ویپت

ویپت (Whippet) سگ شکاری تازی با جثه متوسط است که در انگلستان پرورش یافته و دو ویژگی را در یک نژاد جمع کرده که کمتر باهم دیده می‌شوند. در زمین شکار یا مسابقه دو، این سگ یکی از تیزرفتارترین نژادهای جهان به‌نسبت جثه‌اش است و در فاصله‌های کوتاه به سرعتی نزدیک به ۳۵ مایل در ساعت می‌رسد. اما همان سگ در خانه آرام، بی‌سروصدا و راضی است که بیشتر روز را روی کوچ خواب باشد.

هیکل ویپت صاف و هوادینامیک است: سینه عمیق، کمر باریک، پاهای بلند و یک پوستین نازک که به بدن چسبیده است. سگ بالغ معمولاً بین ۱۸ تا ۲۲ انچ در شانه قد دارد و وزنش در حدود ۲۵ تا ۴۰ پوند است. این نژاد طبیعتاً لاغر است و نمایان بودن دنده‌ها نشانه کم‌غذایی نیست، بلکه ساختار عادی نژاد است.

ویپت به صاحبش دلبستگی زیاد پیدا می‌کند و نسبت به برخورد خشن حساس است. این سگ همرای اطفال مهربان و با سگ‌های دیگر معمولاً خوش‌رفتار است. اما غریزه شکار در آن قوی است و حیوانات کوچک و تیزرو می‌تواند آن را وادار به تعقیب کند، بنابراین حصار مطمئن و سیر با زنجیر در فضاهای باز اهمیت دارد.

این نژاد برای چه کسانی مناسب است

ویپت به‌درد کسانی می‌خورد که یک همدم مهربان و بی‌دردسر می‌خواهند که در خانه آرام باشد اما هر روز به دویدن سخت در فضای باز نیاز داشته باشد. این سگ هم در خانه‌های حویلی‌دار و هم در اپارتمان زندگی خوبی دارد، به شرطی که ورزش روزمره و یک جای گرم و نرم برای استراحت داشته باشد. چون پوستینش نازک و چربی بدنش کم است، زود سردش می‌شود و در زمستان اکثر صاحبانش برایش کرتی می‌پوشانند. خانه‌هایی که حیوانات کوچک بی‌قفس دارند یا فضای حصارشده امن برای دویدن ندارند، انتخاب مناسبی نیستند.

شکل امروزی ویپت در قرن نزدهم در شمال انگلستان شکل گرفت. این نژاد از گری‌هاند به‌دست آمده که اندازه‌اش کوچک‌تر شده و رگه‌ای از سگ‌های تریر کوچک و سایر سگ‌های تیزرو نیز در آن ترکیب شده است. هدف پرورش‌دهندگان ساختن سگ شکاری بود که خرگوش شکار کند و در مسابقه دو شرکت کند، اما نسبت به یک گری‌هاند کامل غذای کمتری بخورد و جای کمتری بگیرد.

این نژاد رابطه نزدیکی با جوامع کارگری در مناطق معدن و کارخانه‌های نساجی شمال انگلستان پیدا کرد. صاحبان سگ‌ها آن‌ها را روی مسیرهای مستقیم برای جایزه مسابقه می‌دادند، سرگرمی‌ای که به ویپت لقب «اسب مسابقه مرد فقیر» را داد. مسابقه پارچه، که در آن سگ‌ها به‌سوی یک پارچه تکان‌داده‌شده در دست صاحبشان می‌دویدند، یک رویداد رایج آخر هفته بود.

با رشد نمایشگاه‌های رسمی سگ، شناسایی رسمی نیز از پی آمد. کلوب کنل انگلستان ویپت را در سال ۱۸۹۱ به رسمیت شناخت و کلوب کنل امریکا (AKC) این نژاد را در سال ۱۸۸۸ ثبت کرده بود. استانداردسازی به‌مرور اندازه، خط بدن و خلق‌وخوی این نژاد را همان‌طور که امروز شناخته می‌شود، تثبیت کرد.

