تریر گندمی موی‌نرم

سافت کوتد ویتن تریر یک سگ کاری با اندازه میانه از ایرلند است. این سگ‌ها در مزرعه‌ها برای گله‌داری مواشی، نگهبانی از ملکیت و از بین بردن جوندگان پرورش می‌یافتند و همین کار روزمره به آن‌ها استقامت بدنی و خلق و خوی آرام و کاربردی داده است. سگ بالغ معمولاً ۱۷ تا ۱۹ انچ قد شانه و ۳۰ تا ۴۰ پوند وزن دارد.

نام این نژاد از کرک یک‌لایه و ابریشمی آن گرفته شده که رنگش به شکل‌های گوناگون گندمی (رنگ دانه گندم در حال رسیدن) دیده می‌شود. این کرک نرم است و به شکل موج‌های شل می‌افتد، نه به شکل زبر و سیمی که در بسیاری از تریرهای دیگر دیده می‌شود. توله‌ها اغلب رنگ تیره‌تر دارند و در دو سال اول زندگی به رنگ گندمی بالغ روشن می‌شوند.

سگ‌های ویتن به انسان علاقه‌مند اند و حتی در بزرگسالی بازیگوش باقی می‌مانند. بسیاری از آن‌ها اعضای خانواده و مهمانان را با پرش و چرخش پرشور استقبال می‌کنند که به آن گاهی "استقبال ویتنی" گفته می‌شود. این نژاد برای خانواده‌هایی مناسب است که یک همراه فعال و مهربان می‌خواهند و می‌توانند به مراقبت منظم از کرک و ورزش روزمره آن متعهد بمانند.

چه کسانی مناسب این نژاد اند

ویتن برای صاحبان فعال و خانواده‌هایی مناسب است که اغلب در خانه هستند و از فعالیت روزمره لذت می‌برند. این سگ به مراقبت پیوسته از کرک نیاز دارد تا گره نخورد و بهتر است با کسانی زندگی کند که می‌توانند همراهی‌اش کنند، نه اینکه ساعت‌های طولانی تنها بماند. غریزه شکار در این نژاد هنوز باقی مانده، به همین دلیل خانواده‌هایی که حیوان خانگی کوچک دارند باید معرفی اولیه را با احتیاط انجام دهند.

سافت کوتد ویتن تریر از ایرلند سرچشمه می‌گیرد، جایی که نسل‌ها به عنوان سگ همه‌کاره مزرعه کار می‌کرد. این نژاد با دیگر تریرهای بومی ایرلند، از جمله کری بلو تریر و آیریش تریر، خویشاوندی دارد و هر سه اغلب به عنوان نژادهای نزدیک به هم شناخته می‌شوند. در مزرعه‌های کوچک، ویتن مواشی را گله‌داری می‌کرد، از خانه نگهبانی می‌داد و موش و دیگر جوندگان را کنترول می‌کرد.

برای بیشتر دوران تاریخی‌اش، این نژاد متعلق به دهقانان کارگر بود نه پرورش‌دهندگان نمایشگاهی، پس بر اساس کارایی پرورش یافت نه ظاهر. همین پیشینه عملی، ساختار بدنی سالم، خلق و خوی متعادل و طبیعت سازگار آن را شکل داد.

باشگاه کینل ایرلند در سال ۱۹۳۷ این نژاد را به شکل رسمی به رسمیت شناخت و از همان زمان ویتن‌ها در ایرلند در نمایشگاه‌ها شرکت داده می‌شدند. این نژاد بعدها به بریتانیا و امریکای شمالی هم راه یافت. باشگاه کینل امریکا (AKC) سافت کوتد ویتن تریر را در سال ۱۹۷۳ به رسمیت شناخت و آن را در گروه تریرها جای داد.

