Cotswold

Котсуолд паходзіць з узгоркаў Котсуолд у цэнтральнай Англіі і належыць да групы буйных доўгашэрсных авечак. Гэта магутная жывёла з шырокім тулавам і моцным касцяком, а найбольш прыкметнай яе рысай з'яўляецца цяжкае руно, якое спадае доўгімі хвалістымі пасмамі з выразным бляскам. Дарослыя авечкі маюць трывалую будову, а бараны вылучаюцца асабліва буйнымі памерамі.

Парода мае спакойны, добразычлівы характар. Котсуолдаў часта апісваюць як ласкавых і лёгкіх у абыходжанні авечак, таму іх ахвотна трымаюць на невялікіх фермах, у гаспадарках, якія займаюцца воўнай, і пачынаючыя авечкаводы. Гэтыя жывёлы цягнуцца да чалавека і хутка прывыкаюць да рэгулярнага догляду.

Котсуолдаў трымаюць як дзеля воўны, так і дзеля мяса. Прадзільшчыкі цэняць руно за даўжыню і бляск, а буйныя памеры жывёлы робяць яе прыдатнай і для мясной прадукцыі. Дзякуючы статусу гістарычнай пароды, котсуолда таксама падтрымліваюць заводчыкі, якія захоўваюць старажытныя лініі авечак.

Каму падыходзіць котсуолд

Котсуолд падыдзе гаспадарам, якія хочуць спакойную, кіраваную авечку і цэняць доўгае бліскучае руно для ручнога прадзення ці іншых відаў рукадзелля з воўнай. Памеры і апетыт жывёлы патрабуюць дастатковай плошчы для выпасу і надзейнага прытулку, таму парода лепш падыходзіць гаспадарам з нармальнымі пашамі, а не для вельмі малых участкаў. Спакойны характар робіць яе практычным варыянтам для тых, хто толькі пачынае трымаць авечак.

Назва пароды паходзіць ад узгоркаў Котсуолд у паўднёва-цэнтральнай Англіі, вапняковай узвышшы, дзе гэтая авечка і фарміравалася. Авечак пасвяць у гэтым рэгіёне на працягу многіх стагоддзяў, і мясцовы доўгашэрсны тып авечак цесна звязаны з мясцовай воўнавай гаспадаркай.

У сярэднявеччы воўна з рэгіёна Котсуолд займала важнае месца ў гандлі Англіі, і цяжкаруныя авечкі ўзгоркаў уносілі свой уклад у гэтую рэпутацыю. Багацце, атрыманае ад гандлю воўнай, і сёння відаць у каменных цэрквах і гарадках гэтай мясцовасці.

З часам парода была ўдасканалена да сучаснага котсуолда, буйной доўгашэрснай авечкі, якую трымаюць дзеля руна і дзеля тушы. Яе вывозілі ў іншыя краіны і выкарыстоўвалі ў скрыжаваннях, каб дадаць памер і даўжыню воўны іншым чарадам.

Як і многія старыя доўгашэрсныя пароды, котсуолд з часам страціў колькасць пагалоўя, бо прыярытэты земляробства змяніліся ў бок хутчэйшага росту, тонкай воўны ці больш вузкай спецыялізацыі жывёл. Сёння яго лічаць гістарычнай пародай, якую падтрымліваюць заводчыкі, заклапочаныя захаваннем генафонду, і аматары воўны, што цэняць яе традыцыйныя якасці.

Котсуолд мае буйное, добра складзенае цела з шырокім тулавам і моцным касцяком. Морда і ногі звычайна чыстыя ад цяжкай воўны і белага колеру, часам з шэрымі ці цямнейшымі плямамі. Характэрны пучок ці чубок воўны спадае на лоб, і гэта адна з фірмовых рыс пароды.

Галоўнай адметнасцю пароды з'яўляецца руно. Яно расце доўгім і спадае хвалістымі закручанымі пасмамі з моцным бляскам. Воўна густа пакрывае цела і надае жывёле цяжкі, аб'ёмны выгляд, пакуль яе не пастрыглі.

Афарбоўка руна

Стандартны котсуолд мае белае руно, хаця вядома і чорная разнавіднасць, чыя цёмная воўна з узростам святлее да шэрага. Даўжыня руна значная, локаны паспяваюць даволі моцна вырасці паміж стрыжкамі. Бляск і закручанасць воўны робяць яе папулярнай для ручнога прадзення і іншых відаў рукадзелля. Дакладныя вага і памеры залежаць ад лініі, полу, узросту і стану жывёлы.

Котсуолд мае рэпутацыю адной з самых пакорлівых парод авечак. Жывёлы звычайна спакойныя і мяккія, добра пераносяць абыходжанне, таму такія штодзённыя справы, як стрыжка, абразанне капытоў і агляд здароўя, праходзяць лягчэй, чым з больш палахлівымі пародамі.

З людзьмі котсуолды часта паводзяць сябе добразычліва і пры рэгулярным кантакце могуць стаць даволі ручнымі. Яны хутка ўліваюцца ў чараду і, як правіла, мірныя з іншымі авечкамі. Як чарадная жывёла, котсуолд аддае перавагу кампаніі і лепш пачувае сябе, калі побач ёсць хаця б адна ці дзве асобіны свайго віду, а не сам-насам.

Роўны характар захоўваецца і пры кантакце з дзецьмі ды незнаёмымі наведвальнікамі, хаця, як і ўсе авечкі, гэтыя жывёлы лепш за ўсё рэагуюць на ціхае і прадказальнае абыходжанне. Бараны бываюць мацнейшыя і больш напорыстыя за авечак, асабліва ў перыяд спарвання, таму з імі, як і з любым буйным самцом свойскай жывёлы, варта захоўваць звычайную асцярожнасць.

