شیتزو

شیتزو یک سگ کوچک از دسته‌ی سگ‌های تزئینی (toy) است که از ابتدا برای همراهی در خانه پرورش یافته است. وزن سگ‌های بالغ معمولاً بین ۴ الی ۷.۲ کیلوگرام و قد آن‌ها در حدود ۲۰ الی ۲۷ سانتی‌متر تا شانه است، که این نژاد را کاملاً در رده‌ی سگ‌های در دامن‌نشین قرار می‌دهد. کرک بلند و دولایه همراه با صورت گرد، ظاهر آشنای این نژاد را می‌سازد.

خوی و رفتار مهم‌ترین ویژگی شیتزو است. این سگ دوستانه، مهربان، بازیگوش، خوش‌خلق و اجتماعی است. شیتزو معمولاً پیوند نزدیکی با اعضای خانه برقرار می‌کند و در صورت جامعه‌پذیری زودهنگام، با کودکان، مهمانان و حیوانات دیگر خانه به راحتی کنار می‌آید. این نژاد برای زندگی در داخل خانه و در کنار انسان پرورش یافته، نه برای کار یا شکار.

کرک این سگ به مراقبت منظم نیاز دارد و صورت پهن آن باعث می‌شود صاحبان باید مراقب مشکلات تنفسی و چشم باشند. با آرایش پیوسته و ورزش متوسط، شیتزو خودش را چه در آپارتمان و چه در خانه‌های بزرگ‌تر به آسانی وفق می‌دهد.

این سگ برای چه کسانی مناسب است

شیتزو گزینه‌ی خوبی برای کسانی است که به دنبال یک همراه کوچک برای داخل خانه هستند و می‌توانند از مراقبت کرک آن غافل نشوند. برای ساکنان آپارتمان، خانواده‌های دارای کودک و افرادی که پیاده‌روی کوتاه را به فعالیت‌های سنگین ترجیح می‌دهند، این نژاد مناسب است. کسانی که وقت کافی برای برس‌کشی روزانه یا بردن سگ نزد آرایشگر حرفه‌ای ندارند، شاید نگهداری کرک بلند آن را دشوار بیابند.

ریشه‌ی شیتزو به تبت برمی‌گردد، جایی که سگ‌های کوچک با کرک بلند به عنوان همدم نگهداری می‌شدند و گاهی به عنوان هدیه به فرمانروایان چین تقدیم می‌شدند. شکل امروزی این نژاد در چین شکل گرفت، جایی که بیشتر به عنوان سگ همراه در دربار زندگی می‌کرد، نه سگ کاری.

نام این نژاد را معمولاً به «سگ شیر» ترجمه می‌کنند، اشاره‌ای به ظاهر آن و نیز به نماد شیر که در فرهنگ آن منطقه جایگاه دارد. شیتزو برای بخش بزرگی از تاریخ خود در خانواده‌های سلطنتی و اشرافی چین نگهداری می‌شد و بیرون از آن محافل چندان در دسترس نبود.

این نژاد در دهه‌های آغازین سده‌ی بیستم به اروپا رسید و برنامه‌های پرورش در انگلستان به شکل‌گیری نمونه‌ی امروزی آن از یک جمعیت بنیادین کوچک کمک کرد. از اروپا، شیتزو در میانه‌ی سده‌ی بیستم به امریکای شمالی و کشورهای دیگر راه یافت.

امروزه شیتزو در سراسر جهان به عنوان سگ همراه نگهداری می‌شود و یکی از نژادهای تزئینی رایج به شمار می‌رود. علاقه‌ی این نژاد به نزدیکی با انسان و زندگی داخل خانه، هنوز هم یادگار روزگاری است که در قصرها زندگی می‌کرد.

شیتزو سگی فشرده و کمی بلندتر از قدش است، با هیکلی محکم زیر آن کرک انبوه. سرش گرد است، با چشمان بزرگ و تیره‌ای که فاصله‌ی خوبی از هم دارند، پوزه‌ای کوتاه و توقفگاه (استاپ) مشخص میان پیشانی و پوزه. دم آن بالا قرار گرفته و به شکل خمیده روی پشت حمل می‌شود. موی روی سر گاهی آن‌قدر بلند می‌شود که صاحبان آن را می‌بندند تا روی چشم نیفتد.

کرک و رنگ‌ها

کرک شیتزو دولایه است، با زیرموی نرم در زیر لایه‌ی رویی بلند. بافت کرک بیشتر نرم است تا زبر. طیف گسترده‌ای از رنگ‌ها و نشانه‌ها پذیرفته شده، از جمله طلایی و سفید، سیاه و سفید، خالدار (برندل)، سیاه یک‌دست و رنگ‌های جگری. یک نوار سفید روی پیشانی و نوک دم سفید در میان این نژاد رایج است و در سگ‌های نمایشی معمولاً ارزش بیشتری دارد. کرک بلند را می‌توان با آرایش مکرر به همان درازا نگه داشت، یا برای مراقبت آسان‌تر به شکل کوتاه‌تر «کلیپ توله» زد.