از ریشه مزرعه‌ای‌اش، ویتن اکنون بیشتر سگ همراه و خانوادگی است. همان ویژگی‌هایی که آن را کارگر خوب مزرعه ساخته بود، از جمله معاشرتی بودن، استقامت و تمایل به نزدیک ماندن به انسان، مستقیماً در نقش امروزی‌اش در خانه هم دیده می‌شود.

ویتن یک تریر مربعی، متعادل، با اندازه میانه و استخوان‌بندی معتدل است. بدن آن جمع و جور است و طول بدن تقریباً برابر با قد آن است. سر مستطیلی شکل و پوشیده از کرک است و چشمان تیره‌رنگ حالتی هوشیار و دوستانه به چهره می‌دهند. در برخی مناطق به شکل سنتی دم این سگ را کوتاه می‌کردند، هرچند اکنون در بسیاری از کشورها دم به شکل طبیعی نگه داشته می‌شود.

کرک و رنگ‌ها

ویژگی اصلی این نژاد کرک یک‌لایه آن است: نه لایه بیرونی زبر دارد و نه زیرموی متراکم. این کرک نرم و ابریشمی است و روی بدن به شکل موج‌های شل می‌افتد، در حالی که روی صورت و پاها بلندتر آویزان است. رنگ سگ بالغ در محدوده سایه‌های گندمی، از کریمی کم‌رنگ تا طلایی گرم‌تر، قرار می‌گیرد. توله‌ها معمولاً تیره‌تر به دنیا می‌آیند، اغلب با سایه قرمز یا قهوه‌ای و گاهی نوک سیاه در موها، و تا سن حدود دو سالگی به رنگ گندمی بالغ روشن می‌شوند. چون این کرک به جای ریزش زیاد پیوسته رشد می‌کند، به قیچی‌کاری و شانه‌زدن منظم نیاز دارد تا شکلش حفظ شود و گره نخورد.

ویتن دوستانه، خوش‌خلق و معاشرتی است. این نژاد معمولاً کمتر از بسیاری تریرهای دیگر جنگ‌طلب است و بیگانگان را بیشتر به چشم دوست بالقوه می‌بیند تا تهدید؛ همین ویژگی آن را سگ نگهبان ضعیفی می‌سازد اما همراهی گرم می‌سازد. این نژاد به استقبال پرشور و پرشی‌اش معروف است، به همین دلیل آموزش زودهنگام به مؤدب ماندن هنگام استقبال کمک می‌کند.

ویتن در خانواده مهربان است و دوست دارد در زندگی روزمره شریک باشد. معمولاً با اطفال خوب کنار می‌آید و با سطح انرژی آن‌ها در بازی هم‌گام می‌شود، هرچند شادابی‌اش می‌تواند اطفال خیلی خرد را زمین بزند. با سگ‌های دیگر معمولاً معاشرتی است. چون این سگ یک تریر کاری است، هنوز مقداری غریزه شکار در آن باقی مانده، پس گربه و حیوان خانگی کوچک باید زود و زیر نظر معرفی شوند.

ویتن‌ها حتی مدت‌ها پس از دوران توله‌گی فعال و بازیگوش باقی می‌مانند و از تنها ماندن طولانی خوش‌شان نمی‌آید. اگر همراهی و فعالیت کافی نداشته باشند، ممکن است بی‌حوصله، پرسروصدا یا مخرب شوند. رفتار پیوسته و مثبت این نژاد را شاد و خوش‌رفتار نگه می‌دارد.

نظافت کرک

کرک یک‌لایه و ابریشمی این نژاد پیوسته رشد می‌کند و به آسانی گره می‌خورد، به همین دلیل اصلی‌ترین مسئولیت مراقبتی این نژاد همین است.

• چند بار در هفته کرک را تا پوست شانه بزنید تا از گره خوردن جلوگیری شود.
• هر ۶ تا ۸ هفته کرک را قیچی یا ماشین کنید تا شکلش حفظ شود.
• صورت و ریش سگ را که غذا و آب در آن گیر می‌کند، بررسی و پاک کنید.
• در صورت نیاز حمام دهید و کرک را کاملاً خشک کنید تا هنگام نم بودن گره نخورد.

