Μικτής Φυλής Χήνα

Χηνα μικτης καταγωγης ειναι κάθε εξημερωμένη χηνα της οποιας η γενεαλογια περιλαμβανει περισσοτερες από μια αναγνωρισμενες φυλες ή γραμμες ειδους. Η κατηγορια καλυπτει τυχαιες διασταυρωσεις σε αγροκτηματα, σκοπιμες παραγωγικες διασταυρωσεις και αγρια πληθυσμο στα οποια εχουν αναμειχθει πολλαπλες γενεαλογιες κατα τη διαρκεια γενεων.

Οι εξημερωμενες χηνες κατάγονται από δυο ξεχωριστα αγρια ειδη: τη χηνα της στεπας (Anser anser) και τη χηνα του κυκνου (Anser cygnoides). Τα μικτα ατομα μπορουν να φερουν καταγωγη από οποιαδηποτε γραμμη η και από τις δυο. Οι περισσοτερες αναγνωρισμενες δυτικες φυλες ανιχνευονται στη χηνα της στεπας, ενω οι κινεζικες και αφρικανικες χηνες προερχονται από τη χηνα του κυκνου. Διασταυρωσεις μεταξυ των δυο γραμμων ειναι συνηθεις οπου και οι δυο τυποι εκτρεφονται μαζι.

Η εμφανιση, το μεγεθος και η ιδιοσυγκρασια στις χηνες μικτης καταγωγης ποικιλλουν σημαντικα αναλογα με τις φυλες που ειναι παρουσες στο γενεαλογικο υποβαθρο. Οι περισσοτερες ειναι ισχυρα αναζητουν τροφη, αποτελεσματικα βοσκουν και ηχητικα ζωα που ειδοποιουν τους εκτροφεις για διαταραχες. Εκτρεφονται για αυγα, κρεας, διαχειριση γης και ως συντροφια στο αγροκτημα.

Για ποιον ειναι κατάλληλο

Οι χηνες μικτης καταγωγης ταιριαζουν σε μικροκαλλιεργητες, ερασιτεχνες αγροτες και εμπειρους εκτροφεις πουλερικων αυλης που θελουν ανθεκτικα, αυτονομα πουλια νερου. Χρειαζονται υπαιθριο χωρο, προσβαση σε νερο και στεγαστρο προστατευμενο από αρπακτικα. Επειδη η ιδιοσυγκρασια και το μεγεθος ποικιλλουν, η εξοικειωση με τα επιμερους ζωα πριν την αγορα ειναι πιο αξιοπιστη από το να αναμενει κανεις ενα σταθερο προφιλ.

Οι εξημερωμενες χηνες εκτρεφονται εδω και τουλαχιστον τεσσερις χιλιαδες χρονια. Η χηνα της στεπας εξημερωθηκε ανεξαρτητα στην Ευρωπη και τη Δυτικη Ασια, παραγοντας τις φυλες που σημερα ταξινομουνται ως Ευρωπαϊκες εξημερωμενες χηνες, μεταξυ αυτων η Τουλουζης, η Εμπντεν, η Προσκυνητη και η Πομερανης. Η χηνα του κυκνου εξημερωθηκε ξεχωριστα στην Κινα, δινοντας αρχη στις κινεζικες και αφρικανικες φυλες. Επειδη τα δυο ειδη μπορουν να αναπαραχθουν παραγοντας γονιμα απογονα, η διασταυρωση μεταξυ ευρωπαϊκων και ασιατικων γραμμων εγινε παντου οπου και οι δυο τυποι κρατιοντουσαν μαζι.

Για το μεγαλυτερο μερος της αγροτικης ιστοριας, οι χηνες δεν διαχειριζοντουσαν επιλεκτικα με βαση τη φυλη. Οι αγροτες διατηρουσαν κοπαδια μικτης καταγωγης επειδη η παραγωγικοτητα, η ανθεκτικοτητα και η ιδιοσυγκρασια μετρουσαν περισσοτερο από το γενεαλογικο δεντρο. Διασταυρωσεις μεταξυ μιας μεγαλης φυλης κρεατος οπως η Εμπντεν και μιας παραγωγικης φυλης αυγων οπως η κινεζικη χηνα ηταν συνηθεις και σκοπιμες, παραγοντας απογονους που εγεννουσαν περισσοτερα αυγα από την Εμπντεν και αναπτυσσοντουσαν πιο γρηγορα από την κινεζικη χηνα.

