غش‌کننده (میوتونیک)

بز مایوتونیک که با نام بز غشی نیز یاد می‌شود، یک نسل اهلی بز است که برای گوشت و نگهداری خانگی در ایالات متحده پرورش یافته است. نام این نسل از حالتی به نام میوتونیای مادرزادی گرفته شده، یک وضعیت وراثتی که باعث می‌شود ماهیچه‌های اسکلتی حیوان هنگام تعجب یا هیجان، برای چند ثانیه منقبض و سفت بمانند. بز هوشیاری خود را از دست نمی‌دهد. تنها بدنش سفت می‌شود و بزغاله‌های جوان‌تر یا حیوانات با شدت بیشتر ممکن است تا آرام شدن ماهیچه‌ها به یک پهلو بیفتند.

این نسل بزی آرام، دوستانه و خوش‌خُلق است. بزهای مایوتونیک نسبت به بسیاری از نسل‌های دیگر بز کم‌سروصداتر بوده و کمتر تمایل به بالا رفتن یا پریدن دارند، که بخشی از آن به همین وضعیت ماهیچه‌ای که حرکات ناگهانی و ورزشی را محدود می‌کند برمی‌گردد. این خصوصیت نگهداری و محاصره کردن آنها را آسان‌تر ساخته و سبب شده این بزها هم به عنوان حیوان فارم خانگی، هم حیوان خانگی و هم نسل گوشتی محبوبیت پیدا کنند.

بزهای بالغ به اندازه میده می‌رسند و بیشتر آنها بین ۴۳ الی ۶۴ سانتی‌متر در سرشانه قد دارند. رنگ پوشش آنها متنوع است و ممکن است شاخ داشته باشند. عمر معمول آنها با مراقبت منظم بین ۱۰ الی ۱۵ سال است.

این نسل به کدام افراد می‌خورد

این نسل برای کسانی مناسب است که به دنبال بزی آرام و کم‌فرار برای یک فارم کوچک یا خانه روستایی هستند. طبع آرام و کاهش تمایل به بالا رفتن، نگهداری آن را برای افراد تازه‌کار در پرورش بز آسان می‌سازد. همچنان می‌تواند به عنوان حیوان همدم یا سرمایه اولیه برای تولید گوشت مورد استفاده قرار گیرد.

تاریخ مستند این نسل از دهه ۱۸۸۰ در کانتی مارشال ایالت تنسی آغاز می‌شود. روایت‌ها از کارگری فارم به نام جان تینزلی حکایت دارند که با گروه کوچکی از بزها که هنگام ترسیدن سفت می‌شدند وارد این منطقه شد. او پس از مدت کوتاهی از آنجا رفت و بزهایی که پشت سر گذاشت، جمعیت اساسی این نسل را شکل دادند.

از همین جمعیت پایه، بزها در سراسر منطقه پخش شدند و جمعیت قابل توجهی در کانتی مارشال و بعدتر در ایالت تکزاس شکل گرفت، جایی که پرورش‌دهندگان بزهای بزرگ‌تر را برای تولید گوشت انتخاب می‌کردند. از آنجا که نگهداری این بزها آسان بود، گاهی همرای گله‌های گوسفند نیز نگهداری می‌شدند، چون بز ترسیده به‌جای پراکنده شدن، در برابر نزدیک شدن یک درنده سفت می‌شد.

در بیشتر سده بیستم، این نسل حیوانی محلی و کاری باقی ماند که عمدتاً دهقانان محلی از آن آگاهی داشتند. علاقه به این نسل در اواخر همان سده افزایش یافت، چون نگهدارندگان طبع آرام و ویژگی خاص آن را ارزشمند می‌دانستند. انجمن‌های نسل در ایالات متحده تشکیل شدند تا شجره‌نامه‌ها را ثبت کرده و از این جمعیت محافظت کنند.

بز مایوتونیک امروز به عنوان یک نسل میراثی امریکایی شناخته می‌گردد. سازمان‌های میراث دامی آن را در فهرست اولویت‌های حفاظتی قرار داده‌اند، چون شمار آن در مقایسه با نسل‌های تجارتی رایج محدود باقی مانده است.

