Διακοσμητικό Ποντικάκι

Το οικόσιτο ποντίκι είναι εξημερωμένη μορφή του κοινού ποντικιού που φυλάσσεται ως κατοικίδιο και εκτίθεται σε εκθέσεις. Τα ενήλικα άτομα είναι μικροσκοπικά, με βάρος συνήθως 18 έως 40 γραμμαρίων, σώμα περίπου 7 έως 10 εκατοστών και ουρά ανάλογου μήκους. Το μικρό μέγεθος, το χαμηλό κόστος και η δραστηριότητά τους τα έχουν καθιερώσει ως κοινό πρώτο τρωκτικό κατοικίδιο.

Τα οικόσιτα ποντίκια είναι πολυάσχολα και ενεργά σε μεγάλο μέρος της ημέρας και της νύχτας. Εξερευνούν, σκαρφαλώνουν, σκάβουν και χτίζουν φωλιές, ενώ με τακτικό και ήπιο χειρισμό γίνονται ήμερα και αυτόπεποιθημένα. Τα θηλυκά ιδιαίτερα συμβιώνουν καλά σε ομάδες του ίδιου φύλου και διατηρούνται συνήθως σε ζευγάρια ή μικρές αποικίες.

Ο όρος "οικόσιτο" αναφέρεται στην πρακτική επιλεκτικής εκτροφής ζώων βάσει προτύπων χρώματος, σημαδιών και τύπου. Δεκαετίες επιλεκτικής εκτροφής έχουν παράγει δεκάδες αναγνωρισμένα χρώματα και αρκετές ποικιλίες τριχώματος, από κοντό και λείο έως μακρύ, σγουρό και άτριχο.

Σε ποιον ταιριάζει

Το οικόσιτο ποντίκι ταιριάζει σε άτομα που επιθυμούν ένα ενεργητικό, οικονομικό κατοικίδιο που χρειάζεται καθημερινή φροντίδα αλλά λίγο χώρο. Είναι κατάλληλο για ενήλικες και μεγαλύτερα παιδιά υπό επίβλεψη, που μπορούν να χειριστούν ένα μικρό, γρήγορο ζώο με προσοχή. Όποιος σκέφτεται να αποκτήσει ποντίκια πρέπει να σχεδιάσει τη συγκατοίκηση περισσότερων θηλυκών μαζί, να δεχτεί ότι τα αρσενικά συνήθως χρειάζεται να μένουν μόνα για να αποφευχθούν συγκρούσεις, και να είναι προετοιμασμένος για διάρκεια ζωής ενός έως τριών ετών.

Το οικόσιτο ποντίκι είναι η εξημερωμένη μορφή του κοινού ποντικιού, ενός ζώου που έζησε δίπλα στους ανθρώπους για χιλιάδες χρόνια όπου αποθηκεύονταν σιτηρά. Ο ακριβής τόπος και χρόνος εμφάνισης της κατοικίδιας μορφής δεν τεκμηριώνεται, οπότε η καταγωγή της καταγράφεται ως άγνωστη. Μεταλλαγές χρώματος που εμφανίζονται σε αιχμαλωτισμένα ποντίκια έδωσαν στους πρώτους εκτροφείς το υλικό για επιλεκτική εκτροφή.

Ποντίκια με χρώματα και σχέδια φυλάσσονταν και ανταλλάσσονταν σε περιοχές της Ασίας πολύ πριν γίνουν δημοφιλή στην Ευρώπη. Καταγραφές και παραδόσεις από την Κίνα και την Ιαπωνία περιγράφουν τη διατήρηση ποντικιών με ασυνήθιστα χρώματα, και αυτά τα ζώα ήταν μεταξύ εκείνων που έφτασαν στους Δυτικούς εκτροφείς.

Στη Βρετανία, η εκτροφή ποντικιών ως χόμπι οργανώθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα. Το National Mouse Club ιδρύθηκε στην Αγγλία το 1895 και θέσπισε γραπτά πρότυπα για το χρώμα, τα σημάδια και τον σωματικό τύπο, επισημοποιώντας έτσι τον χαρακτηρισμό των εκτρεφόμενων ποντικιών εκθέσεων.