در قرن بیستم ویپت از منطقه صنعتی خودش فراتر رفت و به سگ نمایشی، همدم خانگی و رقیب محبوب در مسابقات دو و شکار با طعمه مصنوعی تبدیل شد. سرعت، خطوط صاف بدن و رفتار آرامش در خانه، تقاضا برای این نژاد را در سراسر اروپا و امریکای شمالی ثابت نگه داشت.

ویپت شبیه یک گری‌هاند کوچک‌شده به‌نظر می‌رسد، ساختاری که برای سرعت و توازن ساخته شده است. خط بدنش از یک رشته قوس‌های نرم تشکیل شده: سر کشیده، گردن قوسی که به پشت وصل می‌شود، سینه عمیق که تا آرنج می‌رسد، کمر باریک و یک قوس قوی در ناحیه پهلو. پاها بلند و لاغر استند، پنجه‌ها منظم و بالشتک‌دار. وقتی استراحت می‌کند، اغلب خودش را به شکل یک توپ فشرده جمع می‌کند.

پوستین کوتاه، نازک و کاملاً به بدن چسبیده است و گرمای زیادی نمی‌دهد. پوست روی دنده‌ها و کفل به‌آسانی دیده می‌شود که برای این نژاد طبیعی و درست است.

پوستین و رنگ‌ها

استاندارد نژاد ویپت هیچ محدودیتی روی رنگ نگذاشته، بنابراین این سگ در طیف گسترده‌ای از رنگ‌های ساده و ترکیبی دیده می‌شود. رنگ‌های رایج شامل زرد کم‌رنگ، کریمی، آبی خاکستری، سیاه، سرخ و برندل استند که اغلب با خال‌های سفید روی سینه، پنجه‌ها یا صورت همراه می‌شوند. پوستین کوتاه به مراقبت کمی نیاز دارد، اما در برابر سرما و زمین ناهموار تقریباً هیچ محافظتی نمی‌دهد. به همین دلیل بسیاری از صاحبان ویپت در زمستان برایش کرتی می‌پوشانند و بعد از بازی‌های تند پوست نازکش را از نظر زخم بررسی می‌کنند.

ویپت خلق‌وخوی آرام و ملایمی دارد. در داخل خانه بی‌سروصدا و بی‌توقع است و اغلب آن را یک «سگ کوچ‌نشین» می‌نامند که بیشتر روز را می‌خوابد. این سگ به خانواده‌اش دلبستگی قوی پیدا می‌کند و ترجیح می‌دهد نزدیک صاحبش باشد، گاهی حتی خودش را به او تکیه می‌دهد یا کنارش جمع می‌شود. این نژاد حساس است و به داد زدن یا تنبیه سخت واکنش خوبی نشان نمی‌دهد.

با اعضای خانواده، از جمله اطفال، ویپت صبور و مهربان است، اما اطفال بسیار خرد باید زیر نظر باشند چون بدن این سگ لاغر است و ممکن است در بازی خشن آسیب ببیند یا زمین بخورد. با آدم‌های غریبه اکثر ویپت‌ها اول محتاط استند تا ترسیده، و بعد از آشنایی زود گرم می‌گیرند. این نژاد سگ نگهبان طبیعی نیست و کم پارس می‌کند.

همرای سگ‌های دیگر، ویپت معمولاً اهل معاشرت است و در خانه‌هایی که چند سگ دارند خوب کنار می‌آید. نکته اصلی که باید مراقبش بود، غریزه شکار این نژاد تازی است. حرکت ناگهانی گربه، خرگوش، سنجاب یا حیوان خانگی کوچک می‌تواند یک تعقیب تندرو و آنی را در آن برانگیزد، به همین دلیل فراخوان قابل اعتماد، حصار مطمئن و سیر با زنجیر در فضاهای باز اهمیت زیادی دارند.

مراقبت روزمره از ویپت کار ساده‌ای است. پوستین این سگ آسان است، اما هیکل لاغر و غریزه شکارش نیاز واقعی‌اش را تعیین می‌کند: دویدن تند و منظم، محافظت در برابر سرما و یک جای گرم و بالشتک‌دار برای استراحت.

