بوردر کالی

سگ بردر کالی یک سگ کاری با جثه متوسط است که در منطقه مرزی میان اسکاتلند و انگلستان برای گله‌داری گوسفند پرورش یافته است. بدن این سگ برای دوام و چرخش سریع ساخته شده، نه برای حجم و وزن زیاد؛ حرکت آن با گامی پایین و خمیده همراه است و با خیره شدن ثابت و نافذ به گله (که در اصطلاح به آن eye گفته می شود) آن را هدایت می کند.

این نژاد را معمولاً قابل‌آموزش‌ترین و مسئله‌حل‌ترین سگ خانگی می دانند. سگ های بالغ به طور معمول 12 تا 20 کیلوگرام وزن دارند و قدشان در شانه به 46 تا 56 سانتی متر می رسد؛ این سگ ها انرژی بالا را با توجه دقیق به صاحب خود ترکیب می کنند و عمر متوسط شان 12 تا 15 سال است.

سگ بردر کالی به یک مصروفیت یا کار ضرورت دارد. اگر روزانه ورزش بدنی و کار ذهنی نداشته باشد، همان انرژی که او را در گله‌داری و ورزش های سگ موفق می سازد، به قدم زدن بی‌هدف، عوعو کردن، و عادت هایی مانند تعقیب موترها، بایسکل ها یا اطفال تبدیل می شود.

مناسب چه کسانی است

این نژاد برای صاحبانی مناسب است که یک همراه فعال می خواهند و می توانند هر روز وقت برای ورزش و تمرین بگذارند. این سگ در خانه هایی که در گله‌داری، اجیلیتی، فرمانبرداری یا فلای‌بال شرکت می کنند، یا به طور منظم پیاده‌روی و دویدن دارند، خوب سازگار می شود. برای کسانی که ساعت های طولانی بیرون از خانه هستند، سگ آرام می خواهند، یا محل امنی برای تخلیه انرژی این سگ ندارند، انتخاب مناسبی نیست. صاحبان تازه‌کار هم می توانند با این نژاد موفق شوند، اما تنها با نظم پیوسته و آمادگی برای مصروف نگهداشتن سگ.

سگ های گله‌بان از سده ها پیش در بریتانیا با گوسفندان کار کرده اند، و بردر کالی به سگ های نوع کولی کوهستان های مرز میان اسکاتلند و انگلستان برمی گردد. واژه کولی نامی کهن برای سگ های کاری همان منطقه است. پرورش‌دهندگان نخستین، سگ ها را بر پایه توانایی جمع کردن و هدایت گله در زمین باز انتخاب می کردند، نه بر اساس شکل و ظاهر ثابت.

مسابقات رسمی گله‌داری که در سال 1873 در ویلز آغاز شد، به پرورش‌دهندگان راهی مشترک برای سنجش و مقایسه توانایی کاری سگ ها داد. سگ هایی که در این مسابقات رتبه خوب می گرفتند، بیشتر برای جفت‌گیری استفاده می شدند و این رقابت به مرور شیوه جمع‌آوری گله، حالت خمیده هنگام نزدیک شدن، و خیرگی کنترل‌کننده ای را که امروز نشان این نژاد است، پرورش داد.

سگی به نام اولد همپ که در سال 1893 در نورثمبرلند به دنیا آمد، به عنوان یکی از سگ های بنیان‌گذار اصلی این نژاد شناخته می شود. او گله را با آرامش و کارایی هدایت می کرد و بخش بزرگی از بردر کالی های امروزی نسب شان به او می رسد. تأثیر او کمک کرد تا شیوه کاری آرام و پرتمرکزی که امروز با این نژاد شناخته می شود، تثبیت شود.

نام بردر کالی از اوایل قرن بیستم رایج شد تا این سگ های کاری از دیگر انواع کولی جدا شوند. انجمن بین‌المللی سگ های گله‌بان که در سال 1906 تأسیس شد، سوابق کاری سگ ها را نگهداری می کرد و به رشد این نژاد کمک کرد. به رسمیت شناختن این نژاد از سوی باشگاه های سگ برای میدان های نمایش، سال ها بعدتر رخ داد و بسیاری از خط های کاری هنوز هم بیشتر برای توانایی کار با گوسفند پرورش می یابند.