Τα επισημα πρoτυπα φυλης για τις χηνες εμφανιστηκαν κυριως τον δεκατο ενατο αιωνα στα πλαισια του ευρυτερου κινηματος φιλοτεχνιας πουλερικων στη Βρετανια, τις Ηνωμενες Πολιτειες και τη Γερμανια. Αυτα τα προτυπα δημιουργησαν διαχωρισμο μεταξυ καθαρης φυλης και μικτης καταγωγης ζωων που δεν υπηρχε προηγουμενως στην πρακτικη κτηνοτροφια. Εξω από τους κυκλους εκθεσεων, ωστοσο, οι μικτοι πληθυσμοι παρεμειναν ο κανονας.

Τον εικοστο αιωνα, η εμπορικη παραγωγη χηνων σε τμηματα της Ευρωπης και της Ανατολικης Ασιας χρησιμοποιουσε σκοπιμες διασταυρωσεις ως τυπικο εργαλειο, συνδυαζοντας φυλες για υβριδικους ρυθμους αναπτυξης η παραγωγη αυγων. Στη Βορεια Αμερικη, οι χηνες μικτης καταγωγης εγιναν συνηθεις σε αγροτικες λιμνες και μικρα κοπαδια, συχνα κατάγοντας από ζωα που δραπετευσαν η αφεθηκαν ελευθερα από διαχειριζομενα κοπαδια. Αγρια πληθυσμοι σε αστικα παρκα φερουν επισης μικτη καταγωγη από πολλαπλες εξημερωμενες φυλες, μερικες φορες με αγριες καναδικες χηνες η αλλα ειδη στην περιοχη, αν και τα γονιμα υβριδια μεταξυ εξημερωμενων χηνων και αγριων καναδικων χηνων ειναι λιγοτερο συνηθη από τις διασταυρωσεις εντος της εξημερωμενης γραμμης της χηνας στεπας.

Σημερα οι περισσοτερες χηνες αυλης εκτος εκθεσιακων κυκλων ειναι μικτης καταγωγης, και τα μικτα ατομα αποτελουν σημαντικο τμημα του παγκοσμιου πληθυσμου εξημερωμενων χηνων.

Επειδη οι χηνες μικτης καταγωγης αντλουν από πολλαπλες γoνικες φυλες, η φυσικη εμφανιση τους μπορει να ποικιλλει περισσοτερο από οτι επιτρεπει το προτυπο οποιασδηποτε μεμονωμενης φυλης. Ενα ζωο με καταγωγη Εμπντεν και Τουλουζης θα ειναι μεγαλο και ανοιχτοχρωμο. Ενα με κινεζικες και Προσκυνητη γραμμες μπορει να ειναι αδυνατο με ορθιο βαδισμα και ανομοιομορφη χρωματιση. Οταν γραμμες της χηνας κυκνου και της χηνας στεπας διασταυρωθουν, τα απογονα μπορει να φερουν μερικο εξογκωμα στο ραμφος, ενδιαμεσες αναλογιες σωματος και πτερωμα που ανακατευει τα δυο μοτιβα.

Το σχημα σωματος κυμαινεται από τη χαμηλη, πλατια μορφη που συνδεεται με βαριες φυλες κρεατος μεχρι τη ψηλη, ορθια σταση των χηνων κινεζικης καταγωγης. Το μηκος λαιμου και το προφιλ κεφαλης παρουσιαζουν παρομοιο εκτος. Το χρωμα ραμφους, τα ποδια και τα ματια ποικιλλουν αναλογα με την καταγωγη.

