هیمالیایی

خوکچه هندی هیمالیایی یک کویای موی‌کوتاه است که با نقشه پوستین نقطه‌دار شناخته می‌شود. بدنش سفید است، اما گوش، پوزه و پاهایش رنگ تیره دارند که یا سیاه است یا شکلاتی. این آرایش رنگ به رنگ‌بندی خرگوش‌های هیمالیایی و گربه‌های نقطه‌دار می‌ماند و از همین‌جا نامش گرفته شده است.

خوکچه‌های بالغ معمولاً بین ۷۰۰ تا ۱۲۰۰ گرام وزن دارند و درازای بدن‌شان در حدود ۲۰ تا ۲۵ سانتی‌متر است. نقطه‌های تیره به حرارت حساس‌اند: در هوای سرد پررنگ‌تر می‌شوند و اگر حیوان در جای گرم نگهداری شود، ممکن است کم‌رنگ گردند، به همین دلیل شرایط اقلیمی بر شدت این نشانه‌ها اثر می‌گذارد.

این نژاد به آرامی و خوی متعادل شهرت دارد. هیمالیایی‌ها معمولاً دست‌گیری را خوب تحمل می‌کنند و با تماس منظم زود جا می‌افتند، از همین رو برای خانواده‌هایی که به دنبال یک حیوان خانگی کوچک و اجتماعی‌اند گزینه رایجی به شمار می‌روند.

چه کسانی مناسب این نژادند

خوکچه هندی هیمالیایی برای صاحبانی مناسب است که می‌توانند روزانه به آن توجه کنند و دست‌کم یک کویای همدم برایش نگه دارند، زیرا خوکچه‌های هندی موجودات اجتماعی‌اند و در تنهایی خوب پیش نمی‌روند. خوی آرامش برای کسانی که تازه به نگهداری این حیوان روی می‌آورند و برای خانواده‌هایی با کودکان بزرگ‌تر که می‌توانند حیوان کوچک را با احتیاط دست بگیرند، مناسب است. پوستین روشنش به‌زودی کثیف به نظر می‌رسد و نقطه‌هایش به حرارت واکنش نشان می‌دهند، پس این نژاد به نگهدارنده‌ای نیاز دارد که حاضر باشد محیط داخلی پاک و باثباتی برایش فراهم کند.

خوکچه هندی اهلی از کویاهای وحشی کوهستان‌های آندس در آمریکای جنوبی، در سرزمین‌هایی که امروز پیرو، بولیوی، اکوادور و کلمبیا نامیده می‌شوند، سرچشمه گرفته است. مردمان آندس هزاران سال پیش از تماس با اروپاییان، کویاها را برای خوراک و مراسم آیینی نگه می‌داشتند و همین سابقه دیرینه اهلی‌سازی، بنیاد همه نژادهای امروزی از جمله هیمالیایی را ساخته است.

بازرگانان اروپایی در سده شانزدهم میلادی خوکچه‌های هندی را از راه اقیانوس اطلس به اروپا بردند و از آن پس این حیوانات به عنوان چیزهای عجیب و حیوان خانگی در سراسر اروپا پخش شدند. پرورش گزینشی در اسارت طی سده‌های پسین، گونه‌گونی رنگ و نوع پوستینی را که امروز نگه‌داری می‌شود پدید آورد.

نقشه نقطه‌داری که ویژگی هیمالیایی است، از یک گونه رنگدانه‌سازی حساس به حرارت پدید می‌آید. همین سازوکار ژنتیکی در خرگوش‌های هیمالیایی و گربه‌های نقطه‌دار نیز دیده می‌شود، جایی که اندام‌های سردتر بدن رنگ تیره می‌گیرند و بخش‌های گرم‌تر روشن باقی می‌مانند. پرورش‌دهندگان کوشیدند این نقشه را در کویاها تثبیت کنند و کنتراست میان بدن سفید و نقطه‌های تیره را استاندارد سازند.

هیمالیایی در محفل‌های پرورش‌دهندگان کویا به عنوان یک گونه رنگی جداگانه شناخته شده است. چون نقطه‌ها به حرارت وابسته‌اند، پرورش‌دهندگان و نمایش‌دهندگان به شرایط نگهداری توجه ویژه دارند، زیرا گرمای زیاد در دوران رشد اولیه می‌تواند نشانه‌ها را کم‌رنگ کند.

هیمالیایی کویایی است با پوستین صاف و کوتاه و اندام فشرده و متوسط. ویژگی اصلی آن کنتراست میان بدن سفید تمیز و نقطه‌های تیره روی گوش‌ها، پوزه (که به آن اسموت گفته می‌شود) و پاهاست. نقطه‌ها به دو رنگ شناخته‌شده می‌آیند: سیاه یا شکلاتی. چشمان آن صورتی یا سرخ یاقوتی‌رنگ است، ویژگی‌ای که همراه با نقشه نقطه‌دار می‌آید.

