اندلسی

مرغ اندلسی یک نژاد سبک‌وزن از خانوادهٔ مرغان مدیترانه‌ای است که در جنوب اسپانیا پرورش یافته است. این نژاد بیشتر به‌خاطر پرهای آبی حاشیه‌دار خود شهرت دارد، به این شکل که هر پر روی زمینهٔ آبی‌تیره یک حاشیهٔ تیره‌تر دارد. اندام آن کوچک و ظریف است، قامتی راست دارد و تاج آن از نوع تک‌شاخه می‌باشد.

مرغ‌های اندلسی بیشتر برای تخم‌دهی پرورش می‌یابند، نه برای گوشت. مرغ‌های ماده تعداد خوبی تخم مرغ سفید و بزرگ تولید می‌کنند و در ماه‌های سرد، زمانی که بسیاری از نژادهای دیگر تولید تخم را کم می‌کنند، به تخم‌گذاری ادامه می‌دهند. این نژاد به‌ندرت میل به خوابیدن روی تخم پیدا می‌کند، به همین دلیل نگه‌دارندگانی که خواهان چوچه هستند معمولاً از انکوباتور یا یک مرغ کُرچ از نژاد دیگر استفاده می‌کنند.

این نژاد برای کسانی مناسب است که خواهان یک گلهٔ زیبا و پرتولید باشند و بتوانند فضای کافی برای گشت‌وگذار آزاد فراهم کنند. مرغ‌های اندلسی هوشیار و پرانرژی هستند، به همین علت برای نگهداری در محیط‌های بسته مناسب نیستند، اما در زمین باز دانه‌جوهای قابل اعتمادی به شمار می‌روند.

این نژاد برای چه کسانی مناسب است

مرغ اندلسی برای نگه‌دارنده‌ای مناسب است که عملکرد تخم‌دهی و خوی رمنده و دانه‌جو را بر یک پرندهٔ آرام و اهلی ترجیح می‌دهد. این نژاد در فضای باز و آب‌وهوای معتدل بهتر رشد می‌کند. برای محوطه‌های کوچک یا خانواده‌هایی که یک حیوان خانگیِ رام و ساده برای نگهداری می‌خواهند، چندان مناسب نیست.

این نژاد نامش را از آندلس، منطقه‌ای در جنوب اسپانیا که گلهٔ اصلی آن از همان‌جا آمده، گرفته است. مرغ‌های اسپانیایی اولیه از این نوع به‌خاطر تخم‌دهی ارزش داشتند و پیش از آن‌که گونهٔ آبی حاشیه‌دار تثبیت شود، به رنگ‌های ساده دیده می‌شدند.

در جریان قرن نزدهم عیسوی، این نژاد به بریتانیا وارد شد و پرورش‌دهندگان در آن‌جا روی یکسان‌سازی پرهای آبی حاشیه‌دار کار کردند که مرغ اندلسی امروز به آن شناخته می‌شود. با گسترش این نژاد فراتر از اروپا، گزینش بیشتر آن در میان پرورش‌دهندگان ایالات متحدهٔ امریکا نیز ادامه یافت.

مرغ اندلسی در سال ۱۸۷۴ عیسوی، با نام مرغ اندلسی آبی، در معیار کمال انجمن مرغداری امریکا (American Poultry Association) ثبت شد. رنگ آبی این نژاد از قانون وراثتی چیرگی ناقص پیروی می‌کند، به این معنا که جفت‌گیری دو مرغ آبی همهٔ چوچه‌ها را آبی تولید نمی‌کند. یک جفت‌گیری معمولی میان دو پرندهٔ آبی، تقریباً نیمی پرندهٔ آبی همراه با گونه‌های اسپلش و سیاه به‌بار می‌آورد.

از آن‌جا که رنگ آبی به‌صورت خالص به نسل بعد منتقل نمی‌شود، نگهداری یک گلهٔ آبی با حاشیه‌بندی خوب نیازمند گزینش پیوسته است. همین ویژگی ژنتیکی باعث شده مرغ اندلسی بیشتر مورد علاقهٔ علاقه‌مندان باشد تا یک نژاد تخم‌ده صنعتی، و شمار آن امروزه در مقایسه با نژادهای رایج تجاری کم است.