Πτερωμα

Το πτερωμα στις χηνες μικτης καταγωγης ειναι πυκνο, με ενα μονωτικο κατω στρωμα από χνουδι και ενα εξωτερικο στρωμα από περιγραμματικα φτερα που αποκρουουν το νερο. Το χρωμα και το μοτιβο εξαρτωνται από τα γονιδια χρωστικης που κληρονομει το ζωο. Το λευκο ειναι ενα κυριαρχο χαρακτηριστικο κοινο στα ζωα με Εμπντεν επιδραση και συχνα εμφανιζεται ακομα και στη μια γενια. Η γκρι ριγωση από φυλες τυπου χηνας στεπας και οι καφε η ανοιχτοκαστανες αποχρωσεις των ανοιχτοχρωμων φυλων μπορουν να συνδυαστουν με λευκο σε ακανονιστα παρδαλα μοτιβα. Η ετησια αμπρα αντικαθιστα τα πτερα πτησης σε λιγες εβδομαδες, κατα τις οποιες το ζωο δεν μπορει να πεταξει.

Οι χηνες ειναι κοινωνικα συνθετα ζωα. Σχηματιζουν μονιμους δεσμους ζευγαριου, διατηρουν ιεραρχιες κοπαδιου και ειναι εντονα εδαφικες, ειδικα κατα τη διαρκεια της αναπαραγωγικης περιοδου. Οι χηνες μικτης καταγωγης μοιραζονται αυτα τα χαρακτηριστικα, με την ένταση καθε ιδιοτητας να επηρεαζεται από τις φυλες στο υποβαθρο.

Τα ζωα με κινεζικη η αφρικανικη χηνα στην καταγωγη τους τεινουν να ειναι πιο ηχητικα και εγρηγορα, ιδιοτητες που τα καθιστουν αποτελεσματικους φρουρους αγροκτηματος αλλα και απαιτητικους γειτονες. Αυτα με βαρια Ευρωπαϊκη καταγωγη φυλης, οπως Τουλουζης η Εμπντεν, ειναι συνηθως πιο ησυχα και λιγοτερο διατεθειμενα να πλησιασουν η να προκαλεσουν αγνωστους, αν και παραμενουν σε εγρηγορση.

Ως προς τους ανθρωπους, η ατομικη ποικιλια ειναι μεγαλη. Τα ζωα που αναθρεφτηκαν με συχνο ηρεμο χειρισμο από το νεαρο τους ηλικια μπορουν να γινουν ανεκτικα και προσεγγισιμα. Αυτα με λιγη ανθρωπινη επαφη τεινουν να ειναι διστακτικα η αμυντικα, ειδικα τα αρσενικα κατα την αναπαραγωγικη εποχη από τα τελη του χειμωνα εως την ανοιξη. Τα αρσενικα μπορουν να ειναι επιθετικα απεναντι σε αγνωστα ατομα και ζωα αυτη τη στιγμη, χρησιμοποιωντας χτυπηματα φτερων, τσιμπηματα και δυνατες κλαγγες.

Μεσα σε μεικτο κοπαδι ειδων, οι χηνες γενικα τα καταφερνουν με αλλα πουλια νερου και ηρεμα πουλερικα. Τεινουν να εκφοβιζουν μικροτερα πουλια αν ο χωρος ειναι περιορισμενος. Η εισαγωγη νεων ζωων σε ενα εγκατεστημενο κοπαδι απαιτει προσοχη, καθως οι χηνες μπορουν να τραυματισουν τους νεοελθοντες κατα την κοινωνικη ταξινομηση.

Οι χηνες ειναι σχετικα αυτονομες σε σχεση με πολλα ειδη πουλερικων, αλλα χρειαζονται καθημερινη προσοχη για νερο, τροφη και ασφαλεια. Οι χηνες μικτης καταγωγης γενικα φερουν την ανθεκτικοτητα του ευρυτερου εξημερωμενου γενετικου αποθεματος, αλλα οι εκτροφεις δεν πρεπει να αμελουν τους τακτικους ελεγχους γιατι τα προβληματα μπορουν να εξελιχθουν γρηγορα στα πουλια νερου.

Η προσβαση σε φρεσκο νερο για πιοτο και λουσιμο ειναι η πιο σημαντικη καθημερινη απαιτηση. Οι χηνες καθαριζουν τις ρινικες οδους βυθιζοντας το κεφαλι τους, οποτε χρειαζεται ενα αρκετα βαθυ δοχειο ακομα και αν δεν ειναι διαθεσιμη μια πληρης λιμνη. Χωρις καθαρο νερο για λουσιμο, οι οφθαλμικες λοιμωξεις και η ρινικη αποφραξη ειναι πιο πιθανες.

