Brunner Pouter

Брунэрскі дутыш належыць да невялікіх парод дутышоў свойскага голуба, выведзеных у Швейцарыі. Як і іншыя дутышы, ён здольны надзьмуваць валляк у круглы, падобны на паветраны шар аб'ём, які трымаецца высока наперадзе тулава. Сярод дутышоў гэтая парода лічыцца адной з самых дробных і вытанчаных: цела тонкае, а доўгія ногі надаюць птушцы пільную, роўную паставу.

Гэтую пароду трымаюць амаль выключна дзеля выставак і як птушку для галубаводаў-аматараў, а не дзеля гаспадарчай карысці. Суддзі ацэньваюць памер і акругласць надзьмутага валляка, тонкасць таліі, даўжыню ног і агульную раўнавагу птушкі ў стойцы. Добры брунэрскі дутыш стаіць высока і ўпэўнена, валляк вылучаецца наперад, а лапы пастаўлены шырока.

Дарослыя птушкі важаць усяго некалькі соцень грамаў, а ва ўвышку, стоячы, дасягаюць прыкладна 25-30 см ад галавы да хваста. Нягледзячы на прыкметны валляк, брунэрскі дутыш застаецца актыўным і спрытным лётнікам, а таксама надзейным бацькам, таму з ім можа справіцца нават гадавальнік з базавым досведам утрымання галубоў.

Каму падыходзіць

Брунэрскі дутыш падыходзіць аматарам-галубаводам і выставачным заводчыкам, якія здольныя забяспечыць яму чыстую галубятню без скразнякоў і штодзённую ўвагу. Гэта разумны выбар для таго, хто пераходзіць ад больш вынослівай гаспадарчай пароды, аднак тонкі склад цела і высокая пастава патрабуюць акуратнага кармлення і абыходжання. Парода менш падыходзіць тым, хто шукае непатрабавальную птушку або голуба, выведзенага для гонак ці на мяса.

Дутышы і галубы з валлякамі складаюць адну з найстарэйшых груп сярод свойскіх галубоў. Мэтанакіраваны адбор на павелічэнне і надзьмутасць валляка вядомы ў Еўропе на працягу некалькіх стагоддзяў, і менавіта з гэтай агульнай асновы ў розных краінах развіліся шматлікія самастойныя тыпы дутышоў.

Брунэрскі дутыш належыць да гэтай групы і быў выведзены ў Швейцарыі. Яго назва звязана з гістарычнай назвай горада Брун, а сама парода фарміравалася швейцарскімі галубаводамі, якія імкнуліся атрымаць меншага і больш стройнага дутыша, чым буйныя кантынентальныя формы. З пакалення ў пакаленне заводчыкі адбіралі птушак з больш кампактным тулавам, даўжэйшымі нагамі і акуратным, высока пастаўленым валляком.

Па меры пашырэння арганізаваных галубіных выставак па ўсёй Еўропе пачалі складацца пародныя стандарты, якія замацоўвалі жаданы тып. Брунэрскага дутыша стандартызавалі як невялікую стройную пароду, і стандарт апісвае прапорцыі валляка, таліі і ног, якія заводчыкі імкнуцца ўзнавіць. З швейцарскай радзімы пароду разнеслі па іншых краінах галубаводы-аматары, і сёння яна сустракаецца на выставах галубоў у Еўропе і Паўночнай Амерыцы.

Брунэрскі дутыш застаецца вузкаспецыялізаванай выставачнай пародай. Яе разводзяць і паказваюць энтузіясты-дутышаводы, а не трымаюць у вялікай колькасці, і асноўнае пагалоўе засяроджана сярод адданых аматараў і пародных клубаў.

Брунэрскі дутыш пабудаваны дзеля вышыні і стройнасці, а не масіўнасці. Самай прыкметнай рысай з'яўляецца валляк, які птушка надзьмувае ў круглы аб'ём і трымае высока, далёка наперадзе цела. Ніжэй за валляк тулава рэзка звужаецца да тонкай таліі, а доўгія тонкія ногі прыўзнімаюць птушку, надаючы ёй роўную, пільную паставу.

Галава невялікая і акуратная, шыя доўгая, а крылы шчыльна прылягаюць да стройнай спіны, канцамі амаль дакранаючыся хваста. Калі птушка стаіць і пазуе, лінія ад вяршыні валляка праз ногі павінна выглядаць роўнай і збалансаванай. Рухі брунэрскага дутыша жвавыя, і ў стане ўзбуджэння ён часта становіцца на кончыкі пальцаў.

Апярэнне і колеры

Апярэнне кароткае, гладкае і шчыльна прылягае да цела, дзякуючы чаму стройны абрыс застаецца добра бачным. Парода прадстаўлена шэрагам прызнаных афарбовак, і многія асобіны маюць белыя маховыя пёры і белыя адзнакі на фоне каляровага цела. Апярэнне павінна быць чыстым і бліскучым, а ногі і лапы гладкія, без апярэння. Каляровыя малюнкі ўваходзяць у пародны стандарт, таму заводчыкі падбіраюць птушак у адпаведнасці з прызнанымі разнавіднасцямі.

