کوتوله

بز پیگمی یک نژاد بز اهلی کوچک است که در ایالات متحده امریکا پرورش یافته است. بزهای بالغ این نژاد معمولاً از ۱۶ تا ۲۳ انچ در ناحیه شانه قد دارند و وزن‌شان بین ۲۳ تا ۳۹ کیلوگرام (۵۰ تا ۸۵ پوند) است. بدن آن‌ها کوتاه، محکم و به‌شکل بشکه‌مانند است و پاهای کوتاهی دارند. ریشه این نژاد به بزهای کوچکی برمی‌گردد که در میانه سده بیستم از غرب افریقا به امریکا آورده شدند و پرورش‌دهندگان بیشتر روی اندام فشرده و عضلانی آن‌ها کار کردند تا روی میزان تولید شیر.

بز پیگمی بیشتر به‌عنوان همراه، حیوان خانگی و دام کوچک در فارم‌های خانگی نگهداری می‌شود. این بزها اجتماعی، پرتحرک و خوش‌خلق‌اند و به انسان‌ها و حیواناتی که با آن‌ها زندگی می‌کنند دلبستگی قوی پیدا می‌کنند. یک بز به‌تنهایی معمولاً پریشان و پرسروصدا می‌شود، از همین رو بهتر است این نژاد را به‌صورت جفت یا گروه‌های کوچک نگهداری کرد.

این نژاد در آب‌وهوای گوناگون سازگاری خوبی دارد و اگر پناهگاه خشک و مراقبت اساسی برایش فراهم شود، نژادی مقاوم شمرده می‌شود. بزهای ماده می‌توانند مقدار کمی شیر پرچرب تولید کنند، اما بیشتر نگهدارندگان بز پیگمی را به‌خاطر خلق‌وخوی آرام و اندازه قابل‌مدیریتش نگه می‌دارند، نه برای تولید شیر.

این نژاد برای چه کسانی مناسب است

بز پیگمی برای فامیل‌ها و صاحبان زمین‌های کوچک که به دنبال بزی دوستانه، کم‌حجم و آسان برای نگهداری هستند مناسب است. این نژاد برای خانه‌هایی که اطفال دارند و برای کسانی که تازه به نگهداری بز روی می‌آورند نیز خوب کار می‌کند، به شرط آنکه حصار مطمئن وجود داشته باشد و دست‌کم دو بز برای همراهی یکدیگر نگهداری شود. این نژاد برای کسانی که به دنبال تولید بالای شیر هستند یا نمی‌توانند بیش از یک بز نگه دارند، گزینه چندان مناسبی نیست.

بز پیگمی از بزهای کوچک دره کامرون و بخش‌های دیگر غرب افریقا ریشه می‌گیرد. این حیوانات در سرزمین اصلی‌شان به‌خاطر مقاومت و توانایی زنده‌ماندن با علوفه محدود در هوای گرم و مرطوب ارزشمند شمرده می‌شدند.

بزهای کوچک غرب افریقایی در سده نزدهم و اوایل سده بیستم به اروپا رسیدند، جایی که برخی از آن‌ها در باغ‌وحش‌ها و مجموعه‌های خصوصی نگهداری می‌شدند. از همین گله‌های اروپایی، شماری از حیوانات به امریکای شمالی صادر شدند. نخستین محموله‌های ثبت‌شده به ایالات متحده در اواخر دهه ۱۹۵۰ رسیدند و در آغاز به‌عنوان حیوانات باغ‌وحش و نمایشی نگهداری می‌شدند.

در سرتاسر دهه ۱۹۶۰ علاقه به این نژاد افزایش یافت و نگهدارندگان خصوصی به پرورش این بزها به‌عنوان حیوان خانگی و دام فارم خانگی پرداختند. پرورش‌دهندگان امریکایی روی اندام کوتاه و فشرده‌یی کار کردند که بز پیگمی را از نژاد بلندتر و شیرده نیجریایی دورف که خاستگاه افریقایی مشترکی دارد جدا می‌سازد.

یک انجمن ثبت نژاد در میانه دهه ۱۹۷۰ در ایالات متحده بنیاد گذاشته شد تا شجره‌نامه‌ها را ثبت کند و معیار نژادی تعیین نماید. از آن زمان تاکنون بز پیگمی به‌عنوان حیوان همراه به‌گونه گسترده پخش شده و اکنون در نمایشگاه‌ها، فارم‌های تفریحی و زمین‌های کوچک در سرتاسر امریکای شمالی و فراتر از آن به‌آسانی دیده می‌شود.