Αμπρα και εποχιακη φροντιδα

Οι χηνες αμπρα μια φορα το χρονο, συνηθως το καλοκαιρι μετα την αναπαραγωγικη εποχη. Κατα τη διαρκεια της αμπρας χανουν τα πτερα πτησης σε σειρα, αφηνοντας τα προσωρινα αδυνατα να πετάξουν και πιο ευαλωτα σε αρπακτικα. Διατηρηστε αξιοπιστη προσβαση στο καταφυγιο και αποφυγετε να αγχωνετε τα ζωα αυτη την περιοδο. Η αναπτυξη φτερων απαιτει επιπλεον πρωτεΐνη, οποτε μια ποιοτικη κοκκωδης τροφη ανατροφης η συντηρησης κατα την αμπρα υποστηριζει ταχυτερη αναπτυξη.

Ο βοσκοτοπος καλης ποιοτητας ειναι η φυσικη βαση της διατροφης μιας χηνας. Ενα υγιες ενηλικο ζωο σε παραγωγικο γρασιδι μπορει να τρωει ελαχιστη συμπληρωματικη τροφη, καταναλωνοντας μεγαλες ποσοτητες χορτου, τριφυλλιου και αλλων φυλλωδων φυτων καθ' ολη τη διαρκεια της ημερας. Οταν ο βοσκοτοπος ειναι φτωχος, ανενεργος η απων, μια κοκκωδης τροφη συντηρησης για πουλια νερου καλυπτει το διατροφικο κενο.

Οι χηνες χρειαζονται νιασινη σε υψηλοτερα επιπεδα από τις κοτες, οποτε οι τροφες που διαμορφωνονται ειδικα για πουλια νερου προτιμωνται απο τα τυπικα σιτηρεσια κοτων, ιδιαιτερα για τα χηνοπουλα. Αδιαλυτη αμμοκροκαλα πρεπει να ειναι παντα διαθεσιμη ωστε τα ζωα να μπορουν να αλεθουν ινωδες φυτικο υλικο στον πεπτικο μυ. Κατα τη σιτιση πρεπει παντοτε να ειναι προσβασιμο φρεσκο, καθαρο νερο, καθως οι χηνες δεν μπορουν να καταπιουν ξηρη τροφη εύκολα χωρις αυτο.

Συμπληρωματα και λιχουδιες

Φυλλωδη λαχανικα, ψιλοκομμενο μαρουλι και αλλα λαχανικα ειναι κατάλληλες προσθηκες. Θρυμματισμενο στρειδοκελυφο πρεπει να ειναι διαθεσιμο στα θηλυκα που γεννουν για την ποιοτητα του κελυφους αυγου. Τα χηνοπουλα χρειαζονται εκκινητηρια τροφη για πουλια νερου αντι για εκκινητηρια τροφη νεοσσων, γιατι το επιπεδο νιασινης στην εκκινητηρια τροφη νεοσσων δεν ειναι επαρκες για τη γρηγορη αναπτυξη ποδιων των νεαρων πουλιων νερου. Μην δινετε ψωμι ως βασικη τροφη: παρεχει κακη διατροφη και μπορει να προκαλεσει αναπτυξιακο προβλημα που ονομαζεται φτερουγα αγγελου αν τρεφεται σε μεγαλες ποσοτητες στα αναπτυσσομενα χηνοπουλα.

Οι εξημερωμενες χηνες ανηκουν στα πιο ανθεκτικα ειδη πουλερικων, και τα μικτα ατομα συχνα επωφελουνται από ευρυ γενετικο υποβαθρο που μειωνει τη συγκεντρωση φυλο-ειδικων ελαττωματων. Η διαρκεια ζωης κυμαινεται συνηθως μεταξυ 10 και 20 χρονων, και τα καλα φροντισμενα ζωα φτανουν τακτικα στη μεση αυτου του εκτος.

