Μινόρκα

Η Μινόρκα είναι μια ράτσα κότας που προέρχεται από το νησί Μενόρκα, στα ανοιχτά της ανατολικής ακτής της Ισπανίας. Ανήκει στην ομάδα των μεσογειακών ελαφριών ωοτόκων ρατσών και είναι από τις μεγαλύτερες αυτής της ομάδας. Τα πουλιά κρατούν την ουρά ψηλά και στέκονται όρθια, κάτι που τους δίνει μια σιλουέτα άγρυπνη και σίγουρη.

Η ράτσα ξεχωρίζει κυρίως για δύο χαρακτηριστικά: το πολύ μεγάλο απλό λειρί και το μέγεθος των αυγών της. Οι κότες γεννούν μεγάλα αυγά με κάτασπρο, κιμωλιόχρωμο τσόφλι, και η ράτσα θεωρείται εδώ και καιρό ανάμεσα στις πιο παραγωγικές σε λευκά αυγά από όλες τις μεσογειακές ράτσες κότας. Η πιο διαδεδομένη ποικιλία είναι η μαύρη Μινόρκα, με πράσινο-μαύρο φτέρωμα, αν και υπάρχουν και λευκές αλλά και άλλες παραλλαγές χρώματος.

Οι Μινόρκα ψάχνουν με ζήλο για τροφή και προτιμούν τον χώρο για να κινούνται ελεύθερα. Δεν είναι βαριά ράτσα για κρέας και σπάνια κλωσσάνε, οπότε ο κύριος ρόλος τους σε μια φάρμα ή σε ένα κοτέτσι της αυλής είναι η παραγωγή αυγών, σε συνδυασμό με έναν ζωηρό και ανθεκτικό χαρακτήρα.

Σε ποιον ταιριάζει

Η Μινόρκα ταιριάζει σε εκτροφείς που μπορούν να δώσουν στα πουλιά χώρο για να ψάχνουν την τροφή τους και θέλουν σταθερή παραγωγή μεγάλων λευκών αυγών. Αποδίδει καλά σε θερμές περιοχές, όπου το μεγάλο λειρί βοηθά στην αποβολή της θερμότητας. Η ράτσα ταιριάζει λιγότερο σε περιορισμένο χώρο και σε πολύ ψυχρές περιοχές, όπου το λειρί κινδυνεύει από κρυοπαγήματα. Ζωηρή και νευρική από τη φύση της, ταιριάζει καλύτερα σε έμπειρους ή πρακτικούς εκτροφείς παρά σε όσους θέλουν μια ήρεμη κότα συντροφιάς.

Η Μινόρκα πήρε το όνομά της από τη Μενόρκα, ένα από τα Βαλεαρίδια νησιά στα ανοιχτά της ανατολικής ακτής της Ισπανίας. Αναπτύχθηκε μέσα από τις παλιές ισπανικές αγροτικές κότες της δυτικής Μεσογείου, το ίδιο γενικό υλικό που έδωσε και τις συγγενικές ράτσες Spanish και Andalusian. Επί γενιές, αυτά τα πουλιά εκτρέφονταν ως πρακτικές ωοτόκες στο θερμό κλίμα του νησιού.

Η ράτσα έφτασε στην Αγγλία στο πρώτο μισό του 19ου αιώνα, όπου οι εκτροφείς πουλερικών ενδιαφέρθηκαν για το μέγεθός της και τα μεγάλα λευκά αυγά της. Άγγλοι και μεταγενέστεροι εκτροφείς επέλεξαν να αναπτύξουν μεγαλύτερο σκελετό και ένα εξαιρετικά μεγάλο λειρί, διαμορφώνοντας τις γραμμές έκθεσης και χρηστικότητας που αναγνωρίζονται σήμερα.

Η Μινόρκα έφτασε στη Βόρεια Αμερική στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Η μαύρη Μινόρκα εντάχθηκε στο Standard of Perfection της American Poultry Association το 1888, ενώ οι λευκή και η buff (κιτρινωπή) παραλλαγή αναγνωρίστηκαν αργότερα. Εκείνη την περίοδο, η ράτσα θεωρούνταν από τις καλύτερες ωοτόκες λευκών αυγών, πριν επικρατήσουν οι υψηλής απόδοσης εμπορικές υβριδικές γραμμές.

