اسب بارکش بلژیکی

اسپ بارکش بلژیکی که در شکل اروپایی آن براباند (Brabant) نیز گفته می‌شود، یک اسپ کارگر و سنگین‌وزن است که در سرزمین‌های پست بلژیک پرورش یافته است. این یکی از بزرگ‌ترین و زورمندترین نژادهای اسپ به‌شمار می‌رود که برای کشیدن بار، شخم زدن زمین و انتقال چوب‌های جنگل ساخته شده است. بیشتر اسپ‌های بالغ این نژاد میان 16 تا 18 هند قد و 1800 تا 2200 پوند وزن دارند، و برخی از آن‌ها حتی سنگین‌تر هم می‌شوند.

با وجود این هیکل بزرگ، ارزش اصلی این نژاد در خوی و طبیعت آن نهفته است. اسپ‌های بارکش بلژیکی، ملایم، صبور و به‌آسانی قابل کنترل استند، به همین سبب برای کسانی که برای بار اول اسپ بارکش نگه می‌دارند، برای دسته‌های اسپ‌های همرای هم کارکن، و برای دهقانانی که هنوز به نیروی حیوانی متکی استند، انتخاب رایج به‌شمار می‌روند. این اسپ‌ها با رغبت کار می‌کنند و در محیط‌های پرسر و صدا و شلوغ نیز معمولاً آرام باقی می‌مانند.

امروز این نژاد را در نمایشگاه‌های زراعتی، مسابقات کشش، مزرعه‌های کوچک، و همچنان در کار گادی و گادی برفی می‌توان دید. نوع امریکایی این نژاد که نسبت به براباند قدیمی سبک‌تر و درازتر است، اکثر به رنگ کهر یا زرد با یال و دم کاهی‌رنگ دیده می‌شود.

این اسپ به چه کسانی می‌خورد

اسپ بارکش بلژیکی برای صاحبانی مناسب است که جای کافی، بودجه لازم برای خوراک، و ابزار مناسب برای نگهداری یک اسپ بسیار بزرگ را دارند. این نژاد برای کسانی که یک همکار کاری با ثبات یا یک اسپ آرام برای گادی‌رانی جستجو می‌کنند، بسیار خوب است. خوی آرام آن برای دهقانانی که تازه به نگهداری اسپ بارکش روی آورده‌اند مناسب می‌باشد، اما هزینه روزانه خوراک و زور این حیوان باعث می‌شود که آن یک حیوان خانگی معمولی نباشد.

ریشه اسپ بارکش بلژیکی به اسپ‌های سنگین منطقه براباند در مرکز بلژیک برمی‌گردد؛ منطقه‌ای که زمین‌های زراعتی حاصل‌خیز و پست آن، حیوانات بزرگ و زورمند را برای شخم زدن و بارکشی می‌طلبید. اسپ‌های سنگین در آنجا از سده‌ها پیش پرورش می‌یافتند، و برخی روایات تاریخی آن‌ها را با اسپ‌های جنگی دوره میانه که سواران زره‌پوش را حمل می‌کردند، مرتبط می‌سازند.

تا نیمه دوم سده نزدهم، پرورش‌دهندگان بلژیکی این اسپ‌ها را به یک نوع قابل شناخت شکل داده و کوشیدند نسل آن‌ها را یکدست نگه دارند. این نژاد در داخل بلژیک به‌شدت تشویق می‌شد، جایی که دولت از برنامه‌های پرورش و نمایشگاه‌هایی که به حیوانات سالم و زورمند جایزه می‌دادند، پشتیبانی می‌کرد.

از دهه 1880 به بعد، اسپ‌های بلژیکی با شمار روزافزون به ایالات متحده انتقال یافتند، و یک اداره ثبت نژاد امریکایی برای نگهداری سوابق آن‌ها ایجاد شد. در دهه‌های بعدی، پرورش‌دهندگان امریکایی حیوانی درازتر، سبک‌تر و ظریف‌تر از براباند اروپایی کوتاه‌قد و ستبر پرورش دادند، معمولاً با رنگ کهر یا زرد و یال و دم کاهی‌رنگی که امروز شناخته می‌شود.

