Ανγκόρα

Η Ανγκορά είναι γίδα που εκτρέφεται κυρίως για το μοχέρ, μια μαλακή και γυαλιστερή ίνα που καλύπτει ολόκληρο το σώμα του ζώου. Η καταγωγή της εντοπίζεται στην περιοχή της Άγκυρας, στη σημερινή Τουρκία, από όπου πήρε και το όνομά της. Κάθε ζώο φέρει ένα πυκνό τρίχωμα από μακριές, σγουρές μπούκλες που κόβονται με ψαλίδι και δεν αποβάλλονται φυσικά.

Σε αντίθεση με τις γίδες που εκτρέφονται για γάλα ή κρέας, η Ανγκορά έχει διαμορφωθεί επί αιώνες γύρω από έναν και μόνο σκοπό: την παραγωγή ίνας. Το μαλλί μεγαλώνει συνεχώς και κουρεύεται συνήθως δύο φορές τον χρόνο. Τα ενήλικα ζώα έχουν λεπτά κόκαλα και ζυγίζουν λιγότερο από πολλές άλλες φυλές παρόμοιου ύψους, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του όγκου τους οφείλεται στο ίδιο το τρίχωμα.

Η φυλή έχει ήρεμο και μη απαιτητικό χαρακτήρα. Οι Ανγκορά τείνουν να είναι επιφυλακτικές απέναντι σε όσους τις φροντίζουν και πιο ήσυχες από τις γαλακτοπαραγωγικές φυλές, κάτι που ταιριάζει σε όσους θέλουν ένα ζώο ίνας χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις. Είναι όμως λιγότερο ανθεκτικές από τις γίδες κρέατος ή γάλακτος και χρειάζονται περισσότερο στέγαστρο και πιο στενή παρακολούθηση, ιδίως γύρω από το κούρεμα.

Σε ποιον ταιριάζει

Η Ανγκορά ταιριάζει σε εκτροφείς που θέλουν να παράγουν ίνα και μπορούν να δεσμευτούν σε κούρεμα δύο φορές τον χρόνο και στο επιπλέον στέγαστρο που απαιτεί η φυλή. Είναι κακή επιλογή για όποιον θέλει γίδα για γάλα ή κρέας, ή για μια εκτροφή χαμηλών απαιτήσεων, γιατί οι κουρεμένες Ανγκορά είναι ευαίσθητες στο κρύο και την υγρασία και τα κατσικάκια είναι πιο ευάλωτα από αυτά πιο ανθεκτικών φυλών. Εκτροφείς με ενδιαφέρον για την κλωστική τέχνη ή μικρή μονάδα μοχέρ επωφελούνται περισσότερο από τη φυλή.

Η κατσίκα Ανγκορά πήρε το όνομά της από την περιοχή της Άγκυρας, γύρω από τη σημερινή Άγκυρα (Ankara). Εκτρέφεται εκεί για το μαλλί μοχέρ επί πολλούς αιώνες, και για μεγάλο διάστημα οι οθωμανικές αρχές περιόριζαν την εξαγωγή αναπαραγωγικών ζώων για να προστατεύσουν το τοπικό εμπόριο μοχέρ.

Τον 19ο αιώνα, ζώα Ανγκορά εξήχθησαν εκτός Τουρκίας και εγκαταστάθηκαν σε αρκετές άλλες χώρες. Η Νότια Αφρική δέχθηκε τα πρώτα ζώα στα μέσα του αιώνα και ανέπτυξε σημαντική βιομηχανία μοχέρ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εισήγαγαν επίσης Ανγκορά περίπου την ίδια εποχή, με το Τέξας να γίνεται το κέντρο της αμερικανικής παραγωγής μοχέρ χάρη στο ξηρό κλίμα του, που ταίριαζε στη φυλή.