Έκτοτε, οι εκτροφείς έχουν εδραιώσει πολλές ποικιλίες χρώματος και τριχώματος, ενώ τα οικόσιτα ποντίκια έχουν γίνει επίσης τυπικά εργαστηριακά και σχολικά ζώα. Σήμερα φυλάσσονται παγκοσμίως ως κατοικίδια και εκτίθενται σε εκθέσεις που κρίνονται βάσει προτύπων λεσχών.

Το οικόσιτο ποντίκι έχει λεπτό σώμα, μυτερό ρύγχος, μεγάλα λεπτά αυτιά, εμφανή μάτια και λεπιδωτή ουρά περίπου ίσου μήκους με το σώμα. Οι γραμμές εκθέσεων εκτρέφονται συχνά μεγαλύτερες και πιο επιμήκεις από τα κοινά κατοικίδια ποντίκια. Η κατασκευή είναι ελαφριά και το ζώο κινείται γρήγορα.

Τρίχωμα και χρώματα

Τα οικόσιτα ποντίκια διαθέτουν ευρεία γκάμα αυτόχρωμων (μονόχρωμων) χρωμάτων, σκιασμένων και τικαρισμένων χρωμάτων όπως το αγκούτι, και σχεδίων με σπαστά, λωριδωτά και παρδαλά μοτίβα. Οι ποικιλίες τριχώματος περιλαμβάνουν το κοινό κοντό λείο τρίχωμα, το γυαλιστερό σατέν, το σγουρό ρεξ, τον μακρύτριχο τύπο και τα άτριχα ποντίκια. Το χρώμα των ματιών ακολουθεί τη γενετική του χρώματος: ροζ ή ρουμπινί μάτια εμφανίζονται συνήθως σε ανοιχτόχρωμες και αραιωμένες ποικιλίες, ενώ τα πιο σκούρα χρώματα έχουν μαύρα μάτια. Τα σημάδια και η ένταση χρώματος αποτελούν τα κύρια κριτήρια αξιολόγησης στις εκθέσεις.

Τα οικόσιτα ποντίκια είναι ήπια και περίεργα. Περνούν μεγάλο μέρος του χρόνου τους εξερευνώντας, αναζητώντας τροφή, σκαρφαλώνοντας και χτίζοντας φωλιές, ενώ δραστηριοποιούνται σε σύντομες εκρήξεις κατά τη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας χωρίς αυστηρό ωρολόγιο. Με συχνό, ήρεμο χειρισμό από νεαρή ηλικία μαθαίνουν να δέχονται το πάρσιμο και να ηρεμούν στο χέρι ή τον ώμο.

Είναι κοινωνικά ζώα. Τα θηλυκά συμβιώνουν καλά σε ζευγάρια ή μικρές αποικίες, αλληλοπεριποιούνται και κοιμούνται σε επαφή. Τα αρσενικά είναι επίσης κοινωνικά από τη φύση τους, αλλά συνήθως μάχονται όταν κρατούνται μαζί, οπότε τα ενήλικα αρσενικά στεγάζονται κανονικά μόνα τους ή, με προσοχή, με ευνουχισμένο σύντροφο. Τα ποντίκια είναι ζώα-θήραμα, οπότε ένα νέο ή νευρικό ποντίκι μπορεί να είναι δειλό, να παγώνει ή να προσπαθεί να ξεφύγει μέχρι να εμπιστευτεί τον χειριστή του.

Απέναντι σε αγνώστους, ένα ήρεμο ποντίκι είναι γενικά γαλήνιο αλλά επιφυλακτικό. Κοντά σε άλλα κατοικίδια, όπως γάτες και σκύλους, τα ποντίκια πρέπει να κρατούνται τελείως χωριστά, καθώς αυτά τα ζώα τα αντιμετωπίζουν ως θήραμα και το άγχος μόνο του μπορεί να βλάψει ένα ποντίκι.

