مصری

قاز مصری (Alopochen aegyptiaca) عضوی از گروه مرغابی‌قازهاست، نه یک قاز واقعی، هرچند نام رایج آن چنین است. این پرنده از افریقای جنوب صحرا و دره نیل است، جایی که در کنار دریاها، دریاچه‌ها و دشت‌های سیلابی زیست می‌کند. از نظر جثه برای یک قاز کوچک است؛ بدنی کرم‌رنگ و بادامی دارد، سر روشن و یک لکه قهوه‌ای تاریک مشخص دور هر چشم.

این پرنده هزاران سال است به عنوان پرنده زینتی نگهداری می‌شود و در هنر مصر باستان نقش بسته است. در دوران معاصر، جمعیت‌های وحشی آن در بخش‌هایی از اروپا، از پرندگانی که از باغ‌ها فرار کرده یا رها شده‌اند، پایه‌گذاری شده است. چه در آب و چه بر خاک، این پرنده هوشیار و بی‌باک است و جفت‌ها از محوطه آشیانه‌گذاری خود در برابر دیگر پرندگان دفاع می‌کنند.

نگهدارندگان این پرنده را بیشتر به خاطر ظاهر و حضورش در کنار حوض یا دریاچه ارزش می‌گذارند. بسیار پرصداست، به خصوص در موسم جفت‌گیری، و نرها هنگام دفاع از قلمرو صدایی خشن و تکراری تولید می‌کنند.

برای چه کسانی مناسب است

قاز مصری برای نگهدارندگانی مناسب است که حوض یا دریاچه دارند و می‌خواهند پرنده‌ای زینتی با نشانه‌های برجسته داشته باشند. بهترین انتخاب برای کسانی است که می‌توانند جای کافی به پرندگان بدهند، زیرا جفت‌ها هنگام آشیانه‌گذاری سرزمینی و تهاجمی می‌شوند. برای مجموعه‌های کوچک و شلوغ با گونه‌های مختلط گزینه مناسبی نیست، چرا که جفت در حال تولیدمثل ممکن است به پرندگان کوچکتر آسیب بزند.

قاز مصری بومی قاره افریقاست و محدوده اصلی پراکنش آن در امتداد رود نیل و سراسر بخش بزرگی از افریقای جنوب صحرا قرار دارد. در مناطق باز نزدیک آب شیرین زیست می‌کند، از حاشیه دریاها تا دریاچه‌ها و زمین‌های زراعتی با آب ایستاده.

این پرنده در مصر باستان اهمیت داشت و در نقاشی‌های مقبره‌ها و هنر تزئینی نقش بسته است. نقاشی مشهور قازها از مدوم، متعلق به دوره امپراتوری قدیم، شامل پرندگانی است که دیرهاست با این گونه مرتبط دانسته شده‌اند. مصریان این قاز را در نقش خانگی و زینتی نگه می‌داشتند، نه به عنوان پرنده غذایی اصلی.

علاقه اروپایی‌ها پس از وارد شدن این گونه به مجموعه‌های خصوصی پرندگان آبزی و باغ‌های زینتی افزایش یافت. پرندگانی که در دریاچه‌های ملکیتی در بریتانیا و بخش‌هایی از اروپای غربی نگهداری می‌شدند، فرار کردند یا رها شدند و جمعیت‌های آزادی را بنیان گذاشتند. اکنون بریتانیا و هالند جمعیت‌های وحشی قابل توجهی دارند که از همین پرندگان مجموعه‌ای نسب می‌برند.

لینه این گونه را در قرن هجدهم نام‌گذاری علمی کرد. این گونه در گروه مرغابی‌قازها و قازهای زینتی طبقه‌بندی می‌شود که آن را به مرغابی‌ها نزدیکتر می‌سازد تا به قازهای خاکستری که از نظر ظاهر به آن‌ها شبیه است.

قاز مصری شکلی ایستاده با پاهای دراز و گردنی نسبتاً کشیده دارد. پوشش پر کلی ترکیبی از رنگ‌های خاکستری‌کرم و بادامی است؛ در سر و گردن روشن‌تر و در پشت و پهلوها گرم‌تر. یک لکه بادامی در مرکز سینه قرار دارد و یک لکه تاریک مشابه دور هر چشم، که واضح‌ترین نشانه شناسایی است. در پرواز، بال‌ها پانل‌های سفید بزرگ با نوار سبز نشان می‌دهند که با بدن تاریک‌تر تضاد دارد.