شیتزو شخصیتی شیرین و گرم دارد. این نژاد مهربان و اجتماعی است، به دنبال هم‌نشینی با انسان می‌گردد و اغلب با خوشحالی روی دامن صاحبش جا خوش می‌کند. آن را خوش‌خلق و بازیگوش توصیف می‌کنند، با انرژی‌ای که بیشتر برای فعالیت‌های کوتاه و سپس استراحت مناسب است.

در میان خانواده، شیتزو معمولاً وفادار و ملایم است، به همین دلیل برای خانواده‌هایی با کودکانی که با سگ آرام رفتار می‌کنند، گزینه‌ی خوبی است. در برابر افراد غریبه، این نژاد بیشتر خوش‌آمدگو است تا محافظه‌کار، پس سگ نگهبان مناسبی نیست. این سگ عموماً با سگ‌های دیگر و گربه‌ها کنار می‌آید، به‌ویژه اگر از کوچکی با آن‌ها آشنا شده باشد.

شیتزو گاهی لجباز می‌شود و آموزش عادت دستشویی رفتن ممکن است زمان و صبر بیشتری بخواهد. برخی از این سگ‌ها برای جلب توجه پارس می‌کنند، هرچند این نژاد به طور کلی پرسروصدا شمرده نمی‌شود. از آنجا که شیتزو برای همراهی پرورش یافته، تنهایی طولانی را خوب تحمل نمی‌کند و اگر ساعت‌ها هر روز تنها بماند، ممکن است دچار اضطراب شود.

آرایش

• کرک بلند را هر روز برس بزنید تا از گره خوردن و چروک شدن جلوگیری شود.
• هر ۴ الی ۶ هفته یک بار نزد آرایشگر حرفه‌ای ببرید، یا کرک را کوتاه‌تر نگه دارید تا مراقبت آسان‌تر شود.
• هر روز اطراف چشم‌ها را پاک کنید تا لکه‌های اشک و ترشحات از بین بروند.
• چین‌های صورت را بررسی و پاک کنید تا خشک بمانند.
• موی روی سر (تاپ‌نات) را کوتاه یا ببندید تا داخل چشم نریزد.

ورزش

• روزانه یک یا دو پیاده‌روی کوتاه، در مجموع حدود ۲۰ الی ۳۰ دقیقه، انجام دهید.
• برای تحریک ذهنی سگ، بازی داخل خانه را نیز اضافه کنید.
• در هوای گرم یا مرطوب از فعالیت سنگین خودداری کنید.
• پیاده‌روی را ملایم نگه دارید، زیرا صورت پهن سگ توان تحمل فشار زیاد را محدود می‌کند.

محیط زندگی

شیتزو سگی است که بیشتر در داخل خانه زندگی می‌کند و خودش را به خوبی با آپارتمان وفق می‌دهد. به دلیل پوزه‌ی کوتاهش نسبت به گرما حساس است، پس باید در روزهای گرم در فضایی خنک و با تهویه‌ی خوب نگه‌داری شود و هرگز نباید در موتر یا حویلی‌ی گرم تنها گذاشته شود. در بسیاری از مناطق افغانستان اقلیم قاره‌ای حاکم است، با تابستان‌های گرم، زمستان‌های سرد و نوسان شدید دما در برخی فصول، بنابراین صاحبان شیتزو باید هم از گرمای تابستان و هم از سرمای زمستان محافظتش کنند. این نژاد ترجیح می‌دهد بیشتر روز را نزدیک به اعضای خانه بگذراند.

شیتزو با یک رژیم کامل و متعادل که برای نژادهای کوچک یا تزئینی ساخته شده، خوب سازگار می‌شود. از آنجا که این سگ کوچک است و فعالیت زیادی ندارد، کنترل اندازه‌ی وعده اهمیت دارد تا از افزایش وزن جلوگیری شود، چون وزن اضافی می‌تواند مشکلات تنفسی و مفصلی را بدتر کند. دانه‌های کوچک یا غذای مرطوب‌شده به دلیل پوزه‌ی کوتاه و دندان‌های فشرده‌ی این سگ، خوردن را آسان‌تر می‌کنند. همیشه باید آب تازه در دسترس آن باشد.

تنقلات و مکمل‌ها

مقدار تنقلات را در حدود ۱۰ درصد کالری روزانه نگه دارید و آن را در مجموع غذای روز حساب کنید. یک سگ بالغ و سالم که غذای تجاری کامل می‌خورد، معمولاً به مکمل اضافی نیاز ندارد. پیش از افزودن هر نوع مکمل برای مفصل، پوست یا کرک، با داکتر حیوانات مشورت کنید و در صورت افزایش وزن سگ، مقدار غذا را تنظیم نمایید.

