Περουβιανό

Το Περουβιανό είναι μακρύτριχη φυλή του κοινού ινδικού χοιριδίου (Cavia porcellus). Ξεχωρίζει για το λεπτό, μεταξένιο τρίχωμα του, που δεν σταματά ποτέ να μεγαλώνει και σε ζώα έκθεσης μπορεί να σέρνεται πολύ πέρα από το σώμα, ως το πάτωμα. Οι τρίχες φυτρώνουν προς τα εμπρός πάνω από το κεφάλι αλλά και προς τα πίσω πάνω από τους γοφούς, οπότε ένα Περουβιανό με πλήρες τρίχωμα είναι δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς πού βρίσκεται η μπροστινή και πού η πίσω πλευρά του.

Ως προς τον χαρακτήρα, η φυλή είναι φιλική, ήρεμη και πράη. Τα Περουβιανά συνήθως ανέχονται καλά το πιάσιμο στα χέρια, κάτι που εξηγεί εν μέρει γιατί είναι δημοφιλή τόσο ως κατοικίδια όσο και σε εκθέσεις. Τα ενήλικα άτομα είναι τρωκτικά μεσαίου μεγέθους, με βάρος συνήθως ανάμεσα σε 700 και 1.200 γραμμάρια, με τα θηλυκά να ζυγίζουν κατά κανόνα λιγότερο από τα αρσενικά.

Το μακρύ τρίχωμα είναι το βασικό γνώρισμα της φυλής αλλά και η μεγαλύτερη υποχρέωση για τον ιδιοκτήτη. Όσοι το κρατούν ως κατοικίδιο συνήθως κόβουν το τρίχωμα κοντό για άνεση και υγιεινή, ενώ οι εκθέτες το διατηρούν σε πλήρες μήκος με καθημερινό καλλωπισμό και τύλιγμα σε προστατευτικά. Σε κάθε περίπτωση, η φυλή χρειάζεται περισσότερη φροντίδα τριχώματος από κοντότριχα ινδικά χοιρίδια, όπως το Αμερικανικό.

Σε ποιον ταιριάζει

Το Περουβιανό ταιριάζει σε ιδιοκτήτες που μπορούν να αφιερώνουν τακτικό, συχνά καθημερινό, χρόνο στον καλλωπισμό. Όσοι θέλουν έναν ήρεμο σύντροφο και είναι διατεθειμένοι να κρατούν το τρίχωμα καθαρό ή κοντό θα τα πάνε καλά με τη φυλή. Ταιριάζει λιγότερο σε νοικοκυριά που θέλουν κατοικίδιο με ελάχιστη φροντίδα, ή σε σπίτια που δεν μπορούν να στεγάσουν τουλάχιστον ένα ακόμα ινδικό χοιρίδιο για συντροφιά, καθώς το είδος είναι έντονα κοινωνικό και δεν πρέπει να ζει μόνο του.

Το κατοικίδιο ινδικό χοιρίδιο, Cavia porcellus, εξημερώθηκε στην περιοχή των Άνδεων της Νότιας Αμερικής, στα σημερινά εδάφη του Περού, της Βολιβίας, του Ισημερινού και της Κολομβίας. Αρχαιολογικά στοιχεία τοποθετούν την εξημέρωση αρκετές χιλιάδες χρόνια πριν, όταν οι λαοί των Άνδεων εξέτρεφαν τα ζώα για τροφή και τα χρησιμοποιούσαν σε τελετουργίες και λαϊκή ιατρική. Σε ορισμένες περιοχές των Άνδεων παραμένουν παραδοσιακό είδος διατροφής μέχρι σήμερα, όπου είναι γνωστά ως cuy.

Τα ινδικά χοιρίδια έφτασαν στην Ευρώπη τον 16ο αιώνα μέσω Ισπανών και Ολλανδών εμπόρων, και από τότε άρχισαν να διατηρούνται ως εξωτικά κατοικίδια και να επιλέγονται αναπαραγωγικά με κριτήριο την εμφάνιση αντί για το κρέας. Με τον καιρό, οι εκτροφείς ανέπτυξαν ξεχωριστούς τύπους τριχώματος, ανάμεσά τους και τις μακρύτριχες μορφές.

