شورتهورن شیری

میلکینگ شورت‌هورن یک نژاد دومنظوره از گاو اهلی است که در انگلستان به میان آمده است. این نژاد از خانواده شورت‌هورن گرفته شده، گروهی که با گذشت زمان به دو شاخه جداگانه تقسیم شد: یکی برای گوشت و دیگری برای شیر انتخاب گردید. شاخه شیری اندام گسترده خویشاوندان گوشتی خود را حفظ کرده، اما پستان رشدیافته‌تر و تولید شیر بیشتری دارد، از همین رو یک راس گاو می‌تواند هم مقدار قابل استفاده شیر و هم لاشه خوب گوشت بدهد.

این نژاد بزرگ است؛ گاوهای ماده معمولاً بین ۵۹۰ تا ۶۸۰ کیلوگرام وزن دارند و گاوهای نر به مراتب سنگین‌تر اند. رنگ پوست از سرخ، سفید و روان (آمیخته سرخ و سفید) تا ترکیبی از این رنگ‌ها متفاوت است، که تشخیص حیوانات را در داخل یک گله آسان می‌سازد. الگوی روان، آمیزه ظریفی از موهای سرخ و سفید، ارتباط نزدیکی با خط شورت‌هورن دارد.

میلکینگ شورت‌هورن نزد فارم‌های کوچک و مختلط از ارزش خاصی برخوردار است، زیرا در یک زمینه محدود تخصص نمی‌یابد. این حیوانات به خوبی چرا می‌کنند، از علوفه به شکل مؤثر استفاده می‌نمایند و با اقلیم‌ها و شیوه‌های مدیریتی گوناگون سازگار می‌شوند. یک راس گاو معمولی ۱۲ تا ۱۵ سال عمر می‌کند.

به چه کسانی مناسب است

این نژاد به دهقانانی مناسب است که یک راس حیوان می‌خواهند که هم از شیر و هم از گوشت آن سود ببرند، به جای نگهداری گله تخصصی شیری یا گوشتی. خوی رام آن نگهداری را برای صاحبانی که تجربه محدود دارند آسان می‌سازد و توانایی چرای آن با سیستم‌های چراگاهی و کم‌هزینه سازگار است. برای فارم‌هایی که در پی بالاترین سطح تولید شیر از یک ویژگی خاص هستند، نژادهای تخصصی شیری عملکرد بهتری نشان می‌دهند.

گاوهای شورت‌هورن به دره رودخانه تیز، در ولایات درم، نورثمبرلند و یورکشایر در شمال‌شرق انگلستان بر می‌گردند. تا اواخر سده هژدهم، دهقانان محلی گاوهای منطقوی خویش را به یک نوع قابل شناخت بهبود بخشیده بودند و پرورش‌دهندگان اولیه مانند برادران کولینگ برای ثبات ویژگی‌های آن کار کردند. این نژاد در آغاز به نام‌های مرتبط با همان ساحه شناخته می‌شد، پیش از آنکه اصطلاح شورت‌هورن به کاربرد عمومی برسد.

در اوایل سده نزدهم، شورت‌هورن به یکی از پرورش‌یافته‌ترین نژادهای گاو در بریتانیا مبدل شد و به تعداد زیاد صادر گردید. سوابق گله میان نخستین ثبت‌هایی بود که برای هر نژاد گاو نگهداری می‌شد، امری که به پرورش‌دهندگان کمک کرد تا نسب را پیگیری کنند و ویژگی‌های دلخواه را انتخاب نمایند.

در جریان سده نزدهم، این نژاد در عمل به دو سمت تقسیم شد. برخی پرورش‌دهندگان به شدت روی ساختار گوشتی تمرکز کردند، در حالی که دیگران خانواده‌هایی را نگه داشتند و بهبود بخشیدند که شیر بیشتری می‌دادند. خانواده‌های متمرکز بر شیر به میلکینگ شورت‌هورن مبدل شدند که در برخی کشورها با نام دیری شورت‌هورن نیز ثبت شده است.

