Γουρούνι

Ο χοίρος είναι ένα εξημερωμένο θηλαστικό της οικογένειας Suidae. Οι χοίροι είναι παμφάγοι με ανεπτυγμένη όσφρηση, καλή μνήμη και μεγάλη ικανότητα μάθησης, στοιχεία που τους κατατάσσουν ανάμεσα στα πιο έξυπνα ζώα εκτροφής. Εκτρέφονται για κρέας σχεδόν σε όλο τον κόσμο και παράλληλα διατηρούνται ως κατοικίδια, με τους μικρόσωμους τύπους να γίνονται όλο και πιο συνηθισμένοι σε σπίτια και μικρές αγροικίες.

Οι χοίροι είναι έντονα κοινωνικά ζώα. Σε φυσικές ή ελεύθερες συνθήκες ζουν σε ομάδες, επικοινωνούν με ένα ευρύ ρεπερτόριο γρυλισμάτων και τσιριγμάτων και αναπτύσσουν σταθερές σχέσεις μεταξύ τους. Σκάβουν με το επίπεδο, ευκίνητο ρύγχος τους αναζητώντας τροφή και εξερευνώντας το περιβάλλον, μια συμπεριφορά που διατηρείται είτε το ζώο ζει σε φάρμα είτε σε αυλή σπιτιού. Επειδή δεν διαθέτουν λειτουργικούς ιδρωτοποιούς αδένες στο μεγαλύτερο μέρος του σώματός τους, κυλιούνται σε λάσπη ή νερό για να δροσιστούν και να προστατεύσουν το δέρμα τους.

Ως ζώα συντροφιάς, οι χοίροι χρειάζονται χώρο, καθημερινή φροντίδα και σταθερή ρουτίνα. Ζουν σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα σε σύγκριση με πολλά ζώα εκτροφής και δημιουργούν δεσμό με τον άνθρωπο, όμως το μέγεθος, η δύναμη και το ένστικτο σκαψίματος τα καθιστούν σοβαρή δέσμευση και όχι κατοικίδιο χαμηλών απαιτήσεων.

Σε ποιους ταιριάζει αυτό το ζώο

Οι χοίροι ταιριάζουν σε ανθρώπους που μπορούν να προσφέρουν ασφαλή εξωτερικό χώρο, σταθερή ρουτίνα διατροφής και καθαριότητας, καθώς και πρόσβαση σε κτηνίατρο με εμπειρία σε ζώα εκτροφής. Δεν είναι κατάλληλοι για μικρά διαμερίσματα ή για ιδιοκτήτες που περιμένουν ένα ήσυχο κατοικίδιο χαμηλών απαιτήσεων. Η ευφυΐα τους σημαίνει ότι χρειάζονται νοητική διέγερση και σαφή όρια, ενώ το πιθανό ενήλικο μέγεθός τους πρέπει να έχει προβλεφθεί πριν από την απόκτηση οποιουδήποτε χοίρου.

Οι φυλές χοίρων διαφέρουν σε αρκετά σημεία: μέγεθος σώματος, ρυθμό ανάπτυξης, αναλογία λιπώδους προς άπαχο κρέας, χρώμα και σχέδιο τριχώματος, αντοχή σε εξωτερικές συνθήκες και καταλληλότητα ως κατοικίδια. Περίπου 17 φυλές αναγνωρίζονται συνήθως. Οι μεγάλες εμπορικές φυλές αναπτύχθηκαν για γρήγορη ανάπτυξη και υψηλή απόδοση σε άπαχο κρέας, ενώ οι παραδοσιακές φυλές διατηρούνται για την αντοχή τους, την ικανότητα αναζήτησης τροφής και τη γεύση του κρέατος. Οι μίνι φυλές επιλέχθηκαν για μικρότερο ενήλικο μέγεθος και ηρεμότερο χαρακτήρα, γεγονός που τις καθιστά πρακτικότερες ως ζώα συντροφιάς.

Οι φυλές συνήθως κατατάσσονται ανάλογα με τον σκοπό και την προέλευσή τους: εμπορικές κρεατοπαραγωγικές φυλές, παραδοσιακές φυλές που διατηρούνται για την αντοχή και τη γεύση τους, και μίνι ή κατοικίδιες φυλές όπως η Ποτμπέλιντ και η Κουνεκούνε. Το χρώμα και το τρίχωμα (λευκό, μαύρο, κόκκινο, παρδαλό ή σγουρό) συνδέονται συχνά με τη φυλή και βοηθούν στην αναγνώρισή της.

