لیموزین

لیموزین نژادی از گاوهای گوشتی است که خاستگاه آن ساحات لیموزین و مارش در بخش مرکزی-غربی فرانسه می‌باشد. این حیوان بزرگ‌جثه دارای پوستِ طلایی-سرخ تا رنگ گندمی است که دور چشم‌ها، پوزه و پایین پاهایش روشن‌تر دیده می‌شود. این نژاد به خاطر عضلات ستبر و مشخص روی یک اسکلیت ظریف شهرت دارد که نسبت گوشت قابل فروش به استخوان را بالا می‌برد.

گاوهای لیموزین بیشتر برای تولید گوشت نگهداری می‌شوند. گوشت آن کم‌چربی و نرم است و این نژاد در میان تولیدکنندگان تجارتی و قصابان به خاطر کیفیت لاشه و فیصدی گوشت آماده شهرت خوبی دارد. گاوهای ماده با توجه به بزرگی جثهٔ این نژاد نسبتاً به آسانی می‌زایند، زیرا گوساله‌ها با استخوان‌بندی ظریف به دنیا می‌آیند.

خلق‌وخوی این نژاد به‌طور کل آرام و متعادل است و این گاوها پیش از ماشینی شدن زراعت در فرانسه، سال‌های زیادی به‌عنوان حیوان بارکش کار کرده‌اند. گزینش‌های امروزی توجه بیشتری به رام بودن گاو داشته و همین موضوع کار با گله‌های تجارتی را ساده‌تر ساخته است.

این نژاد برای چه کسانی مناسب است

لیموزین برای دهقانانی مناسب است که خواهان فیصدی بالای لاشه و گوشت کم‌چربی از یک حیوان سرسخت و کم‌خرچ در چرا اند. خلق‌وخوی آرام این گاو نگهداری آن را برای فارم‌های کوچک و همچنان برنامه‌های آمیزش نژادی آسان می‌سازد، جایی که از گاوهای نر لیموزین اغلب روی گاوهای شیری یا سایر نژادهای گوشتی استفاده می‌شود تا عضله و فیصدی لاشه بهتر شود.

نام لیموزین از ساحهٔ لیموزین در بخش مرکزی-غربی فرانسه گرفته شده است، ساحه‌ای با خاک ضعیف و اسیدی، برآمدگی‌های گرانیتی و آب‌وهوای سخت. گاوهای این ساحه در طول سده‌ها با این محیط دشوار و خوراک محدود سازگار شدند و همین چیز حیوانی سرسخت و باصرفه به بار آورد. سوابق قدیمی از گاوهای سرخ‌رنگ در این ساحه نام می‌برند که هم برای کار زراعتی و هم برای گوشت استفاده می‌شدند.

پیش از ماشینی شدن زراعت، گاوهای لیموزین به‌عنوان حیوان بارکش ارزش داشتند. این گاوها گاوآهن و گادی را در فارم‌های کوچک می‌کشیدند و به خاطر قوت و تحمل‌شان شهرت داشتند. زمانی که دورهٔ کاری‌شان به پایان می‌رسید، همان حیوانات برای گوشت پرواری می‌شدند، به همین سبب دهقانان هم قدرت کشش و هم کیفیت گوشت را در گزینش گاوها در نظر می‌گرفتند.

در سال ۱۸۸۶ در فرانسه یک دفتر نسب‌نامه برای این نژاد ایجاد شد که نوعیت گاو را معیاری ساخت و شجره‌های آن را ثبت کرد. از همان زمان به بعد گزینش بیشتر روی خصوصیات گوشتی مانند عضله‌سازی و کیفیت لاشه متمرکز شد، در حالی که سرسختی نژاد نیز حفظ گردید.

در سدهٔ بیستم نژاد لیموزین از فرانسه به بیرون گسترش یافت. صادرات آن به بخش‌های دیگر اروپا، امریکای شمالی و جاهای دیگر در اواخر دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ آغاز شد و این نژاد به یکی از پرکاربردترین نژادهای گاو گوشتی در سطح جهان مبدل شد، هم به‌صورت خالص‌نژاد و هم به‌عنوان نر نهایی در آمیزش نژادی.