بردر کالی سگی متعادل و ورزیده است، اندکی درازتر از قدش، با ساختاری که برای سرعت، دوام و چرخش ناگهانی ساخته شده. سر آن متوسط با ایست مشخص است، گوش ها متوسط بوده و می توانند راست یا نیمه‌راست باشند، و حالت چهره اش هوشیار و متمرکز به نظر می رسد. دم آن نسبتاً دراز، پایین‌آویز، و هنگام هیجان با پیچی رو به بالا در نوک آن همراه است. حرکت این سگ نرم و بی‌خستگی است و اغلب هنگام کار یا تمرکز، به یک خزیدن پایین و مخفیانه تبدیل می شود.

پوشش مو و رنگ ها

هر دو نوع پوشش مو یک لایه بیرونی مقاوم به هوا و یک زیرپوش نرم دارند که سگ را در برابر سرما و رطوبت میدان محافظت می کند. پوشش خشن روی پاها، سینه و دم پرمو تر است، در حالی که پوشش صاف کوتاه و در همه جا زبرتر است. سیاه و سفید آشناترین الگوی رنگی است، اما این نژاد در رنگ های سرخ و سفید، سه‌رنگ، سیبل و مرل نیز دیده می شود. در خط های کاری، کارکرد پوشش مو و رنگ آن اهمیت بسیار کمتری نسبت به توانایی گله‌داری دارد، از این رو گستره وسیعی از الگوهای خالدار در این نژاد طبیعی و پذیرفتنی است.

بردر کالی سگی هوشیار و حساس است که پیوند نزدیکی با کسانی که برایشان کار می کند برقرار می سازد. این سگ زبان بدن و روال روزانه را زود می فهمد و اغلب پیش‌بینی می کند که بعد چه اتفاقی می افتد، به همین دلیل فرمان ها را در تعداد بسیار کمی تکرار یاد می گیرد. روی دیگر سکه این است که عادت های ناخواسته را هم به همان سرعت یاد می گیرد.

با اعضای خانواده این نژاد مهربان و وفادار است و معمولاً به یک یا دو نفر دلبستگی قوی پیدا می کند. رفتار آن با غریبه ها بیشتر محتاطانه است تا گرم و باز، و آشناسازی اجتماعی زودهنگام به جلوگیری از خجالتی یا محتاط بودن بیش از حد کمک می کند. غریزه قوی گله‌داری گاهی به شکل نیش زدن به پاشنه پا یا دور زدن دور افراد، به‌ویژه اطفال، بروز می کند، از این رو خانواده هایی که اطفال خرد دارند باید سگ را زیر نظر داشته باشند و این غریزه را از راه تمرین به سمت دیگری هدایت کنند.

در برخورد با سگ های دیگر، بردر کالی معمولاً اجتماعی است، هرچند خیره شدن و کمین کردنش ممکن است از سوی سگ هایی که گله‌بان نیستند، اشتباه فهمیده شود. با گربه ها و حیوانات خانگی کوچک، غریزه تعقیب و گله‌داری می تواند قوی باشد، پس آشنا کردن آنها با یکدیگر باید با احتیاط و نظارت انجام شود. یک بردر کالی بی‌کار خودش دردسرساز می شود: کمبود تحریک ذهنی به رفتارهای وسواسی مانند تعقیب سایه، چرخیدن به دور خود، دویدن کنار دیوار، و عوعو کردن پیوسته می انجامد.

مراقبت از مو

• پوشش خشن را دو تا سه بار در هفته شانه کنید، و در دوره ریزش سالانه (دو بار در سال) بیشتر.
• پوشش صاف را حدود یک بار در هفته شانه کنید.
• تنها در صورت ضرورت، تقریباً هر دو تا سه ماه یک بار، سگ را حمام دهید تا روغن طبیعی پوستش حفظ شود.
• گوش ها را بررسی و پاک کنید، ناخن ها را هر چند هفته کوتاه کنید، و چند بار در هفته دندان ها را مسواک بزنید.
• پس از گشت‌وگذار در کشتزار یا بوته‌زار، پوشش مو و پاها را از خار، دانه علف و گره بررسی کنید.

