هافلینگر

هافلینگر اسپی کوچک و فشرده اندام است که در کوهستان های منطقه تیرول، در اتریش و شمال ایتالیا، به وجود آمده است. رنگ بدن هر هافلینگر کرنگ است؛ از زرد طلایی روشن تا کرنگ تیره جگری، و در همه حال یال و دم آن بور و کم رنگ است. این رنگ ثابت شناختن نژاد را آسان می سازد.

قد هافلینگر در حدود 13.2 تا 15 دست است، یعنی در بالاترین حد قد پونی و پایین ترین حد قد اسپ قرار می گیرد. با این جثه متوسط، اسپی عضلانی و نیرومند است که می تواند سوار بزرگسال را حمل کند و گادی بکشد. این ساختار بدن از تاریخ کار روی دامنه های تند کوه های آلپ ریشه دارد، جایی که استوار گام گذاشتن و تاب و توان بیشتر از سرعت ارزش داشت؛ به همین سبب، هافلینگر با اسپ های تیزرو و بلندقامتی که در میدان بزکشی دیده می شوند تفاوت آشکار دارد.

این نژاد به مهربانی، نرم خویی و خوش رفتاری شهرت دارد. از هافلینگر در دریساژ، سواری در کوه و دشت، گادی کشی، والتینگ (ژمناستیک روی اسپ) و کارهای سبک زراعتی کار می گیرند، و به خاطر رفتار باثبات آن در مکاتب سوارکاری و برنامه های تداوی با اسپ نیز فراوان دیده می شود.

هافلینگر برای کدام سواران مناسب است

این نژاد به سوارانی می خورد که یک اسپ برای چند کار می خواهند. به خاطر طبیعت آرام و جثه قابل کنترول، مالکان تازه کار، سواران کم سن و فامیل ها اغلب این نژاد را انتخاب می کنند. مالکان باتجربه نیز از آن در گادی کشی و مسابقات دریساژ کار می گیرند. عمر کاری دراز این نژاد به آن معناست که یک هافلینگر خوب نگهداری شده تا سن بیست و چند سالگی هم کارآمد می ماند.

نام هافلینگر از قریه هافلینگ گرفته شده است؛ قریه ای در تیرول جنوبی که در گذشته بخشی از امپراتوری اتریش-هنگری بود و امروز در شمال ایتالیا قرار دارد. اسپ های این تیپ نسل در نسل در دره های تند آلپ کار می کردند و بار و مسافر را از راه های باریک کوهستانی می گذراندند، جایی که اسپ های بزرگ جثه به کار نمی آمدند.

نژاد به شکل امروزی آن به یک نریان بنیادگذار می رسد: 249 فولی، که در سال 1874 به دنیا آمد. فولی حاصل جفت گیری یک مادیان محلی تیرولی با یک نریان نیمه عربی بود. هر هافلینگر امروزی از راه هفت خط نریان شناخته شده، از نسل فولی است.

ثبت رسمی نسب و انتخاب برنامه ریزی شده در اوایل سده بیستم آغاز شد. اثر خون عربی هنوز در سر ظریف و حرکت آزاد این اسپ دیده می شود، در حالی که اسپ های کوهی استخوان بندی، سخت جانی و خوی باثبات را به نژاد داده اند.

در جریان سده بیستم، هافلینگر از دامنه های آلپ فراتر رفت؛ نخست در سراسر اتریش و ایتالیا و بعدتر به جرمنی، بریتانیا، امریکای شمالی و مناطق دیگر. پرورش این نژاد زیر نظارت دقیق باقی ماند تا رنگ کرنگ، یال و دم بور و خوی آرام کاری آن حفظ شود.

هافلینگر بدنی متوازن و فشرده دارد، با سینه عمیق، شانه مایل و کمر نیرومند. سر آن ظریف است و اغلب نیم رخی کمی گود دارد که یادگار نیای عربی آن است؛ این سر بر گردنی خوش قوس نشسته است. پاها نسبت به بدن کوتاه اند، اما استخوان بندی خوب و سُم های سخت دارند که برای زمین ناهموار مناسب است.