این نژاد در سطح جهان گسترش یافت و هم به عنوان یک حیوان کاری فارم و هم به عنوان زیربنای نژادهای تازه استفاده شد. این نژاد امروز هم مورد استفاده قرار دارد، هرچند به تعداد کمتر نسبت به نژادهای تخصصی شیری که در سده بیستم از لحاظ حجم خالص شیر بر آن پیشی گرفتند.

میلکینگ شورت‌هورن اندامی بلند و عمیق با عرض خوب در سینه و خط پشتی هموار دارد. در مقایسه با شورت‌هورن‌های گوشتی، شاخه شیری اندکی لاغرتر است و ویژگی‌های شیری روشن‌تری نشان می‌دهد، با پستانی برجسته‌تر و عقب‌تنه‌ای با عضلات کمتر. سر آن اندازه متوسط دارد و پوز پهنی نشان می‌دهد. بسته به نسب، حیوانات ممکن است شاخدار یا بی‌شاخ باشند.

پوست و رنگ‌ها

رنگ یکی از ویژگی‌های اصلی این نژاد است. حیوانات به رنگ سرخ یکدست، سفید یکدست، الگوهای نشاندار سرخ و سفید و روان دیده می‌شوند؛ روان آمیزه ظریفی از موهای سرخ و سفید است که از دور ممکن است صورتی یا خاکستری به نظر برسد. هیچ رنگی برتر از رنگ دیگر شمرده نمی‌شود و همه در چوکات نژاد پذیرفته شده اند. پوست کوتاه است و نزدیک به بدن قرار دارد که با اقلیم‌های معتدل چراگاهی سازگار است.

میلکینگ شورت‌هورن به خوی آرام و ثابت شهرت دارد. گاوهای ماده در جریان شیردوشی و کارهای روزمره معمولاً آرام می‌مانند، که فشار روانی را هم برای حیوان و هم برای نگهدارنده کاهش می‌دهد و خطر آسیب را پایین می‌آورد. همین رام‌بودن یکی از دلایل اصلی محبوبیت این نژاد در فارم‌های خانوادگی و مختلط است.

این نژاد نگهداری در گروه را تحمل می‌کند و بدون دردسر زیاد با روال‌های ثابت گله سازگار می‌شود. گاوهای ماده مادرانی توجه‌کننده اند و با گوساله‌های خویش به آرامی رفتار می‌کنند. مانند همه گاوها، گاوهای نر صرف نظر از شهرت نژاد نیازمند مدیریت دقیق اند و رفتار هر حیوان می‌تواند متفاوت باشد. نگهداری منظم و زودهنگام، آرام‌ترین حیوانات بالغ را به بار می‌آورد.

مراقبت از پوست

• پوست کوتاه است و بیشتر خودش را نگه می‌دارد؛ برس‌زدن بیشتر برای بررسی پوست و ایجاد اعتماد به کار می‌رود
• برای پرازیت‌های بیرونی مانند شپش و مگس، به ویژه در ماه‌های گرم، بررسی شود
• پستان و زیرشکم را پیش و بعد از شیردوشی پاک نگه دارید تا خطر ورم پستان کاهش یابد
• سُم‌ها را به شکل منظم بررسی و اصلاح کنید تا از لنگی جلوگیری شود

تحرک

• چرای روزانه در چراگاه بیشتر تحرکی را که حیوانات نیاز دارند فراهم می‌سازد
• فضای کافی در آغل بدهید تا گله بتواند آزادانه حرکت کند و چرا نماید
• چراگاه را به نوبت استفاده کنید تا کیفیت علوفه حفظ شود و انباشت پرازیت کاهش یابد

محیط

این نژاد به دلیل چرای مؤثر و پوست کوتاه با اقلیم‌های معتدل خوب سازگار می‌شود. در هوای گرم سایه و آب پاک و در شرایط سرد و مرطوب پناهگاه خشک یا بادشکن فراهم کنید. گاوهای شیرده به روال روزانه ثابت نیاز دارند، زیرا شیردوشی نامنظم تولید را پایین می‌آورد و خطر مشکلات پستان را بالا می‌برد.