مراقبت از پوستین

• هفته‌ای یک‌بار با برس نرم یا دستکش برس، موی ریخته را پاک کنید
• فقط در صورت نیاز حمامش دهید، چون پوستینش بوی زیادی نمی‌گیرد
• هر دو تا سه هفته ناخن‌هایش را کوتاه کنید، چون ناخن بلند روی راه رفتنش اثر می‌گذارد
• دندان‌هایش را چندبار در هفته بررسی و برس کنید
• بعد از بازی‌های تند پوست نازکش را از نظر بریدگی یا خراشیدگی بررسی کنید

ورزش

• روزانه یک تا دو بار سیرش دهید و فرصت دویدن با سرعت کامل هم برایش فراهم کنید
• برای دویدن بدون زنجیر از یک فضای حصارشده مطمئن یا یک ریسمان بلند استفاده کنید
• به‌جای دویدن طولانی و آهسته، دویدن کوتاه و شدید برایش بهتر است
• برای ارضای غریزه شکارش، شکار با طعمه مصنوعی یا اسباب‌بازی طعمه‌دار برایش فراهم کنید
• در گرمای شدید یا روی زمین یخ‌زده از ورزش سخت خودداری کنید

محیط زندگی

ویپت هم در خانه‌های حویلی‌دار و هم در اپارتمان به‌خوبی زندگی می‌کند، چون در خانه آرام و بی‌سروصدا است. این سگ زود سردش می‌شود و دنبال جای گرم می‌گردد، بنابراین یک بستر نرم دور از جریان هوا و یک کرتی برای هوای سرد کمک زیادی می‌کند. این نکته در افغانستان اهمیت بیشتری دارد، چون آب‌وهوای کشور قاره‌ای و خشک است، تابستان‌ها گرم و زمستان‌ها سرد می‌گذرند و زمین از دشت‌های خشک تا مناطق کوهستانی سردسیر تغییر می‌کند؛ در زمستان‌های مناطق کوهستانی مراقبت بیشتری لازم است. یک حویلی حصارشده یا فضای امن نزدیک برای دویدن، از یک خانه بزرگ به‌مراتب باارزش‌تر است.

ویپت با یک خوراک کامل و متعادل که با مرحله زندگی و سطح فعالیتش سازگار باشد خوب پیش می‌رود. این نژاد طبیعتاً لاغر است، پس دیده شدن دنده‌ها و کمر باریک طبیعی است و دلیلی برای غذای بیشتر نیست. سگ‌های فعال در مسابقه و شکار ممکن است انرژی بیشتری لازم داشته باشند، در حالی که یک سگ خانگی کم‌تحرک به غذای کمتری نیاز دارد. مقدار روزانه را به دو وعده تقسیم کنید و بر اساس وضعیت بدنی سگ تنظیمش کنید، نه فقط پر کردن کاسه.

تنقلات و مکمل‌ها

تنقلات را در حدود ۱۰ درصد کالری روزانه نگه دارید تا سگ لاغر بماند. بیشتر ویپت‌هایی که خوراک کامل می‌خورند به مکمل نیاز ندارند. همیشه آب تازه در دسترسش بگذارید، به‌خصوص اطراف زمان دویدن سخت. چون نژادهای سینه‌عمیق مستعد نفخ معده استند، از دادن غذای سنگین درست قبل یا بعد از ورزش شدید خودداری کنید و بگذارید سگ بعد از فعالیت آرام شود.

ویپت یکی از سالم‌ترین نژادهای خالص سگ است و معمولاً ۱۲ تا ۱۵ سال عمر می‌کند. این نژاد نسبت به بسیاری از سگ‌های هم‌اندازه‌اش مشکلات ارثی کمتری دارد، اما چند نگرانی وجود دارد که دانستنش مفید است. هیکل لاغر و پوستین کوتاهش همچنین باعث می‌شود این نژاد سرما را بدتر تحمل کند و نسبت به سگ‌های سنگین‌تر زودتر کبود شود یا زخم بردارد.