بز پیگمی بدنی فشرده و عضلانی روی پاهای کوتاه دارد که به آن نمایی گرد و بشکه‌مانند می‌بخشد. سر آن کوتاه است و صورت آن یا کمی گود یا صاف است، و هر دو جنس معمولاً شاخ دارند، هرچند برخی از بزغاله‌ها شاخ‌زدایی می‌شوند. بزهای نر ریش پرپشت‌تر و پوششی سنگین‌تر نسبت به بزهای ماده رشد می‌دهند.

با آنکه اندام این نژاد کوچک است، ساختار بدنی آن برای قدرت طراحی شده نه برای ظرافت، با سینه‌یی عمیق و قفسه سینه‌یی پهن و باز.

پوشش بدن و رنگ‌ها

پوشش این نژاد لایه‌یی دوتایی، صاف و پرپشت است که در هوای سرد ضخیم‌تر می‌شود. رنگ‌های شناخته‌شده شامل الگوی کارامل با خط‌های عمودی روشن روی پاهای جلو، خاکستری اگوتی، سیاه یکدست و قهوه‌یی است. بیشتر الگوها نقطه‌های روشن‌تری در اطراف پوزه، چشم‌ها، گوش‌ها و پایین پاها نشان می‌دهند. بزهای نر اغلب در زمستان لایه بلندتری از موی روی شانه‌هایشان دارند.

بز پیگمی خوش‌خلق و کنجکاو است. این بزها از تماس با انسان لذت می‌برند و اغلب دنبال نگهدارنده خود می‌گردند و توجه می‌خواهند. این نژاد به رفتارهای بازیگوشانه‌یی مانند پریدن، بالارفتن و کله‌زدن بازیگوشانه شناخته می‌شود که آن را در میان فامیل‌ها و فارم‌های تفریحی محبوب ساخته است.

با اطفال، بزهای پیگمی که به‌درستی اجتماعی شده‌اند معمولاً ملایم و بردبار هستند، هرچند به‌خاطر شاخ‌ها و عادت کله‌زدن، باید اطفال خردسال زیر نظر بزرگ‌سالان باشند. در برابر افراد ناآشنا، این بزها معمولاً به‌جای خجالتی‌بودن کنجکاو رفتار می‌کنند، به‌ویژه پس از آنکه به مردم عادت کنند.

این بزها حیوانات گله‌یی هستند و بهترین وضعیت را زمانی دارند که دست‌کم یک بز همراه داشته باشند. بزی که تنها نگهداری شود اغلب مضطرب می‌شود و پیوسته صدا می‌زند. با دام‌های دیگر معمولاً صلح‌آمیز رفتار می‌کنند، اما در هر گروه بز، سلسله‌مراتب روشنی شکل می‌گیرد. بزهای نر اخته‌نشده می‌توانند خودخواه‌تر رفتار کنند و در فصل جفت‌گیری بوی تندی از خود می‌دهند، از همین رو بسیاری از نگهدارندگان حیوان خانگی، بز خصی‌شده یا بز ماده را ترجیح می‌دهند.

نظافت

• سُم‌ها را هر ۶ تا ۸ هفته یک‌بار کوتاه کنید تا از رشد بیش‌ازحد و لنگیدن جلوگیری شود
• گاه‌گاهی موی اضافه را با برس پاک کنید، به‌ویژه در فصل بهار که ریزش مو بیشتر است
• پوشش بدن و پوست را از نگاه شپش، کنه و گره‌خوردگی مو بررسی کنید
• ریش بزهای نر و ناحیه پشتی بزهای ماده را پس از زایمان پاک نگه دارید

تحرک

• فضای بیرونی مطمئنی برای بوته‌چرانی و تحرک روزانه فراهم کنید
• سازه‌های بالارفتنی مانند کنده درخت، سکو یا سنگ‌های بزرگ اضافه کنید
• زمان کافی با بزهای همراه برای بازی و فعالیت طبیعی بدهید
• حصاری محکم و دست‌کم به بلندی ۴ فُت (حدود ۱.۲ متر) به‌کار ببرید، زیرا بز پیگمی از حصار بالا می‌رود و از شکاف‌ها عبور می‌کند

محیط نگهداری

بز پیگمی به پناهگاهی خشک و بدون جریان هوای سرد نیاز دارد که آن را از باران و باد دور نگه دارد و بستری پاک مانند کاه داشته باشد. این نژاد سرما را بهتر از رطوبت تحمل می‌کند، از همین رو تهویه بدون جریان هوای مستقیم اهمیت دارد. هر بز به‌طور تقریبی به ۱.۴ تا ۱.۹ متر مربع (۱۵ تا ۲۰ فُت مربع) فضای سرپوشیده به‌همراه یک محوطه بیرونی نیاز دارد. حصار باید کاملاً مطمئن باشد، زیرا این نژاد چابک است و نقطه‌های ضعیف حصار را می‌آزماید.

