کلاسیک (کارا)

لاما کلاسیک (کارا) یکی از دو نوع اصلی پوشش در لامای اهلی (Lama glama) است. این نوع با پوشش کوتاه و سبک بر روی بدن، سر تمیز بدون پشم در پاها و صورت شناخته می‌شود. لاما کارا نوع کاری این حیوان است که در طول قرن‌ها در کوهستان‌های بلند آند برای حمل بار در دامنه‌های سنگی و پرشیب پرورش یافته است.

لاماهای بالغ حیواناتی بزرگ هستند. معمولاً ارتفاع آن‌ها از سر حدود 1.7 تا 1.8 متر است و وزن‌شان بین 130 تا 200 کیلوگرم می‌رسد. این ویژگی‌ها کارا را برای حمل بار و کار مزرعه مناسب‌تر از تولید پشم می‌کند. پوشش کوتاه آن نسبت به انواع پشم‌دارتر، کمتر آلودگی جمع می‌کند و نگهداری در زمین‌های ناهموار آسان‌تر است.

این نژاد خلق‌وخوی آرام و یکنواختی دارد. لاماهای کارا کنجکاو و باهوش هستند، روتین‌ها را سریع یاد می‌گیرند و بعد از آشنا شدن با آدم‌ها به خوبی با دستکاری کنار می‌آیند. آن‌ها حیوانات گله‌ای هستند و بهتر است حداقل با یک شتر آمریکایی دیگر همراه باشند.

برای چه کسانی مناسب است

لاما کارا برای مزارع کوچک، کشتزارهای محدود و ملکیت‌های روستایی با حصارکشی محکم و چراگاه مناسب است. این حیوان گزینه عملی برای کسانی است که به دنبال یک حیوان باربر سخت‌کوش، نگهبان آرام برای گوسفند یا بز، یا یک حیوان گله کم‌نیاز هستند. این لاما حیوان خانگی نیست و به فضا، همنشینی با هم‌نوع و دستکاری منظم نیاز دارد.

لاما از گوانکوی وحشی در کوهستان‌های آند امریکای جنوبی اهلی شد. شواهد باستان‌شناختی این فرآیند اهلی کردن را به بلندی‌های پیرو و بولیوی کنونی در چند هزار سال پیش می‌رساند و لاما را یکی از قدیمی‌ترین حیوانات اهلی شده در امریکا قرار می‌دهد.

برای مردمان آند، لاما یک حیوان کاری محوری بود. بارها را از جاده‌های کوهستانی حمل می‌کرد، گوشت و پوست فراهم می‌ساخت و سرگینش به عنوان سوخت استفاده می‌شد. در دوران امپراتوری اینکا، گله‌های بزرگ لاما کالاها و آذوقه را از میان گردنه‌های مرتفعی که برای حمل‌ونقل چرخ‌دار غیرعملی بود انتقال می‌دادند.

نوع کارا برای همین نقش حمل‌ونقل انتخاب شد. پرورش‌دهندگان پوشش کوتاه‌تر و پیکر سالم و ورزیده‌ای را ترجیح می‌دادند که توانایی حمل بار در مسافت‌های طولانی در ارتفاع را داشته باشد. نتیجه همان حیوان لاغر و کوتاه‌پشم امروزی است که از نوع پرپشم‌تر (تامپولی یا لانودا) که بیشتر برای پشم نگهداری می‌شد متمایز است.

لاماها از جمله انواع کارا بعدها از امریکای جنوبی صادر شدند. اکنون در سراسر امریکای شمالی، اروپا و استرالیا برای حمل بار، نگهبانی دام و به عنوان حیوانات همراه نگهداری می‌شوند، هرچند این نژاد همچنان بیشترین پیوند را با وطن پیروی و آندی خود دارد.

لاما کارا شکل کلاسیک لاما را دارد: گردن دراز و برافراشته، سر گوه‌ای شکل با گوش‌های موزی‌شکل که به داخل خم می‌شوند و پاهای بلند ساخته‌شده برای پیمودن مسیر. ویژگی برجسته، پوشش آن است. بدن پشم کوتاه تا متوسطی دارد در حالی که صورت، سر و پاهای پایینی پوشش نزدیک به پوست دارند که به حیوان ظاهری مرتب و ورزشکارانه می‌دهد.

