چوپان لاپونی

لاپونین هردر یک سگ کاری با اندازه‌ی متوسط از کشور فنلند است که توسط مردم سامی برای گله‌داری و راندن گوزن‌های شمالی در سرتاسر لاپلند پرورش یافته است. ساختار بدنی این سگ بیشتر برای تحمل و پایداری در هوای سرد و مناطق باز طراحی شده تا برای دویدن سریع در فاصله‌های کوتاه. این سگ می‌تواند ساعت‌ها بدون خستگی حرکت کند و حتی در هوایی که بیشتر سگ‌های دیگر را از کار باز می‌دارد، به کار خود ادامه می‌دهد.

از نگاه خصلت، لاپونین هردر سگی دوستدار انسان و صمیمی است، انگیزه‌ی کاری قوی دارد و در حین کار آماده است تا صدای خود را بلند کند. این سگ به خانواده‌ی خود دلبستگی نزدیک پیدا می‌کند و همیشه توجه‌اش به کارهای صاحبش است. همین ترکیب فرمانبرداری و انرژی زیاد است که باعث شده این نژاد هم در کار گله‌داری گوزن جایگاه خود را حفظ کند و هم به عنوان سگ خانگی فعال یا سگ ورزشی مورد پسند قرار گیرد.

سگ‌های بالغ این نژاد معمولاً بین ۱۱ تا ۱۴ سال عمر می‌کنند. این نژاد هنوز بیرون از کشورهای شمال اروپا کمتر شناخته شده است، به همین دلیل علاقمندان اغلب باید برای تولد توله‌سگ از نسل‌های کاری یا نمایشی مدتی منتظر بمانند.

مناسب چه کسانی است

لاپونین هردر برای خانه‌ای مناسب است که بتواند برایش کار و فعالیت روزمره‌ی ثابت فراهم کند. این سگ با صاحبانی که از تمرین، ورزش‌های سگی یا گشت‌های طولانی بیرون لذت می‌برند و از پارس کردن حین کار ناراحت نمی‌شوند، بهتر سازگار است. خانواده‌هایی که به دنبال یک همراه آرام و کم‌انرژی هستند، معمولاً انتخاب مناسبی برای این نژاد نیستند. افرادی که در آب‌وهوای سرد یا معتدل زندگی می‌کنند و فضای کافی برای حرکت دارند، بیشتر از کسانی که در محیط کوچک، گرم یا کم‌تحرک هستند، با این سگ سازگاری خواهند داشت.

لاپونین هردر به سگ‌های نوع اسپیتز برمی‌گردد که مردم سامی در بخش‌های شمالی فنلند، سویدن و ناروی نگهداری می‌کردند. این سگ‌ها نسل‌ها همرای گله‌داران گوزن کار کرده و به آنان در جمع‌آوری و راندن حیوانات در مناطق وسیع قطبی کمک می‌کردند. انتخاب نسل بیشتر بر اساس توانایی کاری و قدرت زنده ماندن در زمستان‌های سخت بود، نه بر اساس ظاهر.

در بخش بزرگی از تاریخ اولیه‌اش، این نژاد در ثبت‌ها از لاپ‌هوند که کرک بلندتری دارد، جدا نشده بود. این دو نوع سگ در همان مناطق گله‌داری با هم همپوشانی داشتند و اغلب یکجا دسته‌بندی می‌شدند. با گسترش ثبت رسمی سگ‌ها در کشورهای شمال اروپا، پرورش‌دهندگان به تدریج سگ گله‌بان با کرک کوتاه‌تر را از نوع همراه با کرک بلندتر جدا کردند.

این نژاد در نیمه‌ی سده‌ی بیستم در فنلند به رسمیت جداگانه رسید و معیار فنلندی آن را به عنوان یک سگ کاری گوزن، زیر نامی که اکنون در انگلیسی لاپونین هردر خوانده می‌شود، تثبیت کرد. تقریباً در همان دوره، با تغییر شیوه‌ی گوزنداری به سبب گسترش وسایل نقلیه‌ی موتوری، شمار این سگ‌ها به شدت کاهش یافت و نژاد از یک جمعیت محدود دوباره بازسازی شد.