بنیاد خوراک، علوفه باکیفیت است، خواه چراگاه تازه باشد یا کاه و سیلوی نگهداری‌شده. این نژاد به دلیل استفاده مؤثر از چراگاه شناخته شده است، از همین رو چرای خوب مدیریت‌شده بیشتر نیاز نگهداری را برآورده می‌کند. گاوهای شیرده به انرژی و پروتئین اضافی نیاز دارند که معمولاً به شکل خوراک کانسنتره متناسب با تولید شیر داده می‌شود. آب پاک باید همیشه در دسترس باشد، زیرا یک گاو شیرده می‌تواند بیش از ۱۰۰ لیتر در روز بنوشد.

تنقلات و مکمل‌ها

یک آمیزه معدنی آزاد و متناسب با خاک محلی فراهم کنید، زیرا کمبودهای منطقوی (مانند سلینیم، مس یا مگنیزیم) رایج اند. نمک و علوفه تازه امن‌ترین اضافات اند. هر خوراک تازه را به تدریج طی یک تا دو هفته معرفی کنید تا میکروب‌های شکمبه سازگار شوند و از ناراحتی هاضمه جلوگیری گردد.

میلکینگ شورت‌هورن به شکل عمومی قوی است و با شرایط گوناگون سازگار می‌شود. حیوانات معمولاً ۱۲ تا ۱۵ سال عمر می‌کنند و گاوهای خوب مدیریت‌شده برای دوره‌های شیردهی زیادی مولد باقی می‌مانند. بیشتر مشکلات صحی مخصوص این نژاد نیستند، بلکه با مدیریت گاو شیری در ارتباط اند: صحت پستان، مراقبت از پا و فشار سوخت‌وسازی تولید شیر. تغذیه خوب، آغل پاک و مراقبت منظم داکتر مالداری بیشتر مشکلات را پیشگیری می‌کند.

مراقبت پیشگیرانه

• برنامه واکسین و کنترل پرازیت را با یک داکتر مالداری تعیین و دنبال کنید
• سُم‌ها را به شکل منظم اصلاح و بررسی کنید
• وسایل شیردوشی و پستان را پاک نگه دارید تا ورم پستان کاهش یابد
• رژیم غذایی گاو خشک و دوره انتقال را مدیریت کنید تا از تب شیر جلوگیری شود
• وضعیت بدنی گاوها را در جریان دوره تولید ارزیابی کنید

گوساله‌های ماده معمولاً در حدود ۱۳ تا ۱۵ ماهگی، وقتی به اندازه بدنی کافی برسند، جفت‌گیری می‌شوند، از همین رو نزدیک به دو سالگی می‌زایند. جفت‌گیری یا از راه طبیعی با یک گاو نر صورت می‌گیرد و یا از طریق تلقیح مصنوعی، که برای دسترسی به ژنتیک ثابت‌شده شیری به شکل گسترده استفاده می‌شود. دوره آبستنی حدود ۲۸۳ روز، اندکی بیشتر از نه ماه، ادامه دارد و معمولاً یک گوساله به دنیا می‌آید؛ دوقلوزایی رخ می‌دهد اما رایج نیست.

گاوهای ماده مادرانی خوب اند و با کمک اندازه متوسط گوساله و خوی آرام نژاد، زایمان نسبتاً آسانی دارند. گوساله‌ها معمولاً میان دو تا سه ماهگی در یک سیستم پرورش شیری از شیر گرفته می‌شوند، در حالی که شیر یا جانشین آن تا زمانی داده می‌شود که شکمبه به اندازه کافی رشد کند تا حیوان بتواند بر علوفه و کانسنتره زندگی کند. بعد از زایمان، گاو دوره شیردهی خویش را آغاز می‌کند و معمولاً طی چند ماه دوباره جفت‌گیری می‌شود تا یک چرخه زایمان تقریباً سالانه حفظ گردد.