اندام عضلانی اما نه سنگین است. یک لاما کارای درست پاهای راست، پشت صاف و سینه عمیق دارد که همه برای حمل بار مفید هستند. پاهای بالشتکی دو انگشتی سنگ‌ها و زمین نرم را بدون آسیبی که سم ایجاد می‌کرد می‌گیرند.

پوشش و رنگ‌ها

پشم کارا نسبت به نوع پشم‌دار کوتاه‌تر و زبرتر است و یک لایه موی محافظ روی زیرپوشش نازک‌تر دارد. رنگ بسیار متنوع است. سفید جامد، کرمی، قهوه‌ای، خاکستری و مشکی همه دیده می‌شوند، همچنین ترکیب‌های ابلق و لکه‌دار نیز وجود دارند. رنگ پوشش هیچ تأثیری بر توانایی کاری ندارد و عمدتاً مسئله پرورش انفرادی است.

لاما کارا خلق‌وخوی سنجیده و یکنواختی دارد. این لاماها هوشیار و کنجکاو هستند، اشیاء و روتین‌های جدید را بررسی می‌کنند و تجربیات دستکاری را به خاطر می‌سپارند، به همین دلیل رفتار منسجم اهمیت دارد. با تماس منظم و ملایم به راحتی قابل هدایت، بارگذاری و کار می‌شوند.

در کنار خانواده، یک لاما کارای خوب اجتماعی‌شده آرام و بردبار است. در برابر غریبه‌ها تمایل دارد مراقب باشد نه عصبی، فاصله کمی نگه می‌دارد تا راحت شود. این احتیاط همراه با اندازه و آمادگی برای راندن مزاحمان دلیل استفاده از لاماها برای نگهبانی گله گوسفند و بز است.

با حیوانات دیگر، لاما کارا یک گونه گله‌ای است و حداقل به یک همنشین شتر آمریکایی نیاز دارد. به طور کلی با دامی که با آن پرورش یافته آرام زندگی می‌کند. تف کردن یک نشانه ارتباطی عادی است که عمدتاً میان لاماها بر سر غذا یا مقام استفاده می‌شود و به ندرت به طرف انسان‌ها، معمولاً وقتی حیوان گیر افتاده احساس کند.

آراستن

• پوشش‌های کوتاه کارا به برس کشیدن کمی نیاز دارند؛ آراستن دوره‌ای موهای ریخته را برمی‌دارد و بررسی پوست را ممکن می‌سازد.
• ناخن‌های انگشتان را در صورت نیاز، اغلب چند بار در سال، برای نگه داشتن دو انگشت در یک سطح بچینید.
• دندان‌ها را بررسی کنید و در صورت نیاز دندان‌های جنگنده نرهای سالم را بتراشید.
• در آب‌وهوای گرم، افراد پشم‌دار را قبل از تابستان پشم‌چینی یا بتراشید تا از استرس گرمایی جلوگیری شود.

ورزش

• دسترسی روزانه به چراگاه یا محوطه برای چرا و حرکت.
• پیاده‌روی یا سفرهای باربری حیوانات کاری را تناسب اندام و تحریک ذهنی نگه می‌دارد.
• فضا برای دویدن و غلتیدن؛ لاماها از غسل گردآلود برای نگهداری پوشش‌شان استفاده می‌کنند.

محیط

لاما کارا سخت‌کوش است و با سرما و ارتفاع خوب کنار می‌آید. به یک سرپناه خشک و بدون کوران برای سایه و محافظت از باد و باران، آب تمیز در تمام اوقات و حصارکشی محکم حدود 1.2 تا 1.5 متر نیاز دارد. چراگاه باید عاری از گیاهان سمی باشد. حداقل یک همنشین شتر آمریکایی فراهم کنید، چون لامای تنها لامای تحت فشار است.