ماشینی شدن کارها پس از میانه سده بیستم، شمار اسپ‌های کارگر را در سراسر جهان به‌شدت کاهش داد، اما نژاد بلژیکی نسبت به بسیاری از نژادهای سنگین دیگر بهتر دوام آورد. این نژاد هنوز یکی از پرشمارترین نژادهای اسپ بارکش به‌شمار می‌رود که برای زراعت، مسابقات کشش، نمایشگاه‌ها و سرگرمی نگهداری می‌شود.

اسپ بارکش بلژیکی هیکلی زورمند و فشرده دارد، با سینه عمیق، شانه‌های سنگین، پشت کوتاه و محکم، و سرین گرد و عضلانی. سر آن نسبت به اندازه بدن کوچک و مربع‌شکل است و حالت آرامی را نشان می‌دهد. پاها دارای استخوان‌بندی سنگین با موی پرزی متوسط در قسمت پایین است، و سُم‌ها بزرگ و پهن استند. تصویر کلی این نژاد بیشتر بر ستبری و زور تاکید دارد تا صرف بلندی قد.

پوشش موی بدن و رنگ‌ها

اسپ بلژیکی امریکایی بیشتر با بدنی به رنگ کهر یا زرد همراه با یال و دم کاهی‌رنگ روشن شناخته می‌شود، که اغلب با نشانه‌های سفید در چهره و پاهای پایینی همراه است. نوع قدیمی‌تر براباند اروپایی بیشتر در رنگ‌های خالدار سرخ، خرمایی و خاکستری دیده می‌شود. پوشش موی بدن کوتاه و نگهداری آن آسان است، هرچند موی پرزی پاها به توجه پیوسته نیاز دارد تا از گل و مشکلات پوستی دور بماند.

اسپ بارکش بلژیکی پیش از هرچیز به خاطر خوی متعادل و ملایم خود شناخته می‌شود. این نژاد صبور، خوش‌رفتار، کمتر رمنده، و باتمایل به کار است، و به همین علت برای دسته‌های اسپ‌های همرای هم کارکن، کار مزرعه، و کسانی که تازه با اسپ‌های بزرگ سر و کار دارند، انتخاب رایج به‌شمار می‌رود. این اسپ‌ها معمولاً با کسانی که آن‌ها را نگهداری می‌کنند، رابطه نزدیک برقرار می‌کنند و به رفتار پیوسته و آرام واکنش خوب نشان می‌دهند.

با اعضای خانواده و کودکان، اسپ‌های بلژیکی که زیر نظارت باشند معمولاً باثبات و صبور استند، هرچند به دلیل هیکل بسیار بزرگ این حیوان، صرف‌نظر از خوی آن، احتیاط در نزدیکی کودکان خرد لازم است. این اسپ‌ها پس از آشنایی با غریبه‌ها نیز معمولاً آرام می‌مانند. با سایر اسپ‌ها معاشرتی استند و به‌خوبی در گله جا می‌گیرند، و در کنار یک همکار در دسته به آرامی کار می‌کنند. تمایل این حیوان به ادامه کار ممکن است خستگی را پنهان کند، پس نگهداران باید خودشان حجم کار را کنترل کنند نه اینکه منتظر باشند اسپ خودش دست بکشد.

نگهداری از یک اسپ بارکش بلژیکی به معنای برآوردن نیازهای روزانه یک حیوان بسیار بزرگ است. پوشش موی کوتاه آن برس زدنش آسان است، اما اندازه اسپ و موی پرزی پاها نسبت به یک اسپ سواری سبک، کار بیشتری را می‌طلبد.