مرغ اندلسی هیکلی باریک و زیبا دارد، بدنی نسبتاً کشیده، سینه‌ای پر که بالا نگه داشته می‌شود و دمی روان. پرهای کلاسیک آن از نوع آبی حاشیه‌دار است: یک پر آبی‌تیرهٔ روشن با حاشیهٔ آبی‌مایل‌به‌سیاه در کنارهٔ آن. برخی پرنده‌ها به رنگ سیاه یکدست یا اسپلش نیز دیده می‌شوند که هر دو از همان ژنتیک آبی به‌وجود می‌آیند. صورت این مرغ سرخ، نرمهٔ گوش سفید و پاهایش آبی‌تیره است.

پوشش پر و رنگ‌ها

فقط گونهٔ آبی حاشیه‌دار آن حاشیهٔ مشخص را نشان می‌دهد، یعنی هر پر یک لبهٔ تیرهٔ روشن دارد. چون رنگ آبی از نگاه ژنتیکی ناپایدار است، یک دستهٔ چوچهٔ حاصل از والدین آبی معمولاً در کنار پرنده‌های آبی حاشیه‌دار، پرنده‌های سیاهِ یکدست و اسپلشِ کم‌رنگ را نیز شامل می‌شود. هر سه گونه پاهای آبی‌تیرهٔ یکسان، نرمهٔ گوش سفید و تاج تک‌شاخه‌ای دارند که در مرغ ماده به یک طرف خم می‌شود.

مرغ‌های اندلسی پرانرژی‌اند و پیوسته در حرکت هستند. آن‌ها به‌خوبی دانه می‌جویند، مسافت زیادی را می‌پیمایند و همیشه مراقب خطر می‌مانند، به همین دلیل پرنده‌های خوبی برای پرورش آزاد به شمار می‌روند. این نژاد پرخاشگر نیست، اما رمنده است و از دست‌زدن خوشش نمی‌آید، بنابراین به‌ندرت به یک پرندهٔ اهلی و آرام تبدیل می‌شود.

در میان گلهٔ خود، این پرنده‌ها اجتماعی و فعال‌اند بدون این‌که سروصدای زیادی داشته باشند. در برابر افراد ناآشنا محتاط می‌مانند و فاصله را حفظ می‌کنند. آن‌ها معمولاً با مرغ‌های دیگر همزیستی می‌کنند، هرچند انرژی بالای‌شان می‌تواند نژادهای بسیار آرام را ناآرام کند. مرغ‌های ماده به‌ندرت میل به خوابیدن روی تخم پیدا می‌کنند، بنابراین بعید است روی تخم بنشینند.

مراقبت از پر و بدن

• پرها و ناحیهٔ زیر دم را به‌طور منظم برای شپشک و کنه بررسی کنید
• یک محل خشک برای خاک‌بازی فراهم کنید تا پرنده‌ها خودشان را تمیز نگه دارند
• ناخن‌های بلندشده را کوتاه کنید و پاهای آبی‌تیره را از نگاه کنهٔ پا بررسی کنید
• لانه‌ها را تمیز نگه دارید تا پرهای فشرده و براق آسیب نبینند

تمرین و فعالیت

• روزانه اجازهٔ گشت‌وگذار آزاد یا یک محوطهٔ بزرگ بدهید؛ این نژاد از محدودشدن خوشش نمی‌آید
• میله‌های نشیمن را در ارتفاع‌های گوناگون قرار دهید تا از توان پروازشان استفاده کنند
• دانه را در سطح وسیع بپاشید تا دانه‌جویی و حرکت طبیعی آن‌ها تشویق شود

محیط زندگی

مرغ اندلسی در آب‌وهوای گرم و معتدل، هم‌سو با خاستگاه مدیترانه‌ای‌اش، بهترین رشد را دارد. تاج بزرگ تک‌شاخهٔ آن مستعد یخ‌زدگی است، بنابراین نگه‌دارندگان در مناطق سرد باید یک لانهٔ بدون کوران و دارای تهویهٔ خوب فراهم کنند و در هوای یخ‌بندان می‌توانند یک پوشش محافظ روی تاج بمالند. حصار مطمئن اهمیت دارد، زیرا این پرنده‌های هوشیار و رمنده روی جای بلند می‌خوابند و مسافت زیادی را می‌پیمایند.

از آن‌جا که مرغ اندلسی یک نژاد فعال تخم‌ده است، به یک خوراک کامل طیور متناسب با مرحلهٔ رشدش نیاز دارد. چوچه‌ها با یک خوراک آغازین پرپروتین شروع می‌کنند، پرنده‌های در حال رشد به خوراک رشد منتقل می‌شوند و مرغ‌های تخم‌گذار به یک خوراک تخم‌ده با حدود ۱۶ درصد پروتین و کلسیم اضافه برای کیفیت پوستهٔ تخم نیاز دارند. پرنده‌های آزادگرد این خوراک را با حشرات و سبزیجات تکمیل می‌کنند، که می‌تواند میزان خوراک آماده‌ای را که می‌خورند کاهش دهد.