Ο κατοικίδιος χοίρος κατάγεται από τον αγριόχοιρο, Sus scrofa, ο οποίος απαντούσε σε όλη την Ευρώπη και την Ασία. Αρχαιολογικά και γενετικά στοιχεία δείχνουν ανεξάρτητη εξημέρωση σε τουλάχιστον δύο περιοχές: στη Μέση Ανατολή, στην περιοχή της σημερινής Ανατολίας, περίπου πριν από 9.000 χρόνια, και στην Ανατολική Ασία, στην περιοχή της σημερινής Κίνας, περίπου την ίδια εποχή. Αυτοί οι πρώιμοι χοίροι διατηρούνταν κοντά σε οικισμούς, όπου τρέφονταν με υπολείμματα τροφής και αναζητούσαν τροφή στη γύρω περιοχή.

Οι χοίροι εξαπλώθηκαν προς τα δυτικά, στην Ευρώπη, μαζί με τις πρώιμες γεωργικές κοινότητες και αποτελούσαν συνηθισμένο κομμάτι της αγροτικής ζωής σε όλη την ήπειρο ήδη από την κλασική περίοδο. Η ικανότητά τους να μετατρέπουν απορρίμματα και τροφή σε κρέας τους έκανε πρακτικούς για νοικοκυριά και χωριά. Με την πάροδο των αιώνων αναπτύχθηκαν τοπικοί τύποι ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες, την τροφή και τις προτιμήσεις των ανθρώπων, δίνοντας πολλές από τις παραδοσιακές φυλές που αναγνωρίζονται ακόμη σήμερα.

Από τον 16ο αιώνα και μετά, οι χοίροι μεταφέρθηκαν από ευρωπαϊκά ταξίδια στην Αμερική, όπου εγκαταστάθηκαν γρήγορα στα νέα περιβάλλοντα. Τον 18ο και τον 19ο αιώνα, εκτροφείς στη Βρετανία και αλλού διασταύρωσαν τοπικούς χοίρους με εισαγόμενα ασιατικά ζώα, κάτι που βελτίωσε την ανάπτυξη και τη σωματική διάπλαση και έθεσε τα θεμέλια για αρκετές σύγχρονες φυλές.

Ο 20ός αιώνας έφερε εντατική επιλογή για γρήγορη ανάπτυξη και άπαχο κρέας, συγκεντρώνοντας την παραγωγή σε μικρότερο αριθμό εμπορικών φυλών. Παράλληλα, το ενδιαφέρον για παραδοσιακές φυλές και για τη διατήρηση μικρόσωμων χοίρων ως κατοικίδιων αυξήθηκε, βοηθώντας στη διατήρηση παλαιότερων τύπων που διαφορετικά θα μπορούσαν να είχαν εξαφανιστεί.

Οι χοίροι έχουν βαρύ, βαρελοειδές σώμα πάνω σε κοντά πόδια, μεγάλο κεφάλι και το χαρακτηριστικό επίπεδο ρύγχος που χρησιμοποιείται για το σκάψιμο. Το δέρμα είναι παχύ και το τρίχωμα συνήθως αραιό και σκληρό, αν και ορισμένες φυλές έχουν πυκνότερο ή σγουρό τρίχωμα. Τα μάτια είναι μικρά σε σχέση με το κεφάλι, ενώ τα αυτιά μπορεί να είναι όρθια ή γερμένα προς τα εμπρός ανάλογα με τη φυλή. Το ενήλικο σωματικό μέγεθος ποικίλλει τεράστια, από συμπαγείς τύπους συντροφιάς έως πολύ μεγάλες κρεατοπαραγωγικές φυλές.

Η εμφάνιση διαφέρει έντονα ανάμεσα στις φυλές. Οι μεγάλες εμπορικές φυλές είναι ψηλές και έντονα μυώδεις, ενώ οι κατοικίδιες φυλές, όπως η Ποτμπέλιντ, είναι μικρόσωμες με χαλαρή κοιλιά και κοντά πόδια. Το τρίχωμα ποικίλλει από το λείο λευκό των χοίρων Γιορκσάιρ έως τις τζίντζερ τρίχες του Ταμγουόρθ και το σγουρό μαλλί της Μανγκαλίτσα. Χρωματικά σχέδια όπως η ζώνη της Χάμσαϊρ ή οι κηλίδες της Γκλόστερσιρ Ολντ Σποτ αποτελούν καθοριστικά γνωρίσματα της φυλής.

Οι χοίροι συγκαταλέγονται στα πιο έξυπνα κατοικίδια ζώα. Είναι περίεργοι και εξερευνούν τον χώρο τους χρησιμοποιώντας το ρύγχος, την όσφρηση και τη μνήμη τους για τις θέσεις τροφής. Το σκάψιμο (σπρώξιμο και σκάλισμα με το ρύγχος) είναι ισχυρό φυσικό ένστικτο που τους βοηθά να βρίσκουν τροφή και να εξερευνούν, και εξακολουθεί να υπάρχει σε κάθε περιβάλλον.

