پاسو پرویی

اسپ پاسوی پرویی یک اسپ زین است که در درازای چند سده در پرو پرورش یافته است. این نژاد بیشتر به خاطر گام هموار و چهارضربی خود شهرت دارد، گامی که از بدو تولد در آن وجود دارد و نیاز به آموزش ندارد. سوارکاران این نژاد را برای ساعت‌های طولانی سواری بدون تکان‌های ناراحت‌کننده اسپ‌های یورتمه‌رو ارزشمند می‌دانند.

این نژاد دو ویژه‌گی را در خود جمع کرده است که همیشه با هم دیده نمی‌شوند. در زیر زین پرشور و پیش‌رونده است، با انرژی و آماده‌گی‌یی که پرورش‌دهنده‌گان پرویی آن را بریو می‌نامند، اما در همان حال روی زمین آرام و خوش‌خوی است. یک اسپ پاسوی پرویی اصیل، سر و گردن خود را راست و با غرور نگه می‌دارد.

ویژه‌ترین حرکت این نژاد ترمینو نام دارد، حرکتی چرخشی و رو به بیرون در پاهای پیش که از شانه آغاز می‌شود. ترمینو تنها به این نژاد اختصاص دارد و به حرکت پاهای پیش حالتی شبیه شنا می‌دهد، در حالی که بخش پشتی بدن پایین و رانشی باقی می‌ماند.

مناسب برای چه کسانی است

اسپ پاسوی پرویی برای سوارکارانی مناسب است که در مسافه‌های طولانی به راحتی نیاز دارند، مانند کسانی که در طبیعت سواری می‌کنند یا ساعت‌های زیادی روی زین می‌گذرانند. خوی متعادل این نژاد آن را برای سوارکارانی که از نگاه بدنی چندان قوی نیستند نیز قابل کنترل می‌سازد، هرچند انرژی پرشور آن به دست ورزیده و مطمئن پاسخ بهتری می‌دهد. این نژاد همچنان در مسابقات نمایش زین و در رژه‌ها و نمایش‌گاه‌ها به کار می‌رود.

ریشه این نژاد به اسپ‌هایی می‌رسد که مهاجران اسپانیایی در سده شانزدهم به امریکای جنوبی آوردند. فاتحان اسپانیایی از سال ۱۵۳۲ به پرو رسیدند و در میان اسپ‌هایی که وارد کردند، اسپ جنت اسپانیایی نیز بود، نوعی اسپ با گام کناری هموار، همراه با نژادهای بارب و اندلسی.

پرو شبکه جاده‌های درازی مانند اروپا نداشت و ملکیت‌های بزرگ زمین‌داری در دره‌های ساحلی، بیابان‌ها و مناطق کوهستانی پراگنده بودند. صاحبان زمین به اسپ‌هایی نیاز داشتند که بتوانند آن‌ها را با آرامش و در گام ثابت به مسافه‌های دور ببرند. پرورش‌دهنده‌گان نسل به نسل اسپ‌هایی را برگزیدند که گام چهارضربی هموار، توان بالا و خوی آماده داشتند.

این نژاد در بیشتر دوران شکل‌گیری خود، تا اندازه‌یی دور از دسترس در فارم‌های بزرگ پرو پرورش یافت. از آنجا که آمیزش سنگین با نژادهای دیگر صورت نگرفت، گام آن پایدار شد و به گونه‌یی مطمئن به کره‌ها منتقل گردید. همین گزینش طولانی و بسته است که سبب می‌شود گام یادشده تقریباً در هر اسپ اصیل پاسوی پرویی به گونه طبیعی دیده شود.

در سده بیستم این اسپ از مرزهای پرو فراتر رفت و پرورش‌دهنده‌گان در امریکای شمالی و جاهای دیگر دفترهای ثبت نسب را برای نگهداری سوابق خونی بنیاد گذاشتند. اسپ پاسوی پرویی به عنوان نمادی ملی برای پرو شناخته می‌شود. این نژاد را نباید با پاسو فینو اشتباه گرفت، نژادی جداگانه با گام ویژه که در بخش‌های دیگر امریکای لاتین پرورش یافته است.

اسپ پاسوی پرویی اسپی میان‌اندام و متعادل است که بیشتر برای پایداری ساخته شده تا برای بلندی قد. سینه‌یی عمیق، شانه‌های قوی و شیب‌دار و ماهیچه‌های گرد دارد که از گام پایدار آن پشتیبانی می‌کند. گردن آن نسبتاً سنگین است و به شکل کمانی نگه داشته می‌شود، و سر آن اندازه‌ی میانه دارد با حالتی که پرورش‌دهنده‌گان آن را هوشیار و مغرور توصیف می‌کنند.

یال و دم آن نرم و پرپشت است و دم پایین‌تر قرار گرفته و نزدیک به بدن نگه داشته می‌شود. حرکت در بخش پشتی بدن پایین و کشیده است، در حالی که پاهای پیش همان حرکت چرخشی ترمینو را نشان می‌دهند که ویژگی این نژاد به شمار می‌رود.