Με την άνοδο των εξειδικευμένων υβριδικών ωοτόκων τον 20ό αιώνα, η χρήση της Μινόρκα σε εμπορικό επίπεδο μειώθηκε, και σήμερα εκτρέφεται κυρίως από ερασιτέχνες, εκθέτες και όσους διατηρούν παλιές ράτσες, παρά σε μεγάλη βιομηχανική κλίμακα.

Η Μινόρκα έχει μακρύ, γωνιώδες σώμα που στέκεται όρθιο, με πλάτη που κατηφορίζει και ψηλή ουρά. Είναι η μεγαλύτερη από τις μεσογειακές ράτσες, ωστόσο παραμένει λεπτή και ζωηρή αντί για βαριά. Το πιο εμφανές χαρακτηριστικό της είναι το λειρί. Στους πετεινούς είναι ένα μεγάλο, όρθιο απλό λειρί, ενώ στις κότες είναι επίσης μεγάλο απλό λειρί που όμως γέρνει προς τη μία πλευρά. Οι μεγάλοι, αμυγδαλωτοί λευκοί λοβοί αυτιών και τα μακριά κρεμαστάρια είναι κι αυτά μέρος του προτύπου.

Φτέρωμα και χρώματα

Η μαύρη Μινόρκα είναι η αρχική και πιο διαδεδομένη ποικιλία. Το φτέρωμά της είναι συμπαγές μαύρο με έντονη πράσινη ανταύγεια στο καλό φως. Η λευκή και η buff (κιτρινωπή) παραλλαγή αναγνωρίζονται επίσης σε αρκετά πρότυπα, αλλά συναντώνται πολύ πιο σπάνια. Σε όλα τα χρώματα τα φτερά εφαρμόζουν σφιχτά και λεία πάνω στο σώμα, ενώ τα πόδια είναι καθαρά, χωρίς φτέρωμα. Ο συνδυασμός του γυαλιστερού σκούρου φτερώματος, του έντονου κόκκινου λειριού και κρεμασταριών, και των κάτασπρων λοβών αυτιών δίνει στη ράτσα μια όψη υψηλής αντίθεσης που την κάνει εύκολα αναγνωρίσιμη στις εκθέσεις.

Η Μινόρκα είναι μια ζωηρή, δραστήρια ράτσα με άγρυπνο, σίγουρο ύφος. Τα πουλιά ψάχνουν συνεχώς για τροφή, καλύπτουν μεγάλες αποστάσεις και προτιμούν να κινούνται ελεύθερα παρά να μένουν ακίνητα. Αυτή η δραστηριότητα τα κάνει αποτελεσματικά στο να βρίσκουν μόνα τους τροφή όταν έχουν χώρο, αλλά τα κάνει επίσης πιο νευρικά και πιο δύσκολα στον χειρισμό απ' ό,τι οι ήρεμες διπλής χρήσης ράτσες.

Με τους ανθρώπους, οι Μινόρκα τείνουν να είναι επιφυλακτικές παρά τρυφερές. Δεν είναι επιθετικές, αλλά συνήθως κρατούν απόσταση και δεν τους αρέσει να τις σηκώνουν στην αγκαλιά, οπότε είναι καλύτερα να τις παρατηρεί κανείς παρά να τις χαϊδεύει. Η τακτική, ήρεμη επαφή από μικρή ηλικία τις κάνει πιο ήσυχες.

Σε ένα μικτό κοπάδι, οι Μινόρκα συνήθως συνυπάρχουν χωρίς προβλήματα και δεν θεωρούνται επιθετικές προς άλλα πουλιά. Οι πετεινοί μπορεί να είναι αυταρχικοί. Η ράτσα πετάει καλά και χρησιμοποιεί το ύψος, οπότε ο περιφραγμένος χώρος πρέπει να το λαμβάνει υπόψη. Οι κότες σπάνια κλωσσάνε, πράγμα που σημαίνει ότι συνεχίζουν να γεννούν αλλά σπάνια μεγαλώνουν μόνες τους τα κοτοπουλάκια τους.

Οι Μινόρκα είναι ανθεκτικές και χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις σε θερμό κλίμα, όμως το μεγάλο λειρί και η δραστήρια φύση τους καθορίζουν τον τρόπο εκτροφής τους.