امروز لاپونین هردر همچنان پیوند نزدیکی با سرزمین اصلی‌اش دارد. این سگ هنوز در بخش‌هایی از لاپلند برای کار گوزنداری استفاده می‌شود و همزمان در مسابقات فرمانبرداری، چابکی و گله‌داری در فنلند و دیگر نقاط اروپا نیز حضور دارد.

لاپونین هردر سگی با اندازه‌ی متوسط است که بدنش کمی بلندتر از قدش می‌باشد و این نسبت، هیکلی متعادل و چابک برای روزهای طولانی کاری به او می‌دهد. ساختار بدنی‌اش قوی است بدون این‌که سنگین باشد. سر او نسبتاً پهن با گوش‌های ایستاده یا نیمه‌ایستاده است و حالت چهره‌اش هوشیار و دوستانه به نظر می‌رسد. دُم این سگ هنگام استراحت پایین آویزان است و هنگام حرکت یا توجه ممکن است به سمت بالا خم شود.

کرک و رنگ‌ها

کرک این سگ یک کرک دوجداره‌ی کاری است: یک لایه‌ی بیرونی زبرتر و مقاوم به هوا روی یک زیرموی نرم و گرم‌نگه‌دارنده. این کرک در اطراف گردن و پشت پاها بلندتر است، اما در مجموع کوتاه‌تر و نزدیک‌تر به بدن نسبت به کرک لاپ‌هوند می‌ماند. رنگ‌های پایه‌ی تیره مانند سیاه، خاکستری و قهوه‌ای معمول‌اند، اغلب همرای نشان‌های روشن‌تر که ظاهر خالدار مشخص این نژاد را می‌سازند. این کرک می‌ریزد و در فصل تعویض زیرمو، ریزش آن بیشتر می‌شود.

لاپونین هردر سگی دوستدار و هوشیار است که دوست دارد همیشه با اهل خانه‌اش درگیر باشد. وقتی نیاز به فعالیتش برآورده شود، در خانه آرام و مهربان است، اما انگیزه‌ی کاری واقعی در وجودش هست و با داشتن یک هدف بهترین عملکرد را نشان می‌دهد. این نژاد باهوش است و به آموزش خوب پاسخ می‌دهد، و همین یکی از دلایلی است که فراتر از نقش گله‌داری، به سوی فرمانبرداری و چابکی نیز راه یافته است.

با اعضای خانواده، این سگ وفادار و درگیر است. با غریبه‌ها معمولاً مؤدب است تا پرخاشگر، هرچند عادت دارد ورود مهمان را با پارس کردن اعلام کند. بسیاری از لاپونین هردرها به طور کلی پرصدا هستند و پارس کردن را هم به عنوان ابزار گله‌داری و هم برای ارتباط روزمره به کار می‌برند، از این رو تحمل صدا در محیط‌های نزدیک به هم اهمیت پیدا می‌کند. این سگ معمولاً با سگ‌های دیگر اجتماعی است و آشنایی زودهنگام به او کمک می‌کند تا کنار حیوانات خانگی کوچک‌تر آرام بگیرد، هرچند غریزه‌ی گله‌داری‌اش ممکن است او را به تعقیب حیوانات در حال حرکت وادار کند.