Το Περουβιανό είναι μία από τις παλαιότερες μακρύτριχες ποικιλίες αναγνωρισμένες στον χώρο της εκτροφής ινδικών χοιριδίων. Η φυλή πήρε το όνομά της από τη χώρα που συνδέεται με την καταγωγή του είδους, αν και το ίδιο το μακρύ τρίχωμα σταθεροποιήθηκε μέσα από ευρωπαϊκή και αργότερα διεθνή εκτροφή, όχι επειδή εμφανίστηκε σε άγρια ή εργατικά ζώα. Το Σίλκι (ή Σέλτι) και το σγουρότριχο Τέξελ αναπτύχθηκαν αργότερα ως συγγενικές μακρύτριχες φυλές.

Σήμερα το Περουβιανό αναγνωρίζεται από συλλόγους ινδικών χοιριδίων διεθνώς και συμμετέχει τακτικά στις κατηγορίες μακρύτριχων φυλών σε εκθέσεις.

Το Περουβιανό έχει το συμπαγές, στρογγυλεμένο σώμα που είναι τυπικό για τα ινδικά χοιρίδια, όμως το περίγραμμά του κυριαρχείται από το τρίχωμα. Οι τρίχες είναι μακριές, ίσιες και λεπτές, φυτρώνουν από μια κεντρική χωρίστρα στη ράχη και πέφτουν και στις δύο πλευρές. Δύο ροζέτες στους γοφούς σπρώχνουν το τρίχωμα προς τα εμπρός, έτσι ώστε οι μακρύτερες τρίχες να καλύπτουν το πρόσωπο και το κεφάλι, σχηματίζοντας συχνά μια πυκνή μπροστινή κάλυψη που κρύβει τα μάτια. Σε πλήρες τρίχωμα έκθεσης, οι τρίχες μπορούν να φτάσουν ως το έδαφος και να ξεπεράσουν σε μήκος το ίδιο το σώμα του ζώου.

Τρίχωμα και χρώματα

Το τρίχωμα εμφανίζεται στην ίδια γκάμα χρωμάτων και σχεδίων που συναντάμε γενικότερα στα ινδικά χοιρίδια, όπως μονόχρωμες αποχρώσεις, αγκουτί ραβδωτό τρίχωμα και σχέδια χελώνας με λευκό ή τρίχρωμα σχέδια. Το βασικό κριτήριο είναι η υφή: πρέπει να είναι ίσια και μεταξένια, όχι σγουρή ή τραχιά. Σγουρό ή σκληρό τρίχωμα παραπέμπει σε άλλη φυλή, όπως το Τέξελ. Επειδή οι τρίχες δεν σταματούν ποτέ να μεγαλώνουν, το μήκος του τριχώματος σε ένα συγκεκριμένο ζώο δείχνει την ηλικία του και το πόσο τακτικά έχει φροντιστεί.

Τα Περουβιανά θεωρούνται από τις πιο ήρεμες φυλές ινδικού χοιριδίου, κάτι που είναι χρήσιμο δεδομένου πόσο συχνά χρειάζεται να τα πιάνει κανείς στα χέρια για το τρίχωμα. Είναι φιλικά και γλυκά, και τα περισσότερα συνηθίζουν γρήγορα στη ρουτίνα του να τα σηκώνουν, να τα βουρτσίζουν και να τα περιποιούνται. Ο ήρεμος χαρακτήρας τους τα κάνει συχνή επιλογή για εκθέσεις, όπου τα ζώα πρέπει να ανέχονται τον χειρισμό από κριτές.