Κοινωνικά, οι χοίροι ζουν σε ομάδες και σχηματίζουν ιεραρχίες, με σταθερές σχέσεις ανάμεσα σε γνωστά μεταξύ τους άτομα. Οι χοιρομητέρες και τα μικρά τους διατηρούν στενούς δεσμούς, και τα μέλη της ομάδας αναγνωρίζουν το ένα το άλλο. Οι χοίροι επικοινωνούν με ευρύ φάσμα γρυλισμάτων, τσιριγμάτων και άλλων ήχων που δηλώνουν ικανοποίηση, συναγερμό, πείνα ή δυσφορία. Κυλιούνται σε λάσπη ή νερό για να ρυθμίσουν τη θερμοκρασία τους και να φροντίσουν το δέρμα τους, μια συμπεριφορά φυσιολογική και όχι ένδειξη ακαθαρσίας. Οι χοίροι είναι γενικά τακτικοί ως προς τον χώρο ύπνου και αφόδευσης όταν έχουν αρκετό χώρο.

Καθημερινή φροντίδα

• Παρέχετε πάντα φρέσκο νερό και καθημερινά μια μετρημένη, ισορροπημένη μερίδα τροφής
• Ελέγχετε το ζώο για τραυματισμούς, χωλότητα και αλλαγές στην όρεξη ή τη συμπεριφορά
• Καθαρίζετε τον χώρο ύπνου και αφόδευσης και αφαιρείτε το λερωμένο στρωτικό υλικό
• Παρέχετε ευκαιρίες για σκάψιμο και αναζήτηση τροφής ώστε να καλύπτονται τα φυσικά ένστικτα

Περιβάλλον

• Ασφαλής, αδιαπέραστη περίφραξη, καθώς οι χοίροι είναι δυνατοί και μπορούν να σηκώσουν ή να σπρώξουν εμπόδια
• Στεγνό, χωρίς ρεύματα αέρα καταφύγιο με καθαρό στρωτικό υλικό, όπως άχυρο
• Λασπότοπος ή σκιερή περιοχή για δροσιά, καθώς οι χοίροι υπερθερμαίνονται εύκολα
• Χώρος όπου επιτρέπεται το σκάψιμο, αφού αυτό θα συμβεί ούτως ή άλλως

Περιποίηση και χειρισμός

Οι χοίροι χρειάζονται ελάχιστη περιποίηση τριχώματος, αλλά το δέρμα τους πρέπει να ελέγχεται για ξηρότητα, ηλιακά εγκαύματα, παράσιτα και τραυματισμούς. Οι οπλές και οι χαυλιόδοντες μπορεί να χρειάζονται περιοδική φροντίδα από τον ιδιοκτήτη ή τον κτηνίατρο. Χειρίζεστε τους χοίρους με ηρεμία και σταθερότητα από μικρή ηλικία, καθώς οι ενήλικοι είναι βαριοί και δυνατοί και ανταποκρίνονται άσχημα σε απότομο ή ασυνεπή χειρισμό.

Οι χοίροι είναι παμφάγοι και τρώνε ευρύ φάσμα τροφών, όμως χρειάζονται ισορροπημένη διατροφή για να παραμείνουν υγιείς και να αποφεύγεται η παχυσαρκία. Οι περισσότεροι χοίροι τρέφονται με διαμορφωμένη τροφή ή τροφή με βάση τα σιτηρά ανάλογα με την ηλικία τους, με προσθήκη χορτονομής, χλόης και κατάλληλων λαχανικών. Οι χοίροι συντροφιάς ιδιαίτερα τείνουν να υπερτρέφονται, γι' αυτό οι μερίδες πρέπει να μετριούνται και η φυσική κατάσταση να παρακολουθείται. Η ποιότητα και η ισορροπία της τροφής έχουν μεγαλύτερη σημασία από την ποσότητα.

Λιχουδιές, όπως μικρές ποσότητες φρούτων ή λαχανικών, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για εκπαίδευση και εμπλουτισμό, αλλά πρέπει να αποτελούν μικρό μέρος της διατροφής. Κάθε αλλαγή στην τροφή πρέπει να γίνεται σταδιακά. Καθαρό, φρέσκο νερό πρέπει να είναι διαθέσιμο συνεχώς, ενώ η κατανάλωσή του αυξάνεται απότομα σε ζεστό καιρό και κατά τη γαλουχία.