Και η Αυστραλία ασχολήθηκε με την εκτροφή Ανγκορά, και ιστορικά η Νότια Αφρική, οι ΗΠΑ και η Τουρκία υπήρξαν οι κύριες πηγές μοχέρ παγκοσμίως. Οι εκτροφείς σε κάθε χώρα επέλεγαν ζώα με βάση το βάρος, τη λεπτότητα και την πυκνότητα του μαλλιού, αυξάνοντας σταδιακά την ποσότητα ίνας που μπορούσε να αποδώσει ένα ζώο.

Στη διάρκεια του 20ού αιώνα η φυλή παρέμεινε εξειδικευμένο ζώο ίνας. Η ζήτηση για μοχέρ ανέβηκε και έπεσε ανάλογα με τη μόδα και τις αγορές υφασμάτων, και ο πληθυσμός των Ανγκορά μεταβλήθηκε αντίστοιχα, όμως η φυλή διατήρησε το βασικό της γνώρισμα: ένα πλούσιο, σγουρό τρίχωμα σε όλο το σώμα.

Το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα της Ανγκορά είναι το τρίχωμά της: μακριές, γυαλιστερές μπούκλες μοχέρ που καλύπτουν το σώμα, τα πόδια και μεγάλο μέρος του κεφαλιού και του προσώπου. Η ίνα κρέμεται σε σφιχτές μπούκλες ή κυματιστές τούφες και μπορεί να φτάσει σε αρκετό μήκος ανάμεσα σε δύο κουρέματα. Κάτω από το τρίχωμα, ο σκελετός είναι σχετικά ελαφρύς και λεπτός σε σύγκριση με γίδες κρέατος ή γάλακτος.

Τόσο τα αρσενικά όσο και τα θηλυκά συνήθως φέρουν κέρατα, που κάμπτονται προς τα πίσω και προς τα έξω, με τους τράγους να έχουν βαρύτερα και πιο ελικοειδή κέρατα. Το πρόσωπο είναι στενό, με ελαφρώς κοίλο ή ίσιο προφίλ, και τα αυτιά είναι πλατιά και κρεμαστά.

Τρίχωμα και χρώματα

Η κλασική Ανγκορά είναι εντελώς λευκή, το χρώμα που εκτιμάται περισσότερο επειδή το άβαφο μοχέρ βάφεται εύκολα και ομοιόμορφα. Η επιλεκτική διασταύρωση έχει δώσει επίσης έγχρωμες Ανγκορά σε μαύρο, κόκκινο, καφέ και γκρι, που τις προτιμούν χειροτέχνες κλωστές που θέλουν φυσικά χρωματισμένη ίνα. Ένα ποιοτικό τρίχωμα κρίνεται από τη λάμψη, τη λεπτότητα, την πυκνότητα και την ομοιόμορφη δομή της μπούκλας. Η ίνα από νεότερα ζώα (μοχέρ κατσικιού) είναι πιο λεπτή και μαλακή, και γενικά η ίνα γίνεται πιο χοντρή όσο μεγαλώνει το ζώο.

Η Ανγκορά έχει πράο και υπάκουο χαρακτήρα. Είναι γενικά ήρεμη και ήσυχη, λιγότερο ζωηρή από τις γαλακτοπαραγωγικές φυλές και λιγότερο διατεθειμένη να δοκιμάζει φράχτες ή να αμφισβητεί όποιον τη φροντίζει. Πολλοί εκτροφείς περιγράφουν τη φυλή ως κάπως επιφυλακτική και δειλή, προτιμώντας την ασφάλεια του κοπαδιού από τη στενή επαφή με τον άνθρωπο.

Με τα μέλη της οικογένειας και όσους τη φροντίζουν τακτικά, η Ανγκορά συνηθίζει τη ρουτίνα και μπορεί να γίνει φιλική μόλις εμπιστευτεί κάποιον, αν και σπάνια αναζητά την προσοχή όπως κάνουν ορισμένες γαλακτοπαραγωγικές γίδες. Με αγνώστους κρατά αποστάσεις. Ανάμεσα σε άλλες γίδες είναι ήρεμο ζώο κοπαδιού και συνήθως βρίσκεται χαμηλά στην κοινωνική ιεραρχία αντί να κυριαρχεί.