خوراک اصلی بز پیگمی بر پایه علوفه است. یونجه علفی باکیفیت باید همیشه در دسترس باشد و در صورت دسترسی به چراگاه، با بوته، برگ و علف‌های هرز تکمیل شود. غله به‌مقدار کم داده می‌شود، بیشتر به بزهای ماده باردار یا شیرده و به بزغاله‌های در حال رشد، زیرا بز پیگمی به‌آسانی وزن اضافه می‌کند و چاقی یکی از مشکلات رایج در بزهای خانگی است.

آب تازه و پاک باید همیشه در دسترس باشد و مخلوط معدنی نرم بز با مقدار مناسب مس باید به‌صورت آزاد در اختیار حیوان گذاشته شود.

خوراک تشویقی و مکمل‌ها

مقدار کم میوه و سبزی، مانند سیب، زردک یا کدو، خوراک تشویقی مناسبی است اما باید کمتر از ۱۰ درصد کل خوراک باقی بماند. جوش شیرین که به‌صورت آزاد در دسترس گذاشته شود می‌تواند به تعادل شکمبه کمک کند. مکمل معدنی نرم قابل‌اعتمادتر از قالب نمک است، و در مناطقی که کمبود دارند، سلینیم یا مس ممکن است با مشوره داکتر مالداری لازم باشد.

بز پیگمی نژادی نیرومند است و با مراقبت خوب معمولاً ۱۰ تا ۱۵ سال عمر می‌کند. بیشتر مشکلات صحی آن از خوراک، انگل یا محل نگهداری سرچشمه می‌گیرد نه از بیماری‌های ارثی. چاقی در بزهای خانگی رایج است و زمینه‌ساز چندین مشکل دیگر می‌شود، از همین رو کنترل وزن از راه خوراک علوفه‌محور اهمیت دارد.

مبارزه منظم با انگل، واکسین‌زدن و مراقبت از سُم بیشتر مشکلاتی را که در این نژاد دیده می‌شود، پیشگیری می‌کند.

مراقبت پیشگیرانه

• آزمایش منظم مدفوع را برنامه‌ریزی کنید و بر پایه نتیجه آن داروی ضدانگل بدهید
• سُم‌ها را هر ۶ تا ۸ هفته کوتاه کنید
• واکسین سی‌دی‌تی (کزاز و بیماری‌های کلستریدیایی) را طبق برنامه‌یی که داکتر مالداری توصیه می‌کند تزریق کنید
• مواد معدنی نرم مناسب بدهید و وزن بدن را کنترل کنید
• آب تازه فراهم کنید و از تغییر ناگهانی خوراک بپرهیزید

بز پیگمی زود به بلوغ جنسی می‌رسد و بزهای نر می‌توانند از ۳ تا ۴ ماهگی بارور شوند، از همین رو بزهای نر جوان اغلب از بزهای ماده جدا نگه داشته می‌شوند تا از جفت‌گیری ناخواسته جلوگیری شود. بزهای ماده معمولاً از ۱۲ تا ۱۸ ماهگی، پس از رسیدن به اندازه کافی، برای جفت‌گیری آماده می‌شوند. برخلاف بسیاری از نژادهای دیگر بز، بز پیگمی به فصل خاصی وابسته نیست و می‌تواند در سرتاسر سال چرخه جنسی داشته باشد.

دوره بارداری حدود ۱۴۵ تا ۱۵۵ روز طول می‌کشد. معمولاً یک تا سه بزغاله به دنیا می‌آید و دوقلوزایی رایج‌ترین حالت است. بزهای ماده به‌طور کلی مادران خوبی هستند و در دوران زایمان به محل تمیز و خشک و خوراک اضافی در اواخر بارداری و دوران شیردهی نیاز دارند.

بزغاله‌ها پس از تولد به‌زودی می‌ایستند و شیر می‌خورند و در عرض چند هفته شروع به جویدن یونجه می‌کنند. از شیرگرفتن معمولاً میان ۸ تا ۱۲ هفتگی رخ می‌دهد. به‌دلیل بلوغ زودهنگام این نژاد و توانایی جفت‌گیری در سرتاسر سال، جداکردن کنترل‌شده بزهای نر و ماده اصلی‌ترین ابزار برای مدیریت جفت‌گیری است.