Με τους ανθρώπους η φυλή είναι κοινωνική και συνήθως μαθαίνει να αναγνωρίζει τους ιδιοκτήτες της, βγάζοντας συχνά ήχους την ώρα του φαγητού. Με ήρεμα μεγαλύτερα παιδιά μπορεί να γίνει καλός σύντροφος υπό επίβλεψη, αν και τα μικρά παιδιά πρέπει να μάθουν να χειρίζονται κάθε ινδικό χοιρίδιο με προσοχή. Το μακρύ τρίχωμα σημαίνει ότι η φυλή δεν ταιριάζει σε απότομο ή τραχύ χειρισμό.

Τα ινδικά χοιρίδια είναι πολύ κοινωνικά ζώα που ζουν σε αγέλες. Ένα Περουβιανό που μένει μόνο του είναι επιρρεπές σε άγχος και πλήξη, γι' αυτό το είδος πρέπει να διατηρείται σε ζευγάρια ή μικρές ομάδες. Συνηθισμένες λύσεις είναι ζευγάρια ίδιου φύλου ή ένα στειρωμένο αρσενικό με θηλυκά. Η γνωριμία μεταξύ τους πρέπει να γίνεται σταδιακά, όμως ο ήρεμος χαρακτήρας της φυλής βοηθά συνήθως να ζει ειρηνικά με άλλα ινδικά χοιρίδια.

Η φροντίδα του τριχώματος είναι η μεγαλύτερη διαφορά ανάμεσα σε ένα Περουβιανό και ένα κοντότριχο ινδικό χοιρίδιο. Οι τρίχες μεγαλώνουν συνεχώς και μπερδεύονται εύκολα, γι' αυτό πρέπει να βουρτσίζονται συχνά και να παραμένουν καθαρές γύρω από την ουρά. Όσοι τα έχουν ως κατοικίδια συνήθως κρατούν το τρίχωμα κοντό για υγιεινή και άνεση, ενώ οι εκθέτες διατηρούν το πλήρες μήκος χρησιμοποιώντας τυλίγματα για να προστατεύουν τις τρίχες.

Καλλωπισμός

• Βουρτσίζετε το τρίχωμα καθημερινά με μαλακή βούρτσα ή χτένα με αραιά δόντια, για να μην πιάνει κόμπους.
• Κόβετε τις τρίχες γύρω από την ουρά και τα πόδια, ώστε να μένουν καθαρές και χωρίς περιττώματα.
• Καθαρίζετε τοπικά τις λερωμένες τρίχες. Κάντε μπάνιο μόνο όποτε χρειάζεται, με σαμπουάν για μικρόσωμα ζώα, και στεγνώνετε καλά.
• Στα ζώα έκθεσης, χωρίζετε το τρίχωμα και χρησιμοποιείτε τυλίγματα για να διατηρείτε το μήκος τακτοποιημένο και να αποφεύγετε το σπάσιμο.
• Ελέγχετε και κόβετε τα νύχια κάθε λίγες εβδομάδες.

Άσκηση

• Εξασφαλίζετε καθημερινό χρόνο σε ασφαλή, κλειστό χώρο δαπέδου ή γήπεδο παιχνιδιού, για κίνηση και αναζήτηση τροφής.
• Κρατάτε το κλουβί χωρίς περιττά αντικείμενα, ώστε το μακρύ τρίχωμα να μην πιάνεται σε κρυψώνες ή παιχνίδια.
• Προσφέρετε τούνελ και ευκαιρίες αναζήτησης τροφής αντί για τροχούς ή μπάλες, που είναι επικίνδυνα για τα ινδικά χοιρίδια.

Περιβάλλον

Τα ινδικά χοιρίδια πρέπει να μένουν σε εσωτερικό χώρο ή σε προστατευμένο, ασφαλισμένο από αρπακτικά σημείο, σε σταθερή θερμοκρασία περίπου 18 έως 24 °C, μακριά από ρεύματα αέρα και άμεσο ήλιο. Το μακρύ τρίχωμα κάνει τα Περουβιανά ευαίσθητα στην υγρασία και τη ζέστη, γι' αυτό η στρωμνή πρέπει να παραμένει πάντα καθαρή και στεγνή. Στέγαση με συμπαγές δάπεδο και μαλακή στρωμνή προστατεύει τόσο τα πόδια όσο και το τρίχωμα.