آرایش و مراقبت از کرک

• کرک دوجداره را یک یا دو بار در هفته شانه کنید تا موهای اضافی از بین برود و از گره خوردن جلوگیری شود
• در فصل ریزش فصلی که زیرمو عوض می‌شود، شانه زدن را به چند بار در هفته افزایش دهید
• تنها در صورت نیاز حمام دهید، زیرا کرک این سگ به طور طبیعی در برابر هوا مقاوم است
• ناخن‌ها را به طور منظم بررسی و کوتاه کنید و گوش‌ها را تمیز و خشک نگه دارید

ورزش

• روزانه دست‌کم یک تا دو ساعت فعالیت شامل قدم زدن، دویدن و حرکت آزاد فراهم کنید
• کارهای ذهنی مانند جلسات آموزشی، بازی‌های بویایی یا وظایف شبیه گله‌داری را اضافه کنید
• از ورزش‌های سگی مانند چابکی، فرمانبرداری یا رالی برای مصرف انرژی این نژاد استفاده کنید
• از کم‌ورزش نگه‌داشتن سگ خودداری کنید، زیرا معمولاً به پارس کردن و بی‌قراری می‌انجامد

محیط زندگی

لاپونین هردر برای آب‌وهوای خنک و معتدل مناسب است و به لطف کرک دوجداره‌اش سرما را به خوبی تحمل می‌کند. این سگ می‌تواند در خانه‌های گوناگون زندگی کند به شرطی که فعالیت روزانه داشته باشد، اما با دسترسی به فضای بیرونی و جای کافی برای حرکت خوشحال‌تر است. در هوای گرم، فعالیت را به ساعات خنک‌تر روز محدود کنید و سایه و آب کافی فراهم کنید. تمایل این نژاد به پارس کردن، آن را برای خانه‌هایی که کمی سروصدا در آن‌ها پذیرفته است، مناسب‌تر می‌سازد.

لاپونین هردر با یک خوراک کامل و متوازن که برای سگ‌های متوسط‌اندام و فعال ساخته شده، به خوبی سازگار است. چون این نژاد کاری با نیاز انرژی بالا است، هرچه سگ ورزش یا کار گله‌داری بیشتری انجام دهد، نیاز کالری‌اش بالاتر می‌رود و در دوره‌های کم‌فعالیت‌تر پایین می‌آید. مقدار خوراک را طوری تنظیم کنید که سگ لاغر بماند، به گونه‌ای که دنده‌ها به آسانی لمس شوند اما دیده نشوند. آب تازه باید همیشه در دسترس باشد، به ویژه بعد از فعالیت بدنی.

خوراکی‌های تشویقی و مکمل‌ها

خوراکی‌های تشویقی را در حدود ده درصد کالری روزانه نگه دارید و هنگام اندازه‌گیری وعده‌های غذایی آن را حساب کنید، زیرا این نژاد در دوره‌های کم‌فعالیت اگر بیش از حد خورانده شود، به سرعت اضافه وزن پیدا می‌کند. بیشتر سگ‌هایی که خوراک کامل می‌خورند، نیازی به مکمل ندارند. پیش از افزودن مکمل‌های مفصل یا پوست، به ویژه برای سگ‌های سخت‌کار یا مسن، با داکتر بیطار مشورت کنید.

لاپونین هردر به طور کلی سالم و قوی‌بنیه است، که این ویژگی از پیشینه‌اش به عنوان سگ کاری برگزیده‌شده برای تحمل در محیطی سخت می‌آید. بیشتر این سگ‌ها ۱۱ تا ۱۴ سال زندگی می‌کنند. مانند هر نژادی که از یک جمعیت محدود دوباره بازسازی شده، پرورش‌دهندگان مسئول از معاینات صحی برای کنترل بیماری‌های وراثتی و حفظ گوناگونی ژنتیکی استفاده می‌کنند.