Επειδή δεν είναι από τη φύση της ανθεκτική ή αυτόνομη, η Ανγκορά βασίζεται σε σταθερή, ήπια μεταχείριση. Η σκληρή συμπεριφορά τη νευριάζει και δυσκολεύει το κούρεμα και τη διαχείρισή της. Η ήρεμη, προβλέψιμη ρουτίνα φέρνει τα καλύτερα αποτελέσματα.

Η φροντίδα μιας Ανγκορά περιστρέφεται γύρω από το τρίχωμά της. Το μοχέρ μεγαλώνει συνεχώς και πρέπει να κόβεται, συνήθως δύο φορές τον χρόνο, καθώς η φυλή δεν αποβάλλει το τρίχωμά της φυσικά. Ανάμεσα στα κουρέματα, το μαλλί πρέπει να παραμένει σχετικά καθαρό, χωρίς αγκάθια, άχυρο ή υπολείμματα στρωμνής που μειώνουν την αξία του.

Περιποίηση

• Κουρέψτε περίπου δύο φορές τον χρόνο, την άνοιξη και το φθινόπωρο, πριν το μαλλί μπερδευτεί ή λερωθεί
• Διατηρήστε ταΐστρες και στρωμνή τακτοποιημένες ώστε να μειωθούν τα φυτικά υπολείμματα στο τρίχωμα
• Ελέγχετε το τρίχωμα για κόμπους, παράσιτα και δερματικά προβλήματα κρυμμένα κάτω από τις μπούκλες
• Χειριστείτε το ζώο απαλά και τακτικά, ώστε το κούρεμα και ο έλεγχος να γίνονται χωρίς άγχος

Άσκηση

• Εξασφαλίστε καθημερινή πρόσβαση σε στεγνό περίβολο ή βοσκότοπο για βόσκηση και κίνηση
• Επιτρέψτε ελεύθερη βόσκηση σε θάμνους και σκληρή βλάστηση, κάτι που ταιριάζει στη φυσική συμπεριφορά της γίδας
• Κρατήστε τους φράχτες ασφαλείς, αφού οι γίδες δοκιμάζουν τα όρια ακόμη και όταν είναι ήρεμες

Περιβάλλον

Οι Ανγκορά χρειάζονται στεγνό στέγαστρο χωρίς ρεύματα αέρα σε κάθε εποχή, και ιδιαίτερα μετά το κούρεμα, όταν έχουν ελάχιστη προστασία από το κρύο ή τη βροχή. Ένας καθαρός, καλά αεριζόμενος στάβλος ή υπόστεγο με τρεις πλευρές, στεγνό δάπεδο και σκιά τις ζεστές μέρες είναι απαραίτητα. Η φυλή αποδίδει καλύτερα σε ήπια έως θερμά, ξηρά κλίματα και δυσκολεύεται σε κρύες, υγρές συνθήκες.

Οι Ανγκορά είναι ζώα που βόσκουν επιλεκτικά και αποδίδουν καλά με βάση ποιοτική χονδροειδή τροφή: βοσκότοπο, θάμνους και σανό. Επειδή μετατρέπουν μεγάλο μέρος της διατροφής τους σε ίνα, χρειάζονται επαρκή πρωτεΐνη και ενέργεια για να συνεχίζουν να παράγουν μοχέρ, και η ανεπαρκής σίτιση φαίνεται γρήγορα σε αδύναμο, λεπτό τρίχωμα. Συχνά προστίθεται συμπύκνωμα κατά την εγκυμοσύνη, τη γαλουχία και τους κρύους μήνες, μαζί με μεταλλικά στοιχεία σχεδιασμένα ειδικά για γίδες.