Όπως όλα τα ινδικά χοιρίδια, το Περουβιανό είναι αυστηρά φυτοφάγο, με πεπτικό σύστημα που στηρίζεται σε διατροφή πλούσια σε ίνες. Ο απεριόριστος σανός, όπως σανός τίμοθυ ή λιβαδιού, πρέπει να αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος της διατροφής και είναι απαραίτητος τόσο για την πέψη όσο και για να φθείρονται τα δόντια, που δεν σταματούν ποτέ να μεγαλώνουν. Το φρέσκο νερό πρέπει να είναι πάντα διαθέσιμο.

Τα ινδικά χοιρίδια δεν μπορούν να συνθέσουν μόνα τους βιταμίνη C και πρέπει να την παίρνουν από τη διατροφή τους. Μια ειδική ζωοτροφή για ινδικά χοιρίδια, εμπλουτισμένη με σταθεροποιημένη βιταμίνη C, μαζί με φρέσκα λαχανικά πλούσια στη βιταμίνη, βοηθά στην πρόληψη της έλλειψης.

Λιχουδιές και συμπληρώματα

Χρησιμοποιήστε φρέσκα λαχανικά πλούσια σε βιταμίνη C ως καθημερινή τροφή και όχι ως λιχουδιά: πιπεριά, φυλλώδη πράσινα λαχανικά και μικρές ποσότητες μπρόκολου είναι καλές επιλογές. Φρούτα, όπως μια μικρή φέτα μήλο ή λίγα μούρα, πρέπει να δίνονται μόνο περιστασιακά, λόγω της περιεκτικότητάς τους σε ζάχαρη. Μια ποικιλία λαχανικών σε συνδυασμό με εμπλουτισμένη ζωοτροφή συνήθως καλύπτει τις ανάγκες σε βιταμίνη C. Σταγόνες βιταμίνης στο νερό δεν συνιστώνται, καθώς αποδομούνται γρήγορα και μπορεί να κάνουν το ζώο να πίνει λιγότερο νερό. Συμβουλευτείτε κτηνίατρο πριν προσθέσετε οποιοδήποτε συμπλήρωμα.

Με καλή φροντίδα, ένα Περουβιανό ζει συνήθως 5 έως 7 χρόνια. Η φυλή είναι γενικά ανθεκτική, όμως το μακρύ τρίχωμα κάνει την καθαριότητα ακόμα πιο σημαντική: λερωμένες τρίχες γύρω από την ουρά μπορούν να παγιδεύσουν περιττώματα και ούρα, κάτι που σε ζεστό καιρό μπορεί να οδηγήσει σε μυίαση, μια σοβαρή κατάσταση όπου μύγες γεννούν αυγά μέσα στο τρίχωμα. Ο καθημερινός έλεγχος και το κόψιμο μειώνουν αυτόν τον κίνδυνο.

Τα περισσότερα προβλήματα υγείας του Περουβιανού είναι τα ίδια που συναντάμε σε όλα τα ινδικά χοιρίδια.

Προληπτική φροντίδα

• Δίνετε απεριόριστο σανό και πηγή βιταμίνης C για να αποφύγετε οδοντικά προβλήματα και σκορβούτο.
• Καλλωπίζετε και εξετάζετε το τρίχωμα και το δέρμα καθημερινά, ιδίως γύρω από την ουρά.
• Κρατάτε τη στρωμνή καθαρή και στεγνή και τον χώρο καλά αεριζόμενο.
• Ζυγίζετε το ζώο κάθε εβδομάδα. Σταθερή απώλεια βάρους είναι πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι.
• Βρείτε κτηνίατρο με εμπειρία σε μικρά θηλαστικά πριν εμφανιστεί πρόβλημα.