مراقبت پیشگیرانه

• واکسین‌های اصلی و کنترل انگل‌ها را به روز نگه دارید
• برای محافظت از مفاصل، وزن بدن سگ را در حد لاغر نگه دارید
• معاینات منظم داکتر بیطار، از جمله معاینه‌ی دوره‌ای چشم را برنامه‌ریزی کنید
• توله‌سگ را از والدینی انتخاب کنید که معاینه‌ی مستند لگن، آرنج و چشم داشته باشند
• به جای فعالیت شدید ناگهانی، تمرین بدنی را به تدریج و پیوسته افزایش دهید

لاپونین هردر یکی از آموزش‌پذیرترین نژادهای گله‌بان است. این سگ زود یاد می‌گیرد، به صاحبش توجه دارد و با فعالیت و پاداش انگیزه پیدا می‌کند. این هوش همرای نوعی استقلال است که برای تصمیم‌گیری تنها در میدان کار پرورش یافته، از این رو آموزش زمانی بهترین اثر را دارد که پیوسته و جذاب باشد، نه تکراری. این نژاد در فرمانبرداری، چابکی، رالی و وظایف گله‌داری برجسته است و هدایت انرژی‌اش به سوی کار سازمان‌یافته، پارس کردن بی‌مورد را کاهش می‌دهد.

اصول ابتدایی

1. اجتماعی‌سازی را زود آغاز کنید و توله‌سگ را با مردم، سگ‌های دیگر، مواشی و محیط‌های گوناگون آشنا سازید
2. فرمان‌های اصلی (بنشین، بخواب، بمان، برگرد) را در جلسات کوتاه و پرتکرار آموزش دهید
3. یک فرمان «خاموش‌باش» اضافه کنید و رفتار آرام را پاداش دهید تا انرژی این نژاد مدیریت شود
4. وقتی اصول پایه استوار شد، یک کار یا ورزش مانند چابکی یا گله‌داری معرفی کنید
5. روی فرمان‌های کنترل‌شده‌ی سکوت کار کنید تا پارس کردن در داخل خانه قابل مدیریت بماند

لاپونین هردرها به طور معمول بین یک تا دو سالگی به بلوغ جسمی و رفتاری می‌رسند، و پرورش‌دهندگان مسئول معمولاً صبر می‌کنند تا سگ کاملاً رشد کند و معاینات صحی آن انجام شود پیش از آن‌که برای تولیدمثل استفاده شود. جفت‌گیری همراه با چرخه‌ی طبیعی فحلی ماده انجام می‌شود و حاملگی حدود ۶۳ روز طول می‌کشد. توله‌ها معمولاً برای یک نژاد متوسط، در تعداد متوسط به دنیا می‌آیند.

بزرگ کردن توله‌ها بیشتر بر دست‌ورزی زودهنگام و اجتماعی‌سازی متمرکز است. توله‌سگ‌ها از آشنایی ملایم با مردم، صداهای خانه و سطوح گوناگون در هفته‌های اول سود می‌برند، که این کار به شکل‌گیری خصلت دوستانه و سازگار این نژاد کمک می‌کند. چون این نژاد از یک جمعیت کوچک دوباره بازسازی شده، پرورش‌دهندگان هنگام برنامه‌ریزی جفت‌گیری، همرای معاینه‌ی لگن، آرنج و چشم، به گوناگونی ژنتیکی نیز توجه می‌کنند.

راجستر سگ نژاد چوپان لاپونی در افغانستان

نام سگ نژاد چوپان لاپونی، تاریخ تولد و یک عکس روشن را درج کنید، شماره تلیفون‌تان را علاوه کنید و ثبت کنید. همین بود؛ رایگان امروز و رایگان فردا. راجستر سگ با چیپ و بدون چیپ هر دو کار می‌کند.

اگر داکتر حیوانات چیپ را زیر پوست سگ گذاشته، هنوز نیم کار مانده: شماره باید در جایی راجستر شود که جستجوگر آن را بیابد. میکروچیپ را راجستر کنید، رایگان در پلان تمام عمر: هر مارکی پذیرفته است، تبدیلی آدرس فیس ندارد و ریکارد در هر ساعت جواب می‌دهد، در داخل و خارج افغانستان. حساب رایگان بسازید و هر دو کار را امروز ختم کنید.