Περιποίηση

• Το σφιχτό, σκληρό φτέρωμα δεν χρειάζεται τακτική περιποίηση.
• Ελέγχετε τακτικά το λειρί και τα κρεμαστάρια για κοψίματα ή σημάδια κρυοπαγήματος.
• Επιθεωρείτε τα καθαρά πόδια για ακάρεα λεπιδωτού ποδιού και κόβετε τα νύχια όταν μακραίνουν υπερβολικά.
• Παρέχετε στεγνό χώρο για λούσιμο στη σκόνη, ώστε τα πουλιά να διαχειρίζονται μόνα τους τα εξωτερικά παράσιτα.

Άσκηση

• Δώστε καθημερινή πρόσβαση σε περιφραγμένο χώρο ή ελεύθερη βοσκή· η ράτσα δεν ανέχεται τον περιορισμό.
• Αφήστε χώρο για ψάξιμο τροφής, κάτι που ταιριάζει στη φυσική δραστηριότητα της ράτσας.
• Χρησιμοποιήστε ψηλή περίφραξη ή σκεπασμένους χώρους, καθώς οι Μινόρκα πετούν καλά και μπορούν να ξεπεράσουν χαμηλά εμπόδια.

Περιβάλλον

Οι Μινόρκα ανέχονται καλά τη ζέστη και ευδοκιμούν σε θερμά κλίματα, όπου το μεγάλο λειρί βοηθά στην αποβολή της θερμότητας. Σε ψυχρές περιοχές, το λειρί και τα κρεμαστάρια είναι ευάλωτα σε κρυοπάγημα, γι' αυτό ένα στεγνό, καλά αεριζόμενο κοτέτσι χωρίς ρεύματα αέρα και προστασία από τον παγωμένο άνεμο είναι σημαντικά. Παρέχετε αρκετό χώρο για κούρνιασμα και αερισμό, και κρατήστε τη στρωμνή στεγνή.

Επειδή οι Μινόρκα είναι παραγωγικές ωοτόκες λευκών αυγών και δραστήριες στο ψάξιμο τροφής, χρειάζονται ισορροπημένη πλήρη τροφή που να στηρίζει τόσο την ενέργεια όσο και τον σχηματισμό του τσόφλιου. Οι ωοτόκες κότες αποδίδουν καλύτερα με εμπορική τροφή ωοτόκων γύρω στο 16 έως 18 τοις εκατό πρωτεΐνη. Τα κοτοπουλάκια πρέπει να ξεκινούν με τροφή εκκίνησης και να περνούν σε τροφή ανάπτυξης πριν μεταβούν σε τροφή ωοτόκων στην αρχή της ωοτοκίας. Τα πουλιά που βόσκουν ελεύθερα συμπληρώνουν τη διατροφή τους με έντομα και χλωρή τροφή, αλλά η βάση πρέπει να παραμένει η ισορροπημένη τροφή.

Σνακ και συμπληρώματα

Παρέχετε τριμμένα όστρακα στρειδιού ή ασβεστολιθικό χαλίκι ελεύθερης πρόσληψης, ώστε οι ωοτόκες κότες να λαμβάνουν το επιπλέον ασβέστιο που απαιτούν τα μεγάλα αυγά τους. Προσφέρετε αδιάλυτο χαλίκι σε πουλιά που δεν βόσκουν ελεύθερα, καθώς τα βοηθά να αλέθουν την τροφή. Υγιεινά σνακ περιλαμβάνουν φυλλώδη χόρτα, σπασμένο καλαμπόκι τον χειμώνα και σκουλήκια αλευριού, πάντα με μέτρο. Καθαρό, φρέσκο νερό πρέπει να είναι διαθέσιμο ανά πάσα στιγμή.

Η Μινόρκα είναι μια ανθεκτική, παλιά ράτσα χωρίς διαδεδομένες γενετικές διαταραχές. Με καλή εκτροφή, τα πουλιά συνήθως ζουν 5 έως 8 χρόνια. Το κύριο αδύναμο σημείο υγείας της ράτσας είναι το μεγάλο λειρί και τα κρεμαστάρια, που εκτίθενται σε κρυοπάγημα. Η δραστήρια αναζήτηση τροφής κρατά τα πουλιά σε καλή κατάσταση, αλλά σημαίνει επίσης ότι η ασφαλής στέγαση έχει σημασία για προστασία από αρπακτικά.