Τα ινδικά χοιρίδια χρειάζονται πολύ περισσότερο χώρο δαπέδου από όσο προσφέρουν τα συνηθισμένα κλουβιά καταστημάτων κατοικιδίων, και το Περουβιανό δεν αποτελεί εξαίρεση. Ένα συμπαγές δάπεδο με μαλακή στρωμνή προστατεύει τόσο τα πόδια όσο και το μακρύ τρίχωμα, το οποίο μπορεί να σέρνεται σε δάπεδα από συρματόπλεγμα ή βρόμικους χώρους. Στεγάστε τουλάχιστον δύο ινδικά χοιρίδια μαζί και αυξήστε τον χώρο ανάλογα για κάθε επιπλέον ζώο. Επειδή το τρίχωμα είναι ευαίσθητο στην υγρασία και τη ζέστη, η στέγαση πρέπει να είναι σε εσωτερικό χώρο ή σε καλά προστατευμένο, αεριζόμενο σημείο.

Λίστα ελέγχου στησίματος χώρου

• Μεγάλο κλουβί με συμπαγές δάπεδο, διάταξη τύπου C&C, ή προστατευμένος υπαίθριος χώρος.
• Βαθύ στρώμα στρωμνής χωρίς σκόνη, με καλή απορροφητικότητα.
• Καθαρή και στεγνή σχάρα ή στοίβα σανού.
• Μπουκάλι νερού και βαρύ μπολ φαγητού.
• Μία κρυψώνα ανά ινδικό χοιρίδιο, με ανοίγματα αρκετά φαρδιά ώστε να μην πιάνεται το τρίχωμα.
• Καθημερινός τοπικός καθαρισμός και πλήρης καθαρισμός κάθε εβδομάδα.

Η αναπαραγωγή ινδικών χοιριδίων ενέχει πραγματικό κίνδυνο και πρέπει να επιχειρείται μόνο από έμπειρους εκτροφείς. Τα θηλυκά ωριμάζουν σεξουαλικά γύρω στις 4 έως 6 εβδομάδες και τα αρσενικά γύρω στις 8 έως 9 εβδομάδες, γι' αυτό τα δύο φύλα πρέπει να χωρίζονται νωρίς για να αποφευχθούν απρογραμμάτιστες γέννες. Ένα κρίσιμο σημείο για τα θηλυκά είναι ο χρόνος: αν ένα θηλυκό αναπαραχθεί για πρώτη φορά μετά τους 6 έως 8 μήνες περίπου, η ηβική σύμφυση μπορεί να έχει ήδη κλείσει, κάνοντας τη φυσική γέννα επικίνδυνη ή αδύνατη. Οι υπεύθυνοι εκτροφείς σχεδιάζουν ανάλογα την πρώτη γέννα.

Η κύηση είναι μακρά για τρωκτικό αυτού του μεγέθους, περίπου 59 έως 72 ημέρες. Τα ινδικά χοιρίδια είναι πρώιμα αναπτυγμένα κατά τη γέννηση, οπότε τα μικρά γεννιούνται με πλήρες τρίχωμα, ανοιχτά μάτια και δόντια, και μπορούν να κινούνται και να μασουλάνε στερεή τροφή μέσα σε λίγες μέρες. Οι γέννες είναι συνήθως μικρές, με 2 έως 4 μικρά να είναι ο συνηθισμένος αριθμός.

Το θηλυκό θηλάζει τα μικρά, όμως αυτά αρχίζουν να δοκιμάζουν σανό και λαχανικά σχεδόν αμέσως και συνήθως απογαλακτίζονται γύρω στις 3 εβδομάδες. Στο Περουβιανό, τα μικρά γεννιούνται με κοντό τρίχωμα και το μακρύ τρίχωμα των ενηλίκων αναπτύσσεται καθώς μεγαλώνουν. Τα ζώα που προορίζονται για εκθέσεις αξιολογούνται καθώς ωριμάζει το τρίχωμα, και τα αρσενικά πρέπει να χωρίζονται από τη μητέρα και τις αδελφές τους πριν φτάσουν σε αναπαραγωγική ηλικία.