Οι χοίροι είναι γενικά ανθεκτικά ζώα, όμως η υγεία τους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διατροφή, τη στέγαση και την τακτική φροντίδα. Η παχυσαρκία είναι συχνό πρόβλημα στους χοίρους συντροφιάς και συμβάλλει σε προβλήματα αρθρώσεων, ποδιών και ακόμη και όρασης. Οι χοίροι είναι επίσης ευάλωτοι σε δερματικές παθήσεις, ηλιακά εγκαύματα, εσωτερικά και εξωτερικά παράσιτα και αναπνευστικά νοσήματα, ιδιαίτερα σε υγρή ή υπερπλήρη στέγαση. Με καλή εκτροφική φροντίδα, οι χοίροι τύπου συντροφιάς ζουν συνήθως 12 έως 18 χρόνια.

Προληπτική φροντίδα

• Ταΐστε με μετρημένη, ισορροπημένη διατροφή και διατηρήστε άπαχη φυσική κατάσταση
• Παρέχετε καθαρή, στεγνή στέγαση με καλό αερισμό
• Διατηρήστε πρόγραμμα ελέγχου παρασίτων με κτηνιατρική συμβουλή
• Φροντίζετε τακτικά τις οπλές και τους χαυλιόδοντες και κάνετε τακτικούς ελέγχους υγείας
• Ακολουθείτε τις τοπικές απαιτήσεις εμβολιασμού και καταγραφής μετακίνησης ζώων

Οι χοίροι φτάνουν σε σεξουαλική ωριμότητα περίπου στους 5 έως 8 μήνες, αν και η αναπαραγωγή συχνά καθυστερεί μέχρι το ζώο να αναπτυχθεί πλήρως. Οι χοιρομητέρες μπαίνουν σε οίστρο με τακτικό κύκλο περίπου τριών εβδομάδων και είναι δεκτικές για σύντομο διάστημα μέσα σε αυτόν. Μετά τη ζευγάρωση, η κυοφορία διαρκεί περίπου 114 ημέρες, γνωστή και ως τρεις μήνες, τρεις εβδομάδες και τρεις ημέρες.

Ο αριθμός των γεννημένων χοιριδίων είναι συνήθως 8 έως 12, αν και ποικίλλει ανάλογα με τη φυλή και τη χοιρομητέρα. Τα χοιρίδια γεννιούνται ικανά να κινούνται και να θηλάζουν γρήγορα και εξαρτώνται από το γάλα και τη ζεστασιά της μητέρας τους στην πρώιμη ζωή. Συνήθως απογαλακτίζονται σε ηλικία μερικών εβδομάδων, μετά τις οποίες περνούν σε στερεή τροφή. Η υπεύθυνη αναπαραγωγή χοίρων απαιτεί σχεδιασμό για τη φροντίδα της χοιρομητέρας, το κόστος και τον χώρο για την ανατροφή των μικρών, καθώς και για σπίτια ή σκοπό για τα ζώα που θα προκύψουν.

Ταιριάζει ο χοίρος σε εσάς;

Ο χοίρος είναι μεγάλη δέσμευση. Οι τύποι συντροφιάς μπορούν να ζήσουν 12 έως 18 χρόνια, οπότε η απόκτηση ενός σημαίνει σχεδιασμό για περισσότερο από μια δεκαετία καθημερινής φροντίδας. Οι χοίροι χρειάζονται ασφαλή εξωτερικό χώρο και ισχυρή περίφραξη, καθώς ακόμη και οι μικρόσωμες φυλές είναι δυνατές και επίμονες. Απαιτούν χρόνο καθημερινά για σίτιση, καθαριότητα και φροντίδα, καθώς και πρόσβαση σε κτηνίατρο που αντιμετωπίζει χοίρους ή ζώα εκτροφής. Το συνεχές κόστος περιλαμβάνει τροφή, στρωτικό υλικό, περίφραξη και κτηνιατρική φροντίδα, και αυτά συνεχίζονται σε όλη τη ζωή του ζώου. Πολλές περιοχές έχουν επίσης κανόνες για την εκτροφή χοίρων, συμπεριλαμβανομένης της καταγραφής και της παρακολούθησης μετακίνησης, που πρέπει να ελέγχονται πριν από την απόκτηση.

Από πού να αποκτήσετε έναν

Οι χοίροι μπορούν να προέρχονται από υπεύθυνους εκτροφείς, φάρμες και καταφύγια ή ιδρύματα διάσωσης. Επιλέξτε πηγή που σας επιτρέπει να δείτε πώς διατηρούνται τα ζώα, δίνει ειλικρινείς πληροφορίες για το πιθανό ενήλικο μέγεθος και τον χαρακτήρα, και παρέχει στοιχεία υγείας και ιστορικού. Τα καταφύγια και τα ιδρύματα διάσωσης έχουν συχνά χοίρους που αναζητούν σπίτι, ιδιαίτερα τύπους συντροφιάς που ξεπέρασαν τις προσδοκίες των ιδιοκτητών τους. Αποφεύγετε πηγές που υποβαθμίζουν πόσο μεγάλος μπορεί να γίνει ένας χοίρος.