لامانچا

لامانچا یک نژاد بز شیری با اندازه متوسط است که در ایالات متحده امریکا پرورش یافته است. این نژاد تنها بز شیری بزرگی است که خاستگاه اصلی آن امریکاست و به دلیل گوش های بسیار کوتاهش به آسانی شناخته می شود. حیوانات بالغ این نژاد آرام و کم سروصدا هستند و همین ویژگی باعث شده که در فارم های کوچک و خانواده های دهاتی انتخاب رایجی باشد.

این نژاد به خاطر تولید پایدار شیر با چربی خوب ارزش دارد. بزهای ماده اغلب دوره های شیردهی طولانی دارند و خوی آرام آن ها کار روزانه دوشیدن و نگهداری را ساده می سازد. لامانچا با آب و هوای گوناگون سازگار است و کارهای روزمره فارم را بدون مشکل زیاد تحمل می کند.

وزن بزهای ماده معمولاً حدود ۱۳۰ پوند و بزهای نر حدود ۱۶۰ پوند است؛ قد بزهای ماده دست کم ۲۸ انچ و بزهای نر دست کم ۳۰ انچ در ناحیه شانه می باشد. با نگهداری خوب، بز لامانچا ۱۲ تا ۱۸ سال عمر می کند.

برای چه کسانی مناسب است

بز لامانچا برای کسانی مناسب است که به دنبال یک بز شیرده پرتولید با خوی آرام و قابل مدیریت هستند. این نژاد گزینه عملی برای خانواده هایی است که تازه با نگهداری بز آشنا می شوند، برای فارم های شیری کوچک که دوره های شیردهی طولانی برایشان اهمیت دارد، و برای هر کسی که حیوانی با رفتار آرام هنگام دوشیدن و مراقبت روزمره را ترجیح می دهد.

بزهای گوش کوتاه سابقه درازی در قاره امریکا دارند و ریشه آن ها به حیواناتی می رسد که مبلغان مذهبی هسپانوی به ساحل غربی امریکای شمالی آوردند. این بزها به خاطر گوش های غیرعادی و توانایی تحمل شرایط سخت شهرت داشتند و بخشی از بنیاد ژنتیکی شدند که پرورش دهندگان بعدی از آن بهره بردند.

نژاد امروزی در دهه های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ میلادی در ایالات متحده شکل گرفت. یولا فی فرِی، از ایالت اورگان، عمدتاً به خاطر کار هدفمند پرورشی اش شناخته می شود که در آن بزهای گوش کوتاه را با بزهای نر خالص نژاد از رده های نوبیایی، آلپاینی و مانند آن تلاقی داد. هدف این بود که بزی به دست آید که گوش های کوچک ویژه خود را حفظ کند و در عین حال شیر قابل اعتمادی نیز تولید کند.

انجمن بزهای شیری امریکا این نژاد را در سال ۱۹۵۸ میلادی به رسمیت شناخت. این شناسایی معیار رسمی نژاد را تعیین کرد، از جمله انواع گوش که ویژگی تعریف کننده این نژاد است، و جایگاه ثبت شده ای برای لامانچا در میان بزهای شیری امریکایی فراهم آورد.

از زمان به رسمیت شناخته شدن، این نژاد در سراسر ایالات متحده و کشورهای دیگر گسترش یافته است. این بز هنوز هم به خاطر خوی آرام و تولید پایدار شیرش، برای شیردهی خانگی و تولید کوچک مقیاس شیر محبوبیت دارد.

ویژگی تعیین کننده لامانچا گوش آن است. معیار نژاد دو نوع گوش را می شناسد: گوش گوفری که بسیار کوتاه است، غضروف کم یا بدون غضروف دارد و درازای آن حداکثر نزدیک به یک انچ می باشد، و گوش الفی که کمی درازتر است و تا حدود دو انچ می رسد. بزهای نر باید گوش گوفری داشته باشند تا واجد شرایط ثبت شوند. جدا از گوش ها، این بز نیم رخ صورت راست و بدنی متناسب با ساختار بز شیری دارد.

پوشش بدن و رنگ ها

کرک بدن این نژاد کوتاه است و نزدیک به بدن می چسبد؛ بافتی نرم و براق دارد که نیاز به نگهداری زیادی ندارد. هیچ رنگی برتری یا محدودیت ندارد، از این رو بزهای ثبت شده لامانچا به رنگ های یک دست سیاه، قهوه ای و کرمی و همچنان با لکه ها و ترکیب های رنگی گوناگون دیده می شوند. پستان این بز به خوبی به بدن چسبیده و فراخ است، که با هدف شیری این نژاد سازگار می باشد.

لامانچا به خوی متعادل شهرت دارد. بزهای ماده و بزهای اخته شده به انسان علاقه مند هستند و در برابر دست زدن و مراقبت شکیبایی نشان می دهند، و همین یکی از دلایلی است که این نژاد برای خانواده های تازه کار در نگهداری بز توصیه می شود. آن ها روی سکوی دوشیدن به آرامی می ایستند و مراقبت های روزمره را با مقاومت اندکی می پذیرند.

این نژاد در کنار اعضای خانواده مهربان و کنجکاو است. لامانچاها معمولاً پس از آشنایی نخست، در برابر افراد ناآشنا نیز آرام می مانند، هرچند مانند همه بزها نسبت به تغییرات پیرامون خود هوشیار هستند. آن ها در گله به خوبی زندگی می کنند و در صورتی که فضا و جای غذاخوری کافی داشته باشند، با بزهای دیگر و حیوانات فارم کنار می آیند.

