Tippler

Тыплер узнік у Англіі як парода голуба, створаная дзеля адной задачы: ляцець бесперапынна як мага даўжэй. Птушак выпускаюць раніцай і засякаюць час да таго моманту, калі яны сядуць, а вынік спаборніцтва вымяраюць у гадзінах, а не ў кіламетрах адлегласці. Трэніраваны Тыплер у добрай форме можа заставацца ў паветры больш за дванаццаць гадзін запар, а асобныя выбітныя птушкі фіксавалі палёты, блізкія да дваццаці гадзін за адзін дзень.

У адрозненне ад паштовых і спартыўных галубоў, якіх разводзяць дзеля хуткасці на вызначанай дыстанцыі, Тыплера развялі дзеля вынослівасці і жадання кружыць над роднай галубятняй. Парода дробная і лёгкая, з кампактным целам, зручным для працяглага палёту. Афарбоўка пер'я бывае самай рознай, але знешні выгляд адыходзіць на другі план перад лётнымі якасцямі, менавіта іх бачаць галубаводы галоўнай мэтай адбору.

Галубаводы апісваюць Тыплера як руплівую, сканцэнтраваную і спартыўную птушку. Тыплераў трымаюць у спецыяльна абсталяваных галубятнях і трэніруюць уважліва, бо і фізічная падрыхтоўка да палёту, і адпрацаваны сігнал зваротнага прызямлення аднолькава важныя для гэтага занятку.

Каму падыдзе

Тыплер падыходзіць галубаводам, якія хочуць актыўнага лётнага хобі, а не дэкаратыўнага ці кампаньённага голуба. Парода ўзнагароджвае за пастаянныя трэніроўкі, устойлівы рэжым у галубятні і ўвагу да кандыцыі і рацыёну птушак. Найбольшую карысць атрымаюць тыя, каму падабаецца засякаць час палёту, рыхтаваць невялікую каманду і доўгатэрмінова адпрацоўваць надзейнае прызямленне птушак. Тым, хто шукае голуба пераважна для выставак ці для нерэгулярнага трымання без частых палётаў, гэта парода падыходзіць менш.

Тыплер з'явіўся ў Англіі ў 19-м стагоддзі, і найбольш цесна гэтая парода звязана з рэгіёнам Мідлендс і прамысловымі гарадамі поўначы краіны, у тым ліку з ваколіцамі горада Маклсфілд. Парода паходзіць ад працоўных галубоў, якіх трымалі аматары, што цанілі працяглы палёт вышэй за хуткасць ці адлегласць да галубятні.

У аснове фарміравання пароды ляжыць спорт палёту на вынослівасць. Невялікую каманду, часта з трох птушак, выпускаюць рана раніцай і безупынна засякаюць час, пакуль галубы не сядуць. Паколькі вынік залежыць ад агульнай колькасці гадзін у паветры, адбор фаварызаваў птушак, здольных стабільна кружыць паблізу галубятні цэлы дзень, а не ляцець па прамой у адзін бок.

З пакалення ў пакаленне галубаводы скрыжоўвалі і ўдасканальвалі паголоўе дзеля адной мэты. На развод пакідалі птушак, якія ляталі даўжэй за іншых, так паступова з'явіўся лёгкі, кампактны голуб з арыентацыяй на вынослівасць, які вядомы сёння. Разам з парадой развіваліся і метады трэніроўкі, схемы кармлення, а таксама выкарыстанне навучанай птушкі-сігнальшчыцы ці іншага сігналу для звароту каманды дадому.

З Брытаніі Тыплер трапіў да галубаводаў іншых краін, дзе клубы палёту на вынослівасць прынялі падобныя правілы засечкі часу. Парода застаецца спартыўным тыпам, які цэняць і ацэньваюць галоўным чынам па тым, як доўга здольныя ляцець яе птушкі.

Тыплер мае невялікую, акуратную і збалансаваную будову цела. Тулава кампактнае, а крылы прапарцыйныя і добра прыстасаваныя для працяглага палёту, што надае птушцы лёгкі, спартыўны выгляд, а не цяжкі ці дэкаратыўны. Галава акуратная, вочы жывыя і ўважлівыя, лапкі чыстыя, без апярэння. Паколькі парода ацэньваецца перш за ўсё па лётных якасцях, разыходжанні ў знешнасці тут большыя, чым у выставачных парод: форма падпарадкавана функцыі.