آراستگی

• بدن را به‌طور منظم برس بزنید تا خاک و موی شل از بین برود؛ در بهار ریزش مو بیشتر می‌شود
• پاهای پایینی و موی پرزی را تمیز و خشک نگه دارید تا از مشکلات پوستی مانند اسکراچز (پوسته پوستی) جلوگیری شود
• سُم‌های بزرگ را هرروز پاک‌کاری کنید و از نگاه ترک‌خوردگی، تراش یا سنگ بررسی نمایید
• سفر نعل‌بند را هر 6 تا 8 هفته یک‌بار برنامه‌ریزی کنید؛ سُم اسپ بارکش به نعل‌بندی نیاز دارد که به این اندازه عادت داشته باشد
• یال و دم را بدون گره نگه دارید، به‌ویژه موی کاهی‌رنگ روشن که لکه در آن زود دیده می‌شود

تمرین و حرکت

• در یک محوطه یا چراگاه بزرگ و محفوظ، گردش روزانه فراهم کنید
• برای حفظ تناژ عضلانی و جلوگیری از خستگی ذهنی، کار سبک منظم یا گادی‌رانی بدهید
• حجم کار را به‌تدریج بالا ببرید و مراقب گرم شدن بیش از حد در این اسپ سنگین باشید
• پس از دوره‌های سخت کشش یا بارکشی، استراحت اجازه دهید

محیط

اسپ بارکش بلژیکی به تاسیسات وسیع و محکم نیاز دارد. طویله، دروازه و حصارهایی که برای اسپ‌های سبک ساخته شده‌اند، اغلب برای این نژاد کوچک یا ضعیف استند. درها و سرپناه‌ها باید بلندتر از قد این حیوان باشند، و بستر باید سُم‌ها و پاهای بزرگ آن را خشک نگه دارد. دسترسی به سایه و آب پاک در طول سال اهمیت دارد.

خوراک دادن به اسپ بارکش بلژیکی با علوفه باکیفیت آغاز می‌شود. اسپی به این اندازه مقدار زیادی می‌خورد، و علف یا کاه باید بخش عمده رژیم غذایی آن را تشکیل دهد، تقریباً 1.5 تا 2.5 درصد وزن بدن به‌صورت ماده خشک در هر روز. دانه یا خوراک متمرکز بر اساس میزان سختی کار اسپ افزوده می‌شود؛ اسپی که بیکار است بسیار کمتر از اسپی که پیوسته یوغ‌کار است، نیاز دارد. اسپ‌های بارکش به‌آسانی وزن اضافه می‌کنند، پس مقدار خوراک باید متناسب با حجم واقعی کار باشد نه صرف اندازه بدن. آب تازه و دسترسی آزاد به نمک همیشه باید فراهم باشد.

خوراکی‌های تشویقی و مکمل‌ها

مقدار کمی هویج یا سیب خوراکی‌های تشویقی مطمئنی استند. یک رژیم مبتنی بر علوفه ممکن است در جاهایی که چراگاه محلی کمبود دارد، به یک متعادل‌کننده ویتامین و معدنی یا مکمل‌های خاص نیاز داشته باشد. از آنجا که اسپ‌های سنگین در صورت اضافه‌وزن به لامینایتیس مستعد استند، از علف تازه بهاری و خوراک شیرین کم دهید و پیش از افزودن هر مکمل با یک داکتر مالداری یا متخصص تغذیه اسپ مشوره کنید.

اسپ بارکش بلژیکی نژادی مقاوم است که در صورت مراقبت خوب، معمولاً 20 تا 25 سال عمر می‌کند. بیشتر نگرانی‌های صحی آن به اندازه بدن و پاهای پرزی‌دارش مربوط می‌شود نه به ساختار ضعیف بدنی. اسپ‌های بزرگ وزن بیشتری بر مفاصل و سُم‌های خود حمل می‌کنند، پس نعل‌بندی درست و کنترل وزن در طول عمر اهمیت دارد. برخی بیماری‌های وراثتی در نسل‌های اسپ‌های بارکش پیگیری می‌شوند، و پرورش‌دهندگان معتبر برای آن‌ها معاینه انجام می‌دهند.