Τα περισσοτερα προβληματα υγειας στις χηνες οφειλονται στη διαχειριση παρα στη γενετικη: η υγρη στεγαση οδηγει σε αναπνευστικη μυκητιαση, το βρομικο εδαφος οδηγει σε προβληματα ποδιων και τα διατροφικα κενα κατα την αναπτυξη προκαλουν σκελετικες παραμορφωσεις. Η αντιμετωπιση αυτων των περιβαλλοντικων παραγοντων αποτρεπει την πλειονοτητα των συνηθων παθησεων.

Προληπτικη φροντιδα

• Κρατατε την κλινοστρωμνη στεγνη και αντικαθιστατε την συχνα. Η υγρη κλινοστρωμνη ειναι το πρωτο περιβαλλον για μουχλα και παρασιτα.
• Καθαριζετε και αναπληρωνετε τα δοχεια νερου καθημερινα για να αποτρεψετε τη βακτηριακη και φυκιακη αναπτυξη.
• Επιθεωρειτε τα ποδια εβδομαδιαια, ειδικα στα πιο βαρια ζωα, και αντιμετωπιζετε αμεσα τομες η πληγες.
• Χρησιμοποιειτε εκκινητηρια τροφη για πουλια νερου για ολα τα χηνοπουλα για να αποτρεψετε την ελλειψη νιασινης.
• Εναλλάξτε τους βοσκοτοπους οπου ειναι δυνατο για μειωση του φορτιου εσωτερικων παρασιτων.
• Συμβουλευτειτε πτηνολογο κτηνιατρο για κάθε ζωο που παρουσιαζει δυσκολια αναπνοης, ξαφνικη αδυναμια βαδισιματος η προοδευτικη λιπoθυμια.

Οι χηνες ειναι υπαιθρια ζωα που αφιερωνουν το μεγαλυτερο μερος των δραστηριων ωρων τους σε αναζητηση τροφης, βοσκη και κοινωνικοτητα. Δεν ειναι κατάλληλες για περιορισμο σε μικρους χωρους. Ο βοσκοτοπος που παρεχει γνησιο λιβαδι ειναι το πιο σημαντικο χαρακτηριστικο βιοτοπου: χωρις αυτο το κοστος τροφης αυξανεται σημαντικα και τα προβληματα συμπεριφορας από πλητητα γινονται πιο πιθανα.

Η προσβαση σε νερο για λουσιμο ειναι εξισου σημαντικη. Οι χηνες δεν χρειαζονται μεγαλη λιμνη, αλλα χρειαζονται ενα δοχειο αρκετα βαθυ για να βυθισουν το κεφαλι τους, περιπου 20-30 cm ελαχιστο βαθος. Χωρις αυτο δεν μπορουν να καθαρισουν ρινικες οδους η να κρατησουν ματια και φτερα καθαρα.

Το νυχτερινο καταφυγιο πρεπει να ειναι στεγνο, αεριζομενο και ασφαλες εναντι αρπακτικων. Αλεπουδες, ρακουν και αλλα θηλαστικα παιρνουν χηνες αν τα καταφυγια δεν κλεινουν σωστα. Οι χηνες δεν σκαρφαλωνουν και κοιμουνται στο εδαφος, οποτε ο χωρος στο δαπεδο ανα ζωο μετρα περισσοτερο από τον κατακορυφο χωρο.

Περιβαλλοντικη ανοχη

Οι περισσοτερες εξημερωμενες χηνες αντιμετωπιζουν τον κρυο καιρο χωρις επιπλεον θερμανση εφοσον το καταφυγιο ειναι στεγνο και απαλλαγμενο ρευματων. Το πυκνο πτερωμα τους παρεχει καλη μονωση. Τα ζεστα, υγρα καλοκαιρια ειναι πιο δυσκολα για τα βαρυτερα ζωα, και η σκια με αερισμο μετρα περισσοτερο σε αυτες τις συνθηκες. Τα μικτα ατομα με ελαφρυτερη σωματικη διαπλαση από κινεζικη η αφρικανικη καταγωγη τεινουν να ειναι κάπως πιο ανθεκτικα στη ζεστη από τους βαρους Ευρωπαϊκους τυπους.

