Γενειοφόρος Δράκος

Ο γενειοφόρος δράκος είναι μια σαύρα εδάφους που κατάγεται από την Αυστραλία. Το όνομα καλύπτει αρκετά είδη του γένους Pogona, αλλά ο κεντρικός γενειοφόρος δράκος (Pogona vitticeps) είναι εκείνος που κρατείται ως κατοικίδιο στο μεγαλύτερο μέρος του κόσμου. Τα ενήλικα άτομα φτάνουν περίπου τα 40 έως 60 εκ. από το ρύγχος έως την άκρη της ουράς, με πλατύ, επίπεδο σώμα και έναν ακανθώδη λαιμικό σάκο που μπορεί να σκουρύνει και να ανοίξει σαν βεντάλια όταν το ζώο νιώθει απειλή ή επιδεικνύεται.

Μεγάλο μέρος της έλξης προέρχεται από την ιδιοσυγκρασία. Οι γενειοφόροι δράκοι είναι ήρεμοι, σε εγρήγορση και περίεργοι, και τα περισσότερα άτομα ανέχονται τον τακτικό χειρισμό μόλις εγκλιματιστούν. Είναι ημερόβια, δηλαδή δραστήρια στο φως της ημέρας, οπότε οι ώρες αφύπνισής τους συμπίπτουν με ένα τυπικό νοικοκυριό. Ένα ενήλικο άτομο συχνά κάθεται σε ένα ζεστό σημείο και παρακολουθεί το δωμάτιο αντί να κρύβεται, κάτι που κάνει το είδος εύκολο στην παρατήρηση.

Δεν είναι κατοικίδιο χαμηλής φροντίδας. Ένας γενειοφόρος δράκος χρειάζεται μεγάλο κλωβό, ελεγχόμενη θερμότητα, φωτισμό UVB και μικτή διατροφή που αλλάζει με την ηλικία. Με σωστή φροντίδα ζει συνήθως 8 έως 12 χρόνια.

Σε ποιον ταιριάζει

Ένας γενειοφόρος δράκος ταιριάζει σε έναν κάτοχο που μπορεί να του δώσει χώρο, καθημερινούς ελέγχους και μια σταθερή διάταξη φωτισμού και θέρμανσης. Ταιριάζει σε υπομονετικούς αρχάριους κατόχους ερπετών και σε οικογένειες με μεγαλύτερα παιδιά που μπορούν να χειρίζονται το ζώο απαλά και να πλένουν τα χέρια τους έπειτα. Δεν ταιριάζει σε όποιον θέλει ένα ζώο έκθεσης χωρίς επαφή ή δεν είναι πρόθυμος να συντηρεί εξοπλισμό UVB και θέρμανσης.

Οι γενειοφόροι δράκοι εξελίχθηκαν στην Αυστραλία, στο ξηρό εσωτερικό και στα δάση και τους θαμνότοπους των ανατολικών και κεντρικών περιοχών. Ο κεντρικός γενειοφόρος δράκος, Pogona vitticeps, εξαπλώνεται στα ημίξηρα και ξηρά τμήματα της ανατολικής και κεντρικής Αυστραλίας. Το όνομα του γένους Pogona προέρχεται από την ελληνική λέξη για τα γένια, μια αναφορά στον ακανθώδη λαιμό που φουσκώνουν οι σαύρες όταν επιδεικνύονται.

Η Αυστραλία απαγόρευσε την εμπορική εξαγωγή της αυτόχθονης άγριας πανίδας της τη δεκαετία του 1960. Εξαιτίας αυτού, οι γενειοφόροι δράκοι που κρατούνται σήμερα στο εξωτερικό κατάγονται από ζώα που έφυγαν από τη χώρα πριν από την απαγόρευση ή από εδραιωμένα αποθέματα εκτροφής, όχι από συνεχιζόμενη συλλογή από τη φύση.

Το είδος έγινε ευρέως διαθέσιμο ως κατοικίδιο από τη δεκαετία του 1990 και έπειτα, καθώς η εκτροφή σε αιχμαλωσία στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη μεγάλωσε σε κλίμακα και παρήγαγε αξιόπιστα, υγιή ζώα. Η επιλεκτική εκτροφή από τότε έχει σταθεροποιήσει μια σειρά από γραμμές χρώματος και σχεδίου, που συχνά ονομάζονται morphs, ενώ τα καφέ και μπεζ ζώα του άγριου τύπου παραμένουν κοινά.

