کاکل‌سفید

خوکچه هندی کاکل‌سفید یک خوکچه هندی موکوتاه است که با یک ویژگی مشخص می‌شود: کاکلی سفید که میان دو گوش، بالای پیشانی جا گرفته. باقی موی بدن صاف است و نزدیک به پوست می‌خوابد، با رنگی که در برابر کاکل سفید تضاد آشکاری نشان می‌دهد. اندازه و ساختار بدن آن با دیگر خوکچه‌های هندی معمول یکسان است، از همین رو کاکل، نه فرق در هیکل، وجه تمایز این نژاد است.

همانند همه خوکچه‌های هندی اهلی، ریشه این نژاد به کوهستان آند در امریکای جنوبی برمی‌گردد، جایی که مردمان بومی آند این جانور را مدت‌ها پیش از رسیدنش به اروپا نگه می‌داشتند. امروزه این خوکچه به عنوان حیوان خانگی در داخل خانه نگهداری می‌شود و در کلپ‌های خوکچه هندی که الگوی کاکل‌دار را به رسمیت می‌شناسند، به نمایش گذاشته می‌شود.

این نژاد خویی آرام و خوش‌برخورد دارد. در برابر دست زدن و بغل کردن تحمل خوبی نشان می‌دهد، به‌ندرت گاز می‌گیرد و زود با یک روال ثابت خو می‌گیرد. از همین رو گزینه‌ای عملی برای خانواده‌هایی است که تازه به نگهداری حیوانات کوچک روی آورده‌اند.

برای چه کسانی مناسب است

خوکچه هندی کاکل‌سفید گزینه خوبی برای نگهدارندگانی است که یک خوکچه هندی آرام و کم‌نیاز به مراقبت از مو می‌خواهند. موی صاف آن بسیار کمتر از نژادهای موبلند به توجه نیاز دارد، از همین رو مراقبت روزانه بیشتر بر خوراک‌دهی، پاکیزه نگه داشتن قفس و دست زدن به جانور متمرکز است تا شانه زدن. خوکچه‌های هندی جانورانی اجتماعی‌اند و باید به صورت جفت یا گروه‌های کوچک هم‌جنس نگهداری شوند، از همین رو این نژاد برای خانه‌ای مناسب است که بتواند بیش از یک جانور را جا دهد.

خوکچه هندی اهلی، با نام علمی Cavia porcellus، در منطقه آند امریکای جنوبی، در قلمرو کنونی پرو و کشورهای همسایه آن، اهلی شد. مردمان آند قرن‌ها پیش از تماس با اروپاییان، این جانور را برای خوراک و نیز در آیین‌ها و طب عامیانه نگه می‌داشتند.

بازرگانان اسپانیایی، هلندی و انگلیسی در سده شانزدهم میلادی خوکچه هندی را به اروپا بردند. در آنجا این جانور از دام مزرعه به حیوان خانگی بدل شد و نگهدارندگان به پرورش گزینشی برای رنگ، درازی و الگوی موی آن روی آوردند.

موی کاکل‌دار، یعنی یک کاکل روی سر، یکی از چند گونه‌گونی موی بود که پرورش‌دهندگان خوکچه هندی آن را پرورش دادند و پایدار ساختند. در جایی که کاکل سفید است و با موی بدن که رنگ دیگری دارد تضاد نشان می‌دهد، جانور را کاکل‌سفید می‌نامند و آن را از نوع خودکاکل، که رنگ کاکلش با بدن یکی است، جدا می‌سازند.

کلپ‌های سازمان‌یافته خوکچه هندی در اروپا و امریکای شمالی بعدها استانداردهایی نوشتند که جای‌گاه، شکل و رنگ کاکل را توصیف می‌کند. این نژاد تاریخ پیدایش مشخصی ندارد و به آرامی، از رهگذر کار پرورش‌دهندگان علاقه‌مند که الگوی کاکل‌دار را پیراسته‌تر ساختند، شکل گرفته است.

خوکچه هندی کاکل‌سفید بدنی گرد و فشرده دارد، همانند دیگر خوکچه‌های نمایشی، با سری پهن، گردنی کوتاه و بدون دم نمایان. موی آن کوتاه است و نزدیک به پوست می‌خوابد. نشانه اصلی آن کاکل است: یک کاکل موی سفید در میانه پیشانی که چرخش آن یک تاج کوچک و یکنواخت می‌سازد. رنگ موی بدن یک‌دست و غیر از سفید است، از همین رو کاکل به روشنی در برابر آن دیده می‌شود.