Пер'е і колеры

Пер'е Тыплера кароткае і шчыльна прылягае да цела, што дапамагае пры працяглым палёце. Парода сустракаецца ў шырокім дыяпазоне колераў і малюнкаў, бо галубаводы адбіраюць птушак па лётных здольнасцях, а не па фіксаваным стандарце афарбоўкі. Часта трапляюцца сіні паласаты, чорны, чырвоны, шэры, а таксама стракаты ці аднатонны варыянты. Для галубаводаў стан пер'я мае большае значэнне, чым яго колер, бо збітае ці лінялае пер'е скарачае час, які птушка можа правесці ў паветры.

Тыплер энергічны і моцна арыентаваны на сваю галубятню. Рысы, якія вызначаюць гэтую параду (руплівасць, засяроджанасць, спартыўнасць і актыўнасць), праяўляюцца ў гатоўнасці ляцець гадзінамі і надзейна вяртацца дадому. Птушкі прывыкаюць да пастаяннага гаспадара і рэжыму, і добра арганізаваная каманда становіцца спакойнай і прадказальнай каля сваёй галубятні.

У адносінах з людзьмі Тыплеры прызвычаены да рук падчас трэніровак і падрыхтоўкі, але не з'яўляюцца хатнімі любімцамі для абдымкаў. Найлепш яны працуюць з гаспадаром, які трымаецца стабільнага штодзённага рэжыму. Да іншых галубоў яны сяброўскія ў межах сваёй каманды і галубятні, бо сумесны палёт складае частку спорту. Чужыя людзі і парушэнні звыклага парадку могуць трывожыць птушак, таму спакойнае і стабільнае асяроддзе падтрымлівае і характар, і лётныя паказчыкі.

Догляд за пер'ем

• Забяспечвайце птушкам рэгулярны доступ да вады для купання, каб пер'е заставалася чыстым і прыдатным для палёту
• Часта правярайце якасць пер'я, бо збітыя ці пашкоджаныя махавыя пёры скарачаюць час у паветры
• Сачыце, каб кіпцюры і дзюба заставаліся ў нармальным стане, аглядайце іх падчас звычайнага звароту з птушкай
• Улічвайце перыяд лінькі і зніжайце патрабаванні да палётаў, пакуль птушкі мяняюць пер'е

Фізічныя нагрузкі

• Рэгулярна выпускайце каманду ў палёт, каб нарошчваць і трымаць вынослівасць
• Паслядоўна трэніруйце вяртанне да роднай галубятні і рэакцыю на надзейны сігнал ці птушку-сігнальшчыцу
• Павялічвайце працягласць палёту паступова, не прымушайце нетрэніраваных птушак да доўгіх палётаў
• Пазбягайце палётаў у моцную спякоту, туман ці ва ўмовах, калі за птушкамі немагчыма сачыць

Асяроддзе

Тыплеру патрэбная сухая, без скразнякоў галубятня з добрай вентыляцыяй, надзейнымі жэрдкамі і абаронай ад драпежнікаў і грызуноў. Галубятню трэба ўтрымліваць у чысціні, каб абмежаваць распаўсюджванне хвароб, і мець асобную прастору для падрыхтоўкі птушак. У Беларусі з яе халодным кантынентальным кліматам і суровымі зімамі гэта асабліва важна: сцены і дах галубятні павінны надзейна ўтрымліваць цяпло, а вільгаць і скразнякі трэба выключыць яшчэ да наступлення марозаў. Спакойнае месца без лішніх трывог дапамагае птушкам трымацца рэжыму, на якім грунтуецца палёт на вынослівасць.

Харчаванне Тыплера цесна звязана з яго лётнымі паказчыкамі. Галубаводы выкарыстоўваюць збалансаваную зернавую сумесь для галубоў і карэктуюць яе тып і колькасць у залежнасці ад трэніровак і спаборніцтваў. Больш лёгкае і пастнае харчаванне звычайна прымяняюць перад доўгім палётам, каб трымаць птушку ў лётнай вазе, а паўнейшы рацыён падтрымлівае аднаўленне і лінька. Нерастваральны грыт і мінеральныя дабаўкі павінны быць даступныя пастаянна для нармальнага стрававання, а чыстая свежая вада неабходная заўсёды, асабліва пасля доўгага палёту.

Ласункі і дабаўкі

Невялікую колькасць дробнага насення можна выкарыстоўваць як узнагароду падчас трэніровак, даючы яго ашчадна, каб не парушыць баланс рацыёну. Мінеральны грыт для галубоў, крыніца кальцыю, напрыклад дробленая ракавіна вустрыц, а таксама вітамінная ці электралітная дабаўка пасля доўгіх палётаў дапамагаюць падтрымліваць кандыцыю птушкі. Любую змену корму ўводзьце паступова.