لاماها نشخوارکنندگان اصلاح‌شده با معده سه‌حجره‌ای هستند، بنابراین پایه رژیم غذایی‌شان علوفه است: علف چراگاه و یونجه. فیبر را کارآمد هضم می‌کنند و با خوراک نسبتاً محدود در مقایسه با دام‌های بزرگ‌تر در وضعیت خوبی می‌مانند. هدف حفظ وضعیت بدنی یکنواخت است، نه لاغر و نه پروار، چون چاقی در چراگاه‌های پربار خطر واقعی است.

دسترسی دائمی به آب تمیز و نمک ساده یا مکمل معدنی مناسب شتر آمریکایی فراهم کنید، چون علوفه در بسیاری از مناطق کم‌مواد معدنی است. دانه باید محدود باشد و تنها برای حمایت از حیوانات کاری، اواخر آبستنی یا شیردهی استفاده شود.

تنقلات و مکمل‌ها

مقادیر کمی هویج یا سیب به عنوان پاداش آموزشی کار می‌کند. یک مکمل معدنی فرموله‌شده برای شتر آمریکایی کمبودهای چراگاه را جبران می‌کند و سلنیوم یا ویتامین D ممکن است در مناطق کم‌بود یا برای حیواناتی که در طول زمستان در داخل نگهداری می‌شوند توصیه شود. توصیه مکمل را از یک دامپزشک محلی بگیرید چون نیازها بر اساس منطقه فرق می‌کند.

لاما کارا یک نژاد قوی است که با شرایط سخت کوهستانی تطابق یافته و با نگهداری خوب معمولاً 15 تا 25 سال زندگی می‌کند. بیشتر مشکلات بهداشتی از مدیریت سرچشمه می‌گیرند نه از نژاد: انگل‌ها، بیش‌تغذیه، مراقبت ضعیف از پا یا استرس گرمایی در آب‌وهوای گرم و مرطوب. یک حیوان کاری با پوشش کوتاه به طور کلی گرما را بهتر از نوع پشم‌دار تحمل می‌کند.

مراقبت پیشگیرانه

• شمارش منظم تخم انگل در مدفوع و کرم‌زدایی هدفمند.
• معاینه سالانه دامپزشکی و واکسیناسیون‌های منطقه‌ای به توصیه دامپزشک.
• تراشیدن منظم ناخن‌های انگشتان و ارزیابی وضعیت بدنی.
• سایه و آب در تابستان؛ سرپناه خشک در زمستان.
• مکمل معدنی متناسب با منطقه شما.

ماده‌های لاما می‌توانند حدود 12 تا 18 ماهگی به آمادگی آمیزش برسند، هرچند بسیاری از پرورش‌دهندگان صبر می‌کنند تا ماده به نزدیک دو سوم وزن بزرگسالی‌اش برسد قبل از اولین جفت‌گیری. نرها کندتر بالغ می‌شوند و معمولاً از حدود دو تا سه سالگی بارور هستند.

لاماها تخمک‌گذاری القایی دارند، به این معنا که ماده در پاسخ به جفت‌گیری تخمک آزاد می‌کند نه در یک چرخه ثابت، بنابراین می‌توان در بیشتر اوقات سال آمیزش داد. جفت‌گیری با هر دو حیوان در حالت نشسته (کوش) انجام می‌شود و نر صدای زمزمه‌مانند متمایزی به نام اورگلینگ تولید می‌کند.

مدت آبستنی طولانی است، حدود 11.5 ماه، و تقریباً همیشه یک توله تولید می‌کند. دو قلو نادر است. زایمان معمولاً در ساعات روز اتفاق می‌افتد و یک توله سالم معمولاً در عرض یک تا دو ساعت ایستاده و شیر می‌خورد. توله‌ها معمولاً در حدود چهار تا شش ماهگی از شیر گرفته می‌شوند. نگهداری یک گروه جداگانه برای شیرگرفته‌ها و اجتناب از دستکاری بیش از حد نرهای جوان به جلوگیری از مشکلات رفتاری بعدی کمک می‌کند.