نژاد مخلوط غاز

غاز دورگه به هر غاز اهلی‌ای گفته می‌شود که اجدادش به بیش از یک نژاد یا گونه شناخته‌شده تعلق دارند. این دسته شامل آمیزش‌های تصادفی در حویلی مزرعه، دورگه‌گیری‌های تولیدی آگاهانه، و جمعیت‌هایی می‌شود که در طول نسل‌ها با یکدیگر آمیخته‌اند.

چون غازهای اهلی از دو گونه وحشی جداگانه ریشه می‌گیرند، یعنی غاز خاکستری (Anser anser) و غاز قو‌مانند (Anser cygnoides)، افراد دورگه می‌توانند نیای یکی از این دو خط یا هر دو را داشته باشند. بیشتر نژادهای غربی شناخته‌شده به غاز خاکستری بازمی‌گردند، در حالی که غازهای چینی و افریقایی از غاز قو‌مانند منشأ می‌گیرند. آمیزش میان این دو خط در جاهایی که هر دو نوع با هم نگهداری می‌شوند معمول است.

ظاهر، اندازه، و طبیعت در غازهای دورگه بسته به اینکه چه نژادهایی در پس‌زمینه وجود دارند، فرق قابل ملاحظه‌ای دارند. بیشتر آن‌ها چرنده‌های قوی، علف‌خواران کارآمد، و حیواناتی پُرآواز هستند که نگهبانان را از تهدیدها خبر می‌کنند. برای تخم، گوشت، مدیریت زمین، و همراهی در مزرعه نگهداری می‌شوند.

برای چه کسانی مناسب است

غازهای دورگه برای دهقانان کوچک، کشاورزان سرگرمی، و نگهدارنده‌های باتجربه مرغداری حویلی مناسبند که پرنده‌ای آبی مقاوم و خودکفا می‌خواهند. به فضای بیرونی، دسترسی به آب، و جایگاه محکم در برابر درندگان ضرورت دارد. چون طبیعت و اندازه فرق دارند، آشنا شدن با هر پرنده پیش از خریداری قابل اطمینان‌تر از انتظار یک پروفایل ثابت است.

غازهای اهلی حداقل چهار هزار سال است که نگهداری می‌شوند. غاز خاکستری در اروپا و غرب آسیا به شکل مستقل اهلی شد و نژادهایی پدید آورد که امروزه غازهای اهلی اروپایی نامیده می‌شوند، از جمله تولوز، امبدن، پیلگریم، و پومرانی. غاز قو‌مانند به شکل جداگانه در چین اهلی شد و نژادهای چینی و افریقایی از آن پدید آمدند. چون این دو گونه می‌توانند با هم جفت‌گیری کنند و نتاج بارور به دنیا بیاورند، دورگه‌گیری بین خطوط اروپایی و آسیایی در هر جایی که هر دو نوع با هم نگهداری می‌شدند رخ می‌داد.

در بیشتر تاریخ زراعت، غازها بر اساس نژاد به صورت انتخابی مدیریت نمی‌شدند. دهقانان گله‌هایی با نسب مختلط نگه می‌داشتند زیرا باروری، مقاومت، و طبیعت مهم‌تر از شجره‌نامه بود. آمیزش بین یک نژاد گوشتی بزرگ مثل امبدن و یک نژاد تخم‌گذار پُربار مثل غاز چینی معمول و آگاهانه بود، زیرا نتاجی می‌داد که بیشتر از امبدن تخم می‌گذاشت و سریع‌تر از غاز چینی رشد می‌کرد.

معیارهای رسمی نژاد برای غازها عمدتاً در قرن نزدهم همراه با جنبش گسترده‌تر دوستداری مرغداری در بریتانیا، ایالات متحده، و آلمان پدیدار شدند. این معیارها فرقی میان پرندگان خالص‌نژاد و دورگه ایجاد کردند که پیش از آن در زراعت عملی وجود نداشت. اما بیرون از محافل نمایشگاهی، جمعیت‌های مختلط همچنان معمول ماندند.