Тыплер, як парода, вынослівы і працавіты і пры ўтрыманні ў чысціні звычайна застаецца моцным. Тыповая працягласць жыцця складае 10-15 гадоў. Паколькі птушкі ляцяюць па некалькі гадзін запар, кандыцыя, узровень вадкасці ў арганізме і адсутнасць хвароб непасрэдна ўплываюць і на здароўе, і на лётныя паказчыкі. Гігіена галубятні і кантроль паразітаў застаюцца галоўнай штодзённай абаронай.

Прафілактыка

• Трымайце галубятню чыстай, сухой і добра правентыляванай
• Прытрымлівайцеся рэгулярнага графіка дэгельмінтызацыі і барацьбы з паразітамі
• Трымайце новых ці вернутых птушак на карантыне перад тым, як далучыць іх да каманды
• Забяспечвайце пастаянны доступ да свежай вады, грыту і мінералаў
• Сачыце за вагой і памётам як за раннімі прыкметамі захворвання

Тыплера выводзілі менавіта для трэніроўкі, і парода добра адгукаецца на пастаянны рэжым. Трэніроўка складаецца з дзвюх частак: нарошчванне вынослівасці для доўгіх палётаў і навучанне каманды надзейна садзіцца па сігнале. Абедзве часткі развіваюцца паступова: спачатку маладыя птушкі вывучаюць галубятню і робяць кароткія палёты, потым час палёту павялічваецца на працягу некалькіх тыдняў. Цярпенне і паслядоўнасць важнейшыя за ціск, і птушак ніколі нельга прымушаць звыш іх кандыцыі.

Асновы трэніроўкі

1. Прывучыце маладых птушак да галубятні, каб яны ведалі дом яшчэ да першага вольнага палёту
2. Пачынайце з кароткіх кантраляваных палётаў паблізу галубятні
3. Паступова павялічвайце працягласць палёту па меры росту фізічнай формы
4. Адпрацуйце дакладны сігнал прызямлення з дапамогай птушкі-сігнальшчыцы, корму ці іншага знаку
5. Заахвочвайце вяртанне ў галубятню, каб сігнал прызямлення заставаўся надзейным
6. Трымайцеся стабільнага штодзённага графіка кармлення і палётаў

Тыплер жыве ў галубятні, а не як вольна лятаючая ці клеткавая хатняя птушка. Добрая галубятня сухая, без скразнякоў і добра правентыляваная, у ёй хапае месца для каманды, ёсць асобныя жэрдкі ці гнездавыя скрыні і лёгкі доступ для штодзённай уборкі. Галубятня павінна быць надзейна абароненая ад драпежнікаў і грызуноў і размешчаная ў ціхім месцы, дзе птушкі могуць асвоіцца і запомніць свой дом, а гэта неабходная ўмова перад любым вольным палётам.

Пералік для абсталявання

• Сухая, правентыляваная галубятня ў ціхім, спакойным месцы
• Асобныя жэрдкі ці гнездавыя скрыні для кожнай птушкі
• Канструкцыя, абароненая ад драпежнікаў, і надзейная пасадачная дошка
• Свежая вада, грыт і месцы для кармлення
• Умовы для купання дзеля добрага стану пер'я
• Лёгкі доступ для штодзённай уборкі і агляду

Тыплеры дасягаюць палавой сталасці ўжо на першым годзе жыцця. Птушкі ствараюць пары ў галубятні, і галубка звычайна адкладвае два яйкі за кладку ў гнездавой скрыні. Абодва бацькі па чарзе высіджваюць яйкі, а пазней кормяць птушанят зобным малачком, перш чым перавесці іх на размякчанае зерне. Галубаводы звычайна разводзяць птушак з даказанай вынослівасцю, бо менавіта здольнасць да палёту з'яўляецца галоўнай прыметай адбору ў гэтай парадзе. Маладых птушак прывучаюць да галубятні і паступова трэніруюць, калі яны ўжо ляцяюць.

Этапы высіджвання

1. Падбярыце птушак для разводжання і забяспечце чыстую гнездавую скрыню
2. Дайце галубцы адкласці яйкі, звычайна два за кладку
3. Дазвольце абодвум бацькам натуральна высіджваць яйкі каля 17-19 дзён
4. Трымайце галубятню ціхай і стабільнай падчас высіджвання і выхавання птушанят
5. Дазвольце бацькам карміць птушанят зобным малачком і зернем
6. Прывучыце і навучыце маладых птушак да галубятні, калі яны пачнуць лятаць