این نژاد صدای زیادی ندارد. لامانچاها به طور کل کمتر از برخی نژادهای شیری دیگر صدا می کنند، که آن ها را برای ملکیت هایی که صدای زیاد مشکل ساز است مناسب می سازد. بزهای نر در فصل جفت گیری بوی تندتر و رفتار جسورانه تری پیدا می کنند، که برای این گونه حیوان طبیعی است.

آراستن و نظافت

• کرک کوتاه بدن را گاه گاهی برس بزنید تا موهای شل پاک شوند و پوست بررسی گردد
• سُم ها را هر ۶ تا ۸ هفته کوتاه کنید تا از رشد بیش از حد و لنگیدن جلوگیری شود
• گوش های کوتاه را از نظر گیرکردن خاشاک و نشانه های تحریک بررسی کنید
• پستان بزهای شیرده را روزانه از نظر ورم، گرمی یا آسیب معاینه کنید

تحرک و ورزش

• روزانه دسترسی به چراگاه یا محوطه باز برای چریدن و حرکت فراهم کنید
• سنگ، کنده یا سکو برای بالارفتن بگذارید، چیزی که بزها به طور طبیعی از آن استفاده می کنند
• شمار گله را متناسب با فضای موجود نگه دارید تا از ازدحام و فشار روانی کاسته شود

محیط نگهداری

لامانچا به پناهگاهی خشک و بدون کوران هوا نیاز دارد که آن را از باران و باد دور نگه دارد، زیرا بزها سرما را بهتر از رطوبت تحمل می کنند. چاردیواری باید مطمئن باشد، چون بزها مرزها را می آزمایند و می توانند از شکاف های کوچک عبور کنند. آب پاک را همیشه در دسترس نگه دارید و جای غذاخوری ای فراهم کنید که به هر حیوان فرصت خوردن بدون رقابت بدهد.

بنیاد رژیم غذایی را علوفه تشکیل می دهد. علف خشک باکیفیت یا چراگاه و بوته خواری باید بخش عمده خوراک لامانچا را تشکیل دهد. یک بز بالغ به طور میانگین روزانه ۲ تا ۴ پوند علف خشک می خورد، بسته به اندازه بدن، وضعیت جسمی و این که آیا در دوره شیردهی است یا نه. تغییر ناگهانی خوراک به شکمبه آسیب می رساند، پس خوراک های تازه را طی چند روز به تدریج وارد کنید.

بزهای شیرده و بزغاله های در حال رشد به انرژی بیشتری نیاز دارند و معمولاً افزون بر علوفه، دانه یا خوراک آماده شده ویژه بزهای شیری دریافت می کنند. مقدار دانه را بر پایه میزان شیردهی و وضعیت بدنی هر بز تنظیم کنید، نه بر پایه مقدار ثابتی برای همه.

تنقلات و مکمل ها

مواد معدنی آزاد ویژه بز را به میل آزاد در دسترس بگذارید تا مس، سلینیم و دیگر عناصر کمیابی که چراگاه اغلب فاقد آن هاست تأمین شود. در جاهایی که دانه داده می شود، از بیکینگ سودا به عنوان بافر آزاد شکمبه استفاده کنید. تنقلاتی مانند مقدار کم میوه یا سبزیجات در حد اعتدال اشکالی ندارد، اما نباید جایگزین علوفه شود.

لامانچا نژادی نیرومند است که با مدیریت خوب صحتمند می ماند. طول عمر معمول آن ۱۲ تا ۱۸ سال است. بیشتر مشکلات صحی به انگل ها، اشتباهات تغذیه ای یا نبود بهداشت برمی گردد، نه به ضعف موروثی. مشاهده منظم اشتها، مدفوع و میزان شیر بیشتر مشکلات را زود شناسایی می کند.

مراقبت های پیشگیرانه

• شمارش تخم انگل در مدفوع را انجام دهید و دوای ضد انگل را بر پایه نتیجه بدهید، نه بر پایه یک تقویم ثابت
• واکسین ها را به روز نگه دارید، از جمله واکسین رایج سی دی تی برای بیماری های کلستریدیایی و کزاز
• سُم ها را در یک چرخه منظم کوتاه کنید تا از پوسیدگی پا و لنگیدن جلوگیری شود
• مواد معدنی آزاد بدهید تا از کمبود مس و سلینیم جلوگیری شود
• گله را از نظر سی ای ای آزمایش کنید و حیوانات تازه وارد را پیش از پیوستن به گله قرنطین کنید

بزهای ماده معمولاً در سن ۷ تا ۱۰ ماهگی به وضعیت آماده جفت گیری می رسند، هرچند بسیاری از نگهدارندگان صبر می کنند تا بز ماده حدود ۷۰ فیصد وزن بلوغ خود را به دست آورد، پیش از نخستین جفت گیری. بیشتر جفت گیری ها برای فصل های خنک تر برنامه ریزی می شوند، زیرا بزها جانورانی فصلی هستند که با کوتاه شدن روزها وارد فصل تخمک گذاری می شوند.

دوره آبستنی نزدیک به ۱۵۰ روز، یعنی نزدیک به پنج ماه، طول می کشد. زایمان دوقلو بیشترین حالت است، هرچند بزغاله تک و حتی سه قلو نیز رخ می دهد. بزهای ماده لامانچا مادرانی توجه کننده هستند و معمولاً بدون دشواری زایمان می کنند.

بزغاله ها می توانند از پستان مادر شیر بخورند یا با بوتل تغذیه شوند، انتخابی که اغلب بستگی دارد به این که آیا از بز ماده برای مصرف خانواده شیر گرفته می شود یا نه. بزغاله ها از هفته های نخست شروع به چریدن علوفه می کنند و معمولاً میان هفته ۸ تا ۱۲ از شیر گرفته می شوند. اگر شاخ زدایی انجام شود، در هفته های نخست زندگی صورت می گیرد.