پوشش بدن و رنگ‌ها

اسپ پاسوی پرویی در دامنه گسترده‌یی از رنگ‌های یک‌دست و همچنان رنگ‌های رقیق‌شده و رُوان دیده می‌شود. رنگ‌های خرمایی و شبدری متداول‌اند و سیاه، قهوه‌یی، خاکستری، پالومینو و باکسکین نیز دیده می‌شوند. نشانه‌های سفید روی صورت و پاها پذیرفته شده است. پوشش بدن کوتاه و نرم است، در حالی که یال، پیشانی‌مو و دم به گونه‌یی دراز و ابریشمی رشد می‌کنند.

اسپ پاسوی پرویی به خاطر پیوند میان بریو و ملایمت شهرت دارد. بریو واژه‌یی است که پرورش‌دهنده‌گان برای انرژی پیش‌رونده، جرأت و آماده‌گی اسپ برای ادامه حرکت به کار می‌برند. در زیر زین، این اسپ پرشور و پاسخ‌گو است و میل روشنی به پیش رفتن نشان می‌دهد.

همان اسپ، روی زمین و در کنار مردم، معمولاً آرام و خوش‌خوی است. این نژاد پیوند نیرومندی با نگه‌دارندگان خود برقرار می‌کند و بیشتر رام و خواهان خشنود ساختن آنان است، که همین ویژه‌گی نگه‌داری روزانه را ساده می‌سازد. در کنار اسپ‌های دیگر نیز معمولاً اجتماعی است و به آسانی در یک گله جا می‌گیرد.

در برابر افراد ناآشنا، یک اسپ پاسوی پرویی مطمئن معمولاً هوشیار است، نه عصبی. ایستادن باوقار آن هم بخشی از خوی اوست و هم بخشی از ساختار بدنی‌اش. این نژاد برای صاحبی مناسب است که بتواند انرژی آن را با رفتاری پیوسته و منصفانه هدایت کند.

آرایش

• بدن را چند بار در هفته برس بزنید تا پوشش بدن پاک و پوست سالم بماند.
• یال و دم دراز را با دقت شانه کرده و گره‌های آن را باز کنید تا شکسته نشود.
• سُم‌ها را روزانه پاک‌کاری کنید و از نگاه سنگ‌ریزه، رسوب فشرده و نشانه‌های عفونت سُم بررسی نمایید.
• در صورت نیاز اسپ را حمام دهید و پاهای آن را خشک کنید تا مشکل پوستی پیش نیاید.
• در جریان آرایش، چشم‌ها، سوراخ‌های بینی و پوست را برای نشانه‌های زودهنگام مشکل بررسی کنید.

ورزش

• به گونه منظم اسپ را سوار شوید یا با دست تمرین دهید تا آماده‌گی بدنی و گام آن روشن باقی بماند.
• رهاسازی روزانه در محوطه یا چراگاه هم به ذهن و هم به بدن اسپ کمک می‌کند.
• میان سواری در طبیعت و تمرین در میدان تنوع ایجاد کنید تا اسپ سرگرم و علاقه‌مند بماند.
• پیش از سواری‌های طولانی، آماده‌گی بدنی را به گونه گام‌به‌گام بسازید.

محیط زنده‌گی

اسپ پاسوی پرویی زمانی بهتر پیش می‌رود که به چراگاه و یک سایه‌بان یا طویله برای پناه از گرما، باد و باران دسترسی داشته باشد. با پناه‌گاه مناسب و نگه‌داری پیوسته، این نژاد با آب‌وهوای گوناگون سازگار می‌شود. همراهی با اسپ‌های دیگر به آرامش این نژاد اجتماعی کمک می‌کند.

بنیاد خوراک اسپ پاسوی پرویی را علوفه تشکیل می‌دهد. کاه یا علف خشک باکیفیت و یا چراگاه باید بخش بزرگ خوراک روزانه را بسازد، تقریباً ۱.۵ تا ۲ درصد وزن بدن در روز از علوفه. بسیاری از این اسپ‌ها خوراک را به خوبی جذب می‌کنند، از این رو دانه تنها زمانی افزوده می‌شود که کار روزانه به انرژی بیشتر نیاز داشته باشد.

آب پاک و تازه باید در همه اوقات در دسترس باشد، همراه با یک منبع نمک یا مواد معدنی. خوراک را در ساعت‌های ثابت بدهید و مقدار زیاد آن را به چند وعده کوچک‌تر تقسیم کنید تا هضم بهتر صورت گیرد.