Στη φύση το είδος δεν θεωρείται απειλούμενο, και ο διεθνής πληθυσμός των κατοικιδίων συντηρείται πλέον σχεδόν εξ ολοκλήρου από εκτροφή σε αιχμαλωσία και όχι από εισαγωγή ζώων από την Αυστραλία.

Ο γενειοφόρος δράκος έχει πλατύ, επίπεδο σώμα, τριγωνικό κεφάλι και μια ουρά που αποτελεί περίπου τη μισή του συνολικού του μήκους. Σειρές μαλακών, μυτερών λεπιών εκτείνονται κατά μήκος των πλευρών του σώματος και γύρω από τον λαιμό. Τα λέπια του λαιμού σχηματίζουν τη γενειάδα, την οποία το ζώο μπορεί να σκουρύνει και να ανοίξει. Τα αγκάθια φαίνονται αιχμηρά αλλά είναι εύκαμπτα και δεν τραυματίζουν αυτόν που τα χειρίζεται.

Δέρμα και χρώματα

Οι γενειοφόροι δράκοι του άγριου τύπου είναι μπεζ, καφέ ή γκρι, χρώματα που τους καμουφλάρουν στο χώμα και τον φλοιό. Μπορούν να μεταβάλλουν κάπως την απόχρωσή τους ανάλογα με τη θερμοκρασία και τη διάθεση, σκουραίνοντας όταν κρυώνουν ή αγχώνονται. Η εκτροφή σε αιχμαλωσία έχει παραγάγει γραμμές χρώματος και σχεδίου, όπως κόκκινα, πορτοκαλί και κίτρινα ζώα, γραμμές μειωμένου σχεδίου και morphs έντονου χρώματος. Οι γενειοφόροι δράκοι αλλάζουν το δέρμα τους σε κομμάτια σε όλη τη ζωή τους, πιο συχνά όταν είναι νεαρά και αναπτύσσονται. Τα αρσενικά τείνουν να έχουν μεγαλύτερο κεφάλι με πιο σκούρα γενειάδα, ενώ τα θηλυκά είναι συνήθως πιο λεπτά. Ο αξιόπιστος προσδιορισμός φύλου γίνεται με έλεγχο των διπλών εξογκωμάτων στη βάση της ουράς.

Ο γενειοφόρος δράκος είναι γνωστός ότι είναι φιλικός και ήπιος με τα μέτρα των ερπετών. Τα περισσότερα άτομα ανέχονται καλά τον χειρισμό μόλις συνηθίσουν τον κάτοχό τους, και πολλά κάθονται ήρεμα σε ένα χέρι ή έναν ώμο. Είναι σε εγρήγορση και περίεργα, και παρακολουθούν την κίνηση γύρω από τον κλωβό αντί να κρύβονται από αυτήν.

Απέναντι στους ανθρώπους, ένας εγκλιματισμένος γενειοφόρος δράκος είναι συνήθως ήσυχος και σπάνια δαγκώνει. Νέα ή αγχωμένα ζώα μπορεί να φουσκώσουν τη γενειάδα, να ανοίξουν το στόμα ή να ισιώσουν το σώμα, τα οποία είναι όλα προειδοποιήσεις για να απομακρυνθεί κανείς και όχι σημάδια επιθετικής φύσης. Επικοινωνούν επίσης με κούνημα του μπροστινού ποδιού, μια αργή κυκλική κίνηση του ενός μπροστινού άκρου, και με κούνημα του κεφαλιού, το οποίο χρησιμοποιούν τα αρσενικά για επίδειξη.

Με άλλα κατοικίδια χρειάζεται προσοχή. Οι γενειοφόροι δράκοι δεν πρέπει να στεγάζονται με γάτες ή σκύλους χωρίς επίβλεψη, και γενικά δεν χρειάζονται ούτε θέλουν συγκάτοικο. Δύο ενήλικα άτομα, ιδίως δύο αρσενικά, συχνά τσακώνονται ή ανταγωνίζονται για το πιο ζεστό σημείο λιασίματος, οπότε οι περισσότεροι κάτοχοι τα στεγάζουν μόνα τους.

Η καθημερινή φροντίδα επικεντρώνεται στο φως, τη θερμότητα και την καθαριότητα. Ένας γενειοφόρος δράκος χρειάζεται ένα ισχυρό σημείο λιασίματος, φωτισμό UVB πλήρους φάσματος για τη βιταμίνη D και τη χρήση ασβεστίου, και ένα ξηρό περιβάλλον. Ελέγχετε τη διαβάθμιση θερμοκρασίας και αφαιρείτε τα περιττώματα και την ανεκμετάλλευτη τροφή κάθε μέρα, και κάντε ένα πληρέστερο καθάρισμα του κλωβού κάθε εβδομάδα.