Οι εξημερωμενες χηνες εναποθετουν ανα φωλιας αυγα από τα τελη χειμωνα εως την ανοιξη, με τη μεγαλυτερη δραστηριοτητα αποθεσης να γινεται μεταξυ Φεβρουαριου και Μαΐου στο Βορειο Ημισφαιριο. Το μεγεθος ανα φωλιας ποικιλλει με το γενεαλογικο υποβαθρο και το μεμονωμενο ζωο, συνηθως κυμαινοντας από 5 εως 20 αυγα ανα εποχη για τις χηνες μικτης καταγωγης. Η επωαση διαρκει περισσοτερο από τις κοτες η τις παπιες, απαιτωντας υπομονετικη κλωσσα η αξιοπιστη επωαστρα.

Μερικες χηνες μικτης καταγωγης διατηρουν ισχυρα κλωσσητικα ενστικτα, ειδικα αυτες με καταγωγη Προσκυνητη, Τουλουζης η Ρωμαϊκης φυλης. Αλλες, ειδικα τα ζωα με επιδραση κινεζικης χηνας, μπορει να ειναι κακα κλωσσητικα. Οταν η φυσικη κλωσση ειναι αναξιοπιστη, η τεχνητη επωαση ειναι πρακτικη εναλλακτικη.

Τα αυγα χηνας ειναι μεγαλυτερα και εχουν πιο χοντρο κελυφος από τα αυγα κοτας. Απαιτουν υψηλοτερη υγρασια κατα την επωαση και επωφελουνται από τακτικη εκνεφωση και μια συντομη καθημερινη περιοδο ψυξης για να μιμηθουν τη συμπεριφορα μιας χηνας που αποχωρει απο τη φωλια. Αυτες οι πρακτικες βελτιωνουν σημαντικα τα ποσοστα εκκολαψης.

Φροντιδα χηνοπουλων μετα την εκκολαψη

Τα χηνοπουλα εκκολαπτονται με πληρες χνουδωτο επενδυτηριο κιτρινοπρασινου χρωματος και ειναι ενεργα εντος ωρων. Δεν χρειαζονται τροφη τις πρωτες 24-48 ωρες οσο απορροφουν τον εναπομενοντα κροκο. Μετα από αυτο, παρεχετε εκκινητηρια τροφη για πουλια νερου σε ψιχουλα, φρεσκο νερο σε ρηχο σκευος μεσα στο οποιο δεν μπορουν να πνιγουν, και θερμοτητα από λαμπτηρα η πλακα εκκολαπτηρα ρυθμισμενη στους 32-35 C για την πρωτη εβδομαδα. Μειωστε τη θερμοκρασια κατα περιπου 3 C καθε εβδομαδα εως οτου τα χηνοπουλα εχουν πληρη πτερωση σε περιπου 6-8 εβδομαδες.

Τα χηνοπουλα αναπτυσσονται γρηγορα. Τα μικτα ζωα από βαρυτερες γραμμες μπορει να αναπτυσσουν οστα και μυϊκη μαζα ταχυτερα από ελαφρυτερες φυλες, και η διατροφη κατα αυτη την περιοδο ειναι κρισιμης σημασιας. Η ελλειψη νιασινης προκαλει αδυναμια ποδιων και αναπτυξιακα προβληματα: χρησιμοποιειτε παντα εκκινητηρια τροφη για πουλια νερου αντι για τυπικη εκκινητηρια τροφη νεοσσων.

Αποθηκευση αυγων πριν την τοποθετηση

Αποθηκευστε τα αυγα που συλλεγονται πριν ολοκληρωθει η φωλια στους 10-15 C σε δροσερο, σταθερο περιβαλλον με το αμβλυ ακρο προς τα επανω. Η εκκολαψιμοτητα μειωνεται μετα από περιπου 7 ημερες αποθηκευσης και μειωνεται σημαντικα μετα τις 14 ημερες. Μαζευετε αυγα τουλαχιστον δυο φορες ημερησιως για να αποφευχθει η ψυξη η το σπασιμο, και επιλεξτε καθαρα, καλα σχηματισμενα αυγα με ακεραιο κελυφος για επωαση.