اگر معرفی به‌تدریج انجام شود و در صورت لزوم عقیم‌سازی صورت گیرد، می‌تواند در جفت یا گروه سازگار زندگی کند. حرکت‌های تند آن به این معناست که آشنا کردنش با سگ یا گربه باید با احتیاط و زیر نظر انجام شود، زیرا فرار ناگهانی می‌تواند تعقیب را برانگیزد.

خرگوش بلجیمی از نگاه آرایش پوست کم‌زحمت است، اما از نگاه فضا و تحرک نیاز زیادی دارد. انرژی زیاد آن به این معناست که فعالیت روزانه اختیاری نیست و یک لانه تنگ برایش مناسب نخواهد بود.

آرایش پوست

• هفته‌ای یک بار موها را برس بزنید تا موهای اضافی جدا شود و پوست براق بماند.
• در فصل ریزش موی سالانه، برس زدن را به دو یا سه بار در هفته افزایش دهید.
• ناخن‌ها را هر چند هفته بررسی کنید و در صورت دراز شدن کوتاه کنید.
• گوش‌ها، چشم‌ها و ناحیه عقب بدن را به‌طور منظم برای هرگونه مشکل بررسی کنید.

تحرک و ورزش

• روزانه دست‌کم چند ساعت فرصت بیرون از لانه در یک فضای امن و بدون خطر برایش فراهم کنید.
• فضای کافی برای دویدن، پریدن و کش‌وقوس دادن بدهید، زیرا این نژاد به تحرک بیشتری نسبت به بیشتر نژادهای دیگر نیاز دارد.
• تونل، سکو و وسایل جویدنی امن برایش بگذارید تا سرگرم بماند.
• زمان بیرون بودن آن را زیر نظر داشته باشید و در برابر شکارچی‌ها و فرار محافظتش کنید.

محیط نگهداری

خرگوش را در محوطه‌ای بزرگ با کف سخت و در جایی سایه‌دار و بدون جریان هوا، دور از گرمای شدید نگه دارید. این نژاد از محبوسیت خوشش نمی‌آید، پس لانه باید تنها پایگاه او باشد، نه تمام دنیایش. یک گوشه آرام برایش فراهم کنید که بتواند در آن پنهان شود، زیرا زود می‌ترسد و داشتن جایی امن به آرامشش کمک می‌کند.

علف خشک باید بخش اصلی خوراک را تشکیل دهد و همیشه در دسترس باشد. علف خشک به هضم غذا کمک می‌کند و دندان‌هایی را که پیوسته رشد می‌کنند، فرسوده نگه می‌دارد. مقدار معینی دانه فشرده ساده و یک سهم روزانه از سبزیجات برگ‌دار مناسب، خوراک را کامل می‌سازد. آب تازه باید همیشه در دسترس باشد.

خوراکی‌های اضافی و مکمل‌ها

خوراکی‌های اضافی را کم و گاه‌به‌گاه بدهید. چند تکه زردک یا سیب، یا یک تکه کوچک گیاه معطر کافی است. از خوراکی‌های بازاری که شکر یا دانه زیاد دارند، پرهیز کنید. خرگوشی که علف خشک خوب، دانه فشرده باکیفیت و سبزیجات گوناگون می‌خورد، به‌ندرت به مکمل نیاز دارد، پس ویتامین یا مواد معدنی را تنها با مشوره داکتر حیوانات اضافه کنید.

خرگوش بلجیمی نژادی به‌طور کل قوی است که به‌طور معمول، در صورت نگهداری خوب، 7 تا 11 سال عمر می‌کند. هیکل باریک و طبیعت فعال آن باعث می‌شود لاغر بماند، اما این خرگوش خطرهای رایج صحی خرگوش‌ها را نیز دارد و به نظارت دقیق نیاز دارد، زیرا خرگوش‌ها مریضی خود را خوب پنهان می‌کنند.

مراقبت پیشگیرانه

• علف خشک نامحدود بدهید تا از دندان‌ها و کارکرد روده حمایت شود.
• هر روز اشتها، مدفوع و رفتار عادی خرگوش را بررسی کنید.
• گوش‌ها، دندان‌ها و ناحیه عقب را دست‌کم هفته‌ای یک بار بررسی کنید.
• محوطه را پاک و خشک نگه دارید تا از زخم کف پا و فلای‌استرایک جلوگیری شود.
• درباره واکسین و معاینه منظم صحی با یک داکتر حیوانات باتجربه در کار خرگوش مشوره کنید.

جای نگهداری باید اندازه و انرژی این نژاد را در نظر بگیرد. یک لانه کوچک معمولی کافی نیست. محوطه باید فضای کافی داشته باشد تا خرگوش بتواند دراز بکشد، بایستد و چند جهش بزند، و باید به یک میدان بزرگ‌تر یا فضای بدون خطر برای تمرین روزانه وصل باشد. کف سخت از پاها محافظت می‌کند، و یک محل پوشیده و بدون جریان هوا در برابر گرما، سرما و رطوبت محافظت می‌کند.

فهرست آماده‌سازی

• محوطه‌ای بزرگ با کف سخت و بستر خوب.
• یک میدان جدا یا وصل‌شده برای دویدن و پریدن روزانه.
• یک پناهگاه یا گوشه پوشیده برای احساس امنیت.
• ظرف‌های سنگین یا یک بوتل آب همراه با یک قفسه علف خشک.
• یک ناحیه توالت و وسایل جویدنی و سرگرمی امن.

خرگوش‌های بلجیمی معمولا وقتی بالغ و در وضعیت خوب صحی هستند، جفت‌گیری می‌کنند، اغلب از حدود 6 تا 8 ماهگی به بعد. پرورش این نوع باریک و کشیده به دقت نیاز دارد، زیرا پرورش‌دهندگان می‌خواهند بدن دراز و قوسی، استخوان‌بندی ظریف و رنگ غنی را حفظ کنند، بدون آنکه صحت یا نیرومندی خرگوش را از دست بدهند.

جفت‌گیری با بردن خرگوش ماده به محوطه خرگوش نر انجام می‌شود. پس از جفت‌گیری موفق، خرگوش ماده حدود 28 تا 31 روز باردار می‌ماند. باید پیش از تاریخ زایمان یک جعبه لانه با بستر پاک گذاشته شود تا ماده بتواند لانه بسازد و آن را با موهای کنده‌شده از بدن خود بپوشاند.

اندازه هر زایمان متوسط است. ماده معمولا یک یا دو بار در روز به بچه‌ها شیر می‌دهد، و بچه‌ها بدون مو و کور به دنیا می‌آیند. بچه‌ها در حدود روز دهم چشمانشان را باز می‌کنند و در هفته‌های بعد کم‌کم از لانه بیرون می‌آیند و غذای جامد را می‌جوند. از شیر گرفتن معمولا در حدود 6 تا 8 هفتگی انجام می‌شود، و پس از آن بچه‌ها را می‌توان به جای نگهداری جداگانه خودشان منتقل کرد.