Καλλωπισμός

• Τα ποντίκια με κοντό τρίχωμα φροντίζουν τα ίδια τον καλλωπισμό τους και σπάνια χρειάζονται μπάνιο.
• Αφαιρείτε καθημερινά τα λερωμένα στρωσίδια και καθαρίζετε εξολοκλήρου το κλουβί περίπου μία φορά την εβδομάδα για τον έλεγχο της αμμωνίας από τα ούρα.
• Ελέγχετε πιο συχνά τις μακρύτριχες και τις άτριχες ποικιλίες, καθώς τα μακριά τριχώματα μαζεύουν υπολείμματα και το δέρμα των άτριχων χρειάζεται ζεστό, αέρινο χώρο χωρίς ρεύματα.
• Παρέχετε ένα μικρό σκεύος με σκόνη τσιντσιλά ή αμμόλουτρο για τον αυτοκαλλωπισμό.
• Κανονικά δεν χρειάζεται κόψιμο. Υγιή ποντίκια φθείρουν τα νύχια και τα δόντια τους μέσω αναρρίχησης και μάσησης.

Άσκηση

• Προσφέρετε τροχό τρεξίματος με συμπαγή επιφάνεια, διαμέτρου τουλάχιστον 11 έως 12 cm, χωρίς ανοιχτές ράβδους που μπορούν να πιάσουν την ουρά.
• Προσθέστε κλαδιά για αναρρίχηση, σχοινιά, σωλήνες και εξέδρες για αξιοποίηση του κατακόρυφου χώρου.
• Παρέχετε βαθύ στρώμα χαρτιού ή στρωσίδια σημύδας για σκάψιμο.
• Εναλλάσσετε χαρτόκουτα, παιχνίδια αναζήτησης τροφής και κρυψώνες για να κρατάτε το ποντίκι απασχολημένο.

Περιβάλλον

Κρατήστε τα ποντίκια εσωτερικά σε σταθερή θερμοκρασία δωματίου περίπου 18 έως 24 βαθμών Κελσίου, μακριά από άμεσο ηλιακό φως, ρεύματα αέρα και κουζίνες. Επιλέξτε ήσυχη τοποθεσία με χαμηλή κίνηση, καθώς τα ποντίκια είναι ευαίσθητα στον θόρυβο και τους κραδασμούς. Αποφύγετε πελλάδια κέδρου και πεύκου, που απελευθερώνουν έλαια ερεθιστικά για τους αεραγωγούς. Χρησιμοποιήστε στρωσίδια χαρτιού ή αποξηραμένη σημύδα στον κλίβανο.

Το οικόσιτο ποντίκι αποδίδει καλύτερα με εμπορική τροφή για ποντίκια ή τρωκτικά ως βάση της διατροφής του, κατά προτίμηση σε μορφή κροκέτας ή μπλοκ ώστε να μην επιλέγει μόνο τους σπόρους με υψηλά λιπαρά από ένα ελεύθερο μείγμα. Η τροφή πρέπει να είναι χαμηλή σε λιπαρά και να παρέχει επαρκή πρωτεΐνη. Φρέσκα τρόφιμα και περιστασιακή ζωική πρωτεΐνη τη συμπληρώνουν, ενώ καθαρό νερό πρέπει να είναι πάντα διαθέσιμο από μπουκάλι με μεταλλική άκρη.

Λιχουδιές και συμπληρώματα

Κατάλληλες λιχουδιές περιλαμβάνουν μικρά κομμάτια καρότου, αγγουριού, μπρόκολου, μήλου (χωρίς σπόρους), βραστό αυγό, λίγες πλαίν βρώμες ή κεχρί. Προσφέρετε λιχουδιές σε μέγεθος μπιζελιού μερικές φορές την εβδομάδα ώστε να μην ανατρέπουν τη διατροφή ή να μην προκαλούν παχυσαρκία. Μια πλήρης κροκέτα ως βάση διατροφής συνήθως δεν χρειάζεται επιπλέον βιταμινούχα συμπληρώματα.

Τα οικόσιτα ποντίκια είναι γενικά ανθεκτικά αλλά βραχύβια, με τυπική διάρκεια ζωής ενός έως τριών ετών. Το μικρό τους μέγεθος σημαίνει ότι η ασθένεια μπορεί να εξελίσσεται γρήγορα, οπότε η καθημερινή παρατήρηση της αναπνοής, της στάσης του σώματος, της όρεξης και της κατάστασης του τριχώματος αποτελεί το κύριο εργαλείο για την έγκαιρη ανίχνευση προβλημάτων. Κτηνίατρος με εμπειρία σε μικρά εξωτικά θηλαστικά πρέπει να αναλαμβάνει τη θεραπεία.

