شایر

شایر یک اسپ سنگین‌کار است که منشای آن به انگلستان می‌رسد. این نسل در جمله قدترین نسل‌های اسپ شمرده می‌شود؛ نریان‌های آن معمولاً به بلندی 17 هند (تقریباً 173 سانتی‌متر) یا بیشتر می‌رسند و بعضی افراد حتی از 18 هند هم بلندتر می‌شوند. این نسل برای قوت کشیدن ساخته شده، با بدن گود، استخوان‌بندی سنگین، سینه فراخ و کفل‌های عضله‌دار.

با وجود این هیکل بزرگ، شایر به طبیعت ملایم و باثبات خود شهرت دارد. این نسل طوری پرورش یافته که همیشه در کنار انسان کار کند، اراده‌ها را بکشد، زمین را شخم بزند و بارهای سنگین را جابجا کند، از همین رو آرامش و روحیه همکاری در طول نسل‌های زیاد انتخاب و تقویت شده است. یک شایر که خوب پرورش یافته باشد، در برابر انسان صبور و باثبات رفتار می‌کند.

امروز این نسل برای درایوینگ، نمایش‌های زراعتی، شرکت در نمایشگاه‌ها، کار در جنگل‌داری و سواری تفریحی استفاده می‌شود. تیم‌های اسپ‌کشی کارخانه‌های آبجوسازی هنوز یکی از شناخته‌شده‌ترین کارهایی است که با این نسل پیوند دارد. شایر دیگر به عنوان حیوان کاری معمولی در فارم رایج نیست و شمار آن به مراتب کمتر از زمان اوجش در آغاز قرن بیستم است.

به درد کی می‌خورد

شایر برای مالکینی مناسب است که بتوانند جای، خوراک و مراقبتی را که یک اسپ غول‌پیکر لازم دارد فراهم کنند. طبیعت آرام آن نگهداری‌اش را برای پرورش‌دهندگان باتجربه آسان‌تر می‌سازد، اما با در نظرداشت اندازه بزرگ این حیوان، اسپ مناسبی برای کسی که تازه‌کار است و بدون نظارت آن را نگهداری کند نمی‌باشد. طویله، نعل‌بندی، افزار زین و خوراک باید همه به اندازه یک اسپ سنگین باشند که در مقایسه با یک نسل سبک سواری، هزینه و زحمت نگهداری را بلند می‌برد.

ریشه‌های شایر به اسپ‌های سنگین‌کار بزرگ انگلستان دوران قرون وسطی می‌رسد که گاهی آن‌ها را اسپ بزرگ می‌نامیدند، حیوانانی که برای حمل سواران زره‌پوش و کشیدن بارهای سنگین پرورش می‌یافتند. این حیوانات پایه اندازه و قوتی را گذاشتند که بعدها این نسل را تعریف کرد.

در طول قرن‌های بعدی، زمین‌داران و پرورش‌دهندگان انگلیسی در ولایات مرکزی، از جمله لینکن‌شایر، لسترشایر، دربی‌شایر و استافوردشایر، اسپ‌های سنگین را برای کار زراعتی و باربری بهبود بخشیدند. نام شایر از همین ولایات انگلستان گرفته شده که این نوع اسپ در آنجا بیشتر یافت می‌شد.

این نسل در اواخر قرن نزدهم به شکل رسمی سازمان یافت. انجمن اسپ‌کاری انگلیسی در سال 1878 تاسیس شد و در سال 1884 به نام انجمن اسپ شایر تغییر نام داد که یک کتاب نسب‌نامه و یک معیار نوشته‌شده را برپا کرد. در این دوره، شایر یک بخش مرکزی زراعت و ترانسپورت شهری بود، در کشتزارها گاوآهن می‌کشید و در شهرها اراده‌های تحویلی را جابجا می‌کرد.

ماشینی شدن در قرن بیستم تقاضا برای اسپ‌های سنگین‌کار را به شدت پایین آورد. تراکتورها و لاری‌ها جای تیم‌های اسپ‌کشی را در فارم‌ها و شهرها گرفتند و شمار شایر تا نیمه سال‌های 1900 به شدت کاهش یافت. تلاش‌های حفاظتی و علاقه ادامه‌دار به نمایش، درایوینگ و تیم‌های آبجوسازی این نسل را زنده نگه داشته، هرچند شمار آن هنوز خیلی کمتر از زمان اوجش است.