تشویقی و مکمل‌ها

مقدار کم زردک یا سیب می‌تواند تشویقی خوبی باشد. یک مکمل متعادل ویتامین و مواد معدنی زمانی سودمند است که علوفه به تنهایی نیازهای اسپ را برآورده نسازد، و داکتر حیوانات شما می‌تواند درباره افزودنی‌های لازم برای اسپ‌های سالخورده یا کارگر مشوره دهد. هرگونه تغییر در خوراک را در درازای یک هفته یا بیشتر انجام دهید.

اسپ پاسوی پرویی نژادی نیرومند با دوره کاری طولانی است. بسیاری از این اسپ‌ها تا اوایل دهه بیست عمر خود سالم و فعال باقی می‌مانند، و با نگه‌داری خوب، طول عمر ۲۵ تا ۳۰ سال معمول است. این نژاد هیچ اختلال ژنتیکی مشخص و یگانه‌یی ندارد، اما همان نگرانی‌های صحی رایج میان اسپ‌ها را به گونه کلی دارد.

رسیده‌گی منظم داکتر حیوانات، توجه به خوراک و مدیریت خوب سُم، مهم‌ترین عامل‌ها برای نگه‌داشتن صحت این اسپ‌ها در درازای عمر طولانی‌شان استند.

مراقبت پیش‌گیرانه

• بررسی سالانه یا شش‌ماهه توسط داکتر حیوانات و واکسین‌های اساسی را برنامه‌ریزی کنید.
• بر پایه یک برنامه ضدکرم که داکتر حیوانات رهنمایی می‌کند و آزمایش مدفوع، کرم‌زدایی نمایید.
• دست‌کم یک بار در سال دندان‌ها را بررسی و سوهان بزنید.
• سُم‌ها را هر شش تا هشت هفته یک بار کوتاه کنید.
• وضعیت بدنی را زیر نظر داشته باشید تا هم از چاقی و هم از کم‌خوراکی جلوگیری شود.

اسپ پاسوی پرویی هوشیار، آماده و زود با آموزگار خود پیوند برقرار می‌کند، از این رو به رفتار صبورانه پاسخ خوب می‌دهد. از آنجا که گام چهارضربی در این اسپ ذاتی است، آموزش گام را نمی‌سازد بلکه توازن، ریتم و جمع‌شده‌گی آن را پیراسته می‌کند. بریو نیروی پیش‌رونده به اسپ می‌دهد، از این رو بخش بزرگی از کار هدایت آن انرژی و ساختن پاسخ‌های نرم و پیوسته است.

تمرین با دست، پیش از سواری و همراه با آن، اعتماد و احترام می‌سازد. این نژاد به شیوه‌های خشن و زورمدارانه پاسخ ضعیفی می‌دهد و به نشانه‌های روشن، منصفانه و قابل تکرار بسیار بهتر واکنش نشان می‌دهد.

نکته‌های پایه

۱. کار را با نگه‌داری و تمرین با دست آغاز کنید تا رهبری، ایستادن و کنار رفتن آموخته شود. ۲. زین و لگام را معرفی کنید و بگذارید وزن سوارکار را در نشست‌های کوتاه به آرامی بپذیرد. ۳. پیش از افزودن گام ویژه، حرکت، توقف و جهت‌دهی را در گام معمولی جا بیندازید. ۴. گام طبیعی را با تماس سبک و ریتم ثابت پرورش دهید. ۵. با افزایش اعتماد اسپ، گذار میان گام‌ها، تمرین جانبی و سواری در طبیعت را بیفزایید.

اسپ‌های پاسوی پرویی در حدود چهار تا پنج ساله‌گی به بلوغ بدنی می‌رسند، هرچند سواری بر آن‌ها معمولاً تا زمانی آغاز نمی‌شود که برای این کار به اندازه کافی رشد کرده باشند. مادیان‌ها معمولاً پس از رشد کامل جفت‌گیری می‌کنند، و پرورش‌دهنده‌گان ساختار بدنی سالم، گام طبیعی روشن و خوی خوب را در گزینش خود در نظر می‌گیرند.

دوره آبستنی نزدیک به ۱۱ ماه به درازا می‌کشد، و مادیان تقریباً همیشه یک کره به دنیا می‌آورد. دوقلوزایی در اسپ‌ها کم‌یاب است و معمولاً پسندیده نیست، زیرا خطر بزرگی برای مادیان و کره‌ها به همراه دارد. کره نوزاد در همان ساعت‌های نخست زنده‌گی خود روی پا می‌ایستد و شیر می‌خورد.

یکی از ویژه‌گی‌های اصلی این نژاد این است که گام آن به گونه پایدار به نسل بعدی منتقل می‌شود. از آنجا که این ویژه‌گی در درازای سده‌ها پرورش بسته پایدار شده، کره‌های اصیل از سنین پایین گام هموار چهارضربی را به گونه مطمئن نشان می‌دهند. اسپ‌های جوان از شیر گرفته می‌شوند، از همان آغاز برای ساختن اعتماد دست‌آموزی می‌شوند، و به مرور که رشد می‌کنند به سوی کار زین هدایت می‌شوند.