Брунэрскі дутыш адрозніваецца актыўнасцю і цікаўнасцю. Ён пільна сочыць за навакольным асяроддзем і схільны выпростана стаяць і надзьмуваць валляк, калі нечым зацікаўлены або дэманструе сябе. Афіцыйна прызнаныя рысы пароды: цікаўнасць, актыўнасць, пільнасць і ўпэўненасць, і яны добра заўважныя ў галубятні, калі птушка перамяшчаецца, назірае за гаспадаром і хутка рэагуе на змены.

З іншымі галубамі ён звычайна ладзіць добра і паспяхова жыве ў змешанай галубятні, хаця самцы могуць паводзіць сябе напорыста ў сезон размнажэння, абараняючы гняздо. Да чалавека птушка робіцца ўпэўненай і спакойнай пры рэгулярным, мяккім абыходжанні, а асобіны, з якімі працавалі з маленства, лягчэй прызвычайваюцца да выставак. Парода не агрэсіўная па сваёй прыродзе і не асабліва шумная, калі не лічыць звычайнага мяккага буркавання, уласцівага галубам.

Паколькі гэта выставачная птушка, характар мае значэнне для выставачнай клеткі. Упэўненая, спакойная птушка, якая пазуе па камандзе і ахвотна надзьмувае валляк, выглядае значна лепш перад суддзёй, чым нервовая, таму абыходжанне і цярплівасць уваходзяць у штодзённы догляд.

Штодзённы догляд адпавядае звычайнай практыцы ўтрымання галубоў, з дадатковай увагай да тонкага складу цела і валляка. Свежы корм і чыстую ваду даюць штодня, галубятню трымаюць сухой і добра правентыляванай, а памёт прыбіраюць часта, каб абмежаваць распаўсюджванне хвароб.

Догляд за апярэннем

• Наладзьце неглыбокую ванну два-тры разы на тыдзень, каб птушка магла трымаць пёры чыстымі і бліскучымі.
• Рэгулярна аглядайце гладкія ногі і лапы на прадмет бруду, лускаватасці ці траўмаў.
• Аглядайце вобласць валляка і пёры вакол клоакі, трымаючы іх у чысціні.
• Абразайце кіпці толькі калі яны адрастаюць занадта доўгімі.

Рух і трэніроўкі

• Забяспечце штодзённы час для палёту ў вальеры або пад наглядам у галубятні: парода вельмі актыўная ў палёце.
• Дайце месца для хады і пазавання, гэта падтрымлівае моцныя ногі і роўную паставу.
• Пазбягайце працяглага ўтрымання ў маленькіх клетках, акрамя часу транспарціроўкі на выставы.

Асяроддзе

Галубятня павінна быць сухой, без скразнякоў і абароненай ад драпежнікаў, з седаламі і гнёздамі, разлічанымі на невялікую стройную птушку. Добрая вентыляцыя без халодных скразнякоў дапамагае прадухіліць захворванні дыхальных шляхоў, да якіх схільныя галубы, асабліва ва ўмовах беларускай халоднай кантынентальнай зімы. Для пар, якія размнажаюцца, трэба асобныя гнёзды і дастаткова прасторы, каб паменшыць сваркі.

Брунэрскі дутыш есць звычайны для галубоў рацыён, пабудаваны на збалансаванай сумесі збожжа і насення: кукурузы, пшаніцы, гароху, сорга і проса. Паколькі надзьмуты валляк уваходзіць у лік выставачных пунктаў, гадавальнікі сочаць за валляком і не дазваляюць птушкам пераядаць да дыскамфорту. Гравій і крыніца кальцыю, напрыклад тоўчаная ракавіна вустрыц, павінны быць даступныя пастаянна: яны падтрымліваюць страваванне і фарміраванне шкарлупіны яек. Чыстую свежую ваду даюць штодня, яна ж выкарыстоўваецца для рэгулярнай купелі.

Ласункі і дадаткі

Невялікую колькасць бяспечнай зеляніны і зрэдку дадатковае насенне можна прапаноўваць як ласунак, аднак асноўную частку рацыёну павінны складаць зерневая сумесь і гравій. Вітамінна-мінеральная дабаўка ў вадзе ці корме дапамагае ў перыяд размнажэння і ліняння, а прабіётыкі часам выкарыстоўваюць для падтрымкі стрававання. Забяспечце дзяўбальны камень ці мінеральны гравій, каб птушкі маглі самастойна рэгуляваць спажыванне мінералаў.