مراقبت پیشگیرانه

• واکسین و پیشگیری از انگل را به‌روز نگه دارید
• معاینه سالانه توسط داکتر حیوانات را برنامه‌ریزی کنید، شامل بررسی قلب و چشم
• با برس زدن منظم بهداشت دندان را حفظ کنید
• سگ را لاغر نگه دارید تا از مفاصل و قلبش محافظت شود
• پیش از هر عمل، حساسیت این نژاد به بیهوشی را به داکتر حیوانات اطلاع دهید

ویپت باهوش است و دوست دارد صاحبش را راضی کند، اما حساس هم است و در تمرین‌های تکراری زود علاقه‌اش را از دست می‌دهد. وقتی جلسات کوتاه، مثبت و متنوع باشند، زود یاد می‌گیرد. تنبیه سخت رابطه سگ با صاحبش را خراب می‌کند و به‌جای بهتر شدن رفتار، سگ را عقب‌نشین می‌کند. سخت‌ترین بخش آموزش، فراخوان است، چون وقتی سگ در حال دویدن تمام‌سرعت باشد، غریزه شکار می‌تواند بر فرمان‌های یادگرفته‌شده غلبه کند. به همین دلیل بسیاری از صاحبان ویپت، سگ‌شان را در فضاهای بدون حصار همیشه با زنجیر نگه می‌دارند، حتی اگر فراخوانش در خانه خوب کار کند.

اصول آموزش

1. معاشرت با آدم‌ها، سگ‌های دیگر و منظره‌ها و صداهای روزمره را زود شروع کنید
2. پیش از هر چیز، پاسخ به نام و نشستن مطمئن را یاد بدهید
3. فراخوان را اول در یک فضای حصارشده تمرین کنید و هر بار برگشتنش را با پاداش سخاوتمندانه تشویق کنید
4. دستور ماندن قوی و «رهایش کن» را اضافه کنید تا غریزه شکارش کنترل شود
5. قدم زدن آرام با زنجیر را تمرین کنید، چون این نژاد به‌سوی حرکت می‌کشد
6. هر جلسه را کوتاه نگه دارید و آن را با یک موفقیت تمام کنید

ویپت در همان محدوده سنی سایر سگ‌های متوسط بالغ می‌شود؛ سگ‌های ماده معمولاً اولین فحلی‌شان را بین شش تا دوازده ماهگی دارند. پرورش‌دهندگان مسئول صبر می‌کنند تا سگ از نظر جسمی و روانی کاملاً بالغ شود، معمولاً حدود دو سالگی، و پیش از جفت‌گیری هر دو والد را از نظر قلب و چشم معاینه می‌کنند. آبستنی از لحظه لقاح حدود ۶۳ روز طول می‌کشد. هر زایمان به‌طور میانگین چهار تا هشت توله دارد، هرچند زایمان‌های کوچک‌تر و بزرگ‌تر هم دیده می‌شوند.

توله‌ها بی‌دفاع و با چشمان بسته به دنیا می‌آیند و در هفته‌های اول کاملاً به مادرشان وابسته استند. از شیر گرفتن معمولاً از سه تا چهار هفتگی شروع می‌شود، و معاشرت منظم از همین دوره اولیه، خلق‌وخوی آرام و باعتماد بزرگسالی را که این نژاد به آن معروف است، شکل می‌دهد. چون این نژاد لاغر و استخوان‌ریز است، زایمان و پرورش توله باید در فضای گرم و بدون جریان هوا انجام شود. تصمیم به جفت‌گیری باید به پرورش‌دهندگان باتجربه سپرده شود که می‌توانند حمایت بیطاری و مسئولیت جای‌گذاری توله‌ها را تا آخر عمرشان بر عهده بگیرند.

راجستر سگ نژاد ویپت در افغانستان

سگی که سند دارد با یک زنگ به خانه برمی‌گردد؛ سگی که ندارد، به بخت حواله است. برای سگ نژاد ویپت سند رایگان بسازید: عکس، مشخصات و شماره تلیفون شما، در پروفایلی که تا آخر عمرش اعتبار دارد و یک افغانی هم نمی‌خواهد. راجستر یک بار است و بس.

پانزده رقم چیپ سگ نژاد ویپت تا وقتی گنگ است که ریکاردی آن را به شماره شما وصل نکند. این پیوند را رایگان بسازید: راجستر در یونایتد پت کلاب هیچ‌گاه ختم نمی‌شود، هر مارک چیپ را می‌پذیرد و هر تغییر معلومات رایگان است. اول راجستر چیپ، بعد حساب.