شایر یک اسپ بزرگ و قوتمند است، با گردن دراز و کمی خمیده، سینه گود و فراخ، و شانه‌های قوتمند و شیب‌دار. سر آن نسبت به بدن باریک است، با بینی کمی رومی، پیشانی فراخ و چشمان بزرگ. پاها استخوان‌بندی سنگین دارند و موهای دراز و نرمی به نام فدرینگ روی سم‌ها می‌ریزند.

تاثیر کلی این نسل ترکیبی از هیکل بزرگ و قوت کشیدن همراه با توازن است. پشت کوتاه و عضله‌دار، کفل‌ها فراخ، و سم‌ها بزرگ و گرد هستند تا وزن اسپ را نگهدارند.

پوشش و رنگ‌ها

رایج‌ترین رنگ‌ها سیاه، خرمایی، قهوه‌ای و خاکستری‌اند. نشان‌های سفید روی رخ و پاهای پایینی معمول است و فدرینگ پا اکثراً سفید است. لکه‌های سفید زیاد روی بدن معمولاً در حلقه نمایش پسندیده نمی‌شود. رنگ شاه‌بلوطی کم‌یاب است و در ثبت‌های ملی مختلف با روش‌های متفاوت رفتار می‌شود. فدرینگ یک ویژگی مشخصه این نسل است، اما مراقبت منظم لازم دارد تا پاک و بدون مشکل پوستی بماند.

شایر به طبیعت باثبات و آسان خود شهرت دارد. این نسل طوری پرورش یافته که در کشتزار و در سرک‌های شلوغ در تماس نزدیک با انسان کار کند، از همین رو آرامش زیر فشار و روحیه همکاری اساسی بود و در طول نسل‌های زیاد پرورش یافت.

در کنار فامیل و پرورش‌دهندگان آشنا، شایر صبور و مهربان است. آن مراقبت روزمره، آرایش و زین‌کاری را به خوبی می‌پذیرد. در برابر افراد ناآشنا این نسل معمولاً آرام و پذیرا است تا عصبی، هرچند هر اسپ به این اندازه باید با احتیاط و احترام نزدیک شود.

در کنار اسپ‌های دیگر شایر معمولاً بدون مشکل در یک گروپ جای می‌گیرد و در جفت‌های درایوینگ و تیم‌های بزرگ‌تر خوب کار می‌کند. به خاطر اندازه‌اش، حتی حرکات معمولی هم می‌تواند برای انسان‌های نزدیک خطرناک باشد، از همین رو پرورش‌دهندگان باید همیشه هوشیار بمانند، هرچند اسپ چقدر هم ملایم باشد.

مراقبت از یک شایر شامل روتین‌های هر اسپ به علاوه توجه اضافی به اندازه و فدرینگ آن است. مراقبت روزمره، نعل‌بندی منظم و جای زندگی پاک و خشک همه مهم هستند.

آرایش

• پوشش بدن را به طور منظم برس بزنید تا گرد و موی شل پاک شود.
• فدرینگ پا را زیاد پاک و خشک کنید تا از مشکلات پوستی مانند تب گلی و کنه جلوگیری شود.
• سم‌های بزرگ را روزانه پاک کنید و برای ترش بررسی نمایید.
• ملاقات نعل‌بند را تقریباً هر شش تا هشت هفته برنامه‌ریزی کنید.
• برای نمایشگاه، فدرینگ را به رهنمود ثبت طبق ضرورت شست‌وشو و پیرایش کنید.

ورزش

• روزانه وقت بیرون در یک محوطه یا کشتزار بدهید.
• از درایوینگ منظم، کار سبک یا سواری استفاده کنید تا اسپ سالم بماند.
• از فعالیت شدید ناگهانی در اسپی که آماده نیست خودداری کنید.
• در هر جلسه کاری وقت برای گرم شدن و سرد شدن بدن اجازه بدهید.

محیط

یک شایر به یک کشتزار بزرگ و خوب زهکشی شده و طویله‌ای به اندازه یک اسپ سنگین با درهای فراخ و بست‌های محکم ضرورت دارد. پناهگاه از باران و گل به محافظت پاهای فدردار کمک می‌کند. حصار، دروازه‌ها و آبخوری باید آنقدر محکم باشند که وزن و قوت حیوان را تحمل کنند.

شایر یک حیوان چرا‌کننده بزرگ است و علوفه مانند علف، کاه یا هیلج پایه خوراک آن را می‌سازد. به خاطر اندازه‌اش، یک شایر به مراتب بیشتر از یک اسپ سبک سواری می‌خورد. دانه یا خوراک سخت برحسب کار روزانه، وضعیت بدنی و مرحله زندگی اسپ علاوه می‌شود. هر تغییر در خوراک باید به آرامی و کم‌کم انجام شود تا سیستم هاضمه محافظت شود.