حرکت این اسپ آزاد و فنری است، با قدم زدنی به ویژه فعال و یورتمه ای که زمین را خوب می پوشاند. تصویر کلی، اسپی کوچک است که برای تاب و توان و قدرت کشش ساخته شده، نه برای قد بلند یا سرعت.

پوشش مو و رنگ ها

رنگ، ثابت ترین ویژگی این نژاد است. رنگ بدن می تواند از زرد طلایی کم رنگ شبیه پالومینو، از راه کرنگ روشن، تا کرنگ جگری تیره و نزدیک به نصواری برسد، اما یال و دم همیشه کم رنگ است و از سفید تا بور روشن تغییر می کند. بر بنیاد قواعد نژاد، نشانه های سفید محدود است: نشانه های کوچک روی صورت پذیرفته می شود، اما لکه های بزرگ سفید و سفیدی پا در بالای زانو یا مفصل خرگوشی نمره منفی می گیرد. یال و دم به طور معمول دراز و پُر است.

هافلینگر به خوی یکدست و فرمان بردار شناخته می شود. بیشتر این اسپ ها با مردم مهربان اند، دست کاری را تحمل می کنند و به آسانی رم نمی کنند؛ همین سبب شده که نژاد در مکاتب سوارکاری، کارهای تداوی و محیط فامیلی فراوان باشد. در برابر بیگانگان، هافلینگر معمولاً کنجکاو و پذیرا است، نه عصبی.

با اسپ های دیگر خوش معاشرت است و به خوبی در گله جا می افتد. هافلینگر باهوش است و اعتماد به نفس آن گاهی تا حد خودسری می رسد؛ از همین رو، رفتار یکدست و پیوسته از سوی صاحب اهمیت دارد. هافلینگری که بی کار مانده یا کم کار می کند شاید حدها را بیازماید، اما این نژاد به برنامه روشن و منصفانه خوب پاسخ می دهد. سطح انرژی آن میانه است: برای روزهای دراز کار توان دارد، و در همان حال برای سواران کم تجربه قابل کنترول می ماند.

هافلینگر نژادی سخت جان است که با هوای سرد و متغیر خوب کنار می آید؛ این ویژگی از پیشینه کوهستانی آن به میراث رسیده است. نگهداری روزمره آن ساده است، اما این اسپ به آسانی وزن می گیرد، پس نظارت بر وضعیت بدنی بخش ثابت مدیریت آن است.

آرایش

• بدن اسپ را چند بار در هفته برس بزنید تا گرد و خاک و موی افتاده پاک شود؛ در فصل ریزش موی بهار و خزان بیشتر.
• یال و دم دراز را به طور منظم شانه کنید تا گره نخورد و در صورت نیاز از محلول ضد گره کار بگیرید.
• سُم ها را هر روز پاک کنید و به دنبال سنگ، ترک یا نشانه های عفونت سُم (تراش) بگردید.
• تنها وقتی لازم باشد اسپ را بشویید؛ شستن زیاد چربی طبیعی پوشش مو را از بین می برد.

ورزش

• هر روز اسپ را در یک محوطه یا علفچر بیرون ببرید تا آزادانه حرکت کند.
• چند بار در هفته زیر زین یا در یراق گادی با اسپ کار کنید تا آمادگی بدنی حفظ شود و بی حوصله نشود.
• کار را میان سواری، گادی کشی و تمرین های زمینی تغییر دهید تا اسپ سرگرم بماند.
• پس از دوره استراحت، بار کار را آهسته آهسته بالا ببرید.

محیط

هافلینگر با دسترسی به سرپناه و علفچر بهتر است تا با بسته ماندن در طویله. سرما را تحمل می کند، اما در هوای گرم باید سایه و آب تازه داشته باشد. چون به آسانی وزن نگه می دارد، چریدن در علفچر پُرعلف را شاید لازم شود با پوزبند چرا یا کوتاه کردن وقت بیرون بودن محدود کرد.

هافلینگر اسپی کم خوراک است، به این معنا که با خوراک نسبتاً کم وزن خود را نگه می دارد. پایه جیره باید علوفه باکیفیت باشد، مانند سبزه یا بیده. بسیاری از هافلینگرها تنها به علوفه و یک مکمل ویتامین و منرال نیاز دارند و معمولاً به دانه ضرورت ندارند، مگر در کار سنگین یا آبستنی دشوار. زیاد خوراک دادن مشکلی رایج تر از کم خوراک دادن است.