پوستین و رنگ‌ها

پوستین آرمانی سراسر بدن سفید ناب است، بدون هیچ موی تیره پراکنده، در برابر نقطه‌هایی با رنگ یکنواخت و مشخص. لکه پوزه باید شکل گلابی داشته باشد و رنگ گوش و پا باید با رنگ پوزه همسان باشد. چون رنگدانه در واکنش به حرارت پایین شکل می‌گیرد، بچه‌ها اغلب تقریباً سراسر سفید به دنیا می‌آیند و نقطه‌های‌شان طی هفته‌ها تا ماه‌های نخست پدیدار می‌شود. همین حساسیت باعث می‌شود نقطه‌ها در محیط گرم روشن‌تر و در هوای سردتر تیره‌تر شوند، پس ژرفای رنگ برای همه عمر ثابت نیست.

هیمالیایی به خوی ملایم و متعادل شهرت دارد. این کویاها دوستانه و مهربان‌اند و بیشترشان با تماس منظم و آرام به دست‌گیری خو می‌گیرند. وقتی به نگهدارنده‌شان اعتماد کنند، کمتر از برخی نسل‌های دیگر رمیده می‌شوند، هرچند مانند همه خوکچه‌های هندی از صدا یا حرکت ناگهانی می‌ترسند.

یک هیمالیایی که به‌خوبی اجتماعی شده باشد، معمولاً افرادی را که به آن خوراک می‌دهند و دست می‌گیرند می‌شناسد و گاهی هنگام خوراک‌دهی صدا می‌زند. در برابر غریبه‌ها ممکن است در آغاز بی‌حرکت بماند یا خود را پنهان کند، پس مهمانان تازه باید بگذارند حیوان خودش پیش بیاید، نه اینکه دستشان را دراز کنند.

خوکچه‌های هندی جانورانی اجتماعی و گله‌ای‌اند و بهتر است دست‌کم یک همدم از نوع خودشان داشته باشند. هیمالیایی‌ای که تنها نگه‌داری شود ممکن است گوشه‌گیر شود. جفت‌های هم‌جنس یا جفت نر عقیم‌شده با ماده، اگر با احتیاط به هم معرفی شوند، معمولاً خوب با هم زندگی می‌کنند. آن‌ها با انواع صداهای جیک‌جیک، خرخر و صدای بلند «ویک» که برای خواستن خوراک به کار می‌رود، با هم ارتباط برقرار می‌کنند.

آراستگی

• پوستین کوتاه را هفته‌ای یک‌بار برس بزنید تا موهای ریخته پاک شوند و پوست بررسی گردد.
• بدن سفید را در صورت نیاز لکه‌گیری کنید، چون کثیفی و لکه ادرار به‌روشنی روی آن دیده می‌شود. تنها در صورت نیاز واقعی حمام دهید، با شامپوی ویژه حیوانات کوچک و خشک‌کردن کامل.
• ناخن‌ها را هر چند هفته یک‌بار بررسی و کوتاه کنید.
• گوش‌ها و غده چربی نزدیک دم را بررسی کنید و در صورت انباشتگی، به آرامی پاک کنید.

ورزش

• روزانه در فضایی امن و محصور، زمان آزاد زیر نظارت فراهم کنید.
• تونل، پناهگاه و جای دویدن بدهید، چون خوکچه‌های هندی وقتی خوشحال‌اند می‌جهند و می‌دوند.
• دست‌کم یک کویای همدم نگه دارید تا حیوان‌ها با هم بازی کنند و فعال بمانند.

محیط

قفس را در خانه، در جای آرام و دور از تابش مستقیم آفتاب، جریان هوا و نوسان حرارت نگه دارید. دامنه پایدار حدود ۱۸ تا ۲۴ درجه سلسیوس برای این نژاد مناسب است. توجه داشته باشید که گرما می‌تواند نقطه‌های تیره را کم‌رنگ کند، پس اتاق‌های بسیار گرم هم بر آسایش و هم بر رنگ‌بندی اثر می‌گذارند. بستر ژرف و بدون گرد و غبار فراهم کنید و آن را به‌طور منظم پاک کنید تا پاها و دستگاه تنفسی حیوان محفوظ بمانند.

خوکچه‌های هندی خودشان نمی‌توانند ویتامین C بسازند و برای دریافت آن به خوراک‌شان وابسته‌اند، از این رو تغذیه بر پایه علف خشک، سبزیجات تازه و پلت غنی‌شده ساخته می‌شود. علف خشک نامحدود مانند تیموتی باید بخش عمده خوراک را تشکیل دهد، زیرا جویدن پیوسته دندان‌هایی را که در سراسر عمر رشد می‌کنند فرسوده نگه می‌دارد و روده را به حرکت وامی‌دارد. آب تازه باید همیشه در دسترس باشد.