تنقلات و مکمل‌ها

ریگ‌دانهٔ حل‌نشدنی فراهم کنید تا پرنده‌ها بتوانند خوراک را خرد کنند، و برای مرغ‌های تخم‌گذار صدف خردشده یا یک منبع دیگر کلسیم را به میل خودشان در دسترس بگذارید. تنقلاتی مانند سبزیجات، کرم آرد و پس‌ماندهٔ آشپزخانه باید کمتر از حدود ۱۰ درصد خوراک روزانه باشد تا توازن خوراک اصلی به هم نخورد.

مرغ‌های اندلسی به‌طور کل مقاوم‌اند و برای آب‌وهوای گرم بسیار مناسب‌اند، و عمر معمول آن‌ها ۵ تا ۸ سال است. این نژاد هیچ بیماری خاص خودش را ندارد، جز مشکلاتی که میان طیور مدیترانه‌ای تک‌شاخه رایج است. تاج بزرگ آن در هوای سرد ضعیف‌ترین نقطهٔ بدنش است.

مراقبت پیشگیرانه

• لانه را خشک و باتهویه نگه دارید تا از بیماری‌های تنفسی جلوگیری شود
• محل خاک‌بازی فراهم کنید و به‌طور منظم برای انگل‌های بیرونی بررسی کنید
• یک برنامهٔ کنترل انگل برای کرم‌ها داشته باشید
• در زمستان تاج را از یخ‌زدگی محافظت کنید
• پرنده‌های تازه‌وارد یا مریض را پیش از پیوستن به گله قرنطینه کنید

مرغ‌های اندلسی با فضای گشت‌وگذار خوشحال‌ترند. آن‌ها پرندگانی پرواز‌گر فعال و دانه‌جوهای ماهر هستند، به همین دلیل یک محوطهٔ بزرگ یا فضای آزادگرد بسیار بهتر از محدودشدن در فضای تنگ برای آن‌ها مناسب است. یک لانهٔ خشک و بدون کوران با جریان هوای خوب فراهم کنید، زیرا این نژاد گرما را به‌خوبی تحمل می‌کند اما نسبت به سرما و رطوبت حساس است. حصار بلند یا محوطهٔ سرپوشیده کمک می‌کند پرنده‌هایی را که در غیر این صورت از روی حصارهای کوتاه پرواز می‌کنند، نگه دارد.

فهرست آماده‌سازی

• لانه‌ای مقاوم در برابر حیوانات درنده با قفل‌های مطمئن
• میله‌های نشیمن بلند و محکم
• لانه‌های تخم‌گذاری تمیز و در دسترس
• محل خاک‌بازی
• محوطهٔ بلند یا سرپوشیده برای نگه‌داشتن پرنده‌های پرواز‌گر
• سایه و آب پاک برای روزهای گرم

چون مرغ‌های مادهٔ اندلسی به‌ندرت میل به خوابیدن روی تخم پیدا می‌کنند، تخم‌های بارور بیشتر در انکوباتور یا زیر یک مرغ کُرچ از نژاد دیگر بازشده می‌شوند. تخم‌ها همان دورهٔ استاندارد انکوباسیون مرغ، یعنی حدود ۲۱ روز، را طی می‌کنند. به یاد داشته باشید که جفت‌گیری دو والد آبی ترکیبی از چوچه‌های آبی، سیاه و اسپلش تولید می‌کند، بنابراین همهٔ چوچه‌ها حاشیهٔ آبی نخواهند داشت.

مراحل چوچه‌کشی

1. تخم‌های تازه و بارور را در حرارت ۳۷.۵ درجه در انکوباتور بگذارید
2. رطوبت را نزدیک به ۴۵ تا ۵۵ درصد نگه دارید و تخم‌ها را روزانه بچرخانید
3. در روزهای ۷ و ۱۴ تخم‌ها را نور بدهید و تخم‌های بدون رشد یا خالی را جدا کنید
4. در روز ۱۸ چرخاندن را متوقف کنید و رطوبت را تا حدود ۶۵ درصد افزایش دهید (مرحلهٔ پایانی)
5. اجازه دهید چوچه‌ها بدون مزاحمت از تخم بیرون بیایند، سپس چوچه‌های خشک‌شده را به یک اتاقک گرم انتقال دهید