شیتزو در کل نژادی با عمر نسبتاً طولانی است و معمولاً ۱۰ الی ۱۶ سال زندگی می‌کند. بیشتر نگرانی‌های صحی آن به پوزه‌ی کوتاه و چشمان بزرگش برمی‌گردد. پرورش مسئولانه و مراقبت منظم داکتر حیوانات می‌تواند خطر و شدت بسیاری از این مشکلات را کاهش دهد.

مراقبت پیشگیرانه

• معاینه‌ی سالانه نزد داکتر حیوانات و واکسین‌های اصلی را فراموش نکنید.
• دندان‌های سگ را به طور منظم مسواک بزنید و طبق توصیه، تمیزکاری دندان انجام دهید.
• وزن سگ را در حد سالم نگه دارید تا فشار روی مفصل‌ها و تنفس کم شود.
• گوش‌ها را تمیز کنید و چشم‌ها را به طور منظم بررسی نمایید.
• طبق توصیه‌ی داکتر حیوانات، تمام سال از داروهای ضدانگل استفاده کنید.

شیتزو تیزهوش و انسان‌محور است، که این ویژگی آموزش را آسان‌تر می‌کند، اما رگه‌ای از استقلال‌طلبی هم دارد که می‌تواند شبیه لجبازی به نظر برسد. جلسات کوتاه و پرانرژی بهتر از تمرین‌های طولانی جواب می‌دهند. آموزش دستشویی رفتن اغلب سخت‌ترین کار است و ممکن است هفته‌های اضافی صبر و برنامه‌ی ثابت بخواهد. جامعه‌پذیری زودهنگام با آدم‌ها، سگ‌های دیگر و صداهای روزمره به این نژاد کمک می‌کند اعتماد به نفس و دوستانه بودنش را حفظ کند.

نکات پایه‌ای

1. جامعه‌پذیری و برخورد ملایم را هرچه زودتر شروع کنید.
2. یک برنامه‌ی ثابت برای دستشویی رفتن تعیین کنید و بلافاصله موفقیت را پاداش دهید.
3. شناخت نام و بازگشت مطمئن (recall) را آموزش دهید.
4. فرمان‌های پایه مانند بنشین، بمان، دراز بکش و بیا را اضافه کنید.
5. پیاده‌روی آرام با زنجیر را در جلسات کوتاه و مکرر تمرین کنید.
6. سگ را به آرایش و لمس شدن صورت و پاهایش عادت دهید.

ماده‌های شیتزو معمولاً پیش از آن‌که باید برای تولیدمثل استفاده شوند، به بلوغ جسمی می‌رسند، و پرورش‌دهندگان مسئول صبر می‌کنند تا سگ کاملاً رشد کند و آزمایش‌های صحی آن انجام شود. دوره‌ی آبستنی حدود ۶۳ روز از زمان لقاح طول می‌کشد. تعداد توله در هر بار کم است، معمولاً دو الی چهار توله.

از آنجا که این نژاد پوزه‌ی کوتاه دارد و سر توله‌ها می‌تواند نسبتاً بزرگ باشد، احتمال دشواری در زایمان نسبت به بسیاری از نژادهای کوچک دیگر بیشتر است، و برخی بارها زایمان از طریق عملیات سزارین و زیر نظر داکتر حیوانات انجام می‌شود. نظارت دقیق بر مادر سگ در روزهای پایانی آبستنی و هنگام زایمان اهمیت زیادی دارد.

توله‌های تازه‌متولد کوچک‌اند و به محیطی گرم و پاک نیاز دارند. از حدود هفته‌ی سوم تا چهارم، به تدریج از شیر گرفته می‌شوند و روی غذای جامد می‌روند، و بیشتر پرورش‌دهندگان توله‌ها را تا سن ۸ الی ۱۲ هفتگی نزد مادر و خواهر و برادرهایشان نگه می‌دارند تا فرصت جامعه‌پذیری داشته باشند. صحت چشم و تنفس باید زود بررسی شود. جفت‌های پرورشی پیش از جفت‌گیری باید از نظر مشکلات باسن، زانو، چشم و تنفس آزمایش شوند.

راجستر سگ نژاد شیتزو در افغانستان

در افغانستان هیچ اداره‌ای سگ‌های خانگی را راجستر نمی‌کند؛ نه دیتابیس ملی وجود دارد و نه سندی که سگ گم‌شده را به صاحبش برساند. پس این کار به خود شما می‌ماند. پروفایل رایگان یونایتد پت کلاب معلومات تماس شما را با سگ نژاد شیتزو یکجا نگه می‌دارد و جستجو از کابل تا هر گوشه دنیا کار می‌کند. سگ خود را راجستر کنید؛ چند دقیقه وقت می‌گیرد.

پانزده رقم چیپ سگ نژاد شیتزو تا وقتی گنگ است که ریکاردی آن را به شماره شما وصل نکند. این پیوند را رایگان بسازید: راجستر در یونایتد پت کلاب هیچ‌گاه ختم نمی‌شود، هر مارک چیپ را می‌پذیرد و هر تغییر معلومات رایگان است. اول راجستر چیپ، بعد حساب.