Περιποίηση

• Παρέχετε ένα ρηχό δοχείο νερού και περιστασιακά χλιαρά μπάνια, που βοηθούν στην ενυδάτωση και την αλλαγή δέρματος
• Μην τραβάτε το δέρμα που αλλάζει, αφήστε το να φύγει μόνο του για να μην τραυματίσετε το από κάτω στρώμα
• Διατηρείτε τον κλωβό ξηρό για να αποφύγετε προβλήματα δέρματος και λεπιών
• Δεν χρειάζεται κόψιμο νυχιών, τα νύχια φθείρονται φυσικά σε τραχείες επιφάνειες όπως ο σχιστόλιθος ή τα κλαδιά

Άσκηση

• Επιτρέψτε χρόνο εκτός κλωβού υπό επίβλεψη σε ένα ζεστό, ασφαλές δωμάτιο
• Προσφέρετε κλαδιά για σκαρφάλωμα και πλατφόρμες λιασίματος μέσα στον κλωβό
• Αφήστε το ζώο να ψάχνει για ζωντανά έντομα αντί να το ταΐζετε μόνο με το χέρι
• Αποφύγετε τα κρύα δάπεδα και τα ρεύματα κατά τον χρόνο εκτός κλωβού

Περιβάλλον

Διατηρείτε τον κλωβό σε ένα σταθερό σημείο χωρίς ρεύματα, μακριά από άμεσους αεραγωγούς θέρμανσης και ψύξης του σπιτιού. Διατηρείτε μια σαφή διαβάθμιση από ζεστό προς δροσερό ώστε το ζώο να μπορεί να ρυθμίζει μόνο του τη θερμοκρασία του, και σβήνετε τα φώτα τη νύχτα για να δίνετε έναν κανονικό κύκλο ημέρας και νύχτας. Αντικαθιστάτε τους λαμπτήρες UVB στο διάστημα που ορίζει ο κατασκευαστής, επειδή η απόδοση UVB εξασθενεί πολύ πριν ο λαμπτήρας σταματήσει να παράγει ορατό φως.

Οι γενειοφόροι δράκοι τρώνε τόσο ζωική όσο και φυτική τροφή, και η ισορροπία αλλάζει με την ηλικία. Τα νεαρά αναπτύσσονται γρήγορα και τρώνε υψηλή αναλογία ζωντανών εντόμων, όπως γρύλους, κατσαρίδες dubia και προνύμφες μαύρης μύγας των στρατιωτών. Τα ενήλικα τρώνε κυρίως φυλλώδη λαχανικά, με τα έντομα ως μικρότερο μέρος της διατροφής. Κατάλληλα χόρτα είναι τα φύλλα λάχανου, σιναπιού και ραδικιού, με κολοκύθα και πιπεριά ως κοινές προσθήκες. Τα έντομα τροφής δεν πρέπει να είναι πιο πλατιά από τον χώρο ανάμεσα στα μάτια του δράκου, ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος πνιγμού και εντερικής απόφραξης.

Λιχουδιές και συμπληρώματα

Πασπαλίζετε τα έντομα τροφής με σκόνη ασβεστίου στα περισσότερα γεύματα και χρησιμοποιείτε ένα συμπλήρωμα ασβεστίου με D3 και ένα πολυβιταμινούχο συμπλήρωμα στο διάστημα που συνιστά ο κτηνίατρός σας ή η ετικέτα του προϊόντος. Φρούτα όπως μούρα ή πεπόνι μπορούν να προσφέρονται σε μικρές ποσότητες ως περιστασιακή λιχουδιά, όχι ως βασικό στοιχείο, λόγω της περιεκτικότητάς τους σε ζάχαρη. Ταΐζετε τα έντομα τροφής με λαχανικά για 24 ώρες πριν τη σίτιση ώστε ο δράκος να λάβει και εκείνη τη θρεπτική αξία. Παρέχετε πάντα φρέσκο νερό.

Ένας γενειοφόρος δράκος που κρατείται σε σωστή διάταξη είναι ανθεκτικό ζώο και ζει συνήθως 8 έως 12 χρόνια, μερικές φορές περισσότερο. Τα περισσότερα προβλήματα υγείας στην αιχμαλωσία ανάγονται στην εκτροφή, ιδίως στην ανεπαρκή UVB, τις λανθασμένες θερμοκρασίες, την κακή διατροφή ή τις ακάθαρτες συνθήκες. Επειδή τα ερπετά κρύβουν την ασθένεια, ο κάτοχος πρέπει να προσέχει τις αλλαγές στην όρεξη, τη δραστηριότητα και τα περιττώματα ως πρώιμες προειδοποιήσεις.