در قرن بیستم، تولید تجاری غاز در بخش‌هایی از اروپا و آسیای شرقی از دورگه‌گیری آگاهانه به عنوان ابزاری معیاری استفاده کرد و نژادها را برای نرخ رشد هیبریدی یا تولید تخم با هم زوج می‌کرد. در امریکای شمالی، غازهای دورگه در حوض‌های مزرعه و گله‌های کوچک معمول شدند و اغلب از پرندگانی منشأ می‌گرفتند که از گله‌های مدیریت‌شده فرار کرده یا رها شده بودند. جمعیت‌های رها‌شده در پارک‌های شهری نیز نسب مختلطی از چند نژاد اهلی دارند.

امروزه بیشتر غازهای حویلی که بیرون از محافل نمایشگاهی نگهداری می‌شوند از نسب مختلط هستند و افراد دورگه بخش قابل توجهی از جمعیت جهانی غاز اهلی را تشکیل می‌دهند.

چون غازهای دورگه از چند نژاد والد ریشه می‌گیرند، ظاهر جسمی‌شان می‌تواند بیشتر از حدی که معیار هر نژادی اجازه می‌دهد متفاوت باشد. پرنده‌ای با نسب امبدن و تولوز بزرگ و روشن‌رنگ خواهد بود؛ پرنده‌ای با خطوط چینی و پیلگریم ممکن است لاغر با قامت ایستاده راست و رنگ‌آمیزی لکه‌دار باشد. وقتی خطوط غاز قو‌مانند و غاز خاکستری آمیزش می‌کنند، نتاج ممکن است برآمدگی جزئی روی منقار، نسبت‌های بدنی میانی، و پر آمیخته‌ای از دو الگو داشته باشد.

شکل بدن از فُرم پایین و پهن مرتبط با نژادهای گوشتی سنگین تا قامت بلند و راست پرندگان با نسب چینی فرق دارد. طول گردن و شکل سر نیز گستره مشابهی دارند. رنگ منقار، رنگ پاها، و رنگ چشم‌ها همه با نسب تغییر می‌کنند.

پوشش پر

پوشش پر در غازهای دورگه متراکم است، با یک لایه زیرین عایق از کرک و یک لایه بیرونی از پرهای کانتور که آب را دفع می‌کنند. رنگ و الگو به ژن‌های رنگی‌ای که پرنده به ارث می‌برد وابسته است. سفید یک صفت غالب است که در پرندگان تحت تأثیر امبدن معمول است و اغلب حتی در یک نسل ظاهر می‌شود. راه‌راه‌های خاکستری از نژادهای نوع غاز خاکستری و رنگ‌های قهوه‌یی یا بژ نژادهای بافوری می‌توانند با سفید در الگوهای لکه‌دار نامنظم ترکیب شوند. پوسته سالانه پرهای پرواز را طی چند هفته جابجا می‌کند و در این مدت پرنده نمی‌تواند پرواز کند.

غازها به عنوان یک گونه حیوانات پیچیده از نظر اجتماعی هستند. پیوندهای زوجی پایداری تشکیل می‌دهند، سلسله‌مراتب گله را نگه می‌دارند، و به شدت سرزمینی هستند، به‌ویژه در فصل لانه‌سازی. غازهای دورگه این ویژگی‌ها را دارند و شدت هر کیفیت تحت تأثیر نژادهایی است که در پس‌زمینه هستند.

پرندگانی با نسب غاز چینی یا افریقایی تمایل به بلندتر و هوشیارتر بودن دارند، ویژگی‌هایی که آن‌ها را نگهبانان مزرعه کارآمد می‌کند اما همسایگانی پُرتوقع. آن‌هایی با نسب نژادهای سنگین اروپایی، مثل تولوز یا امبدن، معمولاً ساکت‌تر هستند و کمتر تمایل دارند به غریبه‌ها نزدیک شوند یا آن‌ها را به چالش بکشند، هرچند همچنان مراقب هستند.