ورزش

ویتن سگی فعال است و به کار جسمی و ذهنی منظم نیاز دارد.

• روزانه دست‌کم ۴۵ تا ۶۰ دقیقه فعالیت برایش فراهم کنید.
• قدم‌زدن را با بازی، دوانیدن توپ و دویدن آزاد در مکان‌های امن ترکیب کنید.
• بازی‌های آموزشی یا اسباب‌بازی فکری اضافه کنید تا ذهنش مشغول بماند.
• به دلیل غریزه شکار، نزدیک حیوانات کوچک زنجیر آن را باز نکنید.

محیط زندگی

ویتن با خانه یا آپارتمان سازگار می‌شود، به شرطی که ورزش روزانه و همراهی داشته باشد. این سگ به انسان علاقه‌مند است و از ساعت‌های طولانی تنهایی خوشش نمی‌آید، پس با خانواده‌هایی سازگارتر است که کسی بیشتر روز در خانه باشد. یک حویلی محافظت‌شده مفید است، اما جای تعامل و قدم‌زدن روزانه را نمی‌گیرد. در بیشتر مناطق افغانستان که آب و هوا قاره‌ای است، تابستان‌ها گرم و زمستان‌ها سرد می‌گذرد؛ کرک نازک و یک‌لایه این نژاد گرمای چندانی نگه نمی‌دارد، پس در فصل سرما به پناهگاه گرم نیاز دارد.

ویتن با یک خوراک کامل و متعادل که برای مرحله زندگی و سطح فعالیتش تهیه شده، خوب پیش می‌رود. چون این نژاد سگی فعال و میانه‌اندازه با وزن تقریباً ۳۰ تا ۴۰ پوند است، به پروتین و چربی با کیفیت کافی نیاز دارد تا انرژی‌اش تأمین شود، بدون اینکه اضافه‌وزن پیدا کند. برخی ویتن‌ها هضم یا پوست حساس دارند، پس ثابت نگه داشتن نوع خوراک و تغییر تدریجی آن کمک می‌کند. آب تازه باید همیشه در دسترس باشد.

تنقلات و مکمل‌ها

تنقلات را در حدود ۱۰ درصد کالری روزانه نگه دارید و در روزهای تمرین سنگین مقدار غذای اصلی را کم کنید. بیشتر ویتن‌هایی که خوراک کامل می‌خورند به مکمل اضافی نیاز ندارند؛ پیش از دادن هر مکمل، مانند روغن اومیگا-۳ برای پوست و کرک، با داکتر حیوانات مشورت کنید.

ویتن به طور کلی نژادی سالم با عمر معمول ۱۲ تا ۱۴ سال است. مهم‌ترین نگرانی‌های صحی آن دو اختلال از دست دادن پروتین اند: نفروپاتی از‌دست‌دهنده پروتین (PLN) که گرده‌ها را درگیر می‌کند و انتروپاتی از‌دست‌دهنده پروتین (PLE) که روده را درگیر می‌کند. تشخیص زودهنگام از طریق معاینه منظم خون و ادرار نتیجه را بهتر می‌کند، به همین دلیل بسیاری از پرورش‌دهندگان و صاحبان سگ در سراسر زندگی حیوان این بیماری‌ها را معاینه می‌کنند.

مراقبت پیشگیرانه

• معاینه سالانه داکتر حیوانات را برنامه‌ریزی کنید، و برای سگ‌های پیر دو بار در سال.
• آزمایش دوره‌ای پروتین ادرار و خون را انجام دهید تا PLN و PLE زود تشخیص داده شوند.
• واکسیناسیون و کنترول انگل را به‌روز نگه دارید.
• وزن بدن را متناسب نگه دارید و مراقبت منظم دندان انجام دهید.
• از پرورش‌دهندگانی بخرید که والدین را از نگاه بیماری‌های ارثی معاینه می‌کنند.