ورزش

• روزانه دست‌کم 1 تا 2 ساعت فعالیت پرتحرک، در چند نوبت جداگانه فراهم کنید.
• دویدن، بازی توپ‌اندازی، و ورزش بدون زنجیر در محلی امن را با تمرین منظم ترکیب کنید.
• یک کار یا ورزش مانند گله‌داری، اجیلیتی، فرمانبرداری، فلای‌بال یا ردیابی بو اضافه کنید.
• از خوراک‌دهنده های پازلی، آموزش ترفند، و بازی های جستجو برای خسته کردن ذهن، نه صرف بدن، استفاده کنید.
• تنها به پرتاب مکرر توپ تکیه نکنید، چون می تواند به تعقیب وسواسی بینجامد.

محیط زندگی

بردر کالی به خانه ای با حویلی محصور و امن و دسترسی به فضای باز برای دویدن ضرورت دارد، هرچند اگر نیاز ورزشی اش به طور کامل برآورده شود، می تواند در خانه های کوچکتر هم زندگی کند. این سگ به لطف پوشش دوگانه اش سرما و رطوبت را خوب تحمل می کند، اما در گرما به سایه و آب ضرورت دارد. بیشتر مناطق افغانستان اقلیم قاره‌یی دارد، با تابستان های گرم و زمستان های سرد و نوسان شدید دما در فصل ها؛ پوشش دوگانه بردر کالی به سگ کمک می کند خود را با سرمای زمستان سازگار کند، اما در گرمای تابستان باید به سایه و آب کافی دسترسی داشته باشد. این نژاد برای ساعت های طولانی تنهایی یا زندگی در اپارتمان بدون برنامه جدی ورزش روزانه مناسب نیست.

به سگ یک غذای کامل و متعادل، متناسب با سن، اندازه و سطح فعالیتش بدهید. بردر کالی های فعال و کاری انرژی زیادی می سوزانند و ممکن است به کالری بیشتر یا فورمول ویژه ورزشکاران ضرورت داشته باشند، در حالی که سگ های کم‌تحرک باید با سنجش دقیق تغذیه شوند تا چاق نشوند. همیشه آب تازه در دسترس سگ بگذارید و در روزهای کار سنگین مقدار خوراک را افزایش دهید. مقدار غذا را طوری تنظیم کنید که سگ لاغر و سرحال بماند؛ دنده هایش باید به آسانی لمس شوند اما دیده نشوند.

خوراکی های تشویقی و مکمل ها

خوراکی های تشویقی را در حدود 10 درصد کالری روزانه نگهدارید و برای تمرین های زیادی که این نژاد ضرورت دارد، از جایزه های کوچک و کم‌کالری استفاده کنید. گزینه های سالم شامل تکه های کوچک گوشت پخته ساده یا خوراکی های تجاری تمرین است. بیشتر بردر کالی هایی که رژیم کامل دارند به مکمل ضرورت ندارند؛ در باره حمایت از مفاصل یا روغن اومیگا-3 برای سگ های فعال یا مسن، به‌جای افزودن خودسرانه، با داکتر حیوانات مشوره کنید.

بردر کالی نژادی مقاوم و کم‌مشکل است و بیشتر سگ ها به 12 تا 15 سال عمر می رسند. این نژاد نسبت به بسیاری از نژادهای دیگر ویژگی های ظاهری اغراق‌آمیز کمتری دارد، اما چند بیماری ارثی در آن دیده می شود. خرید چوچه از پرورش‌دهندگانی که سگ های شان را از نگاه سلامت آزمایش می کنند، خطر جدی ترین بیماری ها را به میزان زیادی کاهش می دهد. نگهداشتن وزن سالم سگ نیز در طول یک عمر کاری طولانی از مفاصل او محافظت می کند.

مراقبت پیشگیرانه

• واکسن های اصلی و توصیه‌شده را به‌روز نگهدارید.
• برای کک، کنه و کرم، در تمام سال از ضدانگل استفاده کنید.
• معاینه سالانه داکتر حیوانات را برنامه‌ریزی کنید و برای سگ های مسن آن را به دو بار در سال برسانید.
• با مسواک زدن منظم و پاکسازی حرفه‌یی بر پایه توصیه، از دندان ها مراقبت کنید.
• چوچه هایی را انتخاب کنید که والدین شان نتایج آزمایش چشم، لگن و دی‌ان‌ای مرتبط را دارند.