در برابر آدم‌ها، تنوع فردی زیاد است. پرندگانی که از جوجگی با دستاری آرام پرورش یافته‌اند می‌توانند به آدم‌ها تحمل داشته باشند. آن‌هایی که تماس انسانی کمی داشته‌اند تمایل به احتیاط یا دفاعی بودن دارند، به‌ویژه نرها در فصل تولیدمثل از اواخر زمستان تا بهار. نرها در این مدت می‌توانند نسبت به افراد و حیوانات ناآشنا پرخاشگر باشند و از ضربه‌های بال، گاز گرفتن، و صداهای بلند کار بگیرند.

در یک گله با گونه‌های مختلط، غازها به طور کلی با سایر پرندگان آبی و مرغ‌های آرام کنار می‌آیند. اگر فضا کم باشد تمایل دارند پرندگان کوچک‌تر را اذیت کنند. معرفی پرندگان نو به یک گله مستقر نیاز به دقت دارد، زیرا غازها ممکن است در حین مرتب‌سازی اجتماعی به تازه‌واردان آسیب برسانند.

غازها در مقایسه با بسیاری از گونه‌های مرغداری نسبتاً خودکفا هستند، اما همچنان نیاز به توجه روزانه به آب، خوراک، و امنیت دارند. غازهای دورگه به طور کلی از مقاومت مجموعه ژنتیکی وسیع‌تر اهلی بهره می‌برند، اما نگهدارنده‌ها نباید از بررسی‌های معمول غافل شوند زیرا مشکلات می‌توانند در پرندگان آبی سریع پیشرفت کنند.

دسترسی به آب تازه برای نوشیدن و حمام کردن تنها مهم‌ترین نیاز روزانه است. غازها با فرو بردن سرشان نایاب‌های بینی را پاک می‌کنند و حتی اگر یک حوض کامل در دسترس نباشد به ظرفی به اندازه کافی عمیق نیاز دارند. بدون آب حمام پاک، عفونت چشم و بند شدن بینی محتمل‌تر است.

پوست و مراقبت فصلی

غازها سالی یک بار پوست می‌کنند، معمولاً در تابستان پس از فصل تولیدمثل. در طول پوست، پرهای پرواز را به ترتیب از دست می‌دهند و موقتاً ناتوان از پرواز و آسیب‌پذیرتر در برابر درندگان می‌شوند. دسترسی قابل اطمینان به جایگاه را نگه دارید و از فشار آوردن به پرندگان در این دوره خودداری کنید. رشد پر نیاز به پروتئین اضافی دارد، پس یک قرص رشد یا نگهداری با کیفیت در طول پوست از رشد سریع‌تر کمک می‌کند.

چراگاه با کیفیت خوب پایه طبیعی رژیم غذایی یک غاز است. یک بالغ سالم روی علف پُربار ممکن است خوراک مکمل بسیار کمی بخورد و در طول روز مقادیر زیادی علف، شبدر، و سایر گیاهان برگ‌دار مصرف کند. وقتی چراگاه ضعیف، در حال سکون، یا نبود، یک قرص نگهداری پرندگان آبی کمبود تغذیه‌ای را پُر می‌کند.

غازها به نیاسین در سطوح بالاتری از مرغ‌ها نیاز دارند، بنابراین خوراک‌هایی که به طور خاص برای پرندگان آبی ترتیب داده شده‌اند بر جیره‌های معیاری مرغ ترجیح دارند، به‌ویژه برای جوجه‌های غاز. شن نامحلول باید در همه اوقات در دسترس باشد تا پرندگان بتوانند مواد گیاهی فیبری را در سنگدان آسیاب کنند. آب تازه و پاک باید همیشه هنگام خوردن در دسترس باشد، زیرا غازها نمی‌توانند خوراک خشک را بدون آب به راحتی ببلعند.