Προληπτική φροντίδα

• Παρέχετε και αντικαθιστάτε τον φωτισμό UVB στο πρόγραμμα
• Διατηρείτε τη σωστή διαβάθμιση θερμοκρασίας και τη θερμότητα λιασίματος
• Πασπαλίζετε την τροφή με ασβέστιο και χρησιμοποιείτε συμπληρώματα βιταμινών κατάλληλα
• Χρησιμοποιείτε ασφαλές υπόστρωμα και ταΐζετε λεία σωστού μεγέθους
• Προγραμματίστε έναν έλεγχο και εξέταση κοπράνων με κτηνίατρο έμπειρο σε εξωτικά ζώα
• Θέστε σε καραντίνα κάθε νέο ερπετό πριν το στεγάσετε κοντά σε άλλα

Οι γενειοφόροι δράκοι χρειάζονται έναν ευρύχωρο, οριζόντιο κλωβό επειδή είναι ζώα εδάφους που λιάζονται, όχι αναρριχητικά. Ένα μόνο ενήλικο άτομο πρέπει να έχει έναν κλωβό με τουλάχιστον 120 επί 60 εκ. επιφάνειας δαπέδου, και όσο μεγαλύτερος τόσο καλύτερα. Η διάταξη πρέπει να δημιουργεί μια διαβάθμιση θερμοκρασίας: ένα ζεστό άκρο λιασίματος με μια υπερκείμενη πηγή θερμότητας και ένα δροσερότερο άκρο στο οποίο μπορεί να αποσυρθεί το ζώο. Ο φωτισμός UVB πρέπει να καλύπτει την περιοχή λιασίματος ώστε ο δράκος να μπορεί να παράγει βιταμίνη D3 και να αξιοποιεί το διατροφικό ασβέστιο.

Λίστα ελέγχου διάταξης

• Κλωβός σωστού μεγέθους με ασφαλές καπάκι
• Υπερκείμενη πηγή θερμότητας λιασίματος σε θερμοστάτη
• Φωτισμός UVB πλήρους φάσματος με το σωστό στήριγμα και απόσταση
• Δύο θερμόμετρα και ένα υγρόμετρο για την ανάγνωση και των δύο άκρων
• Πλατφόρμα λιασίματος ή κλαδί κάτω από την πηγή θερμότητας
• Κρυψώνα στο δροσερό άκρο
• Ρηχό δοχείο νερού
• Ασφαλές, εύκολο στον καθαρισμό υπόστρωμα

Οι γενειοφόροι δράκοι είναι ωοτόκοι. Ένα ώριμο θηλυκό μπορεί να γεννήσει μια γέννα περίπου 15 έως 30 αυγών, μερικές φορές περισσότερα, και μπορεί να παραγάγει αρκετές γέννες σε μια περίοδο μετά από ένα μόνο ζευγάρωμα επειδή μπορεί να αποθηκεύει σπέρμα. Τα αυγά γεννιούνται σε ένα υγρό μέσο γέννησης και έπειτα μεταφέρονται σε έναν επωαστήρα, όπου η σταθερή θερμοκρασία και υγρασία καθορίζουν αν και πότε θα εκκολαφθούν. Η επώαση γίνεται συνήθως σε ένα δοχείο με υγρό βερμικουλίτη ή περλίτη μέσα σε έναν επωαστήρα με έλεγχο θερμοστάτη.

Βήματα εκκόλαψης

1. Στήστε έναν επωαστήρα και επιβεβαιώστε ότι διατηρεί σταθερή θερμοκρασία πριν προστεθούν τα αυγά
2. Θάψτε τα αυγά κατά το ήμισυ σε υγρό βερμικουλίτη ή περλίτη στον ίδιο προσανατολισμό που γεννήθηκαν
3. Σημειώστε την κορυφή κάθε αυγού και κρατήστε αυτή την πλευρά προς τα πάνω, μην περιστρέφετε τα αυγά
4. Διατηρήστε τη θερμοκρασία και την υγρασία σταθερές και ελέγχετε καθημερινά, προσέχοντας για μούχλα ή κατάρρευση
5. Αφήστε τους νεοσσούς να απορροφήσουν τον λεκιθικό σάκο και να φύγουν από το αυγό μόνοι τους
6. Μεταφέρετε τους νεοσσούς σε μια μικρή, ζεστή διάταξη με UVB και ταΐστε τους μέσα σε λίγες ημέρες