تحفه ها و مکمل ها

مقدار کم زردک یا سیب به عنوان تحفه گاه به گاه مناسب است، با در نظر داشت تمایل این نژاد به چاقی. نمک باید همیشه در دسترس باشد. بیشتر هافلینگرهایی که علوفه خوب می خورند، جز یک مکمل که کمبود ویتامین و منرال را پُر کند، به چیز دیگری نیاز ندارند. آب پاک و تازه باید همیشه در دسترس اسپ باشد.

هافلینگر در کل سالم و سخت جان است و اسپی که خوب نگهداری شود، معمولاً 25 تا 30 سال عمر می کند. میتابولیزم کارآمد این نژاد هم نقطه قوت است و هم خطر: اسپ را با خوراک کم در وضعیت خوب نگه می دارد، اما آن را در برابر افزایش وزن و مشکلات ناشی از آن آسیب پذیر می سازد. بیشتر مدیریت صحی این نژاد بر نگه داشتن اسپ در وزن معقول تمرکز دارد.

مراقبت پیشگیرانه

• با خوراک اندازه شده و ورزش منظم، اسپ را در وضعیت بدنی سالم نگه دارید.
• برنامه واکسین را مطابق منطقه خود دنبال کنید.
• برنامه ضد کرم را بر بنیاد شمارش تخم کرم در مواد فضله تنظیم کنید.
• هر شش تا هشت هفته نعلبند بخواهید و دست کم یک بار در سال دندان ها را معاینه کنید.
• سالانه معاینه صحی نزد داکتر وترنری انجام دهید؛ برای اسپ های مسن بیشتر.

هافلینگر زود می آموزد و با مردم خوب کار می کند و از این رو برای رشته های گوناگون نامزد خوبی است. این نژاد گاهی سرسخت است، پس کسانی که با آن کار می کنند با اشاره های روشن و یکدست و برخورد آرام و صبورانه بهترین نتیجه را می گیرند. تکرار و برنامه ثابت کمک می کند، و اعصاب آرام این نژاد معنایش این است که معمولاً با محیط تازه، ترافیک و کارهای ناآشنا خوب کنار می آید.

اصول ابتدایی

1. با تمرین های زمینی آغاز کنید تا رهبری با افسار، ایستادن و تسلیم شدن به فشار جا بیفتد.
2. پیش از افزودن کار سواری یا گادی، با دست کاری و آرایش منظم اعتماد بسازید.
3. زین و یراق را آهسته آهسته معرفی کنید و به اسپ فرصت دهید هر قطعه را بپذیرد.
4. هر بار یک مهارت تازه بیاموزانید و پیش از رفتن به مرحله بعدی آن را محکم کنید.
5. جلسات را کوتاه نگه دارید و با یک موفقیت پایان دهید تا میل به همکاری حفظ شود.

پرورش هافلینگر از معیارهای سخت گیرانه ای پیروی می کند که دفترهای ثبت نژاد برای حفظ رنگ کرنگ، یال و دم بور و خوی آرام تعیین کرده اند. اسپ های تأییدشده برای زادگیری، پیش از ثبت، از نظر ساختار بدن و حرکت معاینه می شوند. مادیان در حدود سه سالگی به سن زادگیری می رسد، هرچند بسیاری از پرورش دهندگان تا رشد کامل تر مادیان صبر می کنند.

دوره آبستنی در حدود یازده ماه است و به طور معمول یک کره به دنیا می آید. کره ها معمولاً با رنگ تیره تر زاده می شوند و با بزرگ شدن رنگ شان روشن تر می شود. این نژاد آهسته بالغ می شود و اسپ های جوان عموماً تا حدود سه سالگی زیر زین نمی روند تا استخوان بندی شان رشد کند. کره ها در حدود شش ماهگی از شیر جدا می شوند و تا جایی که ممکن است به صورت گروهی پرورش می یابند؛ این شیوه طبیعت اجتماعی و آسان گیر آن ها را پشتیبانی می کند.