Λιχουδιές και συμπληρώματα

Μικρές ποσότητες ασφαλών τροφών, όπως καρότο ή μήλο, μπορούν να προσφέρονται περιστασιακά ως λιχουδιά, χωρίς όμως να αποτελούν σημαντικό μέρος της διατροφής. Παρέχετε καθαρό, φρέσκο νερό συνεχώς και ένα μείγμα μεταλλικών στοιχείων ειδικά για γίδες, με προσοχή στον χαλκό και το σελήνιο, που οι γίδες χρειάζονται και που τα μεταλλικά στοιχεία για πρόβατα δεν καλύπτουν σωστά. Προσαρμόστε τα συμπληρώματα στο τοπικό έδαφος και τη διαθέσιμη τροφή, ιδανικά με τη συμβουλή κτηνιάτρου.

Με καλή φροντίδα, μια κατσίκα Ανγκορά ζει περίπου 10 έως 12 χρόνια. Η φυλή είναι σχετικά υγιής αλλά λιγότερο γερή από γίδες κρέατος ή γάλακτος, και μεγάλο μέρος της κτηνιατρικής φροντίδας αφορά τις συνέπειες του λεπτού σκελετού της και της υψηλής απαίτησης για παραγωγή ίνας. Το κρύο μετά το κούρεμα, τα εντερικά παράσιτα και οι αναπαραγωγικές απώλειες είναι τα πιο συχνά προβλήματα, και η σωστή διατροφή έχει μεγάλη σημασία, καθώς η συνεχής παραγωγή ίνας εξαντλεί τα ζώα που δεν τρέφονται επαρκώς.

Προληπτική φροντίδα

• Προγραμματίστε τακτικό κόψιμο οπλών και κρατήστε στρωμνή και περιβόλους στεγνά
• Ακολουθήστε πρόγραμμα ελέγχου παρασίτων με κοπρανοεξέταση αντί για τυφλή χορήγηση φαρμάκων
• Διατηρήστε τους εμβολιασμούς που συνιστά ο κτηνίατρός σας
• Σιτίστε ανάλογα με τη σωματική κατάσταση, με επιπλέον στήριξη στην εγκυμοσύνη, τη γαλουχία και τους κρύους μήνες
• Χρονίστε το κούρεμα ώστε να αποφεύγεται ο κρύος, υγρός καιρός, και παρέχετε στέγαστρο μετά το κούρεμα

Οι κατσίκες Ανγκορά αναπαράγονται εποχιακά, μπαίνουν σε οίστρο το φθινόπωρο και τα κατσικάκια γεννιούνται την άνοιξη. Οι γίδες συνήθως φτάνουν σε αναπαραγωγική ηλικία στον πρώτο ή δεύτερο χρόνο τους, αν και πολλοί εκτροφείς περιμένουν να αναπτυχθεί πλήρως η γίδα, καθώς η φυλή επενδύει μεγάλη ενέργεια στην παραγωγή ίνας. Η κύηση διαρκεί περίπου πέντε μήνες.

Η Ανγκορά συνήθως γεννά ένα μόνο κατσικάκι, με τα δίδυμα να είναι λιγότερο συχνά απ' ό,τι σε πολλές άλλες φυλές γίδας. Τα κατσικάκια γεννιούνται μικρόσωμα και σχετικά εύθραυστα, και είναι ευαίσθητα στο κρύο και την υγρασία τις πρώτες μέρες, γι' αυτό το ζεστό, στεγνό στέγαστρο χωρίς ρεύματα αέρα και ο άμεσος θηλασμός είναι σημαντικά. Γίδες που δεν τρέφονται καλά ή βρίσκονται υπό στρες μπορεί να αποβάλλουν ή να γεννήσουν αδύναμα κατσικάκια, γι' αυτό η σωστή διατροφή στην εγκυμοσύνη είναι προτεραιότητα.

Τα κατσικάκια αναπτύσσουν το πρώτο τους πολύτιμο τρίχωμα, το μοχέρ κατσικιού, που είναι η πιο λεπτή και μαλακή ίνα που θα παράγει ποτέ το ζώο. Απογαλακτίζονται σε ηλικία λίγων μηνών και χρειάζονται προσεκτική διαχείριση τον πρώτο τους χειμώνα, όταν το ελαφρύ τους σώμα και το αναπτυσσόμενο τρίχωμα τα κάνουν ευάλωτα.