تنقلات و مکمل‌ها

ویتامین C را از خوراک‌های تازه مانند فلفل دلمه‌ای، سبزیجات برگ‌دار و مقدار کمی میوه فراهم کنید، یا در صورت توصیه داکتر حیوانات از مکمل ویتامین C ویژه خوکچه هندی استفاده کنید. از افزودن قطره ویتامین به آب خودداری کنید، چون به‌زودی خراب می‌شود و ممکن است حیوان را از نوشیدن آب بی‌رغبت کند. میوه و سبزیجات شیرین را تنها به مقدار کم و گاه‌به‌گاه بدهید تا شکر اضافی محدود بماند.

با نگهداری خوب، یک خوکچه هندی هیمالیایی معمولاً ۵ تا ۷ سال عمر می‌کند. بیشتر مشکلات صحی به خوراک، فرسایش دندان یا شرایط نگهداری برمی‌گردد، پس پیشگیری بر محور علف خشک، ویتامین C و قفس پاک و خشک می‌چرخد. خوکچه‌های هندی بیماری را خوب پنهان می‌کنند، پس کاهش وزن یا کم‌شدن خوراک‌خوردن نشانه هشداردهنده زودهنگامی است که باید فوراً به آن رسیدگی شود.

مراقبت پیشگیرانه

• علف خشک نامحدود و منبع روزانه ویتامین C فراهم کنید.
• حیوان را هفته‌ای یک‌بار وزن کنید تا کاهش وزن زود شناسایی شود.
• بستر را پاک و خشک نگه دارید تا پا و شش‌ها محفوظ بمانند.
• از جریان هوا و رطوبت پرهیز کنید و بستر پرگردوغبار را محدود کنید.
• نزد داکتر حیوانات باتجربه در نگهداری پستانداران کوچک وقت بگیرید.

خوکچه‌های هندی به فضای کف بسیار بیشتری نیاز دارند تا آنچه بسیاری از قفس‌ها فراهم می‌کنند. یک هیمالیایی تنها باید دست‌کم ۰٫۷ متر مربع فضای کف قابل استفاده داشته باشد و برای یک جفت فضای بیشتری لازم است. قفسی دراز و یک‌طبقه انتخاب کنید نه قفس بلند، چون کویاها بالا نمی‌روند. قفس را در خانه، در اتاقی آرام و باثبات نگه دارید. چون گرما نقطه‌های تیره را کم‌رنگ می‌کند و خطر گرمازدگی دارد، از گذاشتن آن زیر تابش مستقیم آفتاب یا نزدیک بخاری خودداری کنید.

فهرست آماده‌سازی

• قفس بزرگ با کف صاف، متناسب با شمار کویاها.
• بستر ژرف و بدون گرد و غبار که به‌طور منظم عوض شود.
• یک پناهگاه برای هر حیوان تا هیچ‌کدام مجبور به ماندن در فضای باز نشود.
• علف خشک همیشگی در قفسه یا توده‌ای از آن.
• بطری آب یا کاسه سنگین، هر روز بررسی‌شده.
• کاسه خوراک سنگین که دور از گوشه توالت گذاشته شده باشد.

خوکچه‌های هندی ماده زود، اغلب در چهار تا شش هفتگی، به بلوغ جنسی می‌رسند و نرها در حدود سه تا پنج هفتگی، پس باید پیش از این سن، نر و ماده را از هم جدا کرد تا از زایش‌های ناخواسته پیشگیری شود. پرورش مسئولانه صبر می‌کند تا ماده از نظر جسمی به‌قدر کافی بالغ شود، اما پیش از حدود هشت تا ده ماهگی جفت‌گیری کند، زیرا پس از آن استخوان‌های لگن ممکن است به هم جوش بخورند و زایش را خطرناک سازند.

دوران آبستنی در خوکچه‌های هندی برای یک جونده طولانی است و حدود ۵۹ تا ۷۲ روز طول می‌کشد. در بچه‌های بیشتر، دوران معمولاً به سمت کوتاه‌تر می‌رود. شمار بچه‌ها معمولاً یک تا چهار تاست، گاهی بیشتر. بچه‌ها زاده‌ای رشدیافته‌اند: با پوستین کامل و چشمان باز به دنیا می‌آیند و در چند ساعت نخست می‌توانند حرکت کنند و خوراک جامد بجوند، هرچند تا دو یا سه هفته همچنان شیر می‌خورند.

بچه‌های هیمالیایی اغلب کم‌رنگ زاده می‌شوند و نقطه‌های تیره‌شان طی هفته‌های بعدی، هنگامی که رنگدانه حساس به حرارت شکل می‌گیرد، پدیدار می‌شود. ماده باید جای آرام و پاکی برای زایش و پرورش بچه‌ها داشته باشد و در سراسر دوران آبستنی و شیردهی، دسترسی پیوسته به علف خشک، ویتامین C و آب داشته باشد.