لیموزین یک گاو گوشتی تنومند با بدن دراز و عمیق و عضلات برازنده است، به‌خصوص در ناحیهٔ کمر و ران‌های عقب. پوست آن طلایی-سرخ تا رنگ گندمی است که معمولاً در قسمت بالای بدن تیره‌تر و در زیر روشن‌تر دیده می‌شود. حلقه‌های روشن مشخصی دور چشم‌ها و پوزه دیده می‌شود و پایین پاها نیز روشن‌تر اند. اسکلیت آن نسبت به وزن بدن ظریف است که به فیصدی بالای گوشت نسبت به استخوان در این نژاد کمک می‌کند. هم گاوهای شاخدار و هم بدون شاخ (که به‌طور طبیعی شاخ نمی‌آورند) در این نژاد وجود دارند و انواع بدون شاخ از راه گزینش پرورشی به دست آمده‌اند.

رنگ و پوست

پوست این گاو کوتاه است و در هوای گرم نزدیک به بدن می‌ماند و در حیواناتی که بیرون نگهداری می‌شوند برای زمستان ضخیم‌تر می‌شود. رنگ اصلی از طلایی-سرخ تیره تا گندمی روشن متغیر است. حلقه‌های روشن دور چشم‌ها و پوزهٔ روشن از نشانه‌های ثابت این نژاد اند. پوست دارای رنگدانه است که کمک می‌کند مشکلات چشم و پستان ناشی از آفتاب کمتر شود. لکه‌های سفید معمولاً در نژاد خالص دیده نمی‌شود.

لیموزین را آرام، رام و متعادل توصیف می‌کنند. سابقهٔ طولانی این نژاد به‌عنوان حیوان بارکش باعث شد گاوهایی انتخاب شوند که قابل کنترل و باثبات باشند، و برنامه‌های گزینش امروزی نیز همچنان به خلق‌وخوی اهمیت می‌دهند. حیواناتی که خوب دست‌آموز شده باشند، در حویلی و قفس کاری آرام اند.

مانند هر گاو دیگر، رفتار به شیوهٔ نگهداری و محیط بستگی دارد. گاوهای ماده در نزدیکی گوسالهٔ تازه‌متولدشده ممکن است محافظه‌کار شوند، و گاو نر به احتیاط و تأسیسات مطمئنی نیاز دارد که برای هر گاو نر گوشتی بزرگ لازم است. حیواناتی که با تماس منظم و کم‌فشار انسانی بزرگ شده‌اند، معمولاً ساده‌ترین حیوانات برای کار کردن اند. این نژاد در چراگاه فعال و ورزیده است، مسافهٔ زیادی را طی می‌کند و در زمین ناهموار به خوبی علوفه پیدا می‌کند.

مراقبت از پوست و بدن

گاوهای لیموزین به مراقبت روزمرهٔ زیاد نیاز ندارند. کارهای اصلی مراقبت این‌ها اند:

• بررسی منظم پوست و جلد برای کشف انگل‌هایی مانند شپش، کنه و مگس
• بررسی و پیرایش سُم هرگاه رشد زیاد یا لنگی دیده شود
• کنترل مگس در ماه‌های گرم برای محافظت از چشم و پستان
• پاک و برس‌زده نگهداشتن حیوانات نمایشی یا فروشی به‌حد نیاز

تمرین و حرکت

این نژاد فعال است و از راه چرای عادی تناسب اندام خود را حفظ می‌کند. این موارد را فراهم کنید:

• چراگاه یا محوطهٔ کافی برای حرکت روزمره
• چرای نوبتی در میان محوطه‌ها برای حفظ وضعیت بدنی و کیفیت علوفه
• فضای کافی که رشد عضلانی حیوانات در حال رشد را پشتیبانی کند

محیط نگهداری

گاوهای لیموزین آب‌وهوای گوناگون را تحمل می‌کنند و چون در ساحهٔ سرد و کم‌حاصلخیز فرانسه شکل گرفته‌اند، شرایط سخت را خوب تحمل می‌کنند. باید همیشه آب آشامیدنی پاک، سایه در هوای گرم و بادشکن یا سرپناه در هوای سرد و مرطوب فراهم شود. حصارکشی مطمئن و تأسیسات خوب برای کار با این حیوان فعال و بزرگ‌جثه اهمیت دارد.