نر و ماده شبیه هم هستند، هرچند نرها معمولاً کمی درشت‌ترند. هر دو جنس پاها و منقار گلابی‌رنگ با نشانه‌های تاریک‌تر دارند.

پوشش پر و رنگ‌ها

رنگ زمینه از کرم ریگی در زیر شکم تا رنگ‌های خاکستری‌تر در بالای بدن فرق می‌کند. دو شکل رنگی وجود دارد، یکی خاکستری‌تر و دیگری سرخ‌مایل‌تر، اما هر دو لکه چشم، لکه سینه و پانل‌های سفید بال را مشترک دارند. جوجه‌ها تاریک‌ترند و تا زمان بلوغ لکه چشم و نشانه سینه برجسته‌ای ندارند.

قاز مصری پرنده‌ای جسور و مراقب است. جفت‌ها پیوند محکمی دارند و در طول سال با هم هستند. خارج از موسم جفت‌گیری نسبتاً آرامند و در کنار آب علف می‌چرند، اما طبیعتشان به محض جفت‌گیری برای آشیانه‌گذاری به شدت تغییر می‌کند.

در دوران تولیدمثل این پرندگان بسیار سرزمینی می‌شوند. یک جفت مدافع پرندگان آبزی دیگر را تعقیب، تهدید و حتی مورد حمله جسمی قرار می‌دهد، گاهی پرندگانی بسیار بزرگتر از خود را. این رفتار نگهداری آن‌ها را در کنار گونه‌های کوچکتر یا کمتر جرئت‌مند در یک فضای مشترک دشوار می‌سازد. در برابر انسان‌ها محتاطند تا اهلی، هرچند پرندگانی که در کنار انسان بزرگ شده‌اند نزدیک شدن را تحمل می‌کنند.

این گونه پرصداست. نرها نتی خشن و تکراری تولید می‌کنند، در حالی که ماده‌ها صدایی بلندتر و خشن‌تر دارند. صداکردن در سحرگاه، هنگام درگیری و در طول دوره آشیانه‌گذاری بیشتر می‌شود.

قازهای مصری سخت‌جان هستند و با آب‌وهواهای مختلف سازگار می‌شوند، اما برای رشد خوب در اسارت به جا، آب و چمن نیاز دارند.

آراستن

• نیازی به آراستن دستی نیست؛ پرندگان پوشش پر خود را مرتب نگه می‌دارند
• آب شنای صاف فراهم کنید تا پرها ضدآب بمانند
• انتظار یک پرریزی سنگین در سال داشته باشید که در آن وقت باید پرهای ریخته را از محوطه جمع کرد

ورزش

• زمین باز برای چریدن فراهم کنید، که فعالیت اصلی طبیعی آن‌هاست
• یک حوض یا آبگیر به اندازه کافی بزرگ برای شنا و حمام کردن در اختیار بگذارید
• به جفت‌ها جا بدهید تا از سایر پرندگان فاصله بگیرند و از درگیری کاسته شود

محیط

یک محوطه چمن‌دار کنار حوض برای این گونه مناسب است. حصارکشی باید در برابر روباه‌ها و دیگر شکارچیان زمینی ایمن باشد و پرندگان به سایه و سرپناه در برابر هوای سخت نیاز دارند. چون یک جفت تولیدمثلی منطقه وسیعی را نگهبانی می‌کند، تراکم پرندگان را پایین نگه دارید و از جمع کردن چند جفت در کنار هم پرهیز کنید.

در طبیعت قاز مصری بیشتر از طریق چریدن تغذیه می‌کند: علف، برگ و شاخچه‌های جوان، همراه با دانه، غله و برخی گیاهان آبی. گاهی بی‌مهرگان کوچک هم می‌خورد. در اسارت یک دانه‌بندی متعادل برای پرندگان آبزی یا مرغداری پایه خوراک را می‌سازد و چمن برای چریدن و غله مکمل در کنارش قرار می‌گیرد.