Προληπτική φροντίδα

• Κρατήστε το κοτέτσι στεγνό, αεριζόμενο και χωρίς ρεύματα αέρα για να αποτρέψετε κρυοπάγημα και αναπνευστικά προβλήματα.
• Παρέχετε χώρο λουσίματος στη σκόνη για να περιορίσετε τα εξωτερικά παράσιτα.
• Κάνετε τακτικούς ελέγχους παρασίτων και πρόγραμμα αποπαρασίτωσης προσαρμοσμένο στις συνθήκες σας.
• Απομονώστε τα νέα πουλιά πριν τα προσθέσετε στο κοπάδι.
• Παρέχετε καθαρό νερό και ασβέστιο ελεύθερης πρόσληψης για να κρατήσετε τις ωοτόκες σε καλή κατάσταση.

Οι Μινόρκα είναι δραστήρια πουλιά που αποδίδουν καλύτερα με χώρο για να κινούνται ελεύθερα και κοτέτσι που παραμένει στεγνό και αεριζόμενο. Ανέχονται καλά τη ζέστη, οπότε ο καλός αερισμός έχει σημασία σε θερμά κλίματα, ενώ σε ψυχρές περιοχές η στέγαση πρέπει να αποκλείει τα ρεύματα αέρα για να προστατεύεται το λειρί. Επειδή η ράτσα πετάει δυνατά, οι περιφραγμένοι χώροι πρέπει να είναι ψηλοί ή σκεπασμένοι, ώστε τα πουλιά να παραμένουν μέσα και ασφαλή από αρπακτικά.

Λίστα ελέγχου εγκατάστασης

• Στεγνό κοτέτσι, προστατευμένο από αρπακτικά, με καλό αερισμό πάνω από το επίπεδο της κούρνιας.
• Υπερυψωμένες κούρνιες με χώρο για το όρθιο σώμα και την ψηλή ουρά.
• Μία φωλιά για κάθε τρεις έως τέσσερις κότες, καθαρή και με στρωμνή.
• Ψηλός ή διχτυωτός περιφραγμένος χώρος για να συγκρατεί μια ράτσα που πετάει καλά.
• Σκιά και φρέσκο νερό για εκτροφή σε θερμό κλίμα.
• Χώρος λουσίματος στη σκόνη μέσα στον περιφραγμένο χώρο.

Οι κότες Μινόρκα κλωσσάνε μόνο σπάνια, οπότε τα περισσότερα κοτοπουλάκια εκκολάπτονται σε επωαστήρα ή κάτω από κλώσσα άλλης ράτσας. Τα αυγά είναι μεγάλα και λευκά, κάτι που τα κάνει εύκολα στη διαφανοσκόπηση (candling). Ισχύουν οι τυπικές συνθήκες επώασης κότας: τα αυγά εκκολάπτονται σε περίπου 21 ημέρες, όταν η θερμοκρασία και η υγρασία διατηρούνται σταθερές και τα αυγά γυρίζονται τακτικά κατά το πρώτο στάδιο.

Βήματα εκκόλαψης

1. Επιλέξτε καθαρά, καλοσχηματισμένα αυγά και αφήστε τα με τη μυτερή άκρη προς τα κάτω για έως 7 ημέρες πριν την τοποθέτηση.
2. Λειτουργήστε πρώτα τον επωαστήρα άδειο για να επιβεβαιώσετε σταθερή θερμοκρασία και υγρασία.
3. Τοποθετήστε τα αυγά και κρατήστε θερμοκρασία και υγρασία στους στόχους των ημερών 1 έως 18.
4. Γυρίστε τα αυγά τουλάχιστον 3 έως 5 φορές την ημέρα· κάντε διαφανοσκόπηση γύρω στην ημέρα 7 έως 10 για να ελέγξετε την ανάπτυξη.
5. Την ημέρα 18 σταματήστε το γύρισμα, περάστε σε φάση κλειδώματος (lockdown) και αυξήστε την υγρασία για την εκκόλαψη.
6. Αφήστε τα κοτοπουλάκια να στεγνώσουν μέσα στον επωαστήρα πριν τα μεταφέρετε σε ζεστή θερμοκοιτίδα (brooder).