بز مایوتونیک بدنی فشرده و عضلانی دارد که روی پاهای نسبتاً کوتاه تا میده قرار گرفته است. سرش میده‌اندازه با پوزه‌ای پهن و چشمانی بزرگ و برجسته است که حتی در حالت آرام هم کمی متعجب به نظر می‌رسند. هر دو جنس ممکن است شاخ داشته باشند. گوش‌ها میده و به دو طرف باز هستند.

پوشش و رنگ‌ها

طول پوشش میان رگه‌های مختلف فرق می‌کند. برخی حیوانات در تمام سال موی کوتاه دارند، در حالی که برخی دیگر در هوای سرد یک لایه رویی بلندتر همرای زیرموی نرم می‌رویانند. رنگ بسیار متغیر است. رنگ سیاه‌وسفید معمول است، اما الگوهای یکدست و ترکیبی در رنگ‌های قهوه‌ای، حنایی، کریمی و خاکستری نیز دیده می‌شوند. هیچ رنگ واحدی این نسل را تعریف نمی‌کند.

بز مایوتونیک یکی از آرام‌ترین نسل‌های بز است. با انسان‌ها دوستانه و خوش‌خُلق است و معمولاً با نگهداری و دست‌آموزی منظم به‌آسانی رام می‌شود. وضعیت ماهیچه‌ای این بزها را کمتر واکنش‌پذیر و کمتر ورزیده نسبت به نسل‌های دیگر می‌سازد، به همین دلیل بسیار کمتر می‌پرند یا بالا می‌روند. همین خصوصیت یکی از دلایلی است که نگهدارندگان آن را برای محاصره کردن آسان توصیف می‌کنند.

با اعضای فامیل و افرادی که با آنها آشنا هستند، این نسل ملایم و اجتماعی است. در برابر افراد ناشناس بیشتر حیوانات در آغاز محتاط اند اما به‌زودی آرام می‌گیرند. از آنجا که ترس ناگهانی می‌تواند سفتی را برانگیزد، برخورد آرام با آنها فشار غیرضروری را کاهش می‌دهد. این بزها حیوانات گله‌ای هستند و بهتر است دست‌کم یک بز همدم داشته باشند تا اینکه تنها نگهداری شوند.

با حیوانات خانگی و مواشی دیگر معمولاً صلح‌آمیز رفتار می‌کنند. طبع آرام آنها از گذشته اجازه داده تا همرای گوسفندان و سایر مواشی نگهداری شوند.

مراقبت از پوشش

• حیوانات با موی بلندتر را در فصل ریزش مو برس بزنید تا موی اضافی برداشته شود
• سُم‌ها را هر ۶ الی ۸ هفته یا به‌اندازه رشدشان قیچی کنید
• در جریان دست زدن معمول، پوشش را از نگاه پرازیت‌های خارجی بررسی کنید
• شاخ‌ها و هر زخمی را از نگاه صدمه زیر نظر داشته باشید

تمرین و حرکت

• روزانه دسترسی به چراگاه یا محوطه تمرین برای چرا و حرکت فراهم کنید
• اجازه فعالیت ملایم بدهید؛ این نسل نسبت به سایر بزها کمتر بالا می‌رود و می‌پرد
• زمین را تا حد امکان هموار و بدون خطر نگه دارید، چون بز ترسیده ممکن است سفت شده و بیفتد

محیط

بزهای مایوتونیک به سرپناهی خشک و بدون کوره‌باد نیاز دارند تا از سایه و محافظت در برابر باران، باد و سرما برخوردار شوند. محاصره می‌تواند نسبت به نسل‌های ورزیده پایین‌تر و ساده‌تر باشد، چون این بزها کمتر از دیوار بالا می‌روند، هرچند باز هم باید در برابر حیوانات درنده مطمئن باشد. دسترسی همیشگی به آب پاک و یک مکمل معدنی مخصوص بز فراهم کنید. همدم نگه دارید، زیرا بزها حیوانات اجتماعی اند و تنهایی آنها را دچار فشار روانی می‌کند.