آب آشامیدنی صاف باید همیشه در دسترس باشد، تا جایی که ممکن است جدا از آب حمام. جوجه‌ها پیش از انتقال به جیره نگهداری به خرده‌خوراک پروتئین‌بالای استارتر نیاز دارند.

خوراک‌های مکمل

ذرت مخلوط و سبزی‌های برگدار تنوع‌های مکمل مناسبی هستند. ریگ‌ریزه برای آسیاب کردن خوراک گیاهی در سنگدان فراهم کنید و یک منبع کلسیم مانند صدف کوبیده برای ماده‌های تخم‌گذار تهیه کنید.

قاز مصری گونه‌ای مقاوم با عمر بالقوه طولانی، ۱۸ تا ۲۵ سال در شرایط مناسب، است. بیشتر مشکلات صحی از نگهداری نادرست ناشی می‌شوند، نه از ضعف‌های خاص نژاد. آب کثیف، تراکم زیاد و آسیب‌های ناشی از درگیری در موسم جفت‌گیری از علل شایع مشکلات هستند.

مراقبت پیشگیرانه

• آب شنا و آشامیدنی را صاف نگه دارید و به طور منظم تعویض کنید
• طبق برنامه منظم کرم‌زدایی و بررسی انگل انجام دهید
• تراکم پرندگان را پایین نگه دارید تا از درگیری کاسته شود
• سطوح ایستادن خشک و نرم فراهم کنید تا از پاها محافظت شود
• در هشدارهای آنفلوانزای پرندگان از رهنمودهای زیست‌امنیتی محلی پیروی کنید

در طبیعت قاز مصری در مناطق باز نزدیک آب شیرین زیست می‌کند، از جمله کنار دریاها، لبه دریاچه‌ها، باتلاق‌ها و زمین‌های زراعتی با حوضچه. در طیف گوناگونی از مکان‌ها آشیانه می‌سازد، از پوشش زمینی تا حفره‌های درختان و آشیانه‌های قدیمی پرندگان دیگر، و گاهی روی برآمدگی‌ها.

در اسارت پرندگان به یک منطقه چمن‌دار برای چریدن کنار یک حوض یا آبگیر به اندازه کافی بزرگ برای شنا نیاز دارند. چون یک جفت قلمرو وسیعی را نگهبانی می‌کند، محوطه باید بزرگ و با تراکم کم باشد.

فهرست آماده‌سازی

• آب شنا و آشامیدنی صاف و تازه
• چمن برای چریدن و یک منطقه باز برای استراحت
• یک مکان آشیانه‌گذاری سرپناه‌دار، مانند یک جعبه بالا یا گوشه سرپوشیده
• حصارکشی ایمن در برابر شکارچیان
• جداسازی بین جفت‌های تولیدمثلی و پرندگان آبزی کوچکتر

قازهای مصری معمولاً دسته‌ای از ۵ تا ۱۱ تخم می‌گذارند که ماده آن‌ها را گرم می‌دارد در حالی که نر منطقه آشیانه را نگهبانی می‌کند. انکوباسیون تقریباً ۲۸ تا ۳۰ روز طول می‌کشد. تخم‌ها را می‌توان در یک دستگاه جوجه‌کشی هم پرورش داد، با شرایط پایدار از نظر دما، رطوبت و چرخاندن منظم.

مراحل جوجه‌کشی

1. تخم‌های صاف و بارور را در دستگاه جوجه‌کشی پایدار با دمای هدف قرار دهید
2. رطوبت را در طول دوره اصلی انکوباسیون حدود ۵۰ تا ۵۵ فیصد نگه دارید
3. تخم‌ها را چند بار در روز بچرخانید تا از چسبیدن جنین جلوگیری شود
4. در اواسط دوره تخم‌ها را با شمع‌گرفتن برای بررسی رشد جنین بررسی کنید
5. حدود ۳ روز پیش از موعد چرخش را متوقف کنید و رطوبت را برای هچ افزایش دهید
6. جوجه‌های تازه شکسته شده را بگذارید در دستگاه گرم خشک شوند و پف کنند، سپس آن‌ها را منتقل کنید