Доўгае руно котсуолда з'яўляецца галоўным пунктам штодзённага догляду. Воўна не выпадае самастойна, і яе трэба знімаць стрыжкай, звычайна раз на год. Гаспадары, якія хочуць атрымаць чыстае руно для прадзення, часта прымаюць дадатковыя меры, каб абмежаваць трапленне раслінных рэшткаў і бруду ў воўну.

Стрыжка

• Стрыгіце авечку раз на год, звычайна вясной, да наступлення цёплага надвор'я
• Правярайце руно на скамячванне, рэпейнік і смецце, асабліва каля ног і задняй часткі
• Сачыце, каб воўна вакол вачэй і морды не адрастала занадта моцна
• Абразайце капыты па рэгулярным графіку, каб пазбегнуць іх перарастання і кульгавасці

Рух

• Забяспечце адкрыты выпас для штодзённага руху авечкі
• Дайце дастаткова прасторы для перамяшчэння, бо гэтай буйной пародзе патрэбна месца, каб заставацца ў добрай форме
• Па магчымасці чаргуйце ўчасткі выпасу, каб захоўваць якасць пашы і зменшыць колькасць паразітаў

Умовы ўтрымання

Котсуолдам патрэбны доступ да чыстай вады, дастатковай пашы і прытулку ад моцнага дажджу, ветру і спякоты. Сухі, без скразнякоў хлеў важны асабліва ў перыяд ягнення і ў халодны ці сыры сезон. У Беларусі з яе халодным кантынентальным кліматам і суровымі зімамі гэта пытанне асабліва актуальнае: чарадзе патрэбны трывалы, утульны хлеў на зімовы перыяд. Цяжкае руно добра захоўвае цяпло ў холад, але робіць спякотнае і вільготнае надвор'е больш цяжкім для жывёлы, таму летам важныя цень і добрая вентыляцыя. Надзейная агароджа ўтрымлівае чараду ў межах участка і абараняе ад драпежнікаў.

Котсуолд з'яўляецца пашавай жывёлай, і асновай яго рацыёну служыць грубы корм. Якасная паша ў сезон росту і сена, калі выпасу мала ці яго няма, пакрываюць большую частку харчовых патрэб дарослых авечак па-за перыядам размнажэння. Як буйная парода, котсуолд з'ядае значную колькасць корму, каб трымаць добры стан цела.

Канцэнтраваны корм (зерне ці гранулаваная сумесь) выкарыстоўваюць для падтрымкі павышаных патрэб арганізма: у позняй цяжарнасці, падчас лактацыі і для ягнят, якія растуць. Пастаянны доступ да чыстай вады і адпаведных мінеральных дадаткаў дапаўняе рацыён.

Ласункі і дадаткі

Зрэдку можна даваць невялікую колькасць бяспечных прадуктаў, але аснова рацыёну павінна заставацца груба-кармавой, каб не пашкодзіць рубец. Мінеральныя дадаткі, распрацаваныя менавіта для авечак, пакрываюць патрэбу ў мікраэлементах, а ў рэгіёнах з дэфіцытам селену ў глебе могуць спатрэбіцца і асобныя дадаткі. Любую змену корму варта ўводзіць паступова, на працягу некалькіх дзён, каб не выклікаць праблем са страваваннем.

Котсуолд з'яўляецца трывалай гістарычнай пародай і пры разумным доглядзе захоўвае здароўе на працягу тыповага для авечак жыцця, каля 10-12 гадоў. Большасць праблем са здароўем звязана з агульнымі цяжкасцямі, характэрнымі для ўтрымання авечак увогуле, а не з асаблівасцямі менавіта гэтай пароды. Аднак цяжкае, шчыльнае руно павышае важнасць кантролю паразітаў і мух.

Прафілактыка

• Плануйце рэгулярныя ветэрынарныя агляды і вакцынацыі паводле рэкамендацый мясцовых спецыялістаў
• Рэгулярна абразайце капыты і трымайце подсцілку і месцы стаянкі сухімі
• Рабіце аналіз кала на яйцы глістоў і дэгельмінтызуйце паводле неабходнасці, а не проста па календары
• Трымайце заднюю частку цела і хвост чыстымі, каб зменшыць рызыку мушынага заражэння
• Падтрымлівайце добрае харчаванне і чыстую ваду для ўмацавання імунітэту

Котсуолды дасягаюць палавой сталасці ўжо на першым годзе жыцця, аднак многія гаспадары чакаюць, пакуль авечка добра падрасце, часта прыблізна да 12 месяцаў ці болей, перш чым дапусціць яе да першага спарвання. Спарванне звычайна плануюць на восень, каб ягненне выпадала на вясну, калі надвор'е і паша спрыяюць ягнятам.

Цяжарнасць доўжыцца прыблізна пяць месяцаў. Часцей за ўсё авечкі прыводзяць па адным ці двух ягнятах: адно ягня часцей нараджаюць маладыя авечкі, а двойні бываюць у дарослых, добра ўпітаных авечак. Як пакорлівая парода, котсуолды звычайна з'яўляюцца ўважлівымі і клапатлівымі мацерамі, а спакойны характар аблягчае абыходжанне падчас ягнення.

Ягнят звычайна корміць авечка малаком, і яны пачынаюць каштаваць грубы корм ужо ў першыя тыдні жыцця. Адлучэнне ад маці звычайна адбываецца праз некалькі месяцаў пасля нараджэння. З-за буйнога памеру пароды ягняты вырастаюць у вялікіх жывёл, таму адэкватнае харчаванне і авечкі, і ягняці падтрымлівае здаровае развіццё.