مراقبت پیشگیرانه

• معاینه سالانه داکتر مالداری و واکسین‌های اساسی
• بررسی منظم دندان‌ها و سوهان‌کاری در صورت نیاز
• کِرم‌کشی منظم بر اساس شمارش تخم انگل در مدفوع
• سفر نعل‌بند هر 6 تا 8 هفته یک‌بار
• درجه‌بندی وضعیت بدنی برای نگه‌داشتن وزن در محدوده سالم
• آزمایش دی‌ان‌ای اسپ‌های پرورشی برای JEB و سایر بیماری‌های وراثتی

اسپ‌های بارکش بلژیکی هوشیار و همکار استند، به همین سبب تعلیم دادن آن‌ها زمانی که رفتار آرام و پیوسته باشد، ساده است. تمایل این نژاد یک امتیاز به‌شمار می‌رود، اما به دلیل هیکل بزرگ آن، آداب زمینی خوب یک انتخاب نیست بلکه یک ضرورت است؛ اسپی به این زورمندی باید پیش از هر کار یوغی یاد بگیرد که به‌طور مطمئن رهبری شود، بایستد و تسلیم شود. جلسات کوتاه و منظم با اشارات روشن و قابل تکرار برای این نژاد بسیار مناسب استند. بیشتر اسپ‌های بلژیکی حتی زیر فشار آرام می‌مانند و پس از فهمیدن آنچه از آن‌ها خواسته می‌شود، کارهای تازه را می‌پذیرند.

اصول اساسی

1. به کره‌اسپ یاد بدهید که گرفته شود، رهبری شود و پاهایش را بلند کند
2. توقف، عقب‌رفتن و ایستادن مطمئن را برای دست‌کاری و کار نعل‌بندی جا بیندازید
3. زین و یوغ را به‌تدریج معرفی کنید تا اسپ آن را با آرامش بپذیرد
4. پیش از یوغ‌بندی، تمرین گادی‌رانی زمینی و فرمان‌های آوایی را انجام دهید
5. با یک تعلیم‌دهنده باتجربه و با بارهای سبک، یوغ‌بندی را آغاز کنید
6. به‌تدریج به کار دسته‌جمعی همرای یک اسپ همکار باثبات برسید

اسپ‌های بارکش بلژیکی در همان محدوده سنی سایر اسپ‌ها به سن پرورش می‌رسند، هرچند به اسپ‌های بارکش بزرگ اغلب زمان بیشتری برای رسیدن پیش از پرورش یا کار سنگین داده می‌شود. مادیان‌ها معمولاً از حدود 3 سالگی پرورش داده می‌شوند، و اسپ‌های نر پس از رسیدن کامل و رشد خوب مورد استفاده قرار می‌گیرند. دوره آبستنی حدود 11 ماه طول می‌کشد و تقریباً همیشه یک کره‌اسپ به دنیا می‌آورد؛ دوقلوزایی کمیاب و معمولاً در اسپ‌ها ناخواسته است.

کره‌اسپ‌ها هنگام تولد بزرگ استند و به‌سرعت رشد می‌کنند، پس مادیان‌ها در اواخر آبستنی و دوره شیردهی به تغذیه خوب نیاز دارند. اسپ‌های جوان باید با سرعتی یکنواخت و کنترل‌شده رشد کنند تا مفاصل درحال رشد آن‌ها محفوظ بماند. از آنجا که بیماری‌هایی مانند اپیدرمولیزیس بولوزای پیوندی وراثتی استند، هم مادیان و هم اسپ نر باید آزمایش دی‌ان‌ای شوند تا دو ناقل با هم جفت داده نشوند. پرورش‌دهندگان مسئول همچنان خوی آرام و ساختار سالمی را که این نژاد به آن شهرت دارد، در انتخاب خود در نظر می‌گیرند.