مکمل‌ها و خوراکی‌های اضافی

سبزی‌جات برگ‌دار، کاهوی ریزشده، و سایر سبزی‌جات اضافات مناسبی هستند. صدف له‌شده باید برای مادیان‌های تخم‌گذار برای کیفیت پوسته تخم در دسترس باشد. جوجه‌های غاز به جای استارتر جوجه به استارتر پرندگان آبی نیاز دارند زیرا سطح نیاسین در استارتر جوجه برای رشد سریع پا در پرندگان آبی جوان کافی نیست. نان را به عنوان خوراک اصلی ندهید؛ ارزش تغذیه‌ای کمی دارد و می‌تواند باعث مشکل رشدی به نام بال فرشته شود اگر به جوجه‌های غاز در حال رشد زیاد داده شود.

غازهای اهلی از مقاوم‌ترین گونه‌های مرغداری هستند و افراد دورگه اغلب از پس‌زمینه ژنتیکی گسترده‌ای بهره می‌برند که غلظت نقایص خاص نژادی را کاهش می‌دهد. عمر معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ سال است و پرندگانی که به خوبی نگهداری می‌شوند به طور منظم به میانه این بازه می‌رسند.

بیشتر مشکلات صحی در غازها به مدیریت مربوط می‌شود نه ژنتیک: جایگاه مرطوب به عفونت قارچی تنفسی منجر می‌شود، زمین کثیف مشکلات پا ایجاد می‌کند، و کمبودهای تغذیه‌ای در دوران رشد باعث ناهنجاری‌های اسکلتی می‌شود. رسیدگی به این عوامل محیطی از اکثر بیماری‌های معمول پیشگیری می‌کند.

مراقبت پیشگیرانه

• بستر را خشک نگه دارید و آن را مکرراً عوض کنید. لاشخور مرطوب محیط اصلی برای کپک و انگل است.
• ظروف آب را روزانه پاک کرده و پُر کنید تا از رشد باکتری و جلبک جلوگیری شود.
• پاها را هفتگی بررسی کنید، به‌ویژه در پرندگان سنگین‌تر، و بریدگی‌ها یا زخم‌ها را فوری درمان کنید.
• از استارتر مخصوص پرندگان آبی برای همه جوجه‌های غاز استفاده کنید تا از کمبود نیاسین جلوگیری شود.
• در صورت امکان مناطق چرا را تغییر دهید تا بار انگل داخلی کاهش یابد.
• برای هر پرنده‌ای که مشکل تنفسی، ناتوانی ناگهانی در راه رفتن، یا بی‌حالی تدریجی نشان می‌دهد با داکتر پرندگان مشورت کنید.

غازها حیوانات بیرونی هستند که بیشتر ساعات فعالشان را صرف جست‌وجوی غذا، چرا، و اجتماعی کردن می‌کنند. برای نگهداری در جایگاه‌های تنگ مناسب نیستند. یک منطقه چرا که چراگاه واقعی فراهم می‌کند مهم‌ترین ویژگی زیستگاه است؛ بدون آن هزینه‌های خوراک به شکل قابل توجهی بلند می‌شود و مشکلات رفتاری از بی‌حوصلگی محتمل‌تر می‌شود.

دسترسی به آب برای حمام به همان اندازه مهم است. غازها به یک حوض بزرگ نیاز ندارند، اما به ظرفی به عمق کافی برای فرو بردن سرشان، حداقل عمق ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متر، نیاز دارند. بدون این نمی‌توانند نایاب‌های بینی را پاک کنند یا چشم‌ها و پرها را تمیز نگه دارند.

جایگاه شبانه باید خشک، دارای هواکشی، و در برابر درندگان محکم باشد. روباه‌ها، راکون‌ها، و سایر پستانداران غازها را می‌گیرند اگر جایگاه‌ها به درستی قفل نشده باشند. غازها روی نشیمن‌گاه نمی‌نشینند و روی زمین می‌خوابند، بنابراین فضای کف به ازای هر پرنده از فضای بلندی اهمیت بیشتری دارد.