لیموزین در چرا بسیار کارا است و علف و علوفهٔ ذخیره‌شده را به‌خوبی به عضلهٔ کم‌چربی تبدیل می‌کند. اساس خوراک آن در فصل رشد، چراگاه باکیفیت و در زمانی که چرا محدود است، علف خشک یا سیلاژ است. نیاز به انرژی و پروتین در اواخر آبستنی، شیردهی و دوران پروار بالا می‌رود که در این زمان معمولاً غله یا سایر خوراک‌های متراکم افزوده می‌شود. آب پاک و تازه و مواد معدنی آزاد باید همیشه در دسترس باشد.

تنقلات و مکمل‌ها

مکمل معدنی و نمکی متناسب با خاک و علوفهٔ محلی بدهید، زیرا ساحهٔ اصلی لیموزین خاک ضعیفی داشته و بسیاری از چراگاه‌ها کمبود برخی عناصر کمیاب دارند. کمبود مس، سلینیم و مگنیزیم را باید به‌طور خاص بررسی کرد. هر تغییر در خوراک را طی چند روز و به‌تدریج انجام دهید تا کارکرد شکمبه آسیب نبیند.

لیموزین نژادی سرسخت با مشکلات صحی خاص نژادی کم است. زایمان برای اندازهٔ این نژاد معمولاً ساده است، زیرا گوساله‌ها با استخوان‌بندی ظریف به دنیا می‌آیند، هرچند گوساله‌های بزرگ از نرهای نهایی هنوز هم ممکن است توجه بیشتر بخواهند. بیشتر مشکلات صحی در گله‌های لیموزین همان نگرانی‌های عمومی گاوداری مانند انگل، لنگی و مشکلات تناسلی و میتابولیک است، نه عیب‌های ارثی، و برنامه‌های منظم صحت گله این مشکلات را کنترل می‌کند.

مراقبت پیشگیرانه

• برنامهٔ واکسیناسیون منطقه‌ای برای امراض کلستریدیایی و تنفسی را تعقیب کنید
• یک پلان راهبردی کنترل انگل را حفظ کنید
• مواد معدنی متوازن برای جلوگیری از کمبودی بدهید
• پاهای حیوان را به‌طور منظم بررسی و در صورت نیاز پیرایش کنید
• امتیاز وضعیت بدنی را در سراسر چرخهٔ تولید در حد هدف نگهدارید

گوساله‌های ماده معمولاً در سن ۱۳ تا ۱۵ ماهگی، وقتی جثه و وضعیت بدنی کافی به دست آورده باشند، به سن آمیزش می‌رسند و اغلب طوری جفت‌گیری می‌شوند که اولین زایمان‌شان در حدود سن دو سالگی باشد. آبستنی تقریباً نه ماه (حدود ۲۸۳ تا ۲۹۰ روز) طول می‌کشد و گاو ماده معمولاً یک گوساله به دنیا می‌آورد. این نژاد به خاطر آسانی زایمان نسبت به جثه‌اش شهرت دارد، زیرا گوساله‌ها با استخوان‌بندی ظریف و وزن تولد متوسط به دنیا می‌آیند.

گاوهای ماده توانایی مادری خوبی نشان می‌دهند، به‌اندازهٔ کافی شیر می‌دهند تا گوساله را بزرگ کنند و از فرزند خود محافظت می‌کنند. گوساله‌ها هنگام تولد قوی اند و به‌سرعت رشد می‌کنند. گاوهای نر لیموزین به‌طور گسترده به‌عنوان نر نهایی روی سایر نژادها استفاده می‌شوند تا عضله را افزایش دهند و ارزش لاشه را بهتر سازند، و هم جفت‌گیری طبیعی و هم تلقیح مصنوعی معمول است. گوساله‌ها معمولاً در سن شش تا هشت ماهگی از شیر گرفته می‌شوند.