موی بدن و رنگ‌ها

رنگ بدن می‌تواند هر رنگ یک‌دست شناخته‌شده باشد. برای اینکه جانور در رده کاکل‌سفید جای گیرد، کاکل باید سفید باشد؛ کاکلی هم‌رنگ بدن، جانور را در رده خودکاکل قرار می‌دهد. استانداردهای نمایش می‌خواهند کاکل درست در میانه پیشانی، یکنواخت و بدون آمیختگی رنگ در لبه‌اش باشد. موی صاف بدن باید پاکیزه و یکدست باشد، بدون هیچ کاکل یا فرق‌مویی جز همان یک کاکل روی سر.

خوکچه هندی کاکل‌سفید خویی ثابت و خوش‌برخورد دارد. این یکی از آرام‌ترین گونه‌های خوکچه هندی است، دیر می‌ترسد و هرگاه با ملایمت در دست گرفته شود، زود آرام می‌گیرد. بیشتر افراد این نژاد بلند کردن و در آغوش گرفتن را تحمل می‌کنند و گاز گرفتن در آن‌ها کمیاب است.

این نژاد در کنار اعضای خانواده اعتماد به نفس پیدا می‌کند و با صداهای جیغ‌مانند و ویز ویز، به‌ویژه هنگام خوراک‌دهی، به استقبال آدم‌ها می‌رود. در برابر افراد ناآشنا ممکن است در آغاز محتاط باشد، اما با تماس آرام و پیوسته به آن‌ها هم عادت می‌کند. کودکان می‌توانند زیر نظر بزرگ‌سالان با این جانور کار کنند، به شرط آنکه روی زمین بنشینند تا اگر خوکچه از دستشان افتاد، سقوط کوتاهی داشته باشد.

خوکچه‌های هندی جانورانی گله‌ای‌اند و در کنار هم بهتر زندگی می‌کنند. خوکچه هندی کاکل‌سفید با دیگر خوکچه‌های هندی به‌خوبی کنار می‌آید و باید دست‌کم با یک همراه هم‌جنس، یا یک نر عقیم‌شده در کنار ماده‌ها، نگهداری شود. نباید آن را با خرگوش در یک جا نگه داشت، زیرا خرگوش می‌تواند به خوکچه هندی آسیب برساند و باکتری‌هایی حمل کند که برای آن زیان‌بار است.

موی کوتاه این نژاد پیرایش را ساده می‌سازد، از همین رو بیشتر زمان مراقبت صرف خوراک‌دهی، پاکیزه نگه داشتن قفس و تماس روزانه می‌شود. خوکچه‌های هندی نمی‌توانند ویتامین C را خودشان بسازند و باید آن را از خوراک بگیرند. همین نکته مهم‌ترین بخش مراقبت از این جانور است.

پیرایش

• موی صاف را هفته‌ای یک بار شانه کنید تا موهای ریخته پاک شوند
• هنگام دست زدن هفتگی، کاکل و گوش‌ها را از خس‌وخاشاک بررسی کنید
• ناخن‌ها را هر سه تا چهار هفته یک بار کوتاه کنید
• تنها در صورت نیاز آن را با شامپوی ویژه جانوران کوچک حمام دهید و پس از آن کاملا خشکش کنید تا سرما نخورد

ورزش

• هر روز زمانی برای گشت‌وگذار روی زمین، در فضایی بی‌خطر و محصور، فراهم کنید
• در قفس تونل و سکوهای کوتاه برای جنبش بگذارید
• در جاهایی که علف تازه و بی‌خطر در دسترس است، اجازه چرا بدهید، دور از سم‌های کشاورزی

محیط

قفس را در داخل خانه، در جایی بدون کوران هوا، دور از نور مستقیم آفتاب و منابع گرما نگه دارید. خوکچه‌های هندی به گرما حساس‌اند و بهترین دمای زندگی برای آن‌ها میان 18 تا 24 درجه سلسیوس است. بستر آلوده را هر روز نقطه‌ای پاک کنید و دست‌کم هفته‌ای یک بار بستر را به‌طور کامل عوض کنید.

علف خشک پایه خوراک این جانور است و باید همیشه در دسترس باشد. این علف الیافی می‌دهد که روده را در جنبش نگه می‌دارد و دندان‌هایی را که پیوسته رشد می‌کنند می‌ساید. سبزیجات تازه ویتامین C می‌دهند که خوکچه‌های هندی خودشان نمی‌توانند آن را بسازند، و مقدار اندکی دانه ساده هر روز باقی نیازها را پر می‌کند. آب تازه باید همیشه در دسترس باشد، معمولا از یک بطری با نوک فلزی.