Пры добрым доглядзе брунэрскі дутыш вынослівая птушка і звычайна жыве ад 10 да 15 гадоў. Большасць праблем са здароўем у пароды звязана з агульнымі хваробамі галубоў, а не з чымсьці ўласцівым толькі гэтаму тыпу, і чыстае жытло, сухія ўмовы ды добрае харчаванне прадухіляюць большасць з іх. Тонкі склад цела і жвавая натура азначаюць, што здаровая птушка выглядае стройнай і энергічнай, а раптоўная страта вагі, узлахмачанае пер'е ці правіслы валляк з'яўляюцца раннімі прыкметамі непаладак.

Прафілактыка

• Трымайце галубятню чыстай, сухой і добра правентыляванай.
• Трымайце новых ці вернутых птушак на карантыне перад тым, як дадаваць іх у галубятню.
• Забяспечце гравій, кальцый і збалансаваны рацыён увесь год.
• Прытрымвайцеся плана прафілактыкі паразітаў і канкера паводле рэкамендацый ветэрынара.
• Рэгулярна аглядайце кожную птушку, каб своечасова выяўляць праблемы.

Навучанне брунэрскага дутыша датычыцца пераважна выставачнай падрыхтоўкі і прыручанасці, а не трукаў. Парода ўпэўненая і цікаўная, што іграе на карысць гадавальніку: птушка, прызвычаеная да людзей і да выставачнай працэдуры, стаіць высока, надзьмувае валляк і спакойна пазуе перад суддзёй. Птушкі, з якімі мякка займаліся з маленства, прызвычайваюцца хутчэй і выглядаюць лепш за тых, з кім працавалі толькі падчас выставак. Цярплівасць і паслядоўнасць важнейшыя за любую асобную методыку.

Асновы

1. Штодня спакойна наведвайце галубятню, каб птушкі звязвалі вас са спакоем і кармленнем.
2. Пачынайце мяккае, кароткае абыходжанне з маладымі птушкамі, паступова павялічваючы час.
3. Уводзьце выставачную клетку ці трэніровачную клетку дома, каб птушка прывыкала стаяць у ёй.
4. Адпрацоўвайце пазіраванне, каб птушка надзьмувала валляк і ўпэўнена стаяла па камандзе.
5. Заахвочвайце спакойныя паводзіны мяккім абыходжаннем і невялікім ласункам, ніколі сілай.

Брунэрскага дутыша трымаюць у галубятні, гэтак жа, як і іншых свойскіх галубоў. Галоўнымі патрабаваннямі застаюцца сухасць, добрая вентыляцыя без халодных скразнякоў, абарона ад драпежнікаў і дастатковая прастора, каб паменшыць цесноту і сваркі. Седалы і гнёзды павінны адпавядаць невялікай, стройнай, даўганогай птушцы, а прылеглы вальер ці бяспечная зона палёту дазваляе актыўнай пародзе трэніравацца. Чысціня застаецца галоўным фактарам здароўя птушак.

Спіс для наладкі

• Абароненая ад надвор'я, добра правентыляваная галубятня, размешчаная воддаль ад пануючага ветру і сырасці, што асабліва важна ў кантынентальным клімаце з суровымі зімамі.
• Трывалая сетка і дзверы, каб не пусціць катоў, пацукоў і драпежных птушак.
• Падлога, якую лёгка чысціць, і здымныя паддоны для штодзённага прыбірання памёту.
• Седалы і адно гняздо на пару, з дадатковай прасторай, каб паменшыць канфлікты.
• Пастаянны гравій і чыстая вада, а таксама асобны паддон для купання.
• Вальер ці бяспечная зона для штодзённага палёту і руху.

Брунэрскія дутышы звычайна самі выхоўваюць сваіх птушанят. Самка звычайна адкладвае два яйкі ў кладцы, і абодва бацькі па чарзе высіджваюць яйкі, што доўжыцца прыкладна 17-19 дзён. Галубы надзейныя бацькі, таму большасць гадавальнікаў дазваляе пары высіджваць і карміць малады прыплод самастойна. Калі пара ненадзейная або каштоўныя яйкі патрабуюць аховы, можна выкарыстаць прыёмных бацькоў ці штучны інкубатар, хаця ручное выкормліванне галубянят складаны працэс, бо толькі што вылупленыя птушаняты залежаць ад валляковага малака, якое выпрацоўваюць бацькі.

Этапы высіджвання

1. Забяспечце пары чыстае, сухое гняздо і гнездавы матэрыял.
2. Дазвольце абодвум бацькам па чарзе высіджваць яйкі і як мага менш турбуйце гняздо.
3. Каля 17-19 дня праверце, ці пачалося вылупленне, і пераканайцеся, што птушаняты атрымліваюць корм.
4. Трымайце гняздо чыстым і забяспечце бацькам дастаткова корму, гравію і кальцыю.
5. Адлучыце маладняк ва ўзросце прыкладна 4-6 тыдняў, калі птушаняты пачынаюць самастойна есці зерне.