تحفه و مکمل‌ها

مقدار کمی هویج یا سیب را می‌توان گاه‌گاهی به عنوان تحفه داد. مکمل‌هایی مانند نمک و معدنیات در جایی که مرتع کمبود داشته باشد ممکن است ضرور باشد و بهتر است با مشوره داکتر مالداری یا متخصص تغذیه انتخاب شود. اسپ‌های سنگین ممکن است به چاقی زیاد مستعد باشند، از همین رو تحفه و دانه باید وقتی اسپ در کار منظم نیست محدود شود.

شایر عموماً یک نسل قوی‌بنیه است با طول عمر معمول 20 تا 25 سال زیر مدیریت خوب. نگرانی‌های اصلی صحی آن مربوط به فدرینگ سنگین پا است که می‌تواند رطوبت و باکتری را نگهدارد، و همچنین فشاری است که وزن بزرگ بدن روی اندام و سم‌ها می‌گذارد. مراقبت منظم داکتر مالداری و نعل‌بند، شرایط پاک و خشک، و خوراک عاقلانه بیشتر این مشکلات را قابل مدیریت نگه می‌دارد.

مراقبت پیشگیرانه

• واکسین و ضدکرم را طبق برنامه داکتر مالداری به روز نگهدارید.
• ملاقات‌های منظم نعل‌بند را برای سم‌های متوازن و سالم ادامه دهید.
• پاها را پاک و خشک نگهدارید و فدرینگ را برای مشکلات پوستی زودهنگام بررسی کنید.
• وضعیت بدنی را نظارت کنید تا از چاقی زیاد جلوگیری شود.
• معاینات منظم دندان را برنامه‌ریزی کنید.

طبیعت آرام و خوش‌خلق شایر آن را اسپی همکار برای آموزش می‌سازد. این نسل به اداره پیوسته و صبورانه خوب پاسخ می‌دهد و روتین‌های کار زین، درایوینگ و سواری را می‌آموزد. به خاطر اندازه و قوتش، کار زمینی زودهنگام و اشاره‌های واضح و قابل اعتماد مهم است تا اسپ از سنین جوانی به شکل مطمین رهبری شود، بایستد و متوقف شود. آموزش همیشه باید در نظر بگیرد که یک حرکت ناخواسته از یک اسپ غول‌پیکر می‌تواند به پرورش‌دهنده صدمه برساند.

اساسات

1. اول رهبری آرام، توقف و ایستادن روی زمین را جا بیندازید.
2. اسپ را آموزش دهید تا آرایش، دست زدن به پا و زین‌کاری را بپذیرد.
3. زین یا افزار را به آرامی در یک جای کنترل‌شده معرفی کنید.
4. مهارت‌های درایوینگ یا سواری را در جلسات کوتاه و منظم بسازید.
5. کار تیمی یا جفتی را بعد از اینکه اسپ به تنهایی مطمین شد، اضافه کنید.

پرورش شایر الگوی عمومی اسپ‌های سنگین را دنبال می‌کند. مادیان‌ها در سال‌های اولیه به سن پرورش می‌رسند، هرچند بسیاری از پرورش‌دهندگان صبر می‌کنند تا مادیان از نگاه جسمی کاملاً بالغ شود. دوره آبستنی تقریباً یازده ماه دوام می‌کند و تقریباً همیشه یک کره به دنیا می‌آید. دوقلو کم‌یاب است و معمولاً از آن اجتناب می‌شود چون خطر بالایی برای مادیان و کره‌ها دارد.

کره‌های شایر در زمان تولد بزرگ‌اند و به سرعت رشد می‌کنند. تغذیه سالم و مدیریت دقیق اسپ در حال رشد مهم است، چون رشد سریع در یک نسل سنگین می‌تواند به مفاصل در حال رشد فشار بیاورد. کره‌ها معمولاً در حدود شش ماهگی از شیر گرفته می‌شوند و بعد از آن اسپ‌های جوان با توجه به خوراک متوازن، نعل‌بندی منظم و اداره اولیه پیوسته پرورش می‌یابند تا در اندازه کامل برای کار مطمین شوند.

چون شمار شایر محدود است، تصمیمات پرورشی همچنین صحت گسترده‌تر نسل را در نظر می‌گیرد، از جمله تنوع ژنتیکی و اجتناب از مشکلات ارثی شناخته‌شده.