Προληπτική φροντίδα

• Διατηρείτε τον χώρο διαβίωσης καθαρό και ευάερο για τον έλεγχο της αμμωνίας και της σκόνης.
• Χρησιμοποιείτε ασφαλή στρωσίδια χαρτιού ή σημύδας αντί για κέδρο ή πεύκο.
• Ζυγίζετε τα ποντίκια τακτικά και παρακολουθείτε για απώλεια βάρους.
• Θέτετε σε καραντίνα τα νέα ποντίκια πριν τα εισάγετε σε ομάδα.
• Ψηλαφίζετε απαλά για εξογκώματα κατά τον χειρισμό και αντιδράτε έγκαιρα σε οποιαδήποτε αλλαγή.

Τα οικόσιτα ποντίκια χρειάζονται κλουβί αδύνατο για απόδραση, καθώς μπορούν να περάσουν από πολύ μικρά ανοίγματα και να μασήσουν μαλακά υλικά. Κατάλληλες κατοικίες περιλαμβάνουν ένα μεγάλο κλουβί με κάγκελα απόστασης περίπου 6 έως 8 χιλιοστών, γυάλινο ή πλαστικό ενυδρείο με ασφαλές καπάκι πλέγματος, ή κατασκευή από κάδο. Η επιφάνεια δαπέδου είναι πιο σημαντική από το ύψος, αν και τα ποντίκια εκμεταλλεύονται και τον κατακόρυφο χώρο. Τα βαθιά στρωσίδια τους επιτρέπουν σκάψιμο και λίμνασμα, ενώ αρκετές κρυψώνες μειώνουν το άγχος σε αυτά τα ζώα-θήραμα.

Λίστα εξοπλισμού

• Βαθύ στρώμα στρωσίδιων χαρτιού ή αποξηραμένης σημύδας στον κλίβανο
• Υλικό φωλιάσματος, όπως απλός χαρτομάντιλος ή σανός
• Δύο ή περισσότερες κρυψώνες ή μικρά σπιτάκια
• Τροχός τρεξίματος με συμπαγή επιφάνεια
• Κλαδιά αναρρίχησης, σωλήνες και εξέδρες
• Μπουκάλι νερού με μεταλλική άκρη και βαρύ σκεύος τροφής
• Αντικείμενα για μάσηση, όπως αδρανοποιημένο ξύλο ή χαρτόνι

Τα οικόσιτα ποντίκια αναπαράγονται εύκολα και ωριμάζουν νωρίς, οπότε τυχαία κυοφορία είναι συχνή όταν αρσενικά και θηλυκά μοιράζονται κλουβί. Τα θηλυκά μπορούν να γίνουν γόνιμα από περίπου πέντε έως έξι εβδομάδων, αν και υπεύθυνη εκτροφή αναμένει μέχρι το ζώο να είναι μεγαλύτερο και πλήρως ανεπτυγμένο. Μετά τη ζευγαρωμάτα, η κύηση διαρκεί περίπου 19 έως 21 ημέρες, και ένα θηλυκό μπορεί να επανέλθει σε οίστρο πολύ σύντομα μετά τον τοκετό.

Οι ρίψεις συνήθως περιλαμβάνουν περίπου 4 έως 12 νεογνά, γεννημένα τυφλά, κωφά και άτριχα. Η μητέρα τα μεγαλώνει με ελάχιστη βοήθεια, χτίζοντας φωλιά και θηλάζοντας τα μικρά. Τα νεογνά ανοίγουν τα μάτια τους περίπου στις δύο εβδομάδες και αρχίζουν να τρώνε στερεά τροφή, ενώ αποθηλάζονται συνήθως στις τρεις έως τέσσερις εβδομάδες. Κατά τον απογαλακτισμό η ρίψη πρέπει να διαχωριστεί ανά φύλο για να αποφευχθεί περαιτέρω αναπαραγωγή.

Η σχεδιασμένη εκτροφή απαιτεί υγιείς, αμέτοχους γονείς, ήσυχη και ανενόχλητη φωλιά, και σχέδιο για τη στέγαση των απογόνων, καθώς ένα ζευγάρι μπορεί να παράγει πολλά ποντίκια σε ένα χρόνο.