تنقلات و مکمل‌ها

سبزیجات خوب برای ویتامین C شامل فلفل دلمه‌ای، سبزی‌های برگ‌دار مانند کاهوی رومی، و مقدار کمی جعفری می‌شود. میوه را تنها گاه‌به‌گاه و به عنوان یک تنقل بدهید، چون شیرینی زیادی دارد. خوکچه هندی سالمی که سبزی تازه می‌خورد معمولا به مکمل جداگانه ویتامین C نیاز ندارد. افزودن قطره ویتامین به آب توصیه نمی‌شود، چون این قطره‌ها به مرور خراب می‌شوند و می‌توانند جانور را از نوشیدن آب بی‌رغبت کنند.

خوکچه هندی کاکل‌سفید جانوری نیرومند و بی‌مشکل از نگاه سلامت است، زیرا کاکل تنها یک ویژگی موی بدن است و پیوندی با بیماری ندارد. با خوراک و جای‌گیری خوب، این نژاد معمولا 5 تا 7 سال زندگی می‌کند. بیشتر مشکلات سلامتی دیده‌شده در آن همان مشکلات رایج در همه خوکچه‌های هندی است و با خوراک درست و محیطی پاکیزه تا اندازه زیادی پیشگیری‌پذیر است.

مراقبت پیشگیرانه

• علف خشک بدون محدودیت و سبزیجات دارای ویتامین C هر روز بدهید
• بستر را پاکیزه، خشک و بدون گرد نگه دارید
• هر هفته وزن کنید و به هر افت وزن واکنش نشان دهید
• در هنگام دست زدن هفتگی، دندان‌ها، ناخن‌ها و پاها را بررسی کنید
• جانوران تازه‌وارد را پیش از آشنا کردن با گروه، قرنطینه کنید

خوکچه‌های هندی به فضای کف بسیار بیشتری از آنچه قفس‌های فروشگاهی معمولا فراهم می‌کنند نیاز دارند. کف مسطح و سخت ضروری است، زیرا کف سیمی به پاها آسیب می‌رساند. دست‌کم دو جانور را با هم نگه دارید و به ازای هر خوکچه اضافه، فضا را بزرگ‌تر کنید. قفس را در داخل خانه، دور از کوران هوا و نور مستقیم آفتاب، در جایی که جانوران هر روز با اعضای خانه در تماس باشند، نگه دارید.

فهرست آماده‌سازی

• قفس بزرگ با کف سخت و مسطح
• لایه ژرفی از بستر بی‌خطر
• بطری آب با نوک فلزی
• قفسه علف خشک یا توده همیشگی علف
• یک پناه‌گاه برای هر جانور
• تونل یا سکوهای کوتاه برای سرگرمی
• کاسه خوراک سنگین از جنس سرامیک

پرورش خوکچه هندی خطر واقعی دارد و تنها باید توسط نگهدارندگان باتجربه و با پشتیبانی داکتر حیوانات انجام شود. موی کاکل‌دار ارثی است، اما پرورش برای کاکل سفید تضمین نمی‌کند که هر بچه آن را نشان دهد، زیرا الگوی مو به وراثت والدین بستگی دارد.

خوکچه‌های هندی زود به بلوغ جنسی می‌رسند، ماده‌ها از حدود چهار تا شش هفتگی و نرها اندکی دیرتر، از همین رو باید نر و ماده را زود از هم جدا کرد تا از زادآوری ناخواسته جلوگیری شود. نکته کلیدی لگن ماده است: اگر پیش از حدود هشت ماهگی جفت‌گیری نکند، استخوان‌های لگنش به هم می‌جوشند، و همین امر زایمان طبیعی نخست را در سنین بالاتر خطرناک یا ناممکن می‌سازد. به همین دلیل، ماده یا باید پیش از آن سن جفت‌گیری کند یا هرگز جفت‌گیری نکند.

دوره بارداری برای جانوری کوچک دراز است، حدود 59 تا 72 روز. هر بار بچه‌های کمی، معمولا یک تا چهار بچه، به دنیا می‌آید. بچه‌های خوکچه هندی زودرس‌اند: با موی کامل، چشمان باز و دندان به دنیا می‌آیند و می‌توانند در چند روز خوراک جامد بخورند، هرچند تا حدود سه هفته همچنان شیر می‌خورند. بچه‌ها باید تا حدود سه هفتگی از شیر گرفته شوند و نر و ماده از هم جدا شوند تا از جفت‌گیری زودهنگام جلوگیری شود.