کمتر نژادی به اندازه بردر کالی زود یاد می گیرد؛ این سگ اغلب فرمان های تازه را در پنج بار تکرار یا کمتر می آموزد و از همان بار نخست به فرمان پاسخ می دهد. این سرعت هم یک برتری است و هم یک مسئولیت، چون سگ عادت های بد را هم به همان آسانی یاد می گیرد و اگر بدون هدایت رها شود، خودش برای خودش سرگرمی می سازد. تمرین باید کوتاه، متنوع و پاداش‌دار باشد و در سراسر زندگی سگ ادامه یابد تا ذهنش مصروف بماند. این نژاد حساس است، از این رو برخورد سخت‌گیرانه معمولاً به‌جای بهبود رفتار، سبب اضطراب یا کناره‌گیری سگ می شود.

نکات بنیادی

1. آشناسازی اجتماعی و برخورد ملایم را زود آغاز کنید و چوچه را با مردم، سگ های دیگر، و منظره ها و صداهای روزمره آشنا سازید.
2. فرمان های اصلی مانند پاسخ به نام، بنشین، بخواب، برگرد، و آرام گرفتن یا رفتن به جای مشخص را آموزش دهید.
3. یک فرمان کنترل تکانه مانند صبر کن یا رهایش کن اضافه کنید تا غریزه قوی تعقیب کنترل شود.
4. رفتار گله‌داری مانند نیش زدن را به جای تنبیه، به سمت اسباب‌بازی و کار هدایت کنید.
5. به سمت یک ورزش یا کار (اجیلیتی، فرمانبرداری، گله‌داری، ردیابی بو) پیش بروید تا انرژی سگ به شکل سازنده مصرف شود.

پرورش مسئولانه بردر کالی بیشتر بر خوی، توانایی کاری، و سلامت تمرکز دارد تا صرف بر ظاهر. پرورش‌دهندگان باید صبر کنند تا هر دو والد از نگاه جسمی و ذهنی بالغ شوند، معمولاً در حدود دو سالگی، و پیش از جفت‌گیری آنها را از نگاه چشم، لگن و بیماری های قابل آزمایش دی‌ان‌ای که در این نژاد شناخته شده، بررسی کنند. ماده ها معمولاً در یک فصل بعدتر جفت‌گیری می شوند، نه در نخستین فصل شان.

آبستنی حدود 63 روز طول می کشد. هر بار به طور میانگین 6 تا 8 چوچه به دنیا می آید، هرچند بارهای کوچکتر و بزرگتر هم رخ می دهد. چوچه ها کور و کر به دنیا می آیند، چشمان شان نزدیک به دو هفتگی باز می شود و از حدود چهار هفتگی از شیر گرفتن آغاز می شود. مادر بیشتر مراقبت های آغازین را انجام می دهد، در حالی که پرورش‌دهنده یک محل زایمان گرم و پاک فراهم می کند و افزایش وزن چوچه ها را زیر نظر دارد.

هفته های نخست زندگی رفتار بزرگسالی این نژاد حساس و باهوش را شکل می دهد. برخورد ملایم، آشنا کردن تدریجی با منظره ها و صداهای خانه، و بازی حل مسئله زودهنگام، به پرورش چوچه هایی با اعتماد به نفس و باثبات کمک می کند. چوچه ها معمولاً در حدود هشت هفتگی به خانه تازه شان می روند و تا آن زمان باید آشناسازی اجتماعی شان به خوبی آغاز شده باشد.

راجستر سگ نژاد بوردر کالی در افغانستان

سگی که سند دارد با یک زنگ به خانه برمی‌گردد؛ سگی که ندارد، به بخت حواله است. برای سگ نژاد بوردر کالی سند رایگان بسازید: عکس، مشخصات و شماره تلیفون شما، در پروفایلی که تا آخر عمرش اعتبار دارد و یک افغانی هم نمی‌خواهد. راجستر یک بار است و بس.

پانزده رقم چیپ سگ نژاد بوردر کالی تا وقتی گنگ است که ریکاردی آن را به شماره شما وصل نکند. این پیوند را رایگان بسازید: راجستر در یونایتد پت کلاب هیچ‌گاه ختم نمی‌شود، هر مارک چیپ را می‌پذیرد و هر تغییر معلومات رایگان است. اول راجستر چیپ، بعد حساب.