بز مایوتونیک هم چرا می‌کند و هم بته‌خواری دارد. اساس رژیم غذایی باید علوفه باکیفیت باشد: چراگاه، بوته و بته، و کاه علفی یا لیگومی هنگامی که چرا محدود است. بزها با معده چهارقسمتی خود فایبر را هضم می‌کنند، پس دریافت پیوسته علوفه از سلامت شکمبه پشتیبانی می‌کند. دانه یا خوراک متمرکز تنها زمانی افزوده می‌شود که علوفه به‌تنهایی نیاز حیوان را برآورده نکند، مانند اواخر آبستنی، شیردهی یا دوران رشد.

تنقلات و مکمل‌ها

یک مکمل معدنی نرم مخصوص بز همرای مقدار مناسب مس و سیلینیم بسته به منطقه شما فراهم کنید، چون بزها نیازهای خاصی به عناصر کمیاب دارند. همیشه نمک و آب پاک در دسترس بگذارید. تنقلاتی مانند مقدار کم میوه یا سبزیجات گاه‌گاهی قابل داده شدن است، اما باید بخش کوچکی از رژیم غذایی باقی بماند تا دریافت علوفه کم نشود.

بز مایوتونیک نسلی قوی و سالم شمرده می‌شود که عمر معمول آن ۱۰ الی ۱۵ سال است. میوتونیای مادرزادی که ویژگی اصلی این نسل است، به‌خودی‌خود دردناک یا خطرناک نیست؛ ماهیچه‌های متاثر فقط برای مدت کوتاهی منقبض شده و سپس رها می‌شوند. این ویژگی حتی می‌تواند برخی صدمات را کاهش دهد، چون این بزها کمتر بالا می‌روند و می‌پرند. رعایت مراقبت‌های معمول گله بیشتر نگرانی‌های دیگر را پوشش می‌دهد.

مراقبت پیشگیرانه

• برنامه واکسین و دواسازی ضد پرازیت را همرای داکتر مواشی ترتیب دهید
• سُم‌ها را به‌طور منظم قیچی کنید و بستر را خشک نگه دارید
• مواد معدنی نرم مناسب فراهم کنید تا از کمبود و مشکلات مجرای ادرار جلوگیری شود
• وضعیت بدنی را زیر نظر بگیرید و حیوانات تازه یا مریض را جدا کنید
• به‌جای دواسازی همگانی، شمارش منظم تخم انگل در مدفوع را برنامه‌ریزی کنید

بزهای مایوتونیک در سال اول زندگی به بلوغ جنسی می‌رسند، هرچند بیشتر پرورش‌دهندگان صبر می‌کنند تا بزهای ماده کاملاً رشد کنند، غالباً حدود ۸ الی ۱۲ ماهگی یا بیشتر، پیش از نخستین جفت‌گیری. بزهای ماده در فصل معین چند بار فحل می‌شوند و در جریان فصل جفت‌گیری تقریباً هر ۲۱ روز یک دوره دارند. آبستنی به‌طور میانگین حدود ۱۵۰ روز، نزدیک به پنج ماه، طول می‌کشد.

تعداد بزغاله در هر زایمان معمولاً یک تا سه است و دوقلوزایی در بزهای ماده بالغ رایج است. بزغاله‌ها معمولاً هنگام تولد نیرومند هستند و به‌زودی می‌ایستند و شیر می‌خورند. ویژگی میوتونیا ارثی است و بزغاله‌ها ممکن است از سنین پایین نشانه‌های سفتی نشان دهند، در حالی که این واکنش معمولاً با بزرگ شدن آنها آشکارتر می‌شود.

بزهای ماده معمولاً مادرانی مراقب هستند. بزغاله‌ها از شیر مادر تغذیه می‌کنند و در همان هفته‌های نخست شروع به چشیدن علوفه می‌کنند، سپس بسته به برنامه مدیریتی، در حدود ۸ الی ۱۲ هفتگی از شیر گرفته می‌شوند. محل زایمان را پاک و خشک نگه دارید و نوزادان را از نگاه گرمی و موفقیت در شیر خوردن زیر نظر بگیرید.