ویتن باهوش و آماده کار است، اما رگه استقلال تریری خود را حفظ می‌کند و اگر با تمرین‌های تکراری یا برخورد خشن آموزش داده شود، می‌تواند لجوج شود. وقتی جلسات کوتاه، شاد و پرپاداش باشند زود یاد می‌گیرد، ولی از تکرار یکنواخت زود خسته می‌شود. جامعه‌پذیری زودهنگام با انسان‌ها، سگ‌ها و موقعیت‌های روزمره یک سگ بالغ با اعتماد به نفس و خوش‌رفتار می‌سازد. بهتر است استقبال پرشی معروف این نژاد را از همان آغاز اصلاح کرد، پیش از آنکه به عادت تبدیل شود.

اصول ابتدایی

1. جامعه‌پذیری و شناخت نام را از دوران توله‌گی شروع کنید.
2. با پاداش غذایی یا بازی، نشستن، دراز کشیدن و ماندن در جا را به شکل مطمئن آموزش دهید.
3. یک بازگشت (رجوع) قابل اعتماد آموزش دهید و پیش از اعتماد به آزادی بدون زنجیر آن را تمرین کنید.
4. روی استقبال آرام و چهارپا-روی-زمین کار کنید تا از پریدن جلوگیری شود.
5. آداب زنجیر را زود تمرین کنید، چون ویتن‌ها به سمت بوهای جالب می‌کشند.
6. جلسات را در حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه نگه دارید و با یک موفقیت پایان دهید.

پرورش مسئولانه ویتن با والدینی شروع می‌شود که از نگاه صحی معاینه شده‌اند، چون این نژاد مستعد بیماری‌های ارثی از‌دست‌دهنده پروتین است. پرورش‌دهندگان معمولاً صبر می‌کنند تا سگ از نگاه جسمی و ذهنی بالغ شود، یعنی حدود دو سالگی، که این زمان امکان معاینه گرده و روده را پیش از هر جفت‌گیری هم فراهم می‌کند. ماده‌ها در فصل‌های انتخابی جفت‌گیری می‌کنند، نه در هر دوره.

حاملگی از لحظه باروری تقریباً ۶۳ روز طول می‌کشد. یک بار زایمان به طور میانگین پنج تا شش توله دارد، هرچند اندازه آن فرق می‌کند. توله‌های تازه‌تولد از رنگ گندمی بالغ تیره‌تر اند و طی یک تا دو سال اول رنگ‌شان روشن می‌شود. توله‌ها باید دست‌کم تا هشت هفتگی نزد مادر و خواهر و برادرهای خود بمانند تا مهارت‌های اجتماعی اولیه را یاد بگیرند، و لمس زودهنگام و آشنایی ملایم با زندگی خانه خلق و خوی پایدار در بزرگسالی می‌سازد.

راجستر سگ نژاد تریر گندمی موی‌نرم در افغانستان

سگی که سند دارد با یک زنگ به خانه برمی‌گردد؛ سگی که ندارد، به بخت حواله است. برای سگ نژاد تریر گندمی موی‌نرم سند رایگان بسازید: عکس، مشخصات و شماره تلیفون شما، در پروفایلی که تا آخر عمرش اعتبار دارد و یک افغانی هم نمی‌خواهد. راجستر یک بار است و بس.

اگر داکتر حیوانات چیپ را زیر پوست سگ گذاشته، هنوز نیم کار مانده: شماره باید در جایی راجستر شود که جستجوگر آن را بیابد. میکروچیپ را راجستر کنید، رایگان در پلان تمام عمر: هر مارکی پذیرفته است، تبدیلی آدرس فیس ندارد و ریکارد در هر ساعت جواب می‌دهد، در داخل و خارج افغانستان. حساب رایگان بسازید و هر دو کار را امروز ختم کنید.