تحمل محیطی

بیشتر غازهای اهلی هوای سرد را بدون گرمایش اضافی تحمل می‌کنند به شرطی که جایگاه خشک و بدون کشش هوا باشد. پوشش پر متراکم عایق‌بندی خوبی فراهم می‌کند. تابستان‌های گرم و مرطوب برای پرندگان سنگین‌تر سخت‌تر است و سایه با هواکشی در آن شرایط بیشترین اهمیت را دارد. افراد دورگه با ساختارهای سبک‌تر از نسب چینی یا افریقایی تمایل دارند نسبت به انواع سنگین با منشأ اروپایی تحمل گرمایی بیشتری داشته باشند.

غازهای اهلی از اواخر زمستان تا بهار یک دسته تخم می‌گذارند و بیشتر فعالیت تخم‌گذاری بین فبروری تا می در نیمکره شمالی رخ می‌دهد. اندازه دسته با پس‌زمینه نژادی و پرنده فردی فرق دارد و معمولاً برای غازهای دورگه از ۵ تا ۲۰ تخم در فصل است. انکوباسیون طولانی‌تر از مرغ یا اردک است و نیاز به یک مادیان صبور یا یک انکوباتور قابل اطمینان دارد.

برخی از غازهای دورگه غریزه قوی جوجه‌کشی را نگه می‌دارند، به‌ویژه آن‌هایی با نسب پیلگریم، تولوز، یا رومی. برخی دیگر، به‌ویژه پرندگانی با تأثیر غاز چینی، ممکن است نشینندگان ضعیفی باشند. وقتی جوجه‌کشی طبیعی قابل اطمینان نیست، انکوباسیون مصنوعی یک جایگزین عملی است.

تخم‌های غاز از تخم‌های مرغ بزرگ‌تر و با پوسته ضخیم‌تر هستند. در طول انکوباسیون نیاز به رطوبت بلندتری دارند و از پاشش منظم و یک دوره خنک‌سازی کوتاه روزانه برای تقلید رفتار غاز هنگام ترک لانه سود می‌برند. این اعمال نرخ تخم‌آوری را به شکل قابل توجهی بهبود می‌بخشد.

مراقبت از جوجه‌های غاز پس از تخم‌آوری

جوجه‌های غاز با پوشش کامل کرک زرد-سبز به دنیا می‌آیند و ساعاتی پس از تولد فعال هستند. تا ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول در حالی که زرده باقی‌مانده را جذب می‌کنند به خوراک نیاز ندارند. پس از آن، خرده قرص استارتر پرندگان آبی، آب تازه در ظرف کم‌عمقی که نتوانند در آن غرق شوند، و گرما از یک لامپ یا صفحه بروودر تنظیم‌شده روی حدود ۳۲ تا ۳۵ درجه سلسیوس برای هفته اول فراهم کنید. دما را هر هفته حدود ۳ درجه پایین ببرید تا جوجه‌ها در حدود ۶ تا ۸ هفتگی کاملاً پر شوند.

جوجه‌های غاز سریع رشد می‌کنند. پرندگان دورگه از نسب‌های سنگین‌تر ممکن است توده استخوانی و عضلانی سریع‌تری نسبت به نژادهای سبک‌تر رشد کنند و تغذیه در این دوره حیاتی است. کمبود نیاسین باعث ضعف پا و مشکلات رشدی می‌شود؛ همیشه از خرده قرص استارتر پرندگان آبی به جای استارتر معیاری جوجه استفاده کنید.

نگهداری تخم پیش از گذاشتن

تخم‌هایی که پیش از کامل شدن یک دسته جمع‌آوری می‌شوند را در ۱۰ تا ۱۵ درجه سلسیوس در یک محیط خنک و پایدار با انتهای کُند به بالا نگه دارید. قابلیت تخم‌آوری پس از حدود ۷ روز نگهداری کاهش می‌یابد و پس از ۱۴ روز به شکل قابل توجهی افت می‌کند. تخم‌ها را حداقل دو بار در روز جمع‌آوری کنید تا از سرما یا شکستن جلوگیری شود و تخم‌های پاک، خوش‌شکل